bijlage 1 Jaarverslag en Jaarrekening 2024 Spaarne Werkt.pdf

Kosten

in verband met het feit dat delen van het pand leegstaan of een onvoldoende bezettingsgraad

Leegstand

hebben. De kosten hiervan worden over 2024 becijferd op circa € 370.000.

2.1.4 Maatschappelijke impact Met de uitvoering van de Wsw en Beschut werk, welke gemeentelijke taken zijn die uit de wet voortvloeien, heeft het programma ‘Werk’ een grote maatschappelijk impact. Meer dan 700 mensen uit de regio ontlenen eigenwaarde aan participatie door middel van zinvol en betaald werk. Er wordt mensen reële kansen geboden op verdere ontwikkeling en perspectief op werk. Werk

Voor de ontwikkeling van deze mensen worden allerlei trajecten ingezet, zoals begeleiding,

ontwikkel-

training en scholing, werken in een beschermde werkomgeving, groep- en individuele

bedrijf

detachering of zelfs directe plaatsing op een zelfstandige baan in het bedrijfsleven. Dit leidt

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

24

uiteindelijk tot persoonlijke groei wat zich vertaalt in meer welzijn, een betere gezondheid, een betere toekomst voor kinderen en minder criminaliteit. Kortom een meer inclusieve samenleving. Een onderdeel van de sociale ontwikkeling van deze mensen, met veelal beperkte capaciteiten, is ook de mogelijkheid om terug te kunnen vallen als het even niet lukt. Daarmee wordt voorkomen dat mensen langer uit de roulatie zijn en daardoor niet meer kunnen participeren. De medewerkers van het programma ‘Werk’ worden ingezet op uiteenlopende bedrijfsactiviteiten en werksoorten. Deze diversiteit maakt het mogelijk dat medewerkers kunnen worden geplaatst op werkplekken waar zij het best tot hun recht komen en waar zij daadwerkelijk toegevoegde waarde hebben. Niet alleen voor zichzelf maar vooral ook voor de bedrijven en organisaties waarvoor het werk wordt gedaan of waar zij middels detachering zijn geplaatst. Daar komt bij dat de bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op duurzaamheid niet alleen voorzien in zinvol werk, waarmee invulling wordt gegeven aan sociale ontwikkeling, maar ook bijdragen aan de maatschappelijke opgave rond duurzaamheid. De duurzame activiteiten gericht op werk, een speciaal onderdeel binnen het programma ‘Werk’, hebben een grote maatschappelijke impact in de regio.

Zo is er dit jaar meer dan 2.000 ton aan Duurzaamheid huisraad en textiel verwerkt, waarvan 1.800 ton als product of grondstof is hergebruikt. De ingezamelde huisraad wordt ingeleverd bij de kringloopwinkels of aan huis opgehaald. Na sortering wordt ongeveer de helft van de ingeleverde huisraad als product verkocht, voornamelijk in de eigen kringloopwinkels, en vindt daarmee een nieuwe eigenaar. Mensen met een smalle beurs kunnen zichzelf voorzien van de noodzakelijke huisraad. Circa 35% wordt gescheiden en in relevante stromen zoals hout, plastic, metaal, glas etc. gescheiden aangeboden aan de regionale afvalinzameling voor hergebruik van grondstoffen. Slechts circa 10% (270 ton) is niet geschikt voor grondstof voor hergebruik en is als restafval aangeboden bij de afvalverwerking. Deze circulaire aanpak wordt ook gehanteerd bij de inzameling van textiel, op jaarbasis zo’n 800 ton. Dit wordt na een zorgvuldig sorteerproces als bruikbare kleding afgezet in de eigen kringloopwinkels of bij derden met duurzame of sociale doelstellingen en initiatieven. Reststromen die niet geschikt zijn voor product of grondstof worden hergebruik. Opgeteld wordt meer dan 90% van de ingezamelde textiel opnieuw gebruikt en slechts 10%, circa 80 ton, wordt gescheiden aangeboden aan de regionale afvalverwerking. Het thema circulariteit staat regionaal hoog op de agenda.

Zo is er een community opgezet met meer dan 10 lokale kartrekkers en waarin een groot aantal regionale partijen met elkaar samenwerken en initiatieven ontplooien op het vlak van circulariteit.

2.2 Programma ‘Re-integratie’ Het bedrijfsonderdeel binnen Spaarne Werkt dat zich richt op het programma ‘Re-integratie’ is Kern-

gespecialiseerd in het naar werk toeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

activiteiten

Dit betreft vooral de doelgroepen van de Participatiewet, maar met name diegenen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt. De kernactiviteiten betreffen job coaching, loopbaancoaching, assessments, outplacements, ‘werk-fit’-maken ‘tweede Spoor’-trajecten, en allerlei

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

25

vormen van opleiding en training. Naast toeleiding naar werk krijgt arbeidsontwikkeling een steeds prominentere rol binnen het programma Re-integratie. Arbeidsontwikkeling richt zich in eerste instantie op de doelgroep die bij Spaarne Werkt in dienst is. Dit zijn Wsw’ers, Beschut werkenden en in toenemende mate mensen uit de doelgroep van de Participatiewet waaronder Banenafspraakbanen (garantiebanen). Het doel is om met verschillende instrumenten en begeleiding de duurzame inzetbaarheid van werknemers te verbeteren. Hierna worden eerst de financiele resultaten van het programma Re-integratie belicht en in paragraaf 2.2.1 de maatschappelijke effecten.

2.2.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Re-integratie’

In het navolgende overzicht van baten en lasten zijn de kosten en opbrengsten van het programma ‘Re-integratie’ over 2024 weergegeven: Overzicht van baten en lasten programma 'Re-integratie': 2024 Werkelijk

2024 Begroting

2023 Werkelijk

Opbrengsten Netto om zet Overige opbrengsten Totaal opbrengsten

3.191.995 569.197 3.761.192

2.981.363 232.442 3.213.806

3.212.568 517.916 3.730.484

Personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG) Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige personeelskosten Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG)

2.201.977 685.592 60.742 54.635 3.002.946

2.056.682 693.280 57.738 53.800 2.861.500

1.902.566 602.483 80.004 56.462 2.641.514

4.854 1.793 11.164 272 105.910 123.993

2.458 22.000 139.567 164.025

3.710 2 4.087 21.347 429 127.361 156.935

3.126.939

3.025.525

2.798.449

Totaal gerealiseerd resultaat (voor interne doorbelasting)

634.253

188.281

932.035

Doorbelaste kosten huisvesting Doorbelaste kosten s taf

99.058 818.300

289.276

289.276

Totaal gerealiseerd resultaat

-283.105

-100.995

642.759

Overige (bedrijfs-) kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse kosten Totaal overige (bedrijfs-) kosten Totaal kosten

Het programma Re-integratie sluit het boekjaar af met een resultaat van € 283.100 negatief (na doorbelasting), tegenover een begroting van -/- € 101.000 negatief. Het resultaat voor interne doorbelasting, wat in het navolgende wordt toegelicht, is echter substantieel beter, € 446.000 Resultaat

hoger, dan in vergelijking tot de begroting. Vooral een hogere netto omzet en hogere overige opbrengsten zijn de oorzaken.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

26

2.2.2

Toelichting

Er is meer netto omzet gerealiseerd in vergelijking tot de begroting € 210.500. Vooral de reguliere re-integratiedienstverlening rondom preventie en bemiddeling ten behoeve van de IASZOpbrengsten

gemeenten en de re-integratieprojecten ‘Dichterbij dan je denkt’ en ‘Startbanen’ van de gemeente Haarlem zijn de drijvers achter deze hogere omzet. Naast een hogere netto omzet zijn ook meer overige opbrengsten gerealiseerd. Dit betreft enerzijds het aandeel van het programma Re-integratie in de vergoeding begeleidingskosten Beschut werk, reeds toegelicht in paragraaf 2.1.3.2, en anderzijds meer ESF- subsidie. De ESF-subsidie, die niet was opgenomen in de begroting 2024, is gerealiseerd met het lopende ESF-project dat is gericht op het bevorderen van de individuele welvaart van de deelnemers, ongeacht hun achtergrond, identiteit of capaciteiten. Dit project is dus primair niet direct gericht op het vinden van werk maar meer op sociale inclusie. In de begroting waren deze opbrengsten uit voorzichtigheid niet opgenomen omdat bij het opstellen van de begroting nog onzeker was of dit project zou worden toegekend en of er voldoende ESF-fondsen beschikbaar zou zijn. ‘In onderstaand overzicht zijn de opbrengsten van ‘Re-integratie’ nader uitgesplitst:

Opbrengsten: 2024 Werkelijk Omzet Preventi e en bemi ddel i ng Re-i ntegra tie diens tverle ning IASZ Project 'Aa nDe Sla g' (s ta tus houders ) Jobcoa chi ng Di ens tverl eni ng 'a a nvul l end s oci a a l pa kket' Ha a rl em (POW) Arbei ds ma rkt gerel a teerde projecten 'Dichterbij da n je de nkt' en 'Sta rtba nen' Overig Totaal omzet

2024 Begroting

2023 Werkelijk

2.607.635 191.720 144.873 147.759

2.659.586 108.777 165.000 140.000

164.725 119.177

98.000

2.488.761 164.756 249.945 181.275 114.257 61.165 103.936

3.375.889

3.171.363

3.364.095

Kos tpri js omzet

183.894

190.000

151.527

Totaal netto omzet

3.191.995

2.981.363

3.212.568

399.076

232.442

118.773 51.347 569.197

-

228.063 243.571 46.282

232.442

517.916

3.761.192

3.213.806

3.730.484

Overige opbrengsten Bes chut werk: vergoedi ng begel eidings kos ten (a a ndeel re-integra tie) Subs i di e Europees Socia a l Fonds (ESF) Aa nde el pa rtners in geza menl ijke a ctivi teiten (WSP) Totaal overige opbrengsten Totaal opbrengsten

De personeelskosten van het ambtelijk personeel overschrijden de begroting met € 141.000. Dit Personeels-

wordt verklaard door een hoger aantal fte’s (+ 2,0 fte) in vergelijking tot de begroting. Dit

kosten

houdt geheel verband met de inzet van tijdelijk personeel (+ 2,8 fte) voor de enkele specifieke projecten zoals ‘Dichterbij dan je denkt’ en de ‘Oekraïne balie’. De vaste personele bezetting van re-integratie ligt derhalve in werkelijkheid onder de personele bezetting die in de begroting was voorzien.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

27

Overige

De overige (bedrijfs-) kosten komen ruim € 40.000 lager uit dan begroot hoofdzakelijk doordat er minder kosten zijn gemaakt voor het Werkgeverservicepunt. Personele bezetting (ambtelijk):

2024

2024

2024

Werkelijk

B egro ting

Verschil

P ersonen

Personele bezetting NRG

2.2.3

Fte

39

P erso nen

33,2

36

Fte

31,2

P erso nen

Fte

3

2,0

Maatschappelijke impact

Het bedrijfsonderdeel ‘Re-integratie’ vormt een essentieel onderdeel van Spaarne Werkt, het eigen dienstverlenende re-integratiebedrijf van de aangesloten gemeenten. ‘Re-integratie’ vervult voor deze gemeenten zowel een rol als opdrachtnemer als strategisch partner op het terrein van re-integratie. Daarnaast is ‘Re-integratie’ samenwerkingspartner in relatie tot diverse lokale en regionale organisaties in het sociaal domein. De toegevoegde waarde van het onderdeel ‘Re-integratie’ is gebaseerd op drie elementen:  ‘Re-integratie’ kent de werkzoekenden en heeft ruime ervaring en expertise opgebouwd gericht op de ontwikkeling van werkzoekenden en het bevorderen van uitstroom naar werk.  ‘Re-integratie’ beschikt over een groot netwerk van werkgevers als bron van werk en maatschappelijke partners voor het aanbieden van alternatieven voor werk als vrijwilligerswerk en andere vormen van participatie. Re-integratie werkt hiertoe samen met het UWV en IJmond Werkt in het regionale werkgeversservice punt (WSP).  Tot slot kent ‘Re-integratie’ de opdrachtgevers en is zij effectief in het beperken van de gemeentelijke lasten, omdat door uitstroom naar werk het aantal uitkeringen kan worden beperkt. De resultaten van re-integratie op het maatschappelijk vlak moeten worden gezien tegen de achtergrond van de ontwikkelingen op de (regionale) arbeidsmarkt.

Deze ontwikkelingen schetsen in de eerste maanden van 2024 een beeld van een afname van het aantal openstaande vacatures, op een al enige tijd overspannen arbeidsmarkt. Echter in het vierde kwartaal sloeg de daling om in een toename van het aantal vacatures. Zo waren er per ultimo 2024 374.000 werkelozen in Nederland, wat overeenkomt met 3,7% van de beroepsbevolking. Daartegenover stonden 404.000 vacatures. De vacaturegraad, d.w.z. het aantal openstaande vacatures per 1.000 banen, kwam hiermee uit op 42. Dit betekent dat re-integratie opereert in een omgeving waar kandidaten die beschikken over de juiste capaciteiten ook veel gemakkelijker een baan kunnen vinden dan in tijden van hoge werkeloosheid. Dit is goed voor mensen die een baan zoeken en het

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

28

terugdringen van de werkeloosheid, maar voor de re-integratie van kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt betekent dit een veel ingewikkelder speelveld. Er werden in 2024, voor alle GR-gemeenten tezamen, in totaal 494 nieuwe kandidaten bij Spaarne Werkt aangemeld voor een traject. Dit is exclusief de 196 trajecten voor inburgering, het project voor statushouders ‘Aan de Slag’, overige trajecten van het UWV en andere opdrachtgevers. De aanmeldingen kwamen hoofdzakelijk van de klantmanagers van de GR-gemeenten. Van de aangemelde kandidaten is 81% daadwerkelijk gestart met een traject, tegenover een doelstelling van 85%. De oorzaak dat niet alle aangemelde kandidaten starten met een traject ligt vaak buiten de invloedsfeer van Spaarne Werkt en heeft in veel gevallen te maken met het intrekken van de aanmelding, no-show of verhuizing e.d. Desalniettemin toch een behoorlijk percentage gestarte trajecten. Wat verder opvalt is dat het aantal kandidaten dat al langer dan 12 maanden een uitkering ontvangt is toegenomen ten opzichte van voorgaande jaren, ruim 16% van hen heeft zelfs al langer dan 10 jaar een uitkering. Dit is van belang omdat het CBS in haar onderzoek vaststelt dat, personen die korter dan 3 maanden zonder werk zitten een drie maal zo grote kans hebben om binnen een kwartaal werk te vinden dan personen die al 4 jaar of meer niet werkzaam meer zijn.

Met de nieuw aangemelde kandidaten in 2024 en de trajecten die reeds liepen hebben in totaal 763 personen gedurende het jaar een traject gevolgd. Het aantal gemeentelijke trajecten bleef daarbij enigszins achter bij het aantal van 950 dat in het meer-jaren kaderprogramma (MJK) Resultaten

2022-2026 als uitgangspunt was genomen. Als we kijken naar het totaal van alle trajecten en

re-integratie

opdrachtgevers, heeft ‘Re-integratie’ in 2024 1.271 trajecten uitgevoerd voor 1.080 unieke personen. De gemiddelde trajectduur lag op circa 11 maanden en wijkt daarbij niet af van voorgaande jaren. 183 personen uit de doelgroep van de Participatiewet (inclusief alle overige trajecten 219) hebben uiteindelijk duurzaam passen werk gevonden, hetgeen eveneens in lijn ligt met het aantal dat in 2022 en 2023 werd gerealiseerd. Hiermee komt het percentage van de gestarte trajecten dat met duurzame uitstroom naar werk is afgerond uit op 56% en is de doelstelling van 55% hiermee gerealiseerd. Hierbij wordt ook in toenemende mate gebruik gemaakt van de inzet van loonkostensubsidie. In navolgend overzicht zijn de behaalde resultaten van re-integratie voor de 4 GR-gemeenten beknopt samengevat:

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

29

Overzicht behaalde resultaten preventie en bemiddeling:

Re-integratie trajecten

MJK 2022

Werkelijk 2022

MJK 2023

Werkelijk 2023

MJK 2024

Werkelijk 2024

MJK 2025

MJK 2026

Aantal mensen dat gedurende het jaar in een traject heeft gezeten

950

668

950

641

950

763

950

950

Gemiddelde trajectduur (maanden)

10

11

9

11

9

11

9

9

Aantal mensen dat duurzaam passend werk heeft gevonden

220

188

240

165

260

183

280

290

Percentage van de gestarte trajecten dat met duurzame uitstroom naar werk is afgerond *)

50%

58%

52%

61%

55%

56%

57%

60%

Percentage van de aangemelde kandidaten dat start met traject

85%

81%

85%

85%

85%

81%

85%

85%

*) Het percentage van het aantal gestarte en afgeronde trajecten dat met plaatsing is afgesloten.

Samengevat kan dus worden gesteld dat ook onder de gunstige omstandigheden op de arbeidsmarkt het goed mogelijk is om de categorie mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en die hier zelf niet toe in staat is, te begeleiden naar betaald werk. Voor een meer uitgebreidere rapportage over de resultaten van het programma Re-integratie wordt verwezen naar de jaarrapportage van het programma Re-integratie. Naast de re-integratiedienstverlening op het vlak van preventie en bemiddeling, zijn in 2024 een reeks van aanvullende projectmatige activiteiten uitgevoerd. Dit betreft onder andere: -

Project ‘inburgering’

-

Project 'Dichterbij dan je denkt'

-

Regionale werkgeverservicepunt (WSP)

-

Regionale mobiliteitsteam (RMT)

-

Begeleiding doelgroep Beschut werk

In toenemende mate wordt gebruik gemaakt van de inzet van loonkostensubsidies (LKS) als Loonkostensubsidie

instrument bij het bevorderen van de baankansen. In totaal waren er dit jaar ca. 50 (2023 32) personen met een Banenafspraakbaan in dienst bij Spaarne Werkt. De gemiddelde duur van een dienstverband ligt hierbij op 9 maanden. De Banenafspraakbaan zijn een belangrijke toegevoegde waarde voor de re-integratie van een specifieke groep werkzoekenden. De extra coaching die wij in deze periode kunnen bieden is net het duwtje in de rug dat zij nodig hadden om zich in een reguliere setting staande te houden. Arbeidsontwikkeling is een onderwerp wat in toenemende mate aan belang wint voor de doel-

Arbeidsontwikkeling

groep die reeds bij Spaarne Werkt in dienst is. Dit betreft de doelgroep van de Wsw, beschut werk en personen uit de categorie banenafspraak. Het doel is om de duurzame inzetbaarheid, in de breedste zin des woords, te bevorderen. Hiertoe worden onder de titel ‘coaching on the job’ heldere en binnen redelijke termijn haalbare doelen gesteld, die onder begeleiding van een teamlei-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

30

der en jobcoach worden gerealiseerd. Verschillende coaching instrumenten waaronder; elearning, conversatieles, opleiding/training, Zorg/hulpverlening en snuffelstages worden hierbij ingezet. Meer dan 150 coachtrajecten werden in 2024 uitgevoerd, waarvan het merendeel succesvol is afgesloten. Tot slot is Spaarne Werkt, als ‘founding partner’ van het regionale Werkgevers Servicepunt Zuid-Kennemerland en IJmond (WSP), in belangrijke mate betrokken bij de opbouw van de Werkgevers servicepunt

organisatie van het WSP. Dit samenwerkingsverband waarin ook het UWV en IJmond Werkt deelnemen, vertegenwoordigt de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemskerk, Heemstede, Velsen, Zandvoort op de regionale arbeidsmarkt. De belangrijkste taak van het WSP is het verstrekken van informatie aan werkgevers over de arbeidsmarkt en het bieden van ondersteuning bij het aannemen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. De dienstverlening van het WSP is kosteloos.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

31

2.3 Programma ‘Onderwijs Jongeren’ Het Programma ‘Onderwijs Jongeren’, georganiseerd binnen het leerwerkbedrijf, biedt Kern-

intensieve leerwerktrajecten voor jongeren tussen 16 en 27 jaar die het reguliere onderwijs

activiteiten

niet aankunnen of uitvallen door andere omstandigheden en daardoor geen uitzicht hebben op regulier werk. Onder leiding van ervaren leermeesters en docenten gaan zij toch en direct vanaf de start aan het werk. Het leerwerkbedrijf vervult al vele jaren een cruciale rol in de uitvoering van het Haarlemse en regionale jeugdbeleid en vooral de bestrijding van voortijdig schoolverlaten. Door middel van het bieden van passend onderwijs, binnen een hulpverleningskader, worden jongeren van 16 tot 27 jaar toegeleid naar de arbeidsmarkt. Veel jongeren tussen de 16 en 27 jaar hebben problemen en soms zijn die problemen zo groot dat het tot schooluitval en nog meer problemen leidt. De leerwerkbedrijven bieden onderwijs en begeleiding aan jongeren die de school hebben verlaten of dreigen te verlaten, geen diploma en/of startkwalificatie bezitten en/of geen uitzicht hebben op regulier werk. Het leerwerkbedrijf biedt deze jongeren een laatste kans om hun leven weer op de rails te krijgen. Op basis van maatwerktrajecten leren jongeren een vak onder intensieve begeleiding van ervaren en vakkundige leermeesters, docenten en trajectbegeleiders. Door op de praktijkgerichte werkzaamheden wordt veel kennis overgebracht.

Jongeren hebben de keuze om te werken binnen een aantal eigen kleinschalige leerwerkbedrijven zoals; restaurant ‘De Kloosterkeuken’, externe cateringservices of het bouwbedrijf ‘De Adriaan’. Het aantal jongeren dat een leerwerktraject volgt bij het leerwerkbedrijf is echter al jaren structu-

Knelpunten

reel onvoldoende om een kostendekkende exploitatie te kunnen realiseren, zoals blijkt uit de financiële resultaten van de afgelopen jaren. Reeds eerder is becijferd dat een aantal van minimaal 50 leerlingen noodzakelijk is om kostendekkend te kunnen draaien. De achterliggende oorzaak van het achterblijvende aantal jongeren is vooral het feit dat vanuit het reguliere onderwijs te weinig jongeren worden aangemeld. Ook de financiële bijdrage die wordt geleverd door de regionale onderwijsinstellingen, om de leerwerktrajecten te bekostigen, zijn de laatste jaren geleidelijk verminderd. Zoals reeds genoemd in de jaarrekening 2023 was de toegepaste constructie met Nova College, die in de praktijk lijkt op een Beroeps Begeleidende Leerweg (BBL), met een praktijkdeel van circa 4 dagen maar in feite een BOL-variant is (Beroeps Opleidende Leerweg), door aanscherping van regelgeving en controles door de Inspectie, niet langer haalbaar. Daarom is de samenwerking met het Nova-College inmiddels voortgezet op basis van de BBL-variant. Hierbij wordt het onderwijsdeel (1 dag) verzorgd door het Nova College en het praktijkdeel (4 dagen maximaal) door Spaarne Werkt. Deze omschakeling heeft in het laatste kwartaal van 2024 ook financiële consequenties gehad omdat deze leerlingen in dienst komen bij Spaarne Werkt en loon ontvangen.

Per ultimo 2024 stonden er 14 leerlingen op de loonlijst van Spaarne Werkt.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

32

Medio 2024 is de sluiting van restaurant ‘De Ripper’ geëffectueerd. De reden hiervoor was dat Sluiting ‘De

het gewenste niveau van dienstverlening van restaurant ‘De Ripper’, in combinatie met de

Ripper’

dienstverlening aan hotel ‘Staats’, niet langer was te organiseren met de beperkte bezetting van leerlingen en leermeesters. De activiteiten van ‘De Ripper’ zijn daarom ondergebracht in restaurant ‘De Kloosterkeuken’, gevestigd in het monumentale Rosenstock-Huessy Huis. Hiermee is de mogelijkheid voor de jongeren om zich in deze werksoort te ontwikkelen geborgd. Een bijkomend voordeel is dat de theorie van de opleiding ook op één plek kan worden geconcentreerd, wat een stuk efficiënter is dan het aanhouden van twee locaties. Per saldo is het aantal beschikbare leerplekken gelijk gebleven. Per ultimo 2024 waren 37 leerlingen opgenomen in een leerwerktraject. Hiermee kwam het gemiddeld aantal gerealiseerde leerwerktrajecten in 2024 uit op circa 42. Er zijn 30 leerlingen uitgestroomd, waarvan 22 naar werk of school en 8 naar re-integratie. 15 leerlingen behaalden een MBO 1 of 2 diploma, 5 een certificaat en 2 een VCA-certificaat.

2.3.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Onderwijs Jongeren’

Het leerwerkbedrijf sluit 2024 af met een gerealiseerd resultaat van € 668.637 negatief, na Financieel

terne doorbelasting van kosten huisvesting en staf. Vooral lagere netto omzet en lagere overige

resultaat

opbrengsten, zijn de oorzaken van het negatieve resultaat. In het navolgende overzicht is het overzicht van baten en lasten van het programma ‘Onderwijs Jongeren’ weergegeven:

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

33

Overzicht van baten en lasten programma 'Onderwijs Jongeren': 2024 Werkelijk Opbrengsten Netto omzet Overige opbrengsten Totaal opbrengsten

2024 Begroting

2023 Werkelijk

320.197 673.156 993.353

458.000 964.548 1.422.548

425.074 846.951 1.272.026

796.557 247.337 26.535 -5.588 1.064.841

784.416 261.554 21.212 21.797 1.088.979

767.123 236.753 25.561 13.472 1.042.909

30.646 158.448 54.528 58.789 40.087 23.721 4.836 371.054

52.924 179.157 37.200 92.351 59.500 42.160 463.292

18.040 -380 120.095 71.835 132.075 58.459 45.047 326 445.497

Totaal kosten

1.435.895

1.552.272

1.488.406

Totaal gerealiseerd resultaat (voor interne doorbelasting)

-442.543

-129.724

-216.380

Doorbelaste kosten huisvesting Doorbelaste kosten s taf Doorbelaste kosten indirect Incidentele baten (+) en las ten (-)

30.004 173.777 57.239 34.926

77.827 -

77.827 -

Totaal gerealiseerd resultaat

-668.637

-207.551

-294.207

Personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG) Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige personeelskosten Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG) Overige (bedrijfs-) kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse kosten Totaal overige (bedrijfs-) kosten

2.3.2

Toelichting

Er zijn in 2024 minder opbrengsten gerealiseerd dan was begroot, in totaal € 429.000 en reden waarom het resultaat ten opzichte van 2023 is verslechterd. De netto omzet kwam € 138.000 lager uit dan begroot en voor wat betreft overige opbrengsten is € 291.000 minder gerealiseerd. De sluiting van restaurant ‘De Ripper’ en het overhevelen van deze bedrijfsactiviteiten naar ‘De Kloosterkeuken, zijn de voornaamste oorzaak van de lagere omzet. Inmiddels zijn de bedrijfsactiviteiten weer volledig hervat, maar de omzet die in het vervolg zal worden gerealiseerd zal op een lager niveau liggen dan voorheen. De cateringservices, voor de gemeenten Heemstede en Bloemendaal, daarentegen draaiden goed en hiermee werd bijna € 100.000 meer omzet gerealiseerd dan begroot. Intensivering van de dienstverlening en goede contractafspraken lagen hier aan de basis, waarmee het belang van de cateringservices, in het totaal van de activiteiten portefeuille, ook is toegenomen. Opbrengsten

De gerealiseerde overige opbrengsten zijn substantieel lager met name door de achterblijvende onderwijssubsidies ad. € 246.000 en ESF-subsidie ad. € 81.000. Zoals hiervoor aangehaald blijft het aantal leerlingen structureel achter bij de verwachtingen, wat zich vertaalt in lagere onderwijssubsidies. Voor wat betreft de gemeentelijke subsidie geldt dit in principe ook echter hier is

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

34

met het Leerplein overeengekomen dat, indien het aantal leerlingen achterblijft bij de begroting de gemeentelijke subsidie voor het tekort door het Leerplein wordt aangevuld. De met het lopende ESF-project ‘Actieve Inclusie 2024–2025’, wat gericht is op het bevorderen van de maatschappelijke participatie van jongeren, gerealiseerde subsidie bedroeg € 219.000 en derhalve € 81.000 minder dan begroot. Hieraan ligt ten grondslag dat er minder subsidie beschikbaar is vanuit het Europees Sociaal Fonds. Dit heeft niet alleen te maken met het feit dat een groter percentage co-financiering als voorwaarde wordt gesteld bij ESF-projecten, inmiddels 66,7% ten opzichte van 50% bij voorgaande projecten, maar ook het feit dat een groter aantal partijen uit de regio aanspraak willen maken op ESF-subsidie. In onderstaand overzicht zijn de opbrengsten van Het leerwerkbedrijf nader uitgesplitst:

Opbrengsten: 2024 Werkelijk

2024 Begroting

2023 Werkelijk

Omzet Omzet res ta ura nts 'De Ri pper' en 'De Kloos terkeuken' Omzet certi fi cering (ca teri ng) Omzet bouwbedrijf 'Adri a a n' Omzet overig Totaal omzet

387.925 249.939 684 120.015

601.000 150.000 40.000 205.000

482.072 205.173 1.004 143.255

758.563

996.000

831.503

Kos tpri js omzet

438.367

538.000

406.429

Totaal netto omzet

320.197

458.000

425.074

Overige opbrengsten Onderwijs s ubs i die s en di ploma vergoedi ngen Gemeentel ijke subs idi es Subs i di e Europees Socia a l Fonds (ESF) Di vers e opbrengs ten Totaal overige opbrengsten

86.411 367.090 219.217 439 673.156

332.048 332.500 300.000 964.548

122.452 333.247 391.252 846.951

Totaal opbrengsten

993.353

1.422.548

1.272.026

De personeelskosten van het ambtelijk personeel kwamen in 2024 € 24.000 lager uit dan begroot, vooral door de afname van de personele bezetting met 1,5 fte. Hierbij moet worden aangePersoneelskosten

tekend dat in deze personele kosten tevens zijn opgenomen de loonkosten van 14 BBLleerlingen die per oktober 2024 in dienst zijn gekomen. De kosten van de BBL-leerlingen bedroegen circa € 70.000, exclusief de loonkostensubsidie die voor deze leerlingen wordt verkregen. De overige (bedrijfs-) kosten sluiten, evenals de personele kosten van het ambtelijk personeel,

Overige

lager dan begroot, ruim € 90.000. Lagere kosten van huur, in verband met de sluiting van restaurant ‘De Ripper’, lagere kosten van energieverbruik en lagere kosten belastingen en verzekeringen, door minder niet-verrekenbare BTW, hebben geresulteerd in een substantiële verlaging van het kostenniveau.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

35

Personele bezetting NRG (ambtelijk): 2024

2024

2024

Werkelijk

B egro ting

Verschil

P ersonen

Personele bezetting NRG

2.3.3

14

Fte

10,9

P ersonen

16

Fte

12,4

P erso nen

Fte

-2

-1,5

Maatschappelijke impact

Succesvol met Het leerwerkbedrijf zet zich al ruim 25 jaar in voor jongeren van 16 tot 27 jaar met een stapeling lastige groep

van persoonlijke, sociaal maatschappelijke problemen. In samenwerking met onder meer het ROC Nova College, SVOK, het Leerplein en Kenter Jeugdzorg biedt het leerwerkbedrijf aan jongeren maatwerktrajecten gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid en het leren van een vak. Veel jongeren hebben hierdoor in de afgelopen jaren uiteindelijk werk gevonden en een behoorlijk bestaan opgebouwd. De maatschappelijke baten van de investeringen in deze doelgroep jongeren zijn dus groot. De inspanningen van het leerwerkbedrijf zijn succesvol omdat ruim driekwart van de deelnemers uitstroomt naar werk. Door te voorkomen dat jongeren ontsporen, kunnen anderzijds de maatschappelijke kosten aanzienlijk worden beperkt. Gemiddeld genomen waren er circa 42 jongeren in een traject opgenomen. Van deze jongeren zijn er uiteindelijk 30 uitgestroomd naar werk, een vervolgopleiding of een re-integratietraject

… en kansen

De investeringen van het leerwerkbedrijf werken niet alleen preventief. Driekwart van de jongeren

creëren

die deelnemen aan trajecten vinden werk en vaak lukt het deze jongeren ook hun opleiding af te ronden. Het leerwerkbedrijf biedt jongeren de keus tussen een ontwikkelingstraject gericht op het behalen van een startkwalificatie, in nauwe samenwerking met het ROC Nova College, of het verkrijgen van certificaten door leren ‘on the job’ van functionele vaardigheden waarmee jongeren toch kansen hebben op de arbeidsmarkt. De maatschappelijke waarde van een startkwalificatie is berekend op € 70.000 per jongere. In totaal behaalde 12 jongeren een MBO-1 of MBO-2 diploma en daarnaast nog een aantal jongeren een certificaat. Voor een deel van de jongeren geldt immers dat een volledige mbo-opleiding uiteindelijk niet haalbaar is. Het leerwerkbedrijf biedt voor deze jongeren door middel van een certificeringsprogramma mogelijkheden om op alternatieve wijze startkwaliteiten te verzamelen voor participatie in reguliere werkprocessen. Het leerwerkbedrijf biedt jongeren niet alleen mogelijkheden om vakinhoudelijk kennis op te doen maar er is vaak ook ruimte voor vakken als Nederlands en rekenen en er wordt bovendien voorzien in studie- en loopbaanbegeleiding. Als onderdeel van de transitieplannen voor de komende jaren wordt ook de positie van het

Transitie

leerwerkbedrijf nader beoordeeld. Enerzijds als activiteit in de totale portefeuille van Spaarne Werkt en anderzijds de rol van het leerwerkbedrijf als regionale speler bij de begeleiding van deze categorie Jongeren. De verwachting is dat in het najaar van 2025 hierover meer bekend zal zijn.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

36

3

Gemeentelijke bijdragen per programma In het voorgaande is uitgebreid ingegaan op de financiële en maatschappelijke aspecten van de uitvoering van de verschillende programma’s van Spaarne Werkt. Op welke wijze dit zich financieel vertaalt in de afzonderlijk bijdragen van de deelnemende gemeenten wordt in dit hoofdstuk uiteengezet. In onderstaand overzicht zijn de gemeentelijke bijdragen per programma en per gemeente weergegeven:

Overzicht gemeentelijke bijdragen per programma:

Programma

Omschrijving

Werk Werk Re-integratie

Uitvoeringskosten (Wsw) Uitvoering beschut werk en P-wet Kandidaten met grote afstand tot arbeidsmarkt

Totaal gemeentelijke bijdrage

2024 Werkelijk

2024 Begroting

2024 Verschil B - W

20.147.988 2.929.177 3.256.712

18.441.023 3.361.008 2.933.363

1.706.965 -431.831 323.349

26.333.877

24.735.394

1.598.483

De bijdragen van de deelnemende gemeenten komen € 1,6 miljoen hoger uit dan begroot. Dit wordt geheel verklaard door de verhoging van het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie (I-uP) met € 1,7 miljoen. In paragraaf 2.1.3.2 zijn de achtergronden van deze aanpassing van het Wsw-deel (I-uP) reeds nader toegelicht. De bijdrage voor de uitvoering van Beschut werk kwam daarentegen ruim € 432.000 lager uit dan begroot. Dit vloeit voort uit het feit dat de gemeentelijke bijdrage voor het tekort Beschut werk, begroot op € 1.114.638, uiteindelijk niet is verstrekt. Maar omdat er door gemeenten voor Beschut werk wel meer loonkostensubsidies en vergoedingen voor begeleidingskosten zijn verstrekt, is het verschil met de begroting beperkt tot een tekort van € 432.000. De dienstverlening van het programma Re-integratie, met name op het vlak van preventie en bemiddeling, resulteerde in een hogere bijdrage van de deelnemende gemeenten, ad. € 323.000. De gemeentelijke bijdragen zijn per gemeente nader gespecificeerd in het onderstaande overzicht. Daarna volgt nog een meer inhoudelijk toelichting op de gemeente bijdragen:

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

37

Overzicht gemeentelijke bijdragen per programma en per gemeente:

2024 Werkelijk

2024 Begroting

2024 Verschil B - W

Programma

Gemeente

Werk: Uitvoeringskosten (Wsw)

Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort Totaal

933.815 17.104.360 1.388.082 721.732 20.147.988

714.848 15.837.208 1.280.418 608.549 18.441.023

218.967 1.267.152 107.663 113.182 1.706.965

Werk: Uitvoering beschut werk en P-wet

Bloemendaal Haarlem

94.469 2.369.233

137.746 2.699.826

-43.277 -330.592

Heemstede Zandvoort Overig Totaal

337.697 79.311 48.466 2.929.177

385.689 137.746 3.361.008

-47.993 -58.435 48.466 -431.831

Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort Totaal

67.102 2.758.493 124.618 306.499 3.256.712

38.072 2.542.128 70.705 282.459 2.933.363

29.030 216.365 53.913 24.041 323.349

26.333.877

24.735.394

1.598.483

367.090 86.411

347.500 317.048

19.590 -230.637

453.500

664.548

-211.048

26.787.378

25.399.942

1.387.435

Re-integratie: Re-integratie dienstverlening

Totaal gemeentelijke bijdrage 'Werk & Inkomen' Onderwijs Jongeren:

Leerplein Onderwijssubsidies scholen

Totaal bijdragen leer-werktrajecten jongeren

Totaal bijdragen programma's

De uitvoering van de Wsw wordt, zoals gezegd, bekostigd uit het Wsw-deel (I-uP) en beslaat het grootste deel van de gemeentelijke bijdrage. Deze Wsw-subsidie, die aan de deelnemende vanuit het Participatiebudget wordt toegekend, dekt het merendeel van de uitvoeringskosten van het Participatiebedrijf af, waar de uitvoering van de Wsw nog steeds de kerntaak is. Zowel het totaalbedrag van de Wsw-subsidie ad. € 20.148.000, als de verdeling per afzonderlijke gemeente, komt geheel overeen met de door het Ministerie werkelijk toegekende bedragen voor 2024. In dit bedrag is, zoals reeds eerder genoemd, een bedrag van € 660.000 transitiebudget opgenomen. De gemeentelijke bijdrage voor Beschut werk van programma Werk, totaal € 2.929.000, is opgebouwd uit de navolgende tweetal componenten: 1) Loonkostensubsidie ad. € 1.701.000. Deze loonkostensubsidie ontvangt Spaarne Werkt als werkgever voor deze doelgroep. De hoogte van de loonkostensubsidie wordt per individuele deelnemer vastgesteld aan de hand van een objectieve loonwaardebepaling. Op deze loonwaardebepaling heeft Spaarne werkt weinig tot geen invloed en is daarmee een gegeven. 2) De tweede component (€ 1.228.000) betreft de vergoeding voor begeleidingskosten . De financiering hiervoor is afkomstig is uit de door het Rijk vastgestelde Participatiebudget en specifiek voor de begeleiding van deze doelgroep geoormerkt.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

38

In de meeste gevallen zullen gemeenten de loonkostensubsidies onttrekken uit de gebundelde uitkering (BUIG) van het Rijk voor het bekostigen van uitgaven in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en loonkostensubsidies. De bedragen voor de uitvoering van Beschut werk die in bovenstaande tabel per gemeente zijn berekend bestaan dus deels uit loonkostensubsidie en deels uit vergoeding begeleidingskosten, rekening houdend met het werkelijke aantal kandidaten in 2024 dat voor de betreffende gemeente is gerealiseerd. Zoals eerder aangehaald is de financiering van de uitvoering van Beschut werk structureel niet kostendekkend, reden waarom de aanvullende bijdrage van deelnemende gemeenten noodzakelijk is. De bijdragen van gemeenten voor het programma ‘Re-integratie’ worden geheel bepaald door de gerealiseerde re-integratiedienstverlening van Spaarne Werkt aan de deelnemende gemeenten op basis van de gemaakte afspraken over deze dienstverlening. De bijdrage voor het programma ‘Onderwijs Jongeren’ is deels afkomstig van gemeentelijke subsidie uit het budget van ‘Het Leerplein’ en deels van onderwijssubsidies van de scholen, Nova College en het VO. De optelling van alle bijdragen van de deelnemende gemeenten resulteert voor 2024 in de onderstaande totaalbedragen per gemeente.

Totaal gemeentelijke bijdrage 'Werk & Inkomen' per gemeente:

2024 Werkelijk Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

2024 Begroot

2024 Verschil

933.815 17.104.360 1.388.082 721.732

714.848 15.837.208 1.280.418 608.549

218.967 1.267.152 107.663 113.182

20.147.988

18.441.023

1.706.965

39

4

Paragrafen (BBV)

4.1 Weerstandsvermogen Opvangen

Onder weerstandsvermogen wordt verstaan, de mogelijkheid om (financiële) tegenvallers

tegenvallers

op te vangen. Bij het bepalen van het weerstandsvermogen spelen in essentie twee begrippen een belangrijke rol:  De weerstandscapaciteit.  De mogelijke risico’s. De weerstandscapaciteit wordt bepaald door de middelen en mogelijkheden waarover de organisatie kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een van de mogelijkheiden die Spaarne Werkt heeft om niet begrote kosten te dekken is het doorvoeren van bezuinigingen binnen de begroting zelf. Omdat een groot deel van de kosten bestaan uit niet of nauwelijks beïnvloedbare kosten is deze mogelijkheid beperkt. Een andere mogelijkheid is dat de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten, ieder voor hun aandeel, bijdragen in het negatieve exploitatiesaldo van enig jaar. Immers de GR gemeenten zijn hier aan gehouden conform artikel 20 van de gemeenschappelijke regeling. Uit de opgestelde balans per ultimo 2024 blijkt dat de weerstandscapaciteit van Spaarne Werkt € 4.802.371 bedraagt. De weerstandcapaciteit zal de komende jaren verder afnemen vanwege de transitie die Spaarne Werkt doormaakt en vanwege onttrekkingen aan de reserves voor groot onderhoud. Een algemene indicator van het weerstandsvermogen is de solvabiliteit. De solvabiliteit komt per ultimo 2024 uit op een percentage van 39,5% en is, ten opzichte van de stand per ultimo 2023 met 11,0% afgenomen.

Hoewel per ultimo 2024 nog voldoende ook een signaal dat het weerstandsvermogen verder afneemt. Voor de beoordeling van het weerstandsvermogen is het voorts van belang om de risico’s te benoemen, die (in het geval zich een dergelijke, in de begroting onvoorziene positieve dan wel negatieve, gebeurtenis voordoet) van materiële invloed zijn op de begroting. Een belangrijke gebeurtenis die in dit verband kan worden genoemd is de mogelijke afname van de (regionale) economische groei. Van een dergelijke situatie kan Spaarne Werkt nadelige effecten ondervinden, met name bij het uitplaatsen van deelnemers bij werkgevers als ook bij de ontwikkeling van de omzet en de druk op de verkoopprijzen. Voor een meer uitgebreide omschrijving van de mogelijke risico’s wordt verwezen naar de begroting 2025. De verwachtingen voor de toekomst zijn, mede gezien de onrust rond conflicten in de wereld, de zwakke economische vooruitzichten en de nog steeds te hoge inflatie, tamelijk ongewis en daarom moeilijk te voorspellen. Spaarne Werkt zal echter zover als mogelijk anticiperen op deze ontwikkelingen en rekening houden met de gevolgen hiervan. In het verslagjaar hebben zich geen risico’s voorgedaan, waarvan de financiële invloed van materieel belang was op de begroting.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

40

Kengetallen

Onderstaand zijn enkele kengetallen opgenomen die een indicatie geven van het weerstandsvermogen van Spaarne Werkt: Kengetallen

2024 Werkelijk

Netto schuldquote

8,6%

Solvabiliteit

39,5%

Structurele exploitatieruimte

-/- 3,7%

Belastingcapaciteit

n.v.t.

Grondexploitaties

n.v.t.

Ter toelichting:  De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen.  De solvabiliteit geeft een indicatie van de mate waarin Spaarne Werkt in staat is om aan haar verplichtingen op de langere termijn te voldoen.  De structurele exploitatieruimte geen aan welke structurele ruimte Spaarne Werkt heeft om de eigen lasten te betalen.

4.2 Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s In deze paragraaf worden de belangrijkste risico’s benoemd, waarbij tevens wordt aangegeven of en zo ja hoe, Spaarne Werkt tracht deze risico’s te beperken en te beheersen. Ten tijde van het opstellen van deze jaarrekening zijn de voorspellingen voor de economie Economische ontwikkeling

zeer gematigd en tamelijk ongewis tegen de achtergrond van de geopolitieke spanningen die zich momenteel in de wereld voordoen. Deze ontwikkeling kan mogelijk leiden tot neerwaartse druk op de opbrengsten of een toename van de kosten. Het is daarom goed mogelijk dat de economische ontwikkelingen minder gunstig zullen zijn dan de voortuitzichten nu laten zien. Wanneer een dergelijke ontwikkeling zich in de toekomst manifesteert houdt dit een risico in voor de financiële positie van Spaarne Werkt. In welke mate zich dit risico zal voordoen en wat hiervan de financiële effecten zullen zijn op de exploitatierekening is moeilijk te voorspellen. Dit risico wordt gematigd doordat een groot deel van de opbrengsten contractueel is geborgd. Daarnaast kan mogelijk gebruik worden gemaakt van steunprogramma’s van het Rijk, zoals het structurele budget sociale infrastructuur dat, specifiek voor werk ontwikkelbedrijven beschikbaar wordt gesteld om te ko-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

41

men tot een toekomstbestendige infrastructuur. Voor zover dit risico niet kan worden beperkt zullen uitgaven zoveel als mogelijk worden gereduceerd of zal uiteindelijk gebruik moeten worden gemaakt van aanvullende gemeentelijke bijdragen. Politieke

De ontwikkeling van het politieke landschap en de beleidskeuzes die daaruit voortvloeien

ontwikkelingen zijn van grote invloed op Spaarne Werkt. Met name de ontwikkelingen rond de Participatiewet en de hieraan gerelateerde regelgeving kunnen de bedrijfsvoering als ook de financiering van de uit te voeren regelingen beïnvloeden. Hoewel de tendens gaat naar een toenemende steun voor een toekomst bestendige ontwikkeling van Participatiebedrijven kunnen beleidskeuzes ook negatieve implicaties hebben. Wij signaleren voor de komende jaren verbeteringen in de financiering van de Wsw, maar de ontwikkeling van het overkoepelende budget van de Integratie-uitkering Participatie, waarvan de Wsw deel uit maakt, blijft ongewis. Zeker gezien de toenemende druk op de Rijksen gemeentebegrotingen vanaf 2026. Indien de beleidskeuzes ertoe zullen leiden dat hoogte van de Integratie-uitkering Participatie minder gunstig uitpakt en als gevolg daarvan de bijdragen van de GR-gemeenten, dan heeft dit uiteraard een negatieve impact op het financiële resultaat. In dat geval zal een groter beroep moeten worden gedaan op de gemeentelijk bijdrage om het financiële tekort wat hierdoor ontstaat te compenseren. De totale loonkosten van de Wsw, Beschut werk en die van het ambtelijk personeel tezamen Loonkosten

vormen het overgrote deel van de bedrijfskosten van Spaarne Werkt. Hoewel voor de komende periode een meer gematigde indexering van de lonen wordt verwacht dan in vergelijking tot de laatste 2 á 3 jaar, bestaat het risico dat, mede door een minder snel afnemende inflatie, de loonkostenstijging hoger uitvalt dan verwacht. Gezien het forse aandeel van de loonkosten in het totaal van de kosten van Spaarne Werkt, zal een dergelijke loonstijging moeilijk opgevangen kunnen worden. Te meer omdat Spaarne Werkt vrijwel geen invloed heeft op de ontwikkeling van de hoogte van de lonen. Zo resulteert een verhoging van het Wsw-loon met bijvoorbeeld 1% al gauw in een kostenoverschrijding van circa € 150.000. Dit risico, als het gaat om de Wsw, is beperkt omdat een indexering van de Wsw-lonen over het algemeen wordt gecompenseerd in het toegekende Rijksbudget. Voor afwijkingen met betrekking tot de loonstijging van Beschut werkenden en het ambtelijk personeel ligt compensatie met Rijksmiddelen minder voor de hand en zal dit binnen de financiële kaders van de begroting opgelost moeten worden. In paragraaf 1.1 is gemeld dat Spaarne Werkt zich momenteel in een transitiefase bevindt. De

Taakstelling

afstemming van de omvang van de personele formatie op de bedrijfsomvang is hierbij een van de

formatie

belangrijkste opgaven is van het management. Getracht wordt de personeelskosten van het ambtelijk personeel te beheersen en binnen de kaders van de begroting te houden. Daar staat tegenover dat de uitvoering van de opgedragen taken en de daarmee samenhangende bedrijfsvoering niet in gevaar mogen komen of tot onveilige situatie mag leiden. Dit is de reden dat er in de opgestelde transitieplannen is gezocht naar een goede balans tussen afbouw van de formatie en een haalbare uitvoering van de opgedragen taken. In samenwerking met de deelnemende gemeenten wordt gewerkt aan een meer toekomstbestendige inrichting van de organisatie. Dit neemt niet weg dat er een reëel risico bestaat dat de personele bezetting, die zou moeten afne-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

42

men om gelijke tred te houden met de krimp van de Wsw-populatie, niet toereikend is om de uitvoeringstaken verantwoord te kunnen doen. Dit vormt een risico voor de begroting en zal met aanvullende bijdragen van gemeenten moeten worden opgevangen.

‘Beschut

De uitvoering van Beschut werk is verliesgevend en additionele financiering van GR-gemeenten

werk’

is nodig om te komen tot een kostendekkende uitvoering. Het risico bestaat dat dit tekort niet wordt gedekt of meer toeneemt dan waarmee nu is rekening gehouden. Dit kan zich voordoen wanneer de instroom van het aantal deelnemers Beschut werk hoger is dan waarmee in de begrotingen is rekening gehouden of wanneer de bijbehorende financiering vanuit het Rijk minder is dan verwacht. Dit risico is reëel omdat niet alleen gemeenten maar ook de deelnemers zelf een advies kunnen aanvragen bij het UWV en gemeenten gehouden zijn, voor zover de taakstelling van het Ministerie nog niet is gerealiseerd, cliënten een werkplek aan te bieden. Een hierdoor ontstaan (structureel) tekort kan door Spaarne Werkt niet opgevangen worden binnen de eigen begroting en zal in dit geval met aanvullende financiële middelen van de betrokken gemeenten moeten worden afgedekt. Voor het onderhoud aan bedrijfspanden en installaties is een meerjaren onderhoudsplan

Onderhouds-

opgesteld. Uit dit meerjaren onderhoudsplan blijkt dat de hoogte van de uitgaven voor

kosten

onderhoud, met name aan het pand te Cruquius, jaarlijks toenemen. Zo is een deel van de dakbedekking van het pand te Cruquius reeds vervangen echter het grootste deel nog niet. Ten aanzien van de financiële dekking van de kosten van groot onderhoud heeft het bestuur aangegeven dat dit uit de reserves van Spaarne Werkt dient te worden gefinancierd en niet uit de gemeentelijke bijdrage. Gezien de omvang van dit onderhoudsproject is het niet precies mogelijk om de hoogte van deze uitgaven te voorspellen, hetgeen een financieel risico inhoudt. Een technische en bedrijfseconomisch verantwoorde sturing en planning van het onderhoud en de daarmee gepaard gaande kosten biedt het management van Spaarne Werkt een handvat om overschrijding van de onderhoudskosten op de begroting te voorkomen. Het risico op schade door een cyberaanval of hack is reëel, blijkende uit de jaarlijkse rapportage

Uitval kritische van het Nationaal Cyber Security Centrum en uit recente gebeurtenissen. Bij een cyberaanval ICT-systemen

is sprake van ICT-voorzieningen die normaliter afdoende zijn maar kortdurend en herstelbaar worden verstoord. Een dergelijke verstoring kan bijvoorbeeld bestaan uit een gijzeling van data, wijziging of vernietiging ervan, of diefstal van privacygevoelige informatie. Een incident van enige omvang brengt schade met zich mee in de vorm van mogelijke kosten van specialisten om de schade te herstellen en kosten van forensisch onderzoek om vast te stellen wat er precies is gebeurd. De omvang van een dergelijke schade is vooraf niet goed in te schatten, maar de bedragen kunnen zeer fors zijn. Als maatregel hiertegen geeft Spaarne Werkt uitvoering aan het strategisch informatiebeveiligingsbeleid en zijn er uiteenlopende voorzieningen getroffen als firewalls, virusscanners, spamfilters etc. Daarnaast worden awareness-trainingen gedaan om het personeel bewust te maken van de gevaren rond het gebruik van informatiesystemen en hoe daarmee om te gaan. In 2024 is ook

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

43

een verdergaande systeemintegratie uitgevoerd waarbij het ‘oude’ cliëntvolgsysteem en het salarissysteem van ADP zijn ontmanteld. Minder systemen verhoogt de beheersbaarheid en reduceert de risico’s van een cyberaanval. Periodieke audits geven tot slot uitsluitsel over de kwaliteit van de toegepaste beveiliging. De liquiditeitsbehoefte wordt momenteel afgedekt met rekening-courantkrediet en kasgeldRentelasten

leningen van de BNG. Gezien de toenemende financieringsbehoefte, mede als gevolg van de kosten van groot onderhoud welke uit de reserves worden bekostigd en mogelijke tekorten op de programmarekening, zal de financieringsbehoefte toenemen. Een toenemende financieringsbehoefte in combinatie met hogere rentestand resulteert in hogere rentelasten. Met deze hogere rentelasten is in de begroting slechts beperkt rekening gehouden. Het risico bestaat echter dat de rentetarieven meer zullen stijgen dan het percentage waarmee is rekening gehouden. Dit vormt een risico voor de begroting en zal, voor zover mogelijk, binnen de begroting worden opgevangen of moeten worden afgedekt met een aanvullende gemeentelijke bijdrage. Spaarne Werkt maakt, voor de programma’s Re-integratie en Onderwijs Jongeren al vele jaren

ESF-subsidie

gebruik van ESF-subsidie. De mogelijkheid bestaat dat, om welke reden dan ook, niet langer of in mindere mate van ESF-subsidie gebruik kan worden gemaakt. Dit vormt een financieel risico, zeker voor het programma Onderwijs Jongeren, omdat een deel van de financiering nodig is om de kosten te kunnen dekken. In dit geval zullen de stakeholders worden gevraagd aanvullende financiering beschikbaar te stellen.

Overig

Naast de hiervoor genoemde risico’s wijzen wij volledigheidshalve op de onderstaande overige categorieën risico’s die zich voor kunnen doen:  Onzekerheden en wijzigingen van de (sociale) wetgeving  Bedrijfsschade als gevolg van calamiteiten zoals bijvoorbeeld brand of het coronavirus  Claims van derden waaronder afnemers  Onjuiste toepassing van de sociale-, fiscale- wet- en regelgeving

4.3 Bedrijfsvoering Rechtmatigheidsverantwoording: Geconstateerde afwijkingen Voor de afwijkingen rondom het begrotingscriterium en het voorwaardencriterium hebben wij in de rechtmatigheidsverantwoording in paragraaf 7.6 van de jaarrekening een toelichting opgenomen. Wij verwijzen daarnaar.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

44

De belangrijkste reden voor de onrechtmatigheden ligt erin dat er gedurende 2024 geen begrotingswijzigingen zijn geweest. Over de hogere baten en hogere lasten is het bestuur tussentijds geïnformeerd middels de bestuursrapportages. Ten opzichte van de laatste bestuursrapportage zijn de lasten € 477.000 hoger dan de prognose. Misbruik en oneigenlijk gebruik Spaarne Werkt heeft geen overkoepelend beleid opgesteld voor misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervan zou sprake kunnen zijn als derden, zoals bijvoorbeeld de deelnemers die in de uitvoeringsregelingen zijn ondergebracht, misbruik kunnen maken van de betreffende regelingen. Omdat het risico op misbruik en oneigenlijk gebruik van de uitvoeringsregelingen verwaarloosbaar wordt geacht is hiervoor geen beleid opgesteld. Voor een nadere toelichting op de bedrijfsvoering wordt verwezen naar hoofdstuk 2.

4.4 Financiering en risicobeheer Treasury-

Het treasurybeleid van Spaarne Werkt is vastgelegd in het treasurystatuut. Hiermee wordt

beleid

voldaan aan de eisen die vanuit de Wet fido aan decentrale overheden worden gesteld. Spaarne Werkt onderkent het belang van een verantwoord beheer van haar financiële middelen en wenst haar activiteiten op het gebied van treasury op een zo transparante en beheersbaar mogelijke wijze in te richten.  Risicobeheer: In dit verslagjaar heeft Spaarne Werkt geen leningen of garanties bij derden uitgezet. Er werd geen gebruik gemaakt van derivaten en er is geen sprake van exposures in vreemde valuta. De toetsing aan de kasgeldlimiet en de renterisiconorm, zoals deze door de Wet fido worden voorgeschreven en in onderstaande tabellen zijn uitgewerkt, leert dat deze niet worden overschreden. De vorderingen op debiteuren stonden dit jaar gemiddeld zo’n 52 dagen (2023: 50) open. Over het algemeen wordt een betalingstermijn gehanteerd van 30 dagen. Het betalingsrisico op debiteuren is echter beperkt doordat een substantieel deel van de vorderingen uitstaat bij overheids- (gerelateerde) instellingen, welke per definitie een lager betalingsrisico kennen. De liquiditeitspositie, tot uitgedrukking gebracht met de current ratio komt per ultimo 2024 uit op 0,9 hetgeen als onvoldoende wordt beschouwd. Een current ratio tussen 1,2 en 2,0 wordt over het algemeen gezien als financieel gezond.

Door middel van een adequate liquiditeitsplanning en -bewaking wordt getracht de liquiditeitsrisico's te beheersen.  Financiering: De gecontracteerde ruimte op het rekening-courantkrediet bij Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) bedroeg € 2,5 miljoen. In aanvulling hierop is op 11 november 2024 bij de BNG een kasgeldlening afgenomen van € 2 miljoen met een looptijd van 364 dagen en een rentepercentage van 3 %.  Schatkistbankieren: Spaarne Werkt valt als decentrale overheid binnen de reikwijdte van de Wet financiering decentrale overheden (Fido) en is daarmee verplicht overtollige liquide

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

45

middelen aan te houden bij de schatkist. De drempelwaarde van € 1 miljoen, die op dit zogenaamde schatkistbankieren van toepassing is, werd in 2024 niet overschreden. Over deze aan het Rijk beschikbaar gestelde saldi wordt geen rente vergoed.  De totaal van de rentelasten bedroegen in 2024 € 103.886 (2023 € 92.704). De toetsing aan de kasgeldlimiet, zoals weergegeven in het onderstaande overzicht, moet plaatsvinden per eerste datum van ieder kwartaal. Voor de toetsing aan de renterisiconorm wordt het gehele jaar in aanmerking genomen.

Toetsing aan de kasgeldlimiet:

1e kw

2e kw

3e kw

4e kw

40.292.987

40.292.987

40.292.987

40.292.987

Toeges ta ne kas gel dl i mi et: Omva ng van de begroti ng per 1 ja nua ri (gronds l a g) In procenten va n de gronds l ag

8,2%

8,2%

8,2%

8,2%

3.304.025

3.304.025

3.304.025

3.304.025

Opgenomen gel den korter dan 1 jaa r Schul d i n rekeni ng-coura nt

2.000.000 -

2.000.000 1.007.594

2.000.000 1.844.840

2.000.000 1.198.198

Totaa l vlottende s chul d

2.000.000

3.007.594

3.844.840

3.198.198

Conta nte gel den i n kas Tegoeden i n rekeni ng-courant Overi ge ui ts ta a nde gel den korter da n 1 ja ar

17.098 154.501 34.615

11.879 135.506 43.990

12.353 144.216 66.995

8.935 179.323 70.474

Totaa l vlottende mi ddel en

206.214

191.375

223.563

258.732

1.793.786

2.816.218

3.621.277

2.939.466

Toeges ta ne kas gel dl i mi et Netto vl ottende s chuld

3.304.025 1.793.786

3.304.025 2.816.218

3.304.025 3.621.277

3.304.025 2.939.466

Ruimte

1.510.239

487.807

-317.252

364.559

Kasgeldlimiet Netto vl ottende s chuld: vl ottende korte s chuld

Netto vl ottende s chuld: vl ottende mi ddel en

Netto vlottende schuld Toets i ng aa n de ka s geldl i mi et:

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

46

Toetsing aan de renterisiconorm: 2024

2023

2022

2021

Renteri s i co op l a nglopende s chul den: Renteherzi eni ng op l a ngl opende s chul den o/g Renteherzi eni ng op l a ngl opende s chul den u/g

-

-

-

-

Netto renteherzi eni ng op l a ngl opende s chul den

-

-

-

-

Nieuw a angetrokken l a ngl opende s chul den o/g Nieuw vers trekte l a ngl opende l eni ngen u/g

-

-

-

-

Netto ni euw a a ngetrokken l angl opende s chul den

-

-

-

-

175.000

175.000

175.000

175.000

Herfi nancieri ng

-

-

-

-

Renterisico op de langlopende schulden

-

-

-

-

127.014

302.014

477.014

652.014

20%

20%

20%

20%

25.403

60.403

95.403

130.403

Renteri s i conorm (mi ni mum) Renteri s i co op de l a ngl opende s chul den

2.500.000 -

2.500.000 -

2.500.000 -

2.500.000 -

Ruimte

2.500.000

2.500.000

2.500.000

2.500.000

Beta a lde a fl os s i ngen

Renteri s i conorm: Sta nd van de va ste s chul d op 1 ja nua ri Het bi j mi ni s teri ël e regel i ng vas tges tel de percenta ge Renterisiconorm Toetsing renterisiconorm:

4.5 Verbonden partijen Verbonden

De juridische organisatie van Gemeenschappelijk regeling betreffende het Participatiebedrijf

partijen

Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt) kwalificeert als verbonden partij. Een verbonden partij is een privaat- dan wel een publiekrechtelijke organisatie waarin een bestuurlijk én een financieel belang wordt gehouden. Een bestuurlijk belang is aanwezig indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie. Een financieel belang is aanwezig wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement, dan wel als financiële aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Spaarne Werkt is juridisch georganiseerd als gemeenschappelijke regeling (GR) en als verbonden partij gelieerd met de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten. Dit zijn de gemeente Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort.

Organogram

De organisatiestructuur van Spaarne Werkt is ingericht op basis van vier product-/ dienstgeoriënteerde bedrijfsonderdelen, zoals weergegeven in onderstaand organogram. De vier onderdelen dragen ieder afzonderlijk resultaatverantwoordelijkheid. De bedrijfsonderdelen worden voor wat betreft de primaire bedrijfsprocessen ondersteund door de afdeling ‘operational services’, die zorgdraagt voor werkvoorbereiding, logistiek en de facturering.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

47

Het organisatiemodel van Spaarne Werkt kan als volgt worden gevisualiseerd:

B estuur

A lgemene directie

HRM

Financiën & inko o p

Facilitair & ICT

Directieadviseur/ directiesecretariaat

Co mmunicatie

P erso neelsdiensten en externe bedrijven

P ro ductie

WSP en B emiddeling

- Onderwijs Jo ngeren

- B eschut

- Re-integratie

- Kringlo o p en duurzaamheid

- Techniek

- Werkgeversservicepunt

- Detacheren

- Grafisch

- A rbeidso ntwikkeling

- Scho o nmaak

- Operatio nele suppo rt

- Gro en

4.6 Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud

Het beleid van Spaarne Werkt is er op gericht dat er uitsluitend wordt geïnvesteerd in kapitaal-

kapitaal-

goederen die ten dienste staan van de bedrijfsvoering en bijdragen aan de realisatie van

goederen

de doelstellingen. Het merendeel van de kapitaalgoederen bestaat uit gronden, gebouwen, machines, apparaten, installaties en vervoermiddelen. Het beleid ten aanzien van aanschaf en onderhoud kan als volgt worden samengevat:  Aanschaf: Kapitaalgoederen zoals machines, apparaten, installaties en vervoermiddelen worden vervangen indien de economische dan wel de technische levensduur is verstreken en de continuïteit van de bedrijfsvoering dit vereist. Nieuwe investeringen worden slechts gedaan als aan de daarvoor opgestelde criteria wordt voldaan. Kapitaalgoederen waarvan het niet langer is gerechtvaardigd dat zij worden aangehouden worden afgestoten.  Onderhoud: Het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen is geënt op instandhouding en waarborging van de inzetbaarheid. Om goed inzicht te houden in het noodzakelijke onderhoud van gebouwen wordt het meerjaren onderhoudsplan periodiek geactualiseerd. De kosten van incidenteel en planmatig onderhoud worden gedekt uit de lopende exploitatierekening. De kosten van het onderhoud aan het dak van het pand te Cruquius worden gedekt uit de reserves.