Bijlage 1 Geanonimiseerde Rapportage CBs Lichtlab.pdf
Tekst van het document
LICHTLAB
Rapportage
Lichtmetingen onderzoek lichthinder Honkbalveld RCH
/\ a
h
ïajBi
I; Jf
-3 LICHILAB
Lichtontwerp, Uchtopleidingen, Lichtmetingei
1
3
LICHTLAB
Inhoud Inleiding................................................ Algemeen lichthinder.......................... Zorgplicht lichthinder.......................... Meetmethoden Luminantiewaarden:. Lichtmeting ............
1. 2. 3.
4.
8. 9. 10.
ng Lichtmeting
............ ............
Lichtmeting Conclusie:....... Aanbeveling:
.............
...3 ...4 ...4 ...5 ...7 ...9 10 11 11 13
S3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
2
LICHTLAB 1. Inleiding Voor u ligt het onderzoeksrapport van diverse inspectiemetingen met betrekking tot het vast stellen van lichthinder klachten van het RCH honkbalveld te Heemstede. CB’s Lichtlab heeft een lichthinder onderzoek uitgevoerd om de lichthinder klachten in kaart te brengen. Genoemde metingen vonden plaats in kader van het vastleggen van de lichtklachten, welke afkomstig zijn van een viertal adressen/bewoners, welke woonachtig zijn op | te Heemstede. CB's Lichtlab heeft vanuit dit oogpunt de metingen uitgevoerd op de
Doelstelling van de lichtmetingen, om te achterhalen of de genoemde klachten binnen het kader van de lichthinder normen vallen. De NSW (Nederlandse Stichting van Verlichtingskunde) uitgave van
januari 2017 is hier leidend in.
Het RCH honkbalveld bevindt zich aan de Hier worden van medio half maart tot half oktober in de avond diverse wedstrijden gespeeld en trainingen gedaan onder kunstverlichting.
Er zijn diverse metingen uitgevoerd, om de lichtklachten in kaart te brengen:
-op elk adres is de verticale verlichtingssterkte op de gevel gemeten (waarden in lux). De lichtmeting wordt gedaan met een gekalibreerde luxmeter, fabricaat Minolta, type CL-500A. Alleen als de luxmeter cosinus-phi-gecorrigeerd is kan gegarandeerd worden dat de bijdrage van
alle armaturen in de omgeving worden meegenomen in de meting. Als de luxmeter niet gekalibreerd is, is niet zeker dat een eventuele afwijking binnen de tolerantie van de meter valt. Dit rapport geeft een overzicht van metingen van de situatie betreffende de gemeten lichtklachten, welke afkomstig zijn, zoals eerder bovengenoemd in dit rapport. Situatie met zichtlijnen vanuit de woningen:
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
3
3
LICHTLAB OP is een luminantie lichtmeting (waarde in candela) vanuit de woonkamer gedaan en vanuit de voortuin/balkon. Op vanuit de voortuin. De luminantie waarden van de
sportveldmasten en openbare verlichtingsmasten, welke in het (nabije) zicht waren, zijn gemeten. De lichtmeting wordt gedaan met een gekalibreerde luminantiemeter, fabricaat Minolta, type LS1OO.
Deze meet alle lichtgevende elementen apart. Als de luminantiemeter niet gekalibreerd is, is niet zeker dat een eventuele afwijking binnen de tolerantie van de meter valt.
2. Algemeen lichthinder Lichthinder en lichtvervuiling zijn woorden die veel en vaak door elkaar gebruikt worden.
Lichtvervuiling: Onder lichtvervuiling wordt overeenkomstig Verordening (EG) Nr. 245/2009 verstaan: de som van alle negatieve effecten van kunstlicht op de omgeving, met inbegrip van het effect van hinderlijk licht.
Lichthinder: Onder lichthinder wordt deze richtlijn verstaan: Het ten gevolge van het licht van een
verlichtingsinstallatie optreden van overlast bij mens, plant of dier. Lichthinder, zoals bedoeld in deze richtlijn, heeft echter alleen betrekking op de (visuele) effecten ten gevolge van de verlichtingsinstallatie zelf en niet op andere hinder die het gevolg kan zijn van het gebruik ervan gedurende de avondlijke en nachtelijke uren. Voor het beoordelen daarvan gelden andere regels en richtlijnen, zoals het Besluit algemene regels inrichtingen milieubeheer (Activiteitenbesluit) of de Algemene Plaatselijke Verordening. Verwijzing: Publicatie Richtlijnen Lichthinder uitgever NSW. Bijgaand een link met verwijzing naar de onderbouwing van dit onderzoek. http://www.nsvv.nI/publicaties/#page-l
3. Zorgplicht lichthinder Onder de zorgplicht met betrekking tot lichthinder valt het voorkomen of zoveel mogelijk beperken
van hinderlijke lichtverschijnselen in woon- of slaapvertrekken van woningen als gevolg van licht. Voor de vaststelling of er sprake is van hinder is geen universele definitie van het begrip “lichthinder"
beschikbaar. Wel kunnen de "Algemene Richtlijnen betreffende lichthinder" van de NSW, in voorkomende gevallen als uitgangspunt worden gehanteerd waarbij het bevoegd gezag afhankelijk van de soort hinder en de gebiedstypologie, aansluiting zoekt bij een van die richtlijnen. In dit geval zeggen bewoners hinder te ondervinden over te veel licht vanuit een sportveldomgeving. Het onderzoek werd uitgevoerd op basis van gemeten luminanties van lichtgevende lijnen of
oppervlakken, een aanvulling op de Algemene Richtlijn betreffende lichthinder, terrein verlichting van de NSW.
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
4
Z3 LICHTLAB Voor de metingen op de gevel van de woningen is van toepassing tabel 1 van de NSW met betrekking tot grenswaarden voor lichtemissie van een verlichtingsinstallatie voor terreinen, ter
voorkoming van lichthinder voor omwonenden (zone E3 is van toepassing):
Te hanteren parameter
Toepassings gebieden
El natuurgebied
Verlichtingssterkte E, op de gevel
Dag en avond 07.00-23.00
2 lux
Nacht 23.00-07.00
1 lux
E2 Landelijk gebied
E3 Stedelijk gebied
E4 Stadscentrum/ industriegebied
5 lux
10 lux
25 lux
llux
2 lux
5 lux
Uitgangspunt vormt onderstaande tabel 2 van de NSW met betrekking tot de bepaling van de lichttechnische parameter van voor het oog herkenbare oppervlakte luminanties (zone E3): Lichttechnische parameter Lichtsterkte I (cd) van elk armatuur
Zone El
Zone E2
Zone E3
Zone E4
Dag 07:00 uur t/m 23:00 uur Idem met oppervlak > 10 m2
2500 cd/m0 cd/m2
7500 cd/m500 cd/m2
10000 cd/m1000 cd/m2
25000 cd/m‘ 2500 cd/m2
4. Meetmethoden Luminantiewaarden
Zoals in de inleiding aangegeven meten wij met onze luminantiemeter alle lichtgevende delen apart. In de lichthinder norm staat het als volgt omschreven:
In tabel 7.1 zijn de grenswaarden vastgelegd voor de maximaal toegestane
waarden voor de lichtimmissie en lichtemissie ter voorkoming van lichthinder
voor omwonenden. Hierbij worden onderscheiden de verlichtingssterkte Ev (lx) op de gevel en de lichtsterkte I (cd) van elk armatuur in de richting van omwo
nenden.
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
5
3
LICHTLAB
Er is nog een andere meetmethode: middels een bronselector. De lichtcel van een luxmeter wordt in
onderstaand kastje geplaatst en het kastje wordt vervolgens gericht op een armatuur of groep arma turen op een lichtmast. Al het licht wat uit die richting komt valt in het kastje en wordt gemeten.
Om de lichtsterkte te bepalen wordt de gemeten luxwaarde vermenigvuldigd met de afstand in het kwadraat (formule l=ExA2).
Beide methoden mogen worden gebruikt, maar geven in de situatie van RCH honkbal verschillende
waarden. er door een derde partij indicatieve lichtmetingen verricht (12 september 2019). Deze waarden nemen wij ook mee in deze rapportage.
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
6
3
LICHTLAB
Dit adres betreft |
en
uitzicht op het honkbalveld.
Tijdens genoemde periode heeft de bewoner een ca. 3x per week 's-avonds last van de verlichting. Zowel in de huiskamer als vanaf het balkon. De schaduwwerking van de sportveldverlichting is goed
zichtbaar in zijn huiskamer indien er geen andere verlichting in de huiskamer brandt.
Op de gevel van zijn balkon werden de volgende verticale verlichtingssterkte waarden (binnen- en buitenzijde) gemeten:
gevel rechts
gevel midden
Gevel links
Balkon hoogste waarden
2,12
2,26 __________2,63
Woonkamer hoogste waarden
1,29
0,94
143
vanuit Woonkamer:
Mast RCH rechts
Mast RCH midden
2248
Mast RCH links
1695
1845
Vanaf balkon:
Mast RCH rechts
Mast RCH midden
2510
Mast RCH links
1943
2133
3 indicatieve lichtwaarden gemeten/omgerekend d.d. 12-09-2019:
Verlichtingssterkte
Mast RCH rechts
0,664
Mast RCH rechts
Mast RCH rechts
0,6615
0,4269
Lichtsterkte Mast RCH rechts 49125
Mast RCH rechts
Mast RCH rechts
48940
31583
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
7
3
LICHTLAB
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
8
3
LICHTLAB
Vanuit de woonkamer zijn er diverse openbare verlichtingsmasten nabij. Verder hebben de bewoners zicht op de sportveldmasten van de tennis en RCH honkbal. De bewoner geeft aan hinder
te ondervinden vanuit de woonkamer.
Op de gevel van de benedenverdieping werden de volgende verticale verlichtingssterkte waarden (binnen- en buitenzijde) gemeten:
gevel rechts
gevel midden
Gevel links
Buiten hoogste waarden
2,62
2,43 _________ 2,25
Woonkamer hoogste waarden
1,36
1,24
1,23
3 LICHTLAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
9
3
LICHTLAB Vanuit de |
werden de volgende
lichtsterkte waarden gemeten:
Mast RCH rechts
Mast RCH middenl
2103
Mast RCH rechts
Mast RCH midden
2352
Vanuit de
Mast RCH midden2
1368
Mast RCH links
1038
Mast RCH midden2
1738
987
Mast RCH links
1407
1063
zijn er diverse openbare verlichtingsmasten nabij. Verder hebben de bewo
ners zicht op de sportveldmastenvan de tennis en RCH honkbal. De bewoner geeft aan hinder te ondervinden vanuit de Wegens de Corona maatregelen hebben wij buiten gemeten.
Op de gevel van de benedenverdieping werden de volgende verticale verlichtingssterkte waarden gemeten:
Voordeur
gevel rechts 1,48
gevel midden 1,55
gevel links 1,66
2
Vanaf de voortuin (nabij raam en voordeur) werden de volgende lichtsterkte waarden gemeten:
Mast RCH
OV mast 1
3385
OV mast 2 2498
OV mast 3 655
612
3 LICH’LAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
10
LICHTLAB Dit adres betreft een woning met voortuin grenzend aan de openbare weg.
Vanuit de zijn er diverse openbare verlichtingsmasten nabij. Verder hebben de bewoners zicht op de sportveldmasten van RCH honkbal. De bewoner geeft aan hinder te ondervinden vanuit de woonkamer. Zowel direct achter het raam als vanuit een stoel die in het midden van de kamer staat. Op de gevel van de benedenverdieping werden de volgende verticale verlichtingssterkte waarden
gemeten:
Voordeur
gevel rechts
0,61
gevel midden
0,81
gevel links
0,91
0,7
Vanuit de woonkamer en voortuin (nabij raam en voordeur) werden de volgende lichtsterkte waarden gemeten:
Mast RCH
OV mast 1
2025
Mast RCH
1408
OV mast 1 2280
5327
OV mast 2
284
OV mast 2 419
OV mast 3
60
OV mast 3 170
OV mast 4 330
OV mast 4
500
9. Conclusie Tot 11 uur 's-avonds dient de verlichting op de gevel onder de 10 lux te blijven (zone E3). Op geen van de genoemde adressen hebben wij een overschrijding geconstateerd. De huidige verlichting voldoet. Er is geen overschrijding door RCH Honkbal, de straatverlichting of tennis.
3 LICH!LAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
11
Z3 LICHTLAB Tot 11 uur 's-avondsdientdelichtsterkte vanuit elk armatuur onder de 10.000 candela te blijven (zone E3). Op blijkt volgens de bronselector methode dat de lichtsterktewaarde wordt overschreden. Dit wordt door veroorzaakt door lichtmasten van RCH Honkbal.
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
12
LICHTLAB 10. Aanbeveling De bestaande verlichting is op het gebied van verblinding in 2017 opnieuw nagesteld en voorzien van
extra afschermkappen. Helaas heeft dit niet in de afname van klachten geresulteerd. Om de situatie te verbeteren en de lichthinder te verlagen, dient een of een combinatie van onderstaande
maatregelen genomen te worden:
-vervangen van de bestaande armaturen voor LED armaturen. LED armaturen kunnen beter uit gericht worden. Verder wordt de hoeveelheid armaturen per mast gereduceerd met 2 a 3 stuks per mast. Van te voren kan het lichthindereffect worden uitgerekend. Raamprijs 91.000,00 exd. BTW.
-vervangen van de bestaande masten voor een hogere versie van 27 meter (wens KNBSB): met het verhogen van de lichtpunthoogte kunnen de schijnwerpers vlakker worden uitgericht, waardoor er
minder lichthinder ontstaat. Echter dienen de schijnwerpers dan ook te worden vervangen door LED of aangevuld te worden, omdat anders het lichtniveau onder de norm gaat komen. Van te voren kan het lichthindereffect worden uitgerekend. Raamprijs 196.000,00 excl. BTW (alles in LED uitvoering).
- bijplaatsen van 5 masten en vervolgens verdelen van de schijnwerpers. Hierdoor zal de lichtintensiteit per lichtmast verlaagd worden en hiermee de lichthinder. Kan zowel met de bestaande verlichting als met nieuwe LED verlichting. Van te voren kan het lichthindereffect worden
uitgerekend. Raamprijs 57.000,00 excl. BTW bij handhaven bestaande schijnwerpers.
3 LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
13
CB’s LichtLab
3
LICHILAB
3
LICHILAB
Lichtontwerp, Lichtopleidingen, Lichtmetingei
14