Bijlage 1 Jaarstukken 2022.pdf

Hoog

Impact

De door de fondsbeheerders gekozen overgangsregeling (ingroeimodel) van 4 jaar 1.200.000

Jaarstukken 2022

pagina 92

Voorgedaan risico

Geen Het definitieve nadelige herverdeeleffect voor Heemstede als gevolg van de herijking van het gemeentefonds is door het ministerie van BZK in de meicirculaire ingroeipad het pad waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien te beperken tot 3 jaar. Het maximale effect is per inwoner in 2024 en -

-/800.000 -/-

-/-/-

4 Investeringsprojecten Omschrijving

De gemeente loopt risico bij de investeringsprojecten.

Kans

Gemiddeld

Impact

In de periode 2022 2025 is in totaal voor 19.500.000 aan grote projecten 500.000 betrokken. Het betreft 15 projecten zodat het gemiddeld risico wordt vastgesteld op 1.300.000. Uitgangspunt is dat het risico zich in de komende 4 jaar één 1.300.000 en komt uit op 488.000.

Voorgedaan risico

Geen

5 Garantiestelling leningen Omschrijving

De gemeente staat garant voor een aantal leningen, die onder andere aan College Hageveld, sportverenigingen en gezondheidsinstellingen zijn verstrekt. Hoewel jaarlijks de begrotingen en jaarrekeningen worden beoordeeld, loopt de gemeente financieel risico doordat zij aangesproken kan worden door een geldverstrekkende instantie. In de bijlagen is een overzicht opgenomen (overzicht gewaarborgde geldleningen) waarin de gegarandeerde geldleningen zijn weergegeven. Het bedrag van de gegarandeerde geldleningen waarvoor de gemeente Heemstede garant staat (zonder de leningen die zijn overgenomen door het Waarborgfonds Sociale 7,6 mln.

Kans

Gemiddeld

Impact

De kans dat een vereniging of instelling niet aan de verplichtingen kan voldoen, wordt na de coronacrisis hoger ingeschat. Het gemiddelde bedrag per lening, 1.270.000. Uitgaande van 1.270.000 ofwel 476.000.

Jaarstukken 2022

pagina 93

Voorgedaan risico

De gemeente is in 2022 aangesproken op de garantstelling voor een tweetal door Stichting Accommodatie Racing Club Heemstede (RCH) bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) gesloten geldleningen. De gemeente heeft de leningen ter 201.024 afgekocht bij de BNG en heeft hiermee een vordering op RCH. Hiervoor wordt een leningovereenkomst opgesteld. Het uitgangspunt bij het opstellen van de jaarrekening is dat beide leningen, onder dezelfde voorwaarden als bij de BNG, volledig worden terugbetaald aan de gemeente. Het is daarom geen nadeel in de jaarrekening 2022.

6 Veiligheidsregio Kennemerland VRK (incl. GGD) Omschrijving Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort vormen samen met de hulpdiensten de veiligheidsregio. Op basis van het aantal inwoners maakt de gemeente Heemstede 5% uit van het totaal. Bij financiële tekorten zal Heemstede voor dit percentage worden aa Daarvan moet VRK 70% aanhouden en de gemeenten 30%. De begroting van de VRK 124.000. Voor een periode van vier jaar geeft dat een weerstandsb 0,5 miljoen. Een ratio van 0,7 vraagt op basis van de risico-inventarisatie een weerstandscapaciteit van afgerond

Kans

Laag

Impact

Het risico wordt beoordeeld als laag gelet op de financiële positie met betrekking tot het weerstandsvermogen van de VRK. Berekening vindt plaats aan de hand van de gemeentelijke bijdrage in 2022 aan de VRK. Uitgaande van een laag risico wordt de benodigde

Voorgedaan risico

In 2022 heeft de VRK geen financiële tekorten gekend, waardoor Heemstede geen extra kosten gehad.

7 Renteontwikkeling Omschrijving

De renteontwikkeling is een onzekere en niet te beïnvloeden factor.

Kans

Laag

Impact

De komende periode zal eerst de opbrengst Eneco worden aangewend voor de financiering. Uitgaande van een financieringsbehoefte voor de jaren 2023-2025 startend met 6 miljoen oplopend tot 19 miljoen en een afwijkende rentepercentage aande van een laag risico 190.000).

Voorgedaan risico

Het afgelopen jaar hebben zich geen materiële afwijkingen voorgedaan.

8 Rijksbelastingen

Jaarstukken 2022

pagina 94

Omschrijving

De fiscus heeft aangegeven dat zij de gemeente beoordeelt op het Tax Control Framework (TCF). Concreet houdt dit in, dat de eigen audits van de gemeente en de controles die daarin uitgevoerd worden moeten overeenstemmen met de eisen die de fiscus daar aan stelt. De fiscus kan op eigen initiatief een controle (boekenonderzoek) uitvoeren. In principe vindt dit eens in de vijf jaar plaats. Gezien de door de fiscus gehanteerde systematiek, leidt een zeer kleine fout al tot een hoge correctie. Een audit moet dergelijke fouten ondervangen. Btw Van de meeste uitgaven die de gemeente als overheid doet, kan de betaalde btw deels of geheel gedeclareerd worden bij het btw compensatiefonds (BCF). Daarnaast kan de gemeente ook de btw die zij als ondernemer betaalt in vooraftrek brengen (fiscale btw). Hoewel er controle op de juistheid van de btw-afdracht en declaraties bij het btw compensatiefonds plaatsvinden, kan een boekenonderzoek tot een naheffingsaanslag leiden. De kans op een boekenonderzoek is altijd aanwezig. De vraag is of dit ook resulteert in een naheffingsaanslag. In 2021 is tot nu toe geen sprake geweest van een onderzoek of naheffing. Op basis hiervan wordt het risico als laag beoordeeld. Vennootschapsbelasting Op 1 januari 2016 is de vennootschapsbelastingplicht voor publieke organisaties ingevoerd.

De Wet op de vennootschapsbelasting (Vpb) is zo aangepast dat overheden ook belast kunnen worden voor economische activiteiten die ook door private ondernemingen (kunnen) worden uitgevoerd. Door deze wetswijziging vallen activiteiten waarvoor gemeenten als ondernemer optreden onder de Vpb. De gemeente heeft de gevolgen van de vennootschapsbelastingplicht in beeld gebracht. Op grond van uitgevoerde fiscale scans en berekeningen is vanaf 2016 het standpunt dat de gemeente niet onderworpen is aan vpb-heffing. De gemeente is dus vooralsnog niet belastingplichtig en daarom wordt het risico voor wat betreft Vpb op p.m. gewaardeerd.

Kans

Laag

Impact

Het financiële risico wordt beoordeeld aan de hand van de totaal gedeclareerde btw over 2020 bij het btw compensatiefonds en de in 2020 als ondernemer in vooraftrek 3.097.800 en de ondernemers3.471.600 aan gecompenseerde/in vooraftrek genomen BTW dat bij een laag risico van 12,5% 434.000.

Voorgedaan risico

In 2022 heeft is de integrale controle over 2018 en 2019 door de belastingadviseur afgerond. Dit heeft geleid tot een hoger bedrag aan te compenseren/declareren BTW 103.000. Dit is verwerkt in de jaarrekening 2022.

9 Dividenduitkering Omschrijving

Dividenduitkeringen zijn door hun aard onzeker. De dividenduitkeringen over 2021, te ontvangen in 2022, worden in deze 625.400 (Meerlanden 256.500).

Kans

Gemiddeld

Jaarstukken 2022

pagina 95

Impact

Uitgaande van een gemiddeld risico wordt het risico berekend op afgerond 625.400).

Voorgedaan risico

De ontwikkelingen bij Stedin zijn dusdanig dat wij geen dividend meer verwachten op gewone aandelen. De dividend uitkering van Stedin is in de najaarsnota 2022 228.400). In de meerjarenraming is daar reeds rekening mee gehouden. In 2022 is 57.000 meer dividend ontvangen van de BNG 49.300 van Meerlanden. Per saldo is de afwijking van de primaire begroting 122.100 nadelig.

10 Niet verhaalbare planschades Omschrijving

Hoewel ten behoeve van de afhandeling van claims inzake planschades met succes een beroep op externe expertise kan worden gedaan, blijven de uitkomsten van mogelijke procedures en risico's een onzekere factor. Nu de wet uitdrukkelijk de mogelijkheid biedt planschadeovereenkomsten aan te gaan, wordt dit ook standaard gedaan, waardoor de risico's tot een minimum beperkt blijven. Door het aangaan van een planschadeovereenkomst neemt de initiatiefnemer het risico van de planschade op zich.

Kans

Laag

Impact

Voorgedaan risico

100.000 in 4 jaar wordt het 100.000). Geen

11 APPA voor bestuurders en voormalig bestuurders Omschrijving

De APPA (Algemene pensioenwet Politieke ambtsdragers) biedt politieke ambtsdragers de mogelijkheid om het reeds opgebouwde pensioen aan de gemeente over te dragen. De gemeente heeft deze taak ondergebracht bij een pensioenverzekeraar, maar blijft wel het risico dragen. Als het behaalde rendement niet overeenkomt met het benodigde rendement, moet de gemeente bijbetalen om het benodigde eindkapitaal veilig te stellen.

Kans

p.m.

Impact

De mate waarin extra gestort moet worden voor verplichtingen binnen de APPA verzekering is afhankelijk van meerdere factoren. De berekening wordt eenmaal per jaar, namelijk bij het opmaken van de jaarrekening, gemaakt. Dan wordt met actuariële berekeningen bekeken hoeveel kapitaal benodigd is om aan alle toekomstige verplichtingen te voldoen. De uitkomst is afhankelijk van de waardeontwikkeling van de beleggingsportefeuille van de verzekeraar, de mutaties in het achterliggende jaar en de te hanteren rekenrente (wordt jaarlijks door het Rijk vastgesteld.) Dit risico is op dit moment dus niet goed te kwantificeren en wordt daarom p.m. opgenomen.

Voorgedaan risico

De renteontwikkeling was voordelig in 2022, waardoor er niet meer geld toegevoegd hoefde te worden aan de voorziening Pensioenen en Wachtgelden dan begroot.

Jaarstukken 2022

pagina 96

12 Sociaal domein Omschrijving

De taken sociaal domein worden vanaf 2019 grotendeels vergoed via de algemene uitkering. Het 1 op 1 oormerken van de vergoeding voor deze taken voor de uitgaven is daarom niet meer mogelijk. De gemeente ontvangt de vergoeding op basis van een objectief verdeelmodel, en niet op basis van de werkelijk gemaakte kosten. Er wordt daarom risico gelopen op de open einde regelingen. Dit speelt met name bij de Wmo en Jeugd. In de begroting 2022 zijn de taken sociaal domein, net zoals in 2021, geraamd op basis van eigen ervaringscijfers die vanaf 2015 zijn opgedaan. De financiële consequenties hiervan zijn verwerkt in programma 6 Sociaal domein.

januari 2022. De omvang van de reserve sociaal domein is -met inbegrip van de extra jeugdzorggeldendomein voortvloeien af te dekken. Er hoeft daarom geen beroep op de algemene reserve gedaan te worden. Daarom wordt het risico als p.m. aangemerkt. Kans

p.m.

Impact

Reserve sociaal domein Vanaf 2015 zijn de overschotten op de middelen voor het sociaal domein toegevoegd aan de reserve sociaal domein. In de nota reserves en voorzieningen 2019 is opgenomen om de reserve jaarlijks op basis van een vastgestelde systematiek te maximeren. Op aanzien van de reserve sociaal domein bij elk P&C product: - beoordeeld wat de maximale omvang is op basis van de risicoscan; - beoordeeld of het risicopercentage toereikend is; - beschreven hoe de reserve zich ontwikkeld. Op basis van de uitgevoerde risicoscan van de open einde regelingen voor de periode risicopercentage is conform de voorgaande risicoscan gehanteerd op 10%. Er hebben zich geen ontwikkelingen voorgedaan waardoor het noodzakelijk blijkt deze naar boven miljoen: Betreft

Omvang

Risico/

Impact

2022-2025

Kans

(miljoen)

(miljoen) Wmo 2007 Huishoudelijke hulp en Wmo 2015

10%

Jeugd

10%

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

10%

Totaal

In de Begroting 2021 werd rekening gehouden met een

Jaarstukken 2022

3,2 miljoen voor

pagina 97

jeugd is het structurele bedrag op basis van ervaringscijfers in de begroting 2022 met 0 1,0 0,1 miljoen. De overheveling van taken beschermd wonen en maatschappelijke opvang is uitgesteld

Voorgedaan risico

Op basis van de realisatie over het eerste halfjaar in 2022 van de openeinderegelingen in het sociaal domein werd bij de najaarsnota een overschrijding op de openeinderegelingen verwacht van 132.000. Dit bedrag is als onttrekking aan de reserve sociaal domein geraamd en gerealiseerd. Het eindsaldo op de openeinderegelingen in 2022 bedroeg een tekort van 81.374 en is ook aan de reserve sociaal domein onttrokken. Het eindsaldo van de reserve sociaal domein bedraagt 3.284.231 en is voldoende om financiële gevolgen uit het sociaal domein te dekken zonder een beroep te doen op de algemene reserve.

13 Open einde regeling Participatiewet-inkomensdeel, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud Omschrijving

Voor de PW, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud wordt door het Rijk een specifieke uitkering verstrekt. De bijstandsbudgetten worden verdeeld via een objectief verdeelmodel. Voor kleinere gemeenten maakt naast deze objectieve verdeling ook nog een historische component onderdeel uit van de verdeling. De huidige gedragslijn is dat het verschil tussen de bijstandskosten en de bijdrage van het Rijk in de bijstandskosten wordt verrekend met de reserve Participatiewet inkomensdeel, IOAW, IOAZ en Bbz. In de nota reserves en voorzieningen weerstandsvermogen 2019 is aangegeven dat bij een negatieve stand deze reserve zal worden aangevuld vanuit de algemene reserve. Het aantal uitkeringsgerechtigden Participatiewet is na de corona uitbraak gaan stijgen. De verwachting is dat in 2022 de piek wordt bereikt en dat daarna herstel optreedt van de arbeidsmarkt. In de begrotingscijfers is uitkeringslasten. Voor wat betreft de rijksbijdrage is de verwachting dat het Rijk naar aanleiding van de coronacrisis het budget verder zal gaan bijstellen. Uitgaande van bovenstaande aannames bedragen de tekorten 2022 2025 jaarlijks 100.000 (ca 2% van het begrote Rijksbudget). Uitgaande van deze begrotingscijfers zal Heemstede geen beroep hoeven te doen op de vangnetregeling.

Deze regeling voorziet in een compensatie van 50% voor tekorten tussen de 7,5% en de 12,5% en volledige compensatie voor tekorten boven de 12,5%. Op basis van de huidige vangnetregeling zal het tekort nooit hoger kunnen

Kans

Hoog

Impact

Uitgaande van de huidige vangnetregeling kan het maximale tekort jaarlijks ca. Participatiewet inkomensdeel, IOAW, IOAZ en Bbz

Jaarstukken 2022

pagina 98

Gelet op de onzekerheid in het verloop van de uitkeringsgerechtigden en de mate waarop het Rijk dit gaat compenseren, wordt de kans ingeschat op hoog. Uitgaande

Voorgedaan risico

000. Op basis hiervan komt Heemstede net niet in aanmerking voor vangnetregeling. Het tekort is verrekend met de reserve Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz. Het saldo van deze reserve

14 Omgevingswet Omschrijving

De beoogde invoeringsdatum van de Omgevingswet is verplaatst naar 1 juli 2022. Onder de Omgevingswet wordt de categorie vergunningvrij bouwen aanzienlijk uitgebreid. Dat betekent dat er minder omgevingsvergunningen worden verleend en de legesopbrengst daarmee evenredig afneemt. Op dit moment is nog geen inschatting te maken met welk percentage de legesopbrengst zal afnemen. Onder de Wabo kan ook al ruim vergunningvrij worden gebouwd. De regelgeving rond vergunningvrij bouwen is tamelijk complex. Vanuit het oogpunt van dienstverlening wordt veel tijd gestoken in het informeren van inwoners wat er vergunningvrij mag worden gebouwd. De verwachting is dat het vergunningvrij bouwen onder de Omgevingswet nog complexer wordt. Het verruimen van het vergunningvrij bouwen zal niet leiden tot een kleinere formatie.

Kans

p.m.

Impact

p.m.

Voorgedaan risico

De omgevingswet is in 2022 nog niet ingevoerd. Er is dus geen vermindering van legesopbrengsten geweest vanwege de invoering van de omgevingswet.

15 Remu-claim Omschrijving

In de vergadering van 30 januari 2020 heeft de raad van Heemstede ingestemd met de verkoop van de Heemsteedse aandelen in Eneco (0,9%) aan het consortium van Mitsubishi Corporation en Chubu Electric Power Co. Inc. Voor een bedrag van schade van Eneco als gevolg van de lopende juridische procedure met betrekking tot REMU N.V. Deze vrijwaring houdt in dat de verkopende aandeelhouders pro rata hun aandelenbelang in Eneco het volledige risico dragen van een eventuele negatieve uitspraak in deze procedure. De Commissie van verkopende aandeelhouders (CvVA) heeft gekozen een specifieke vrijwaring voor deze procedure in de koopovereenkomst op te nemen, omdat de CvVA op basis van een juridische analyse de kans op negatieve uitspraak in hoger beroep klein acht en zonder vrijwaring deze procedure naar verwachting een prijsdrukkend effect zou hebben gehad op de biedingen in het verkoopproces. In 2002 heeft N.V. Eneco Beheer de aandelen in REMU N.V. gekocht. REMU c.s. pretendeert op grond van de overeenkomst van 18 december 2002 recht te hebben op een privatiseringsvergoeding. Op 27 februari 2019 heeft de rechtbank Amsterdam de vorderingen van REMU c.s. integraal afgewezen. Inmiddels heeft REMU c.s. hoger beroep ingesteld. Het hof heeft de vordering inmiddels ook afgewezen. De oud REMU aandeelhouders zijn in cassatie

Jaarstukken 2022

pagina 99

gegaan bij de hoge raad. Voor verdere informatie over de claim en de achtergrond van deze procedure wordt verwezen naar paragraaf 3.6.4 van het toelichtingsdocument (blz 41/54) behorende bij het raadsbesluit van 30 januari 2020. Kans

p.m.

Impact

p.m.

Voorgedaan risico

Geen

16 Overige risico's Omschrijving lichten. Kans

Laag

Impact

Voorgedaan risico

Jaarstukken 2022

75.000 met een laag risico geraamd. Uitgaande van 94.000 Geen

pagina 100