Bijlage 1. Evaluatie Statushouders aan het werk.pdf

Evaluatie Statushouders aan het werk Aanleiding De raad heeft voor het versterken van het re-integratie instrumentarium voor 2024 en 2025 incidentele middelen beschikbaar gesteld, totaal € 100.000. Hiermee zijn werkzoekende statushouders met een bijstandsuitkering via intensieve begeleiding aan een baan geholpen. Er is bij de behandeling van dit raadsbesluit in maart 2024 toegezegd dat het project geëvalueerd zou worden. In deze evaluatie nemen we u mee in de aanpak en de resultaten tot nu toe. Opzet van de pilot Heemstede heeft al jaren een laag percentage mensen die een bijstandsuitkering ontvangen. Binnen die groep zien we dat 23% hiervan als statushouder naar Heemstede zijn gekomen. Volgens de benchmark is dit bij vergelijkbare gemeenten 14%. We vinden het belangrijk dat deze nieuwe inwoners goed integreren, zelfredzaam zijn en een bijdrage leveren aan de Nederlandse maatschappij. Werk vinden is daarbij een heel belangrijk middel om dit doel te bereiken. Uiteraard doen we daarvoor vanuit de IASZ altijd inspanningen om dit te realiseren. Met de incidentele middelen voor zowel de gemeente Bloemendaal als Heemstede is extra aandacht besteed aan een specifieke groep statushouders die tussen 2019 en 2022 hun verblijfsvergunning hebben gekregen ( de zogenaamde ondertussengroep) en in de gemeente zijn komen wonen.

De beschikbaar gestelde middelen zijn ingezet voor een extra werkconsulent statushouders en voor de inzet van specifieke trajecten voor individuele statushouders. Doelgroep van deze pilot Een deel van de statushouders in de uitkering is hier gekomen onder de oude Wet inburgering 2013 (WI2013). In de WI2013 lag de verantwoordelijkheid om goed en tijdig in te burgeren bij de statushouders zelf. Daar is verandering in gekomen met de nieuwe Wet inburgering (WI2021). Onder de WI2021 is de gemeente verantwoordelijk geworden voor de inburgering van haar nieuwe inwoners. In de regio Zuid Kennemerland en IJmond is daarbij ingezet op een duaal traject, waarin naast inburgering ook wordt ingezet op participatie. Dit geldt niet voor de statushouders uit de ondertussengroep. Zij krijgen geen begeleiding vanuit de WI2021. Bij hun re-integratie ontvangen zij begeleiding van onze reguliere reintegratie partners, Spaarne Werkt en Agros. Begeleiding van deze groep vraagt vaak een intensieve aanpak. Om de kans op het vinden van een baan voor deze groep te vergroten is voor twee jaar (in de periode van 1 juni 2024 tot en met 31 mei 2026) extra ingezet op de ondersteuning bij het vinden van werk. In deze periode is de volledige ondertussengroep gescreend en begeleid naar werk waar dat mogelijk is.

Aanpak De werkconsulent heeft met alle mensen meerdere gesprekken gevoerd en ook de partner uit het gezin betrokken. Samen met de regionaal verbinder statushouders zijn voor geïnteresseerde werkgevers trainingen georganiseerd en is informatie verstrekt over het werken met statushouders. De werkconsulent heeft een lokale Banenmarkt opgezet. Deze markt was druk bezocht en werd zowel door onze inwoners als door de werkgevers zeer goed gewaardeerd. Ook zijn werkbezoeken afgelegd bij bedrijven waar klanten zowel fulltime als parttime zijn gaan werken. Deze nazorg wordt ervaren als heel waardevol. Dit alles heeft geleid tot de hieronder genoemde goede resultaten. Voor een groot deel van de resterende groep blijkt het onvoldoende beheersen van de Nederlandse taal een belemmering voor het krijgen van een baan. Daarom zetten we in op taalverbetering of taalverhoging. Dat doen we via volwasseneducatie of taalverbetering via taalcafé’s of de Taalsoos in de bibliotheek. Wij Heemstede heeft in 2025 vanuit de volwasseneducatiebudgetten een toekenning gekregen voor het verzorgen van taallessen NT2. Deze taallessen zijn in mei 2025 gestart voor mensen die niet meer inburgeringsplichtig zijn en op deze manier hun taalniveau kunnen onderhouden. Een beperkt aantal klanten is niet zelfredzaam. Bij deze klanten betrekken wij de welzijnsorganisaties.

Zo is het idee ontstaan om pre-vrijwilligerswerk op te zetten, waardoor inwoners voor wie participeren lastig is toch kunnen meelopen met een vrijwilliger bij een welzijnsorganisatie. Resultaat en voortzetting project Doelgroep in Heemstede Ondertussengroep Totaal aantal Tussen 2019 en personen 2022 komen wonen in Heemstede 59

BijstandsAfhankelijk start pilot 1-6-2024 48

Bijstandsafhankelijk 31-12-2024

Bijstandsafhankelijk 31-12 2025

34

15

Van de ondertussen groep, 48 personen bij de start van de pilot, zijn er eind 2025 30 personen uitgestroomd naar werk. 3 personen zijn uit de gemeente verhuisd. We zien dat de pilot zijn vruchten afwerpt. De extra inzet en aandacht zorgt ervoor dat minder mensen afhankelijk zijn van een uitkering en perspectief krijgen op een (financieel) betere toekomst. De pilot loopt nog tot 31 mei 2026. We zijn zeer tevreden met de resultaten tot nu toe en gaan komende periode verder met de 15 resterende personen en we willen de doelgroep uitbreiden.

Vanwege het succes van deze pilot willen we deze dienstverlening ook bieden aan de inburgeraars uit de Wet Inburgering 2021 die na het afronden van hun inburgering nog geen (fulltime) werk hebben gevonden. Er volgen momenteel nog 98 inburgeraars een traject. Hiervan zijn er nog 68 bijstandsafhankelijk. Ook zij verdienen een extra steuntje in de rug bij het vinden van werk en een perspectief op een financieel betere toekomst. Naast het feit dat dit goed is voor onze inwoners en werkgevers zijn de uitkeringslasten voor de gemeenten ook lager. Gemiddeld genomen kost een uitkering de gemeente € 25.000 bruto per jaar1. De uitstroom van 30 statushouders door de inzet van de werkconsulent kost de gemeente minder uitkeringen. Wij stellen voor de pilot met het resterende beschikbare budget van € 56.000 te verlengen tot eind 2026. Het college stelt voor dat deze pilot structureel gecontinueerd wordt. Dit voorstel zullen we opnemen in de kadernota 2027-2030. Het is daarna aan de raad om hierover een beslissing te nemen. De kosten hiervoor zijn jaarlijks maximaal € 42.000 voor Heemstede.

1 De kosten van een uitkering verschillen per leefsituatie. Zo kost een uitkering voor een echtpaar € 28.000

bruto per jaar en voor een alleenstaande (ouder) € 22.000 bruto per jaar. Voor dit gemiddelde zijn we er voor het gemak vanuit gegaan dat er evenveel echtparen als alleenstaande (ouders) uit de uitkering gaan.