bijlage 1 Jaarverslag en Jaarrekening 2024 Spaarne Werkt.pdf

Jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeenschappelijke Regeling betreffende het Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt)

Opgesteld door: Spaarne Werkt

Datum: 17 april 2025

VOOR INFORMATIE:

Spaarne Werkt Adres:

Spieringweg 835 2142 ED Cruquius

Telefoon:

023 – 54 34 767

Fax:

023 – 54 34 800

E-mail:

info@spaarnewerkt.nl

Website:

www.spaarnewerkt.nl

Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 17 april 2025 met kenmerk 312021013.25.257

Voorwoord

Hierbij presenteert Spaarne Werkt de jaarrekening over 2024. Voor Spaarne Werkt was 2024 een roerig jaar waarin een aantal veranderingen werden ingezet. Dat deze veranderingen hard nodig zijn, blijkt wel uit feit dat Spaarne Werkt evenals vorig jaar een negatief resultaat moet laten zien. Dit negatieve resultaat is bedraagt bijna 1 miljoen euro en komt ten laste van de algemene reserve. Dit resultaat is in het geheel toe te schrijven aan het tekort dat voortvloeit uit de uitvoering van de regeling Beschut Werk. Overigens is het tekort op deze regeling een fenomeen dat ook landelijk bij soortgelijke bedrijven als Spaarne Werkt is te zien. Voor het overige is Spaarne Werkt redelijk goed in staat geweest om het resultaat binnen de begroting te houden. Zo zijn kosten, waar mogelijk, verlaagd en is de omzet op peil van de begroting gebleven. Los van het voornoemde tekort zou er dan een klein positief resultaat overblijven. In 2024 zijn ook de eerste stappen gezet om de organisatie toekomst bestendig te maken. Dat is nodig omdat het aantal doelgroepmedewerkers elk jaar per saldo daalt. De belangrijkste maatregelen die genomen zijn, is het afscheid nemen van een aantal activiteiten. Zo is er afscheid genomen van Businesspost, Parkeerbeheer en het fietsendepot. De medewerkers hebben allen hun werk gehouden, maar nu gedetacheerd.

Om grotere tekorten in de toekomst te voorkomen, is een transitieplan opgesteld. Daarin is aangeven wat we de komende jaren aan verandering doormaken om een toekomst bestendig bedrijf te blijven. Cruquius, Jeroen Coops

Inhoud

Voorwoord

3

Managementsamenvatting

2

1

4

2

Financieel resultaat 2024 negatief 1.1

Participatiebedrijf ‘Spaarne Werkt’ in transitie .................................................................. 5

1.2

Overzicht van baten en lasten Spaarne Werkt ................................................................... 6

1.3

Toelichting ............................................................................................................................ 7

De programma’s nader belicht

12

2.1

Programma ‘Werk’ .............................................................................................................12

2.1.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Werk’ ...........................................................13

2.1.2

Toelichting...........................................................................................................................14

2.1.3

Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’ .............................................................................16

2.1.3.1 Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) .................................................................16 2.1.3.2 Uitvoering ‘Beschut werk’ ..................................................................................................20 2.1.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk..............................................................................23 2.1.3.4 Opbrengst uit verhuur en kosten leegstand .....................................................................24 2.1.4

Maatschappelijke impact ...................................................................................................24

2.2

Programma ‘Re-integratie’ .................................................................................................25

2.2.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Re-integratie’ ..............................................26

2.2.2

Toelichting...........................................................................................................................27

2.2.3

Maatschappelijke impact...................................................................................................28

2.3

Programma ‘Onderwijs Jongeren’ .....................................................................................32

2.3.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Onderwijs Jongeren’ ...................................33

2.3.2

Toelichting...........................................................................................................................34

2.3.3

Maatschappelijke impact...................................................................................................36

3

Gemeentelijke bijdragen per programma

37

4

Paragrafen (BBV)

40

4.1

Weerstandsvermogen ........................................................................................................40

4.2

Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s .........................................................41

4.3

Bedrijfsvoering ....................................................................................................................44

4.4

Financiering en risicobeheer .............................................................................................45

4.5

Verbonden partijen .............................................................................................................47

4.6

Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................48

4.7

Wet Open Overheid (Woo) ..................................................................................................49

5

Kerngegevens 5.1

6

7

50

Kerngegevens: financiën, formatie, en organisatie ..............................................................50

Samenstelling bestuur

51

6.1

Bestuur ....................................................................................................................................51

6.2

Directie ....................................................................................................................................51

Jaarrekening 2024

52

7.1

Balans per 31 december 2024 .............................................................................................52

7.2

Overzicht van baten en lasten 2024 .....................................................................................54

7.3

Kasstroomoverzicht over 2024 .............................................................................................58

7.4

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................59

7.5

Toelichting op balans..............................................................................................................63

7.6

Toelichting op overzicht van baten & lasten .........................................................................68

7.7

Gebeurtenissen na balansdatum ..........................................................................................77

7.8

Overige gegevens....................................................................................................................78

7.9

Investeringen ..........................................................................................................................79

7.10 Overzicht van baten & lasten: overhead en taakvelden .........................................................81

8

Controleverklaring

83

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

1

Managementsamenvatting

In deze managementsamenvatting zijn de belangrijkste punten uit de jaarrekening samengevat:  Gerealiseerd resultaat 2024 Spaarne Werkt € 974.000 negatief. In onderstaand overzicht zijn de verschillen tussen de begroting en werkelijkheid samengevat: (V = voordelig, N = nadelig) Hogere netto omzet Hogere bi jdra ge gemeenten ui tvoeri ngskosten Ws w Hogere personeel s kosten Regel i ng gebonden medewerkers Hogere personeel s kosten Ni et-regel i ng gebonden medewerkers La gere bi jdra ge gemeenten ui tvoeri ngs kos ten Bes chut werk Hogere vergoedi ng begel ei di ngs kosten (IuP) Bes chut werk Hogere l oonkostensubsi di es Bes chut werk La gere onderwi js subsi di e s chol en, programma Jongeren La gere overi ge bedri jfs kosten La gere onttrekki ng aa n res erves voor groot onderhoud Overi g

641.000 1.707.000 -1.462.000 -1.172.000 -1.114.000 512.000 170.000 -246.000 82.000 -229.000 137.000 -974.000

(V) (V) (N) (N) (N) (V) (V) (N) (V) (N) (V) (N)

 Eerste stappen in het meerjarig transitieproces gezet. Bedrijfsonderdelen Businesspost, Parkeerbeheer en Fietsdepot van het programma Werk per ultimo 2024 beëindigd.  Transitiegelden Rijk € 660.388 ingezet. Vervolgstappen uitwerking en besluitvorming transitieplannen gepland Q1-2025.  Structurele afname populatie Wsw zet in 2024 door in lijn met landelijke beeld, gemiddeld 559 personen op de loonlijst (2023 614 personen). Uitstroom 55 personen.  Per 31-12-2024 is meer dan 60% van populatie Wsw 55 jaar of ouder! Dit ligt enkele procenten hoger dan het landelijk gemiddelde. Verdienvermogen populatie neemt hierdoor af.  Trend toenemend subsidieoverschot Wsw (subsidie -/- loonkosten) in 2024 bestendigd, € 460.000 meer subsidie dan loonkosten Wsw.  Aantal medewerkers Beschut werk, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet, verder toegenomen van 106 personen in 2023 naar 134 (90,4 fte) personen per ultimo 2024. Overige deelnemers uit doelgroep Participatiewet gestegen naar 46 (26,4 fte) per eind 2024.  Financieel tekort Beschut werk loopt op door toenemende populatie en is door Spaarne Werkt niet te compenseren met extra opbrengsten.  Programma ‘Werk’ biedt meer dan 700 mensen uit de regio zinvol en betaald werk.

 De duurzame activiteiten van Programma ‘Werk’ leverden met de inzameling en verwerking van 2.100 ton huisraad en textiel een forse bijdrage aan duurzaamheidsdoelstelling van de GR-gemeenten.  Programma ‘Re-integratie’ voert 763 re-integratietrajecten uit ten behoeve van deelnemende gemeenten. Van de daadwerkelijk gestarte trajecten is 56% met duurzame uitstroom naar werk is afgerond.  Programma ‘Jongeren’ 42 jongeren in traject opgenomen waarvan 30 zijn uitgestroomd naar werk, een vervolgopleiding of een re-integratietraject.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

2

 Programma ‘Re-integratie’ en programma ‘Jongeren’ realiseerden tezamen € 350.000 ESFsubsidie met projecten ‘Sociale inclusie’ en Actieve inclusie’.  Gerealiseerde opbrengst uit verhuur bedrijfsruimte van het pand te Cruquius afgenomen naar € 275.000, (2023 € 400.000) maar draagt bij aan dekking van de exploitatiekosten pand.  In de jaarrekening worden de financiële resultaten over het jaar 2024 belicht en in mindere mate de sociaal- maatschappelijk resultaten. Hiervoor wordt verwezen naar het sociaal jaarverslag.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

3

1

Financieel resultaat 2024 negatief Spaarne Werkt sluit het boekjaar af met een gerealiseerd resultaat van € 974.000 negatief. De substantiële toename van de loonkosten van zowel het niet-regeling gebonden (ambtelijk) personeel als het regeling gebonden personeel, kon niet worden gecompenseerd met aanvullende opbrengsten, ondanks dat er met de eigen bedrijfsactiviteiten meer omzet werd gerealiseerd. Voor de doelgroep van de Wsw werd de loonkostenstijging volledig gecompenseerd met een bijstelling van de Wsw-subsidie. Voor de nieuwe, in aantallen toenemende, doelgroep van Beschut werk was er onvoldoende compensatie beschikbaar. De financiering van Beschut werk is structureel niet kosten dekkend. Met een al enige tijd afnemende populatie van de Wsw en een toenemend aantal deelnemers Beschut werk, legt dit een zware druk op de exploitatierekening. Met het beëindigen van de bedrijfsactiviteiten van Businesspost, Parkeerbeheer en het Fietsdepot werd ultimo dit jaar een eerste aanzet gegeven in het meerjarig transitieproces. Net als alle andere werk-ontwikkelbedrijven in Nederland zal Spaarne Werkt de organisatie en infrastructuur de komende jaren in lijn moeten brengen met de krimp van de Wsw populatie. Het Rijk heeft om het transitieproces financieel te ondersteunen, voor de periode 2024 tot en met 2035, transitiebudget ter beschikking gesteld.

In dit hoofdstuk volgt een nadere toelichting op de resultaten van Spaarne Werkt als geheel. In de hoofdstukken die daarop volgen wordt ingegaan op de resultaten van de afzonderlijke programma’s. In het onderstaande overzicht is het totaal van de baten en lasten, gecomprimeerd, weergegeven.

Overzicht van baten en lasten (gecomprimeerd):

Opbrengsten Netto omzet (werka cti vi tei ten) Bi jdra ge ui tvoeri ngs kosten gemeenten (Ws w) Di verse bi jdragen en ba ten Inci dentel e ba ten (+) en l a s ten (-)

2024

2024

2024

Werkelijk

Begroting

Verschil B - W

14.424.498 20.147.988 3.808.107 35.226

13.783.116 18.441.023 4.384.412 -

641.382 1.706.965 -576.305 35.226

38.415.818

36.608.551

1.807.267

22.487.092 11.631.678 5.666.419

21.025.109 10.459.571 5.748.870

1.461.982 1.172.107 -82.451

39.785.189

37.233.551

2.551.638

-1.369.371

-625.000

-744.371

Toevoegi ngen (-) onttrekki ngen (+) a a n res erves

395.778

625.000

-229.222

Totaal gerealiseerd resultaat

-973.593

-

-973.594

Totaal opbrengsten Kosten Pers oneel skos ten Regel i ng gebonden medewerkers Pers oneel skos ten Ni et-regel i ng gebonden medewerkers Overi ge bedri jfskos ten Totaal kosten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

4

1.1 Participatiebedrijf ‘Spaarne Werkt’ in transitie De doelstelling van ‘Spaarne Werkt’ als Participatiebedrijf is om voor zoveel mogelijk Participatie-

kwetsbare werkzoekenden in de regio Zuid-Kennemerland betaald of zinvol werk te realiseren.

bedrijf

Om deze doelstelling zo goed als mogelijk te kunnen realiseren is, in samenwerking met de deelnemende gemeenten, een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld. Deze ontwikkelagenda, welke is vastgelegd in het meerjaren kaderprogramma 2022 -2026 (MJK), omvat de onderstaande kernpunten: 

Continuïteit aanbod van gevarieerd werk voor krimpende doelgroep Wsw



Gevarieerd en passend werkaanbod voor doelgroep Beschut werk



Terugdringen structureel financieringstekort Beschut werk ten behoeve van de deelnemende gemeenten



Intensiveren samenwerking partners op het gebied van re-integratie



Samenwerken in de participatieketen: simpel switchen, van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk



Ontwikkeling Participatiebedrijf als samenwerkingspartner in arbeidsmarktregio



Duurzame inzetbaarheid doelgroep Wsw en Beschut werk



Organiseren van leerlijnen



Extra inzet op plaatsingen Banenafspraakbaan

Met het Participatiebedrijf wordt de organisatie van betaald werk voor de doelgroepen Wet sociale werkvoorziening en Beschut werk geborgd. Daarnaast wordt de focus gelegd op de toeleiding naar betaald werk voor werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, de doelgroep banenafspraak en leerwerktrajecten voor jongeren zonder beroeps -of startkwalificatie, voortijdige schoolverlaters en jongeren in kwetsbare posities. De maatschappelijke opdracht Programma’s

van Spaarne Werkt en de taken waarop zij zich richt worden vormgegeven in de navolgende programma’s:  Programma ‘Werk’ o

Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)

o

Uitvoering Beschut werk

o

Duurzame activiteiten gericht op werk

 Programma ‘Re-integratie’  Programma ‘Onderwijs Jongeren’ Met het oog op het veranderende speelveld waar werk-ontwikkelbedrijven in Nederland mee te maken hebben, mede als gevolg van de structurele krimp van de Wsw- populatie, heeft het MinisLandelijk

terie van SZW, VNG en Credris aan adviesbureau Berenschot in 2023 de opdracht gegeven om

Berenschot

onderzoek te doen naar de huidige infrastructuur van werk-ontwikkelbedrijven en te voorziene ontwikkelingen in de sector. De resultaten van dit onderzoek zijn medio 2023 gepubliceerd. In vervolg op dit landelijk onderzoek heeft Berenschot dit onderzoek, in opdracht van het bestuur

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

5

van Spaarne Werkt, verder verdiept voor de specifieke situatie van Spaarne Werkt. Voor de conclusies en aanbevelingen uit dit onderzoek wordt verwezen naar het onderzoeksrapport, dat in december 2023 is gepubliceerd. Op basis van de conclusies uit het onderzoeksrapport heeft het bestuur de koers ingezet naar een duurzame toekomst voor Spaarne Werkt. De gekozen koers houdt in dat de organisatie Transitie-

wordt afgebouwd in lijn met de krimpende doelgroep, maar met ruimte voor terugval van en

plan

springplank voor de doelgroep. De raden van Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort zijn hierover 14 februari 2024 in een gezamenlijke raadsbijeenkomst geïnformeerd. Het bestuur heeft de directie gevraagd om een transitieplan waarin de financiële doorrekening van de afbouw van werksoorten inzichtelijk wordt gemaakt, zodat duidelijk wordt wat de financiële en personele consequenties zijn van gemaakte en te maken keuzes. Het transitieplan dat is gebaseerd op de door het bestuur eerder gemaakte keuzes, is in februari jl. afgerond en omvat de onderstaande scope en uitgangspunten: -

Het transitieplan legt de focus op de uitwerkingen voor de komende vier jaar (2025–2028). In 2028 volgt een ijkmoment.

-

Vooralsnog mag als stip op de horizon uitgegaan worden van 350 plekken binnen de infra structuur van Spaarne Werkt (programma Werk).

-

De resultaten van Spaarne Werkt van de programma’s Werk, Re-integratie en Jongeren worden gezien als één bedrijfsvoering.

-

Bij de afweging welke werksoorten er worden afgebouwd wordt niet alleen gekeken naar de financiën, maar o.a. ook naar welke impact dit heeft op de doelgroep en de organisatorische consequenties.

-

De huidige medewerkers Wsw die nu ‘binnen’ werken continueren zoveel mogelijk hun huidige werk. Bij de afbouw van werksoorten worden medewerkers die nu werken op werksoorten die blijven of pas later worden afgebouwd zoveel mogelijk geplaatst op werksoorten die blijven. Dit voorkomt inhuur.

-

Bij het programma Re-integratie wordt rekening gehouden met de opdracht om de kosten per traject naar het niveau van het MJK te brengen.

1.2 Overzicht van baten en lasten Spaarne Werkt De financiële resultaten van Spaarne Werkt komen tot uitdrukking in het onderstaande overzicht van baten en lasten. Zoals uit het overzicht van baten en lasten blijkt wordt het boekjaar afgesloten met een negatief resultaat van € 974.000.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

6

Overzicht van baten en lasten van Spaarne Werkt: 2024 Werkelijk

2024 Begroting

2024 Verschil W - B

Netto omzet

14.424.498

13.783.116

641.382

Overige opbrengsten Bijdragen uitvoerings kosten Wsw gemeenten Diverse bijdragen en baten Totaal overige opbrengsten

20.147.988 3.808.107 23.956.095

18.441.023 4.384.412 22.825.435

1.706.965 -576.305 1.130.660

Totaal opbrengsten

38.380.592

36.608.551

1.772.041

Personeelskosten Wsw, beschut werk en P-wet Bruto lonen Lage inkomens voordeel (LIV) Sociale las ten en pensioenpremies Uitkeringen Vervoerskosten Overige kosten Werkgeverss ubsidies begeleid werken (Wsw) Totaal personeelskosten Wsw, beschut werk en P-wet

17.633.915 -180.669 4.631.078 -562.106 488.607 345.098 131.168 22.487.092

16.340.234 -416.612 4.356.875 -87.588 456.560 277.460 98.180 21.025.109

1.293.681 235.943 274.203 -474.518 32.046 67.638 32.988 1.461.982

Personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG) Bruto lonen Sociale las ten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige kosten Doorbelaste loonkosten derden Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG)

8.073.581 2.472.732 231.515 853.851 11.631.678

7.290.743 2.469.070 174.382 525.377 10.459.571

782.838 3.662 57.133 328.474 1.172.107

Overige kosten Afs chrijvingskosten materiële vas te activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse lasten Totaal overige kosten

671.132 99.985 893.084 1.721.995 807.059 434.087 1.020.284 18.792 5.666.419

801.441 90.000 892.104 1.624.300 879.909 428.918 1.026.998 5.200 5.748.870

-130.309 9.985 980 97.695 -72.850 5.169 -6.714 13.592 -82.451

Totaal kosten

39.785.189

37.233.551

2.551.638

Bedrijfsresultaat

-1.404.597

-625.000

-779.597

35.226

-

35.226

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-1.369.371

-625.000

-744.371

Toevoegingen (-) onttrekkingen (+) aan reserves

395.778

625.000

-229.222

Totaal gerealiseerd resultaat

-973.593

-0

-973.593

Doorbelaste kosten Incidentele baten (+) en las ten (-)

Een overzicht van algemene dekkingsmiddelen en een overzicht van de bedragen van de heffing van vennootschapsbelasting zijn niet van toepassing voor Spaarne Werkt en derhalve niet opgenomen in deze jaarrekening. Er zijn geen wijzigingen geweest op de begroting.

1.3 Toelichting Zoals reeds hiervoor opgemerkt was 2024 in financieel opzicht een zwaar jaar voor Spaarne Werkt. De oplopende loonkosten, zowel voor het ambtelijk personeel als dat van het regeling gebonden personeel, hebben de kosten van de bedrijfsvoering substantieel verhoogd. Hoewel Spaarne Werkt in reactie op deze ontwikkeling, ook de prijzen van de eigen dienstverlening heeft verhoogd en meer netto omzet heeft gerealiseerd, was dit in combinatie met de verhoging van de Wsw-subsidie van het Rijk, onvoldoende om alle kostenstijgingen te dekken.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

7

De netto omzet, gerealiseerd met de ‘eigen’ bedrijfsactiviteiten komt € 641.000 hoger uit dan begroot. Vooral het programma Werk realiseerde meer omzet € 520.000, met Detacheren Netto omzet

en Techniek als kartrekkers. Bij Detacheren zijn tariefsverhogingen doorgevoerd om te komen tot meer marktconforme tarieven mede als gevolg van de stijging van cao-lonen en inflatie. De grotere vraag naar en afzet van Vialis verkeerssystemen gaf de omzet van Techniek een boost. De omzet uit de verhuur van bedrijfsruimte, ook onderdeel van het programma Werk, kwam daarentegen lager uit dan begroot. Het programma Re-integratie, met de dienstverlening voor de aangesloten gemeenten in het kader van preventie en bemiddeling en de projecten ‘Dichterbij dan je denkt’ en ‘Startbanen’, realiseerde € 210.000 meer netto omzet, in tegenstelling tot het programma Jongeren waar de omzet met € 138.000 achterbleef op begroting. Een nadere toelichting op de netto omzet komt hierna bij de bespreking van de afzonderlijke programma’s aan de orde. De overige opbrengsten zijn onderverdeeld in de bijdragen uitvoeringskosten Wsw van de deelnemende gemeenten en de diverse bijdragen en baten. De Wsw-subsidie ofwel het Wsw-deel van

Overige

de Integratie-uitkering Participatie (I-uP) is in 2024 substantieel aangepast en met € 1.707.000

opbrengsten

verhoogt. Deze verhoging houdt enerzijds verband met de compensatie voor stijging van de Wswlonen € 1.047.000 en anderzijds met de toekenning van een aanvullend budget voor de transitie naar een toekomstbestendige infrastructuur voor sociaal ontwikkelbedrijven ad. € 660.000. Deze compensatie voor de stijging van de cao-lonen welke het Rijk heeft verstrekt, komt goed overeen met de loonkostenstijging van de Wsw’ers van Spaarne Werkt, gemiddeld 6,45% over 2024. De deelnemende gemeenten, aan wie dit Rijksbudget in essentie wordt toegekend hebben dit, zoals gebruikelijk, volledig doorgezet naar Spaarne Werkt. Aan diverse bijdragen en baten werd € 576.000 minder gerealiseerd dan begroot. De afwijkingen ten opzichte van de begroting kunnen als volgt worden uitgesplitst naar programma en categorie: -

Programma Werk:

+ € 170.000 Beschut werk: loonkostensubsidie -/- € 1.115.000 Beschut werk: additionele bijdrage tekort + € 346.000 Beschut werk: vergoeding begeleidingskosten

-

Programma Re-integratie:

+ € 167.000 Beschut werk: vergoeding begeleidingskosten + € 119.000 ESF-subsidie

-

Programma Jongeren:

-/- € 81.000 ESF-subsidie -/- € 246.000 Onderwijssubsidie

-

Overig:

+ € 63.000

Totaal

+ € 538.000

De hogere loonkostensubsidie (LKS) Beschut werk is deels te verklaren doordat er hogere percentages LKS per medewerker zijn gerealiseerd, circa 4%. Dit komt omdat de loonwaarden van

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

8

beschut werkenden gemiddeld lager werd vastgesteld door het UWV in vergelijking voorgaande jaren. Een ander deel wordt verklaard door een hoger aantal beschut werkenden in vergelijking tot de begroting. Dat laatste is ook een verklaring voor de hogere vergoeding voor begeleidingskosten Beschut werk maar daar speelt tevens mee dat het door het Rijk vastgestelde bedrag per werkplek in 2024 is verhoogd met circa € 2.700. De additionele bijdrage van de GR-gemeenten voor Beschut werk is niet verstrekt maar was wel in de begroting opgenomen. Voor het programma Re-integratie was in de begroting geen rekening gehouden met ESFsubsidie, maar met het toegekende project dat is gericht het bevorderen van de individuele welvaart van de deelnemers (sociale inclusie) is uiteindelijk wel ESF-subsidie gerealiseerd. Het ESFproject van het programma Jongeren, ‘Actieve Inclusie’, wat gericht is op het bevorderen van de maatschappelijke participatie van jongeren, realiseerde minder subsidie dan begroot. De onderwijssubsidie van het programma Jongeren staat al langer onder druk enerzijds door een tekort aan leerlingen en anderzijds door afnemende bijdragen vanuit de reguliere onderwijsinstellingen, per saldo € 246.000 minder onderwijssubsidie.

Personeels-

De personeelskosten van het regeling-gebonden personeel , Wsw, Beschut werk en P-wet

kosten regeling- tezamen overschrijden de begroting met € 1.462.000. Hiervoor zijn een viertal verklaringen te personeel

geven: 1. De belangrijkste verklaring is de hogere loonstijging van de Wsw'ers, begroot 2,7% tegenover werkelijke loonstijging van 6,45%. Ook de sociale lasten en pensioenpremies lagen met 0,12% enigszins hoger dan begroot. In geld komt de loonstijging overeen met circa € 864.000. Zoals hiervoor reeds toegelicht is dit in voldoende mate gecompenseerd in het Wsw-deel van de Integratie uitkering Participatie. 2. Hoger aantal deelnemers Beschut werk en deelnemers uit de doelgroep van de Participatiewet, gemiddeld 22,4 meer fte's in dienst dan was begroot. Dit resulteerde in € 469.200 hogere loonkosten. 3. Minder lage inkomensvoordeel (LIV) € 236.000. De reden hiervoor is dat deze regeling in 2024 is versobert waardoor er minder aanspraak op LIV kon worden gemaakt. Met ingang van 2025 wordt deze regeling vrijwel geheel beëindigd. 4. Met betrekking tot de Wsw was de uitstroom van Wsw'ers enigszins hoger dan begroot, gemiddeld 4,1 fte. Dit komt overeen met een bedrag van € 151.000 minder aan loonkosten.

De personeelskosten van het niet-regeling gebonden (ambtelijk) personeel overschrijden de Personeels-

begroting met € 1.172.000. Deze overschrijding wordt op hoofdlijnen verklaard door onder-

Kosten NRG

staande oorzaken: 1. Inhuur van flexkrachten ten behoeve van de ondersteuning van het bedrijfsonderdeel Kringloop en Kleding 'De Snuffelmug' € 342.000. Dit betreft gemiddeld 7,1 fte op basis

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

9

van 36 uur per week. Met deze kosten is geen rekening gehouden in de begroting. 2. Hogere kosten van ingehuurde arbeidskrachten, ad € 311.000. De ingehuurde arbeidskrachten werden vooral ingezet op de afdelingen facilitair, HRM, magazijn en de interne catering ter ondersteuning van de organisatieveranderingen, vervanging wegens ziekte en uitbesteding van de cateringactiviteiten aan Sodexo. 3. Meer fte's meer dan begroot € 154.000. Er zijn begroot 115,1 fte tegenover een realisatie van 117,9. Dit is 2,8 fte meer. Deze fte's zijn vooral ingezet op het bedrijfsonderdeel Kringloop en Kleding. Er is hierbij gerekend met een gemiddeld loon van € 55.000 per fte. 4. Dotatie aan de reserve verlofdagen per ultimo 2024 € 139.000. Volgens de regels van de verslaggeving dient Personeel WZK BV het overschot aan verlofdagen per ultimo boekjaar op te nemen in een reserve verlofdagen. Deze dotatie vloeit deels voort uit het feit dat het saldo aan verlofdagen is toegenomen ten opzichte van vorig jaar en deels uit het feit dat het ambtelijke personeel, dat nog in dienst was van de GR, in 2024 is overgebracht naar Personeel WZK. Deze reserve valt weer vrij in het resultaat op het moment dat het verlofsaldo afneemt, waardoor de reserve dus kan worden verlaagd. 5. Uitkeringen einde dienstverband € 103.700 voor meerdere personen, waaronder transitiegelden. 6.

Loonkosten BBL-leerlingen van het programma Jongeren, die vanaf oktober 2024 op de loonlijst staan van Personeel WZK BV en niet zijn opgenomen in de begroting € 70.300.

Personele bezetting (ambtelijk): 2024

2024

2024

Werkelijk

B egro ting

Verschil

P ersonen

Fte

P ersonen

Fte

P erso nen

Fte

Werk Werk Kri ngl oop en Kl edi ng Re-i ntegra ti e Onderwi js Jongeren

62 24 39 14

56,3 17,4 33,2 10,9

63 19 36 16

58,3 13,1 31,2 12,4

-1 5 3 -2

-2,0 4,3 2,0 -1,5

Totaal personele bezetting NRG

139

117,9

134

115,1

5

2,8

Zoals uit het overzicht van de personele bezetting valt op te maken zijn bij de duurzame activiteiten (Kringloop en Kleding) en Re-integratie meer medewerkers ingezet. Voor het programma Re-integratie betreft het tijdelijk personeel (2,8 fte) voor de enkele specifieke projecten zoals ‘Dichterbij dan je denkt’ en de ‘Oekraïne balie’. Per saldo sluiten de overige (bedrijfs-) kosten € 82.000 onder het bedrag van de begroting. LageOverige

re afschrijvingskosten materiële vaste activa en lagere kosten energie zijn hiervoor de

kosten

belangrijkste reden. Aan onderhoud werd meer uitgegeven waaronder uitgaven voor onderhoud software (implementatie HRM-module Afas), kosten afvalverwerking, kosten van gereedschappen en kleine vervoermiddelen.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

10

Om de resultaten van de afzonderlijk programma’s beter inzichtelijk te maken wordt een systeem van interne doorbelastingen gehanteerd. Hiermee worden de kosten van de staf, huisvesting en indirecte kosten aan de hand van verschillende verdeelsleutels intern doorbelast aan de verschillende programmaonderdelen. Omdat deze systematiek bij het opstellen van de begroting 2024 Interne

nog niet volledig was geactualiseerd, als gevolg van de inbreng van alle bedrijfsactiviteiten

doorbelasting

van Werkpas Holding BV in de gemeenschappelijke regeling vanwege de vorming van het Participatiebedrijf, is in de begroting 2024 uitgegaan van onvolledige schattingen. Dit verklaard ook de grote afwijkingen tussen deze bedragen. Inmiddels is de interne doorbelastingssystematiek geheel geactualiseerd, zodat ook in deze jaarrekening over 2024 de geactualiseerde bedragen zijn toegepast.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

11

2

De programma’s nader belicht

2.1 Programma ‘Werk’ Het programma ‘Werk’ is geheel gericht op het aanbieden van werk-ontwikkelplekken voor de doelgroep van de Wsw, Beschut werk en overige doelgroepen van de Participatiewet. Hierbij staat voorop dat de best passende werk-ontwikkelplek voor de betreffende medewerker wordt gevonden. Wanneer dit wordt gerealiseerd, komen medewerkers het best tot hun recht en zij in staat zijn zichzelf verder te ontwikkelen. Hierin ligt ook de sleutel om het verdienvermogen van de organisatie op peil te houden. In totaal waren gemiddeld 559 Wsw’ers en circa 126 Beschut werkenden werkzaam bij Spaarne Werkt. In aanvulling hierop waren ook andere cliënten uit de doelgroep van de Participatiewet (Banenafspraakbanen) en een groot aantal vrijwilligers, betrokken bij de bedrijfsactiviteiten. Kern-

Het programma ‘Werk’ bestaat uit een drietal kernactiviteiten.

activiteiten  Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)  Uitvoering Beschut werk  Duurzame activiteiten gericht op werk Duurzame inzetbaarheid is een thema dat hoog op de agenda staat en dient een tweeledig belang. Enerzijds het sociaal- maatschappelijk belang van de medewerkers zelf en anderzijds het belang van Spaarne Werkt als organisatie, om het verdienvermogen op peil te houDuurzame

den. Vanwege de steeds ouder en beperkt inzetbaar wordende populatie van de Wsw, neemt

inzetbaarheid

het verdienvermogen structureel af. Het verdienvermogen van cliënten uit de (nieuwe) doelgroep Beschut werk, ligt aanzienlijk lager en biedt onvoldoende compensatie. Daarom wordt continu gewerkt aan het verbeteren en op peil houden van de duurzame inzetbaarheid van de populatie. Met het programma ‘Duurzame inzetbaarheid’, dat is gericht op het vergroten van kennis en bewustwording van de medewerkers op het gebied van fysieke belastbaarheid, gezond (werk-) gedrag en gezonde leefstijl, wordt dit vorm gegeven. Het doel is onder meer om preventief werk gerelateerde (fysieke) klachten te voorkomen en ook het ziekteverzuim structureel te verlagen. Het einddoel is duurzame inzetbaarheid en het verbeteren van vitaliteit en gezondheidsvaardigheden. De noodzaak van de aanpak rond duurzame inzetbaarheid blijkt ook wel uit de gerealiseerde verzuimcijfers over 2024. Zo lag het verzuimpercentage van de Wsw op gemiddeld 11,7% (2023 = 14,8%) en dat van de overige doelgroepen, met name Beschut werk, op 10,9% (2023 = 12,3%). Deze aanpak sorteert ook het gewenste effect gezien de afname van het ziekteverzuim ten opzichte van het vorig jaar en het feit dat de gerealiseerde verzuimpercentages ruimschoots onder het landelijke gemiddelde liggen. Zo lag het landelijke verzuimpercentage voor de Wsw in 2023 op 16,3%. Het programma Werk beschikt over een breed palet aan werksoorten waar deelnemers kunnen

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

12

worden geplaatst al naar gelang hun inzetbaarheid en afstand tot de arbeidsmarkt. Dit neemt niet weg dat vanwege de structureel krimpende organisatie keuzes moeten worden gemaakt. Transitie

Daarom is in het kader van de transitie naar een toekomstbestendige organisatie besloten om de onderdelen Businesspost, Parkeerbeheer en Fietsdepot te beëindigen. De beëindiging van deze activiteiten is eind 2024 geëffectueerd. Voor wat betreft de financiële resultaten hebben deze activiteiten nog wel voor een heel bijgedragen aan het financieel resultaat en ook de transitiekosten die hiervoor zijn gemaakt, zijn verantwoord in het resultaat over 2024. Vanaf 2025 zullen deze bedrijfsonderdelen echter niet meer bijdragen aan de omzet en resultaat, waarmee het verdienvermogen van de organisatie dan ook verder afneemt.

2.1.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Werk’

Het overzicht van baten en lasten 2024 van het programma ‘Werk’ is in navolgend overzicht weergegeven en sluit met een gerealiseerd resultaat, na interne doorbelasting, van € 21.000 negatief.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

13

Programma 'Werk' overzicht van baten en lasten:

2024 Werkelijk

2024 Begroting

2023 Werkelijk

Opbrengsten Netto omzet Bijdragen uitvoeringskosten Wsw gemeenten Overige opbrengsten Totaal opbrengsten

10.912.306 20.147.988 2.565.754 33.626.048

10.343.753 18.441.023 3.187.422 31.972.198

10.571.120 18.876.956 2.042.993 31.491.068

Personeelskosten Wsw, beschut werk en P-wet Bruto lonen Lage inkomens voordeel (LIV) Sociale lasten en pensioenpremies Uitkeringen Vervoerskosten Overige kosten Werkgeverssubsidies begeleid werken (Wsw) Totaal personeelskosten Wsw en beschut werk

17.633.915 -180.669 4.631.078 -562.106 488.607 345.098 131.168 22.487.092

16.340.234 -416.612 4.356.876 -87.588 456.559 277.460 98.180 21.025.109

16.482.250 -356.083 4.273.014 -384.037 441.393 369.886 113.260 20.939.683

Personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG) Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige kosten Doorbelaste loonkosten Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers (NRG)

5.075.047 1.539.803 144.237 804.805 7.563.891

4.449.645 1.514.236 95.431 449.780 6.509.092

4.596.052 1.390.705 141.509 780.276 86.004 6.994.546

Overige (bedrijfs-) kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse lasten Totaal overige (bedrijfs-) kosten

635.632 99.985 732.844 1.656.304 748.270 393.728 890.653 13.956 5.171.372

746.058 90.000 712.947 1.565.100 787.558 424.418 790.273 5.200 5.121.555

653.820 53.099 720.371 1.053.588 1.173.498 383.347 834.161 44.655 4.916.540

Totaal kosten

35.222.355

32.655.756

32.850.769

Totaal gerealiseerd resultaat (voor interne doorbelasting)

-1.596.307

-683.558

-1.359.701

Doorbelaste kosten huisvesting Doorbelaste kosten staf Doorbelaste kosten indirect Incidentele baten (+) en lasten (-)

-129.062 -992.077 -57.239 300

-367.103 -

-367.103 3.917

Totaal gerealiseerd resultaat

-417.629

-316.455

-988.681

Toevoegingen (-) onttrekkingen (+) aan reserves

395.778

625.000

-

Totaal gerealiseerd resultaat (na interne doorbelasting)

-21.851

308.545

-988.681

2.1.2

Toelichting

De bedrijfsactiviteiten van het programma Werk realiseerde in totaal € 1,7 miljoen meer opbrengOpbrengsten

sten dan begroot, hoofdzakelijk vanwege een forse bijstelling van het Wsw-deel van de Integratieuitkering Participatie (I-up). De opbrengsten per bedrijfsonderdeel zijn in het onderstaande overzicht weergegeven.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

14

Programma 'Werk' opbrengsten:

2024 Werkelijk Netto omzet Deta cheren Schoonma a k Pa rkeerbeheer en fie ts werk Groen Gra fis ch Techni ek Bes chut werk Pos t Duurza me a cti vi teiten: kri ngloop en kle di ng Duurza me a cti vi teiten: Fi ets depot Overig Totaal netto omzet

2.485.041 806.575 361.887 1.464.497 706.438 747.397 1.539.819 729.121 1.441.412 148.763 481.356

2024 Begroting

2023 Werkelijk

2.357.146 743.821 351.918 1.468.928 689.408 578.000 1.308.596 732.300 1.536.144 198.901 605.957

10.912.306

2.299.600 832.000 335.000 1.540.000 650.000 325.000 1.480.000 668.000 1.458.500 158.000 597.653 10.343.753

Gemeentelijke bijdragen uitvoeringskosten Wsw

20.147.988

18.441.023

18.876.956

Overige opbrengsten Bes chut werk: a a nvul lende bi jdra gen GR-gemeenten Bes chut werk en P-wet: ontva ngen l oonkos tens ubs i di es (LKS) Bes chut werk: vergoedi ng begel eidings kos ten (IuP) Overige opbrengs ten Totaal overige opbrengsten

1.701.249 828.851 35.654

1.114.638 1.530.776 483.151 58.857

237.082 1.146.073 565.866 93.972

2.565.754

3.187.422

2.042.993

Totaal opbrengsten

33.626.048

31.972.198

31.491.068

10.571.120

De netto omzet, het deel van de opbrengsten dat met de eigen werksoorten wordt gegenereerd, kwam € 569.000 boven de begrote netto omzet uit. Dit werd vrijwel geheel gerealiseerd door de onderdelen Detacheren € 185.000 en Beschut werk € 422.000. Bij Detacheren is de omzetstijging volledig toe te schrijven aan hogere detacheringstarieven, gemiddeld circa € 2.700 per fte op jaarbasis hoger liggen dan begroot. Naast de algemene prijsindexeringen als gevolg van de inflatie zijn vooral op klantniveau prijsverhogingen doorgevoerd. Dit laatste werd ook gerechtvaardigd door de algemene loonstijgingen die zich op de arbeidsmarkt hebben voorgedaan. Beschut werk realiseerde met de activiteiten voor Secrid, de zogenaamde Secrid-wallets, een veel hogere in vergelijking tot de begroting. Voor de overige werkactiviteiten lag de realisatie redelijk goed in lijn met de begroting met uitzondering van de opbrengst uit verhuur bedrijfsruimte, verantwoord onder de regel ‘overig’, welke € 125.000 lager uitkwam dan begroot. De hogere gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de Wsw € 1.707.000, vloeit voort Gemeentelijke

uit de bijstelling van de Wsw-subsidie, het Wsw-deel I-uP. Deze verhoging vloeit voort uit de

bijdrage Wsw

bijstelling van de Wsw-subsidie in de meicirculaire 2024. Enerzijds houdt dit verband met de stijging van de Wsw-lonen in 2024 en anderzijds met de toekenning van een aanvullend budget voor de transitie naar een toekomstbestendige infrastructuur voor werk-ontwikkelbedrijven. De Wsw-subsidie wordt door de GR-gemeenten een-op-een doorgegeven aan Spaarne Werkt, ter

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

15

dekking van de uitvoeringskosten. In paragraaf 2.1.3.1 worden de achtergronden van de aanpassing van de Wsw-subsidie nader belicht. Naast hogere netto omzet en hogere Wsw-subsidie zijn er ook meer overige opbrengsten gerealiseerd € 493.000. Dit wordt uitsluitend verklaard door een hogere loonkostensubsidie Beschut werk € 170.000 en hogere vergoeding voor begeleidingskosten Beschut werk € 345.700. Voor een nadere uitleg hierover wordt verwezen naar paragraaf 2.3.2. De personeelskosten van het ambtelijk personeel overschrijden de begroting met € 1.055.000 en ook ten opzichte van vorig jaar ligt de overschrijding in deze orde van grootte. De belangrijkste Personeels-

verklaring voor deze overschrijding is gelegen in het hoger aantal fte’s en hogere kosten van

Kosten

flexibele inhuur van personeel voor de duurzame activiteiten van Kringloop en Kleding en de externe inhuur voor ondersteunende diensten. Dit is reeds uitgebreid toegelicht in paragraaf 1.3. De overige (bedrijfs-) kosten komen met € 50.000 lager uit dan begroot door lagere afschrij-

Overige

vingskosten, kosten van energieverbruik en belastingen en verzekeringen. Zie voor een

kosten

meer uitgebreide toelichting paragraaf 1.3. Personele bezetting (ambtelijk):

2024

2024

2024

Werkelijk

B egro ting

Verschil

P ersonen

Fte

P ersonen

Fte

P erso nen

Fte

Werk Werk Kri ngl oop en Kl edi ng

62 24

56,3 17,4

63 19

58,3 13,1

-1 5

-2,0 4,3

Personele bezetting NRG

86

73,7

82

71,5

4

2,3

Voor een nadere toelichting op de personele bezetting wordt verwezen naar paragraaf 1.3.

2.1.3

Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’

In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de uitvoering van de Wsw en Beschut werk.

2.1.3.1 Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) De trendmatige afname van de Wsw-populatie heeft zich in 2024 bestendigd. Zo zijn er Structurele

gemiddeld 55 Wsw’ers uitgestroomd. In de meeste gevallen is de reden voor de uitstroom

krimp Wsw

pensionering maar er zijn ook andere verklaringen waaronder, uitstroom wegens langdurige ziekte, overlijden of incidentele gevallen. De invoering van de ‘Regeling Vervroegd Uittreden’, die

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

16

voortvloeit uit de cao-Wsw, draagt ook bij aan de afname van het bestand. De uitstroom in 2024 was, met circa 10, enigszins hoger dan in vergelijking tot voorgaande jaren. Desalniettemin waren er in 2024 nog gemiddeld 559 Wsw’ers (486,8 fte) werkzaam bij Spaarne Werkt. De afname van de personele bezetting Wsw voltrekt zich min of meer gelijkmatig gespreid over alle onderdelen van de organisatie. Binnen alle werkunits was in 2024 sprake van uitstroom van Wsw’ers. Het is de taak en de uitdaging van het management om de krimp van het personeelsbestand Wsw goed te managen en de balans tussen mens en werk in evenwicht te houden. In de onderstaande grafiek is het verloop van het aantal Wsw’ers over de jaren weergegeven:

W = werkelijk

Een grote uitdaging voor Spaarne Werkt betreft de uitstroom van ervaren Wsw-medewerkers die, als meewerkend voorman, een belangrijk deel van de dagelijkse aansturing voor hun rekening nemen. Deze uitstroom kon in het verleden worden gecompenseerd door jongere Wsw’ers klaar te stomen voor deze functies. Het komt echter steeds meer voor dat het onvermijdelijk is om de opengevallen plek in te vullen met reguliere, ambtelijke medewerkers. Dit beperkt de mogelijkheid om de ambtelijke bezetting in gelijke tred met de krimp van de Wsw terug te brengen en leidt tot relatieve kostenstijging van de kosten van het ambtelijk personeel. De operationele marge van de bedrijfsactiviteiten komt hierdoor mede onder druk te staan. Naast het wegvallen van de ervaren Wsw-medewerkers, die betrokken zijn bij de aansturing van teams, vormt de inzetbaarheid van de Wsw-populatie en steeds grotere uitdaging. De fysieke gezondheid van de Wsw-populatie neemt met de jaren af. Per 1 januari 2025 was meer dan 62% van de Wsw’ers 55 jaar of ouder, een toename met 2% ten opzichte van de stand per 1 januari 2024. Hoewel het ziekteverzuim dit jaar is afgenomen naar 11,7% blijft dit voor de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. Zoals hiervoor reeds aangehaald wordt met het programma

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

17

‘Duurzame inzetbaarheid’ getracht het ziekteverzuim te beperken ende inzetbaarheid op peil te houden. De Wsw-subsidie die werk-ontwikkelbedrijven van de gemeenten ontvangen, het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie (I-uP), is door het Rijk in 2024 aanzienlijk verhoogt. In de begroting is gerekend met een bedrag van € 18.441.000. In werkelijkheid is € 20.148.000 aan subsidie toegekend, derhalve € 1.707.000 meer. Voor deze forse bijstelling zijn grosso modo de volgende verklaringen te geven. Enerzijds is in de hogere bijdrage van het Wsw-deel IuP een budget opgenomen van € 660.000 voor de transitie naar een toekomstbestendige infrastructuur voor werk ontwikkelbedrijven. Voor 2024 is dit onvoorwaardelijk toegevoegd aan het Wsw-deel IuP, dus zonder dat hiervoor transitieplannen dienen te worden opgesteld. Vanaf 2025 is dit niet langer het geval en dienen de op te stellen transitieplannen als voorwaarde voor het verkrijgen van deze aanvullende subsidie. Bij het opstellen van de begroting 2024 was over deze transitiegelden nog niets bekend. Anderzijds kan het resterende deel van de hogere bijdrage ad. € 1.047.000 kan worden toegeschreven aan een loon- prijsbijstelling op het macrobudget en een volume effect als gevolg van een hogere uitstroom van Wsw’ers.

Met name het volume effect zorgt er voor dat de verhouding tussen de loonkosten Wsw en de Wsw-subsidie de laatste jaren verbetert. Wsw-deel

Dit is een gunstige ontwikkeling voor werk-ontwikkelbedrijven omdat deze bedrijven nauwelijks

Integratie-uit-

invloed hebben op de personeelskosten van de Wsw. Immers die worden bepaald door de, op

kering Partici-

landelijk niveau, af te sluiten cao-Wsw. Anderzijds komt de toekenning van het Wsw-deel I-uP tot

patie

stand op basis van een verdeelmodel, wat mede afhankelijk is van beleidsmatige keuzes op ‘Haags niveau’. Het hierdoor ontstane subsidietekort of -overschot is daarmee een gegeven. Noch Spaarne Werkt, noch de aangesloten gemeenten hebben daadwerkelijk invloed op de hoogte van de loonkosten dan wel de Wsw-subsidie. Het afnemend subsidietekort of inmiddels het toenemende subsidieoverschot is een tendens die al enkele jaren zichtbaar is en zoals blijkt, in 2024 wordt bestendigd. In onderstaande grafiek is het verloop van de personeelskosten Wsw in relatie tot het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie over de jaren gevisualiseerd:

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

18

W = werkelijk

Het subsidieoverschot is voor dit jaar becijferd op € 460.991 positief (2023 € 124.000 positief). Dit is dus een omslag in vergelijking tot voorgaande jaren waarin sprake was van tekorten. Uit de grafiek blijkt een duidelijke tendens van een jaarlijks afnemend tekort met in 2023 een omslag naar een overschot. Zoals gezegd heeft vooral te maken met de zogenaamde prijs- en volume effecten. Dit laatste komt erop neer dat de subsidie die in een jaar minder hoeft te worden uitgekeerd, omdat er meer Wsw’ers zijn uitgestroomd dan eerder berekend op basis van de modellen van het Ministerie, wordt teruggegeven aan werk-ontwikkel bedrijven en wordt verdeeld naar rato van de overblijvende aantallen per gemeente. Of deze ontwikkeling zich in de komende jaren inderdaad zal voorzetten is geheel afhankelijk van de ontwikkeling van de loonkosten en verdere besluitvorming over de hoogte van het Wsw-deel (I-uP). Het is echter een belangrijke ontwikkeling die er toe bijdraagt dat de uitvoering van de Wsw voor de aangesloten gemeenten zoveel als mogelijk kostendekkend wordt gemaakt.

Bijdrage uitvoeringskosten (Wsw-deel I-uP) per gemeente:

2024 Werkelijk Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

2024 Begroot

2024 Verschil

933.815 17.104.360 1.388.082 721.732

714.848 15.837.208 1.280.418 608.549

218.967 1.267.152 107.663 113.182

20.147.988

18.441.023

1.706.965

19

Uitvoeringskosten Wsw

De aangesloten gemeenten dragen elk voor hun deel bij in de uitvoeringskosten van de Wsw. Het totaal van de uitvoeringskosten is de optelsom van alle opbrengsten en kosten die gerelateerd zijn aan de uitvoering van de Wsw en de overige programma’s, inclusief de loonkosten Wsw. De bijdrage per deelnemende gemeente komt geheel overeen met de verdeling van de bedragen zoals door het Rijk vastgesteld in het Participatiebudget. Er is over 2024, bovenop de door het Rijk verstrekte Wsw-subsidie, door de GR-gemeenten geen additionele bijdrage verstrekt.

2.1.3.2 Uitvoering ‘Beschut werk’ De doelgroep beschut werk is de nieuwe opkomende doelgroep die in tegenstelling tot de afname van de Wsw-populatie jaarlijks in aantallen toeneemt. Beschut werk is expliciet bedoeld Uitvoering

voor die groep mensen die wel beschikt over enig arbeidsvermogen, maar nog uitsluitend kunnen

Beschut werk

werken in een beschutte werkomgeving. Het gaat hierbij om mensen die een dusdanige mate van begeleiding en/of aanpassing van het werk nodig hebben, dat dit redelijkerwijs niet van een werkgever kan worden verwacht. Spaarne Werkt voert deze regeling voor de deelnemende gemeenten uit, waarbij cliënten uit deze doelgroep binnen het programma ‘Werk’ op verschillende bedrijfsonderdelen worden ingezet. De doelgroep Beschut werk betreft mensen die weliswaar arbeidsvermogen hebben maar die (nog) niet in een reguliere baan kunnen werken, ook niet met extra begeleiding en ondersteuning. Zij hebben uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie. Dit brengt met zich mee dat de kosten per werkplek hierdoor aanzienlijk hoger liggen dan die van de traditionele Wsw-medewerkers. Bij de intake van kandidaten Beschut werk wordt door de assessoren van het onderdeel reintegratie veel aandacht besteed aan de inzetbaarheid van de betreffende kandidaten. Er wordt goed beoordeeld op welke werksoorten deze mensen kunnen worden geplaatst. Uit ervaring blijkt dat niet alle werksoorten even geschikt zijn voor deze mensen.

Echter omdat Spaarne Werkt beschikt over een palet aan werksoorten zijn er voldoende mogelijkheden om deze mensen goed in te passen in de leer- werkprocessen en werksoorten die worden geboden, al dan niet met de benodigde werkplekaanpassingen. In 2024 waren er gemiddeld 120 personen uit de doelgroep Beschut werk bij Spaarne Werkt in dienst en per ultimo 134 personen (2023 = 106). Dit komt derhalve neer op een instroom van 28. Plaatsing vindt vooral plaats binnen het bedrijfsonderdeel Beschut werk en relatief minder binnen andere bedrijfsonderdelen zoals Groen en Detacheren.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

20

W = werkelijk

In de bovenstaande grafiek is het verloop van de aantallen medewerkers Beschut werk, in personen en fte, over de jaren 2017 tot en met 2024 weergegeven. De kosten van Beschut werk bestaan voor het grootste deel uit loonkosten, dit jaar circa € 3,1 miljoen. Daarnaast worden uitvoeringskosten gemaakt voor (intensieve) begeleiding, noodKosten en

zakelijke werkplekaanpassingen en infrastructuur. De loonkosten worden bepaald door de

financiering

arbeidsvoorwaarden die voortvloeien uit de cao ‘Aan de Slag’, zoals die zijn overeengekomen met de VNG en de vakbonden. Deze cao voorziet onder andere in een salariëring op het niveau van het minimum loon of, afhankelijk van de inschaling, iets daarboven met een pensioenregeling bij het PWRI. Op de hoogte van de loonkosten heeft Spaarne Werkt weinig tot geen invloed. De werkgevers die Beschut werkenden in dienst nemen, zo ook Spaarne Werkt, worden in de loonkosten tegemoetgekomen met een loonkostensubsidie (LKS). De hoogte van de LKS wordt bepaald aan de hand van een objectieve loonwaarde-meting die door het UWV wordt uitgevoerd. Daarbij geldt een minimumloonwaarde van 30% en een maximum van 70%. In de begroting 2024 is uitgegaan van een gemiddelde LKS van 50%, in werkelijkheid ligt dit percentage voor Beschut werk op 53,8%. Ten opzichte van vorig jaar is dit percentage met circa 4% gestegen. Dit geeft aan dat de loonwaarde gemiddeld genomen op een lager niveau worden vastgesteld. Naast LKS ontvangt Spaarne Werkt ook een vergoeding voor begeleidingskosten van de doelgroep Beschut werk. Deze vergoeding is in 2024 door het Ministerie verhoogd van € 8.100 naar € 10.757 per werkplek van 31 uur per week. Deze verhoging heeft er, naast het hoger aantal gerealiseerde aantal Beschut werkenden, toe bijgedragen dat er in totaal € 1.228.000 aan vergoeding begeleidingskosten is ontvangen.

Dit is met € 512.000 substantieel meer dan begroot. Hiermee heeft het Rijk een belangrijke eerste stap gezet naar een betere financiering van Beschut werk. De LKS tezamen met de vergoeding voor begeleidingskosten die Spaarne Werkt ont-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

21

vangt zijn echter, bij lange na, niet toereikend om de loonkosten, tezamen met de kosten voor de organisatie van de uitvoering van Beschut werk, volledig te dekken. Het tekort ‘Beschut werk’ legt daarom een zware last op het beschikbare Participatiebudget van de deelnemende gemeenten en noodzaakt tot efficiënte uitvoering van deze regeling. De tot nu toe behaalde resultaten stellen echter niet tot tevredenheid. Het blijkt niet haalbaar om het tekort verder terug te dringen. Dit heeft verschillende oorzaken. Ten eerste blijkt het moeilijk om het LKS-percentage te verhogen, ondanks het feit dat er in 2024 toch enige verbetering is geboekt en het percentage LKS met 4 % is toegenomen. Zoals gezegd is Spaarne Werkt bij het bepalen van de hoogte van de loonkostensubsidie geheel afhankelijk van het UWV, die de objectieve loonwaardebepaling uitvoert. In veel gevallen blijkt dat de loonwaarde door het UWV hoger wordt vastgesteld dan in de dagelijkse praktijk tot uitdrukking komt. Dit betekent dat er feitelijk te weinig loonkostensubsidie wordt ontvangen. Deze problematiek is niet specifiek voor Spaarne Werkt maar is van toepassing op alle werk-ontwikkelbedrijven in Nederland. Ten tweede moet worden vastgesteld dat de verdiencapaciteit van deze doelgroep, d.w.z. de toegevoegde waarde die deze mensen realiseren met bedrijfsactiviteiten, veel lager ligt dan die van de reguliere Wsw’ers.

Zo zijn er een minimumaantal van de medewerkers gedetacheerd bij extern werkgevers. Bij de doelgroep van de Wsw’ers is dit, ter vergelijking, ruim 30%. Tot slot laat een efficiënte uitvoering van deze regeling ook nog te wensen over. De belangrijkste oorzaak hiervan ligt in het hoge ziekteverzuim, ruim 10,9%, waardoor veel interventie van de verzuimbegeleiding noodzakelijk is, met alle administratieve rompslomp van dien. Samenvattend komt het voorgaande erop neer dat dit een zeer lastige zo niet onmogelijke opgave is om tot verbetering te komen. De financiële resultaten van Beschut werk laten beknopt samengevat, over 2024, het onderstaande beeld zien: Loonkosten doelgroep Beschut werk

€ 3.096.000

Loonkostensubsidie (LKS)

-/-

€ 1.425.600

Vergoeding begeleidingskosten

-/-

€ 1.228.000

Tekort

€

442.400

Uit bovenstaande valt op te maken dat, vanuit financieel perspectief, de uitvoering van Beschut werk nog steeds zwaar verliesgevend is, hetgeen ook een belangrijke oorzaak is van het totale verlies van Spaarne Werkt over 2024. Het saldo van de gemaakte loonkosten en de ontvangen vergoedingen komt per definitie al uit op een verlies van € 442.000. Er resteert derhalve geen volledige financiële dekking voor alle uitvoeringskosten van Beschut werk. De financiële problematiek rond Beschut werk, die op landelijk niveau ook wordt erkend, verdiend een adequate oplossing. In verschillende gremia wordt al enige tijd overleg gevoerd om te komen tot een betere financiering vanuit het Rijk. De eerste tekenen van verbetering zijn inmiddels zichtbaar, blijkend uit de dit jaar doorgevoerde verhoging van de vergoeding voor begeleidingskosten.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

22

2.1.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk Met de duurzame activiteiten gericht op werk beschikt Spaarne Werkt over een waardevolle activiteit binnen het portfolio en wordt daarom in deze paragraaf apart belicht. Met dit bedrijfsonderdeel wordt een tweeledige maatschappelijke doelstelling gerealiseerd. Enerzijds zijn deze activiteiten ondersteunend aan de realisatie van de doelstellingen van de Participatiewet, omdat wordt voorzien in gevarieerde leer-werkplekken met een reële kans op uitstroom naar regulier werk. Anderzijds worden met deze activiteiten ook duurzaamheidsdoelstellingen gerealiseerd, zoals het hergebruik van textiel en ingezamelde huisraad, het scheiden van waardevolle afvalstromen en hergebruik van materialen. De duurzame activiteiten bestaan uit de volgende onderdelen:  Kledingsortering  Kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’  Logistiek centrum Waarderpolder Kringloop en

De kringloopactiviteiten van ‘De Snuffelmug’, in combinatie met kledingsortering, realiseerde

Kleding-

€ 1,44 miljoen netto omzet. Dit ligt in lijn met de begroting maar is circa € 95.000 lager dan

sorteren

vorig jaar. Deze opbrengst wordt verkregen met de kringloopwinkels van ‘De Snuffelmug’ in Schalkwijk en Heemstede, die regionaal een goede bekendheid genieten met een vaste toestroom van klanten en daaruit voortvloeiende inkomsten. Vele betalende klanten vinden hun weg naar de winkels, waarbij navenante omzetten worden gerealiseerd. In aanvulling hierop wordt met het contract voor afvalinzameling omzet gerealiseerd met de inzameling van textiel en huisraad ingezameld die ook binnen de eigen kringloopwinkels wordt afgezet. De kringloopwinkel in Haarlem moest, vanwege de verhuizing naar het winkelcentrum in Schalkwijk, omzet prijs geven maar dat werd gecompenseerd door de winkel in Heemstede, die een betere omzet realiseerde in vergelijking tot de begroting. Naast de verhuizing van de kringloopwinkel in Haarlem, welke overigens goed verlopen is, is een start gemaakt met de inrichting van het logistieke centrum in de Waarderpolder. Vanuit het logistiek centrum kunnen de logistieke activiteiten en afvalstromen efficiënter worden georganiseerd. De kringloopactiviteiten van ‘De Snuffelmug’ en kledingsortering kunnen, vanwege de aard van

Formatie

de bedrijfsactiviteiten, worden beschouwd als een zeer waardevolle en veelzijdige activiteit die vele kansen biedt voor mensen uit de doelgroep. De formatie wordt ingevuld met een gevarieerd palet aan arbeidskrachten, van vaste krachten, flexibele inhuur, Wsw’ers en Beschut werkenden tot en met vrijwilligers. Het aantal reguliere vaste krachten kwam gemiddeld uit op 17,4 fte ten opzichte een begroot aantal van 13,1 fte. Zie hiervoor het overzicht van de personele bezetting in paragraaf 2.1.2. Dat het aantal fte’s in werkelijkheid hoger uitkomt dan begroot heeft te maken met het feit dat er onvoldoende mensen uit de doelgroep beschikbaar zijn die direct inzetbaar zijn op reguliere functies. Dit wordt nog eens benadrukt door het feit dat, naast de reguliere vaste krachten, ook op flexibele basis mensen worden ingehuurd om deze functie te bemensen. Gemiddeld 7,1 fte over 2024, in geld € 342.000. Er is derhalve nog steeds een dringende behoefte aan mensen uit de doelgroep van de Participatiewet, waarbij de voorkeur uitgaat naar de inzet

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2024

23

van loonkostensubsidie. Zo kunnen bijvoorbeeld Banenafspraakbanen worden ingezet om deze rollen te vervullen, in combinatie met een re-integratietraject. Hierbij dient ook aangetekend te worden dat ook de inzet van mensen uit de doelgroep van de Participatie een intensieve begeleiding vereisen om te komen tot een succesvolle plaatsing en uitstroom naar betaald werk. De duurzame activiteiten van kringloop en kleding maken onderdeel uit van het programma Werk Verliesgevend

en zijn dus opgenomen in de programma rekening van het programma Werk. Wanneer de financiële resultaten van de duurzame activiteiten afzonderlijk worden belicht dan valt te constateren dat dit bedrijfsonderdeel zwaar verliesgevend is. Zo is over 2024 een verlies van circa € 800.000, nog voor interne doorbelasting van de kosten van huisvesting en staf, gerealiseerd. Dit heeft vooral te maken met de hiervoor besproken hogere personele bezetting en inhuur van flexibele arbeidskrachten. Dit is de reden dat deze activiteiten nader zullen worden onderzocht en mogelijk worden opgenomen in de transitieplannen.

2.1.3.4 Opbrengst uit verhuur en kosten leegstand Naast de omzet die door de werkunits wordt gerealiseerd vormt de opbrengst uit verhuur van Opbrengst uit verhuur

bedrijfsruimte van het pand te Cruquius een additionele opbrengstencategorie. Er is in 2024 voor € 275.000 aan opbrengsten uit verhuur van bedrijfsruimte gerealiseerd (2023 € 400.000). Hier stond een begrote opbrengst tegenover van € 519.000. De gerealiseerde huuropbrengst komt lager uit in vergelijking tot de begroting omdat een aantal huurders waaronder, het SEIN, Studio Henk en reeds eerder het Noord-Hollands Archief de huurovereenkomst hebben beëindigd. Er is een grove schatting gemaakt van de kosten van de leestand van het pand te Cruquius. Dit