Bijlage 2. Begeleidend schrijven bij ambtelijke bijstand WCP D66 2 sept 2024.pdf

Fractie D66 De heer Rocourt en de heer Nielen Verzenddatum Ons kenmerk Onderwerp

: 2 september 2024 : : Ambtelijke bijstand

Geachte heer Rocourt en de heer Nielen,

Op 19 maart 2024 is gevraagd om ambtelijke bijstand in het kader van het Wegcategoriseringsplan (30 km) op basis van de Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning 2024. Voor de ambtelijke bijstand is deels gebruik gemaakt van een extern bureau. Het Presidium heeft op 7 mei ingestemd met het budget hiervoor. In deze brief gaan we vooral in op uw aanvullende vraagstelling van begin augustus. Met het externe advies (bijlage) en de door u gevraagde beslisboom. Tevens geven wij de consequenties en risico’s aan met betrekking tot uw aanvullende vraagstelling. Eerste vraagstelling In eerste aanleiding is ambtelijke bijstand gevraagd met betrekking tot vier vragen: 1.

2.

3. 4.

Wat betekent het voor het tijdsplan van het originele WCP als dat nu niet meer in 10 jaar gerealiseerd gaat worden (raadsbesluit 2021) maar nu 'opgehangen' wordt aan de regulaire onderhoudsplannen. Idem als 1 maar nu in termen van financiële lasten en investeringen o.b.v. de financieringswijze zoals in 2021 besloten (surplus algemene reserve). Idem als 2 maar o.b.v. lening met kapitaallasten. Idem als 2 of 3 maar met gebruik van de methode ’bebording, belijning, communicatie en monitoring’, d.w.z. met aanpassingen tot definitieve herinrichting indien en waar nodig.

Beantwoording De antwoorden op de vragen 1 tot en met 3 zijn op 7 april 2024 gedeeld met D66. Voor de volledigheid zijn deze nogmaals bijgevoegd in bijlage 1. Om een volledig antwoord te kunnen geven op de vierde vraag is advies- en ingenieursbureau Royal Haskoning DHV (RHDHV) om advies gevraagd. RHDHV heeft eerder de gemeente Amsterdam geadviseerd m.b.t. de invoering van 30 km, vraag 4 van D66 schetst het meest de Amsterdamse methode. Vanwege afwezigheid (vakantie) van de jurist van RHDHV, die betrokken is geweest met de implementatie van 30km in Amsterdam, is de eerste beantwoording Bezoekadres: Raadhuisplein 1 2101 HA Heemstede

Postadres: Postbus 352 2100 AJ Heemstede

Tel: 14 023 E-mail: gemeente@heemstede.nl Website: heemstede.nl

doorgesproken op 23 juli 2024. Tijdens dit gesprek is een aanvullende vraag gesteld. Aanvullende vraagstelling De vraag die aanvullend is gesteld is ‘wat betekent het juridisch als gekozen wordt voor de toepassing van bebording (30 km), belijning, communicatie, monitoring zonder dat de definitieve herinrichting van straten conform CROW volgt’. Het presidium is geïnformeerd over deze extra vraag aan het externe bureau per email op 5 augustus. Op 8 augustus heeft opnieuw een gesprek plaatsgevonden met RHDHV over de beantwoording van deze juridische vraag. Het antwoord is verwerkt in het rapport van RHDHV en deze is bijgevoegd in bijlage 2. D66 heeft tevens gevraagd om in een beslisboom de keuzes inzichtelijk te maken naar aanleiding van de vraagstelling. Toepassing van bebording (30 km), belijning, communicatie, monitoring zonder definitieve herinrichting Hierbij een korte schets van de door u voorgestelde werkwijze n.a.v. de aanvullende vraagstelling. De fysieke aanpassingen uiten zich in het plaatsen van 30 km borden, verwijderen of aanbrengen van wegbelijning en waar nodig het treffen van een beperkte herinrichting. Voorafgaand aan de fysieke aanpassingen vindt voor het verhogen van de bewustwording een communicatiecampagne plaats. Na de invoering van 30 km/u vindt monitoring van de gereden snelheid plaats, zodat de nieuwe verkeerssituatie objectief beoordeeld kan worden.

Er vindt dan geen volwaardige herinrichting conform CROW richtlijnen plaats. Voor de toelichting op de kosten van de invoering van deze nieuwe werkwijze verwijzen we naar het rapport van RHDHV in bijlage 2. De kosten zijn circa € 1.880.000 (prijspeil 2024) volgens opgave RHDHV. De Amsterdamse methode Om ervoor te zorgen dat de snelheid daadwerkelijk omlaag gaat, kiest Amsterdam voor een brede aanpak met de onderdelen: infrastructuur, communicatie, monitoring, voertuigtechniek en handhaving. Details over de brede aanpak zijn terug te lezen in agendapunt 7 van de Voordracht voor de raadvergadering van 22 december 2021: Instemmen met de beleidsnota ‘Amsterdam veilig en leefbaar 30km/u in de stad’. De aanvullende vraagstelling heeft betrekking op het onderdeel infrastructuur. De formulering van de aanvullende vraagstelling komt echter niet geheel overeen met de Amsterdamse aanpak. Na het invoeren van bebording en belijning past Amsterdam namelijk bij groot onderhoud en herinrichtingen wel de CROW inrichtingsprincipes voor een GOW30 toe, zodat steeds meer wegen in lijn zijn met de opgestelde inrichtingsprincipes. Hierdoor zijn in Amsterdam de juridische risico’s laag en worden de wegen uiteindelijk geloofwaardig en afdwingbaar voor 30 km/u ingericht.

1259421

pagina 2 van 5

Beslisboom Op verzoek van D66 is een beslisboom uitgewerkt op basis van de aanvullende vraagstelling; 30 km/u invoeren met toepassing van bebording (30 km), belijning, communicatie en monitoring. De beslisboom is vormgegeven op basis van reguliere verkeerskundige principes.

De beslisboom doorloopt van boven naar beneden vijf fasen. Bij de start wordt bepaald welke straten1 beoordeeld gaan worden. In de beoordelingsfase is, naast het advies van hulpdiensten, input nodig om het ongevalsrisico2ˉ3 te bepalen en of het vanwege technische en financiële argumenten gunstiger is om de straat een volledige herinrichting te geven. De beslisboom resulteert uiteindelijk in drie scenario’s. In deze beslisboom wordt de verkeerskundige onderzoeksmethodiek V85 gehanteerd. Dit betekent dat een weg/straat op basis van de gereden snelheid als veilig wordt beoordeeld zodra 85% van het verkeer niet harder dan 30 km/u rijdt. Scenario B, waarbij meer dan 15% van het gemotoriseerde verkeer harder rijdt dan 30km/u nadat bebording, belijning en communicatie is toegepast kan niet op voorhand worden uitgesloten en geeft risico’s. 1

Bedoeld voor de straten uit WCP 1e en 2e tranche. Komt de straat terug in de top 10 van het “Uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid Noord-Holland 2030”. 3 Juridische beoordeling van de straat volgens “Artikel 24, Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW)”. 2

1259421

pagina 3 van 5

Kanttekeningen beslisboom Het beoordelen van een veilige weginrichting is complex en vaak spelen er tegenstrijdige belangen. Ieder belang en elke afweging verwerken in één overzicht (beslisboom) is niet mogelijk. Daarom zijn de voor Heemstede belangrijkste en zwaarwegende afwegingen opgenomen. De beslisboom moet daarom gezien worden als voorbeeldwerkwijze om de scenario’s bij een transitie naar 30 km/u inzichtelijk te maken. De gemeente Heemstede werkt conform wetgeving, vastgesteld beleid en landelijke richtlijnen. In dit kader is het belangrijk te duiden dat bij de beoordeling van de veiligheid van een weg, niet alleen de algemene richtlijnen leidend zijn, maar ook altijd naar de verkeerssituatie ter plaatse wordt gekeken. Consequenties en risico’s bij toepassing aanvullende vraagstelling Groot onderhoud De wegen die in het kader van het WCP voor de periode 2022 t/m 2026 heringericht (zouden) worden, zijn al eerder uit de meerjaren onderhoudsplanning wegen gehaald en zijn dus niet opgenomen in het budget voor groot onderhoud. Indien de resterende wegen uit WCP tranche 1 (Lanckhorstlaan, Zandvoortselaan en Glipperweg) niet heringericht worden, dan is extra budget nodig voor het groot onderhoud van deze wegen. Het totale extra benodigde budget voor groot onderhoud ten behoeve van de periode 2024-2028 is ca. € 1.500.000 (prijspeil 2024 en op basis weginspectie 2024).

Eventuele kosten voor herinrichtingen, verbreding fietspaden, het oplossen van verrommeling, etc. zijn niet meegenomen bij deze kostenbegroting groot onderhoud. Een nadere toelichting op deze kostenraming is opgenomen in het Onderhoudsadvies van bijlage 3. Belangrijk is om te vermelden dat de inrichting en breedte van de fietspaden van de Zandvoortselaan niet verandert als er geen herinrichting wordt toegepast. Aansprakelijkheid en verkeersveiligheid Het is juridisch mogelijk om, mits beargumenteerd, in afwijking van de CROW richtlijnen niet over te gaan tot een volwaardige herinrichting van straten waar gekozen is om de wegcategorisering naar 30 km/u toe te passen. Dit heeft echter consequenties voor de geloofwaardigheid van de straat. Deze sluit dan immers niet aan bij een inrichting die herkenbaar is voor 30 km/u, waardoor het afdwingen van de lagere snelheid minder effectief is. Vanuit het perspectief van de verkeersveiligheid geeft een afwijking op CROW richtlijnen dus meer risico op scenario B uit de beslisboom. Dit houdt een situatie in dat na invoering van 30 km/u uit de monitoring blijkt dat meer dan 15% van het gemotoriseerd verkeer harder rijdt dan 30 km/u. In de toekomst kan dan sprake zijn van een aansprakelijkheidsstelling richting de wegbeheerder bij een verkeersongeval.

1259421

pagina 4 van 5

Aanvullende maatregelen, zoals bebording, markering, communicatie, monitoring en aanpassingen aan de verkeerslichten, zijn nodig. Ook zijn op strategische plaatsen aanvullende infrastructurele maatregelen nodig om de verkeersveiligheid te waarborgen. Duurzaamheid/klimaatadaptatie Indien bij de invoering van 30 km/u wegen niet worden ingericht en alleen groot onderhoud plaatsvindt, kunnen de wegen niet klimaatbestendig worden ingericht. Regenwater wordt niet afgekoppeld en we blijven lozen op het gemengde riool. Dat betekent dat bij heftige neerslag het riool kan overstorten, waarbij vuil water op de straat wordt geloosd. Daarnaast is er zonder herinrichting minder mogelijkheid voor de vergroening van een straat. Een groene straat geeft niet alleen een mooi aangezicht, het heeft ook een positieve invloed op de leefbaarheid en toekomstbestendigheid. Via groenvakken kan water infiltreren, waardoor droogteschade kan worden voorkomen. Financiële consequenties De kosten voor de Lanckhorstlaan, Zandvoortselaan en Glipperweg (resterende WCP 1 wegen) inclusief aanvullende infrastructurele maatregelen zoals beschreven bij de paragraaf ‘aansprakelijkheid en verkeersveiligheid’, zijn ca € 1.880.000. Daarbij komen ook de groot onderhoudskosten à € 1.500.000 (prijspeil 2024) bij. Er is nog geen zicht op de kosten van groot onderhoud voor de tweede tranche.

Dit maakt dat van de bestemmingsreserve WCP (oorspronkelijke 13,1 mio) een bedrag van minimaal € 3.380.000 (prijspeil 2024) nodig is voor de uitvoering van de aanvullende vraagstelling van D66. Klimaatmaatregelen en verbetering van de fietspaden, zoals op de Zandvoortselaan, worden niet uitgevoerd en zijn hierin dus niet opgenomen. We hopen als ambtelijke organisatie hiermee uw vragen voldoende beantwoord te hebben in het kader van ambtelijke bijstand. Mocht u naar aanleiding van deze beantwoording nadere toelichting wensen horen wij het graag.

Met vriendelijke groet,

mevr. H.W. de Vos gemeentesecretaris/algemeen directeur Bijlagen: 1. 1ste set vragen ambtelijke bijstand 2. Advies RHDHV 3. Impact onderhoud

1259421

pagina 5 van 5