Bijlage 1. Concept Inclusie Agenda Heemstede.pdf

In Heemstede mag je zijn wie je bent en hoort iedereen erbij.

Inclusie Agenda Heemstede

Inclusie Agenda Heemstede

1

Voorwoord

Soms kun je voelen dat je er niet helemaal bij hoort, waardoor je sommige plekken maar liever uit de weg gaat. Of je hoort er wel bij, maar je hebt een beperking waardoor je ergens zonder hulp niet gemakkelijk kunt komen. Ook in Heemstede worden mensen wel eens buitengesloten. Dat willen we niet. Daarom hebben wij deze agenda gemaakt, met acties die helpen bij het tegengaan van uitsluiting. Het is een belangrijke agenda, die eigenlijk nooit af is. Ik wil alle inwoners en organisaties die hebben geholpen bij het maken van deze agenda heel hartelijk bedanken en zie uit naar de uitvoering van de acties. Laten we met elkaar steeds aandacht houden voor dit onderwerp en hierover het gesprek met elkaar blijven voeren.

“Of je nu oud bent of jong, kunt lopen of niet kunt lopen, goed kunt zien of niet, je hier vandaan komt of van ver, op wat voor manieren je hersenen ook werken, wie je ook lief hebt, wat je ook gelooft (of niet gelooft), hoe je je ook voelt, in Heemstede mag je zijn wie je bent en hoort iedereen erbij.” Sam Meerhoff (wethouder inclusie)

Inclusie Agenda Heemstede

2

Inclusie Agenda Heemstede

3

Samenvatting Wij willen dat iedereen mee kan doen in Heemstede en niemand wordt gediscrimineerd of uitgesloten. Dit noemen we inclusie. Omdat we inclusie belangrijk vinden, hebben we een inclusie agenda gemaakt. In de agenda staat wat we doen om Heemstede nog inclusiever te maken. VN-verdrag Handicap Het VN-verdrag Handicap is een afspraak tussen landen. Hierin beloven ze om de rechten van mensen met een beperking te verbeteren en te beschermen, zodat zij ook mee kunnen doen aan de samenleving. Gemeenten laten in Lokale Inclusie Agenda’s zien hoe zij dit in de praktijk brengen. Dit moeten gemeenten doen.

Voor iedereen De Inclusie Agenda Heemstede is er niet alleen voor mensen met een beperking, maar ook voor alle andere groepen mensen die uitgesloten worden. Bijvoorbeeld een transgender persoon, iemand met een licht verstandelijke beperking of een nieuwkomer. Maar een inclusieve samenleving is uiteindelijk voor alle mensen een betere samenleving, dus eigenlijk is de agenda voor iedereen.

Hoe hebben we deze agenda gemaakt? Om deze agenda te maken hebben we met inwoners gepraat. Mensen die zelf ervaring hebben met niet mee kunnen doen, of er niet altijd bij horen. Ook hebben we met organisaties gesproken en met mensen die bij de gemeente werken. Uit de gesprekken blijkt dat we al veel doen, maar ook dat er nog veel kansen zijn. De belangrijkste actiepunten hebben we opgenomen in deze agenda.

Opbouw van de agenda De Inclusie Agenda bestaat uit vier hoofdstukken, waarin verschillende onderwerpen staan. Bij elk onderwerp laten we eerst zien wat we al doen. Daaronder staat welke acties er nog aan komen. Wanneer we deze acties uit gaan voeren, staat in de planning achterin de agenda. Alle acties hebben een nummer, maar dezelfde acties komen soms voor bij verschillende hoofdstukken. Als een actie al eerder is genoemd, dan hebben we het nummer weggelaten. Op deze manier tellen we de acties niet dubbel.

Wat staat er in de agenda? Het eerste hoofdstuk gaat over de basis voor inclusie. We noemen hierin drie belangrijke voorwaarden voor een inclusief Heemstede: het samen spelen door kinderen; ontmoeting en bewustwording en toegankelijke informatie. In het tweede hoofdstuk geven we aandacht aan nieuwkomers, de regenbooggemeenschap en mensen met een licht verstandelijke beperking. In de gesprekken die we gevoerd hebben kwamen vooral deze doelgroepen naar voren. Dat betekent niet dat we andere groepen niet net zo belangrijk vinden. Iedereen hoort erbij. Het derde hoofdstuk gaat over de toegankelijkheid van Heemstede. In dit hoofdstuk kijken we naar toegankelijke stembureaus, gebouwen en terreinen van de gemeente en naar het belangrijkste winkelgebied van Heemstede. Ook de toiletvriendelijkheid van de gemeente vergeten we niet. Tot slot leggen we onze nieuwe subsidieregeling uit. Het laatste hoofdstuk gaat in op de aanpak van discriminatie. Beleid om discriminatie tegen te gaan kan lijken op inclusiebeleid, maar het is niet hetzelfde. Daarom besteden we hier een apart hoofdstuk aan.

We bewaken hoe het gaat met de agenda Dit doen we door elk jaar te bekijken hoe ver we zijn met het uitvoeren van de acties. Er kunnen dan ook nieuwe acties bijkomen. Op deze manier werken we de agenda steeds bij.

Inclusie Agenda Heemstede

4

“De hele wereld ligt nog open, ook al mankeer je wat.” (Sonja, deelnemer Denktank Inclusief Heemstede)

Foto: Sonja Goed, juni 2024

5

Inhoud

Voorwoord

2

Samenvatting

4

Inleiding

8

1 De basis voor inclusie

10

1.1 Spelen doe je samen

10

1.2 Ontmoeting en bewustwording

11

1.3 (Digitale) informatie en communicatie

12

2 Iedereen hoort erbij

15

2.1 Nieuwkomers (oude en nieuwe)

15

2.2 Heemstede regenbooggemeente

16

2.3 Meedoen met een licht verstandelijke beperking

17

3 Toegankelijk Heemstede

20

3.1 Toegankelijke stembureaus

20

3.2 Gemeentelijke gebouwen en terreinen

21

3.3 Heemstede toiletvriendelijk

22

3.4 Raadhuisstraat en Binnenweg veilig

23

3.5 Subsidieregeling toegankelijkheid

24

4 Aanpak discriminatie

27

Bijlage: Planning

29

Inclusie Agenda Heemstede

6

“Met een netwerk kom je verder.” (Esam, deelnemer Denktank Inclusief Heemstede)

Inclusie Agenda Heemstede

7

Inleiding

Wij willen dat iedereen mee kan doen in Heemstede en niemand wordt gediscrimineerd of uitgesloten. Dit noemen we inclusie. Omdat we inclusie belangrijk vinden, hebben we deze agenda gemaakt. In de agenda staat wat we doen om Heemstede nog inclusiever te maken. VN-verdrag Handicap Het VN-verdrag Handicap is een afspraak tussen landen. Hierin beloven ze om de rechten van mensen met een beperking te verbeteren en te beschermen, zodat zij ook mee kunnen doen aan de samenleving. Gemeenten laten in Lokale Inclusie Agenda’s zien hoe zij dit in de praktijk brengen. Dit moeten gemeenten doen.

Voor iedereen De Inclusie Agenda Heemstede is er niet alleen voor mensen met een beperking, maar ook voor alle andere groepen mensen die uitgesloten worden. Bijvoorbeeld een transgender persoon, iemand met een licht verstandelijke beperking of een nieuwkomer. Maar een inclusieve samenleving is uiteindelijk voor alle mensen een betere samenleving, dus eigenlijk is de agenda voor iedereen.

Punten die we belangrijk vinden bij inclusie  Iedereen heeft dezelfde rechten.  Mensen hebben regie over hun eigen leven. Dit betekent dat ze de vrijheid hebben om zelf keuzes te maken.  Heemstede is toegankelijk.

Hoe hebben we deze agenda gemaakt? Om deze agenda te maken hebben we met inwoners gepraat. Mensen die zelf ervaring hebben met niet mee kunnen doen, of er niet altijd bij horen. Ook hebben we met organisaties gesproken en met mensen die bij de gemeente werken. Uit de gesprekken blijkt dat we al veel doen, maar ook dat er nog veel kansen zijn. De belangrijkste actiepunten hebben we opgenomen in deze agenda.

Opbouw van de agenda De Inclusie Agenda bestaat uit vier hoofdstukken, waarin verschillende onderwerpen staan. Bij elk onderwerp laten we eerst zien wat we al doen. Daaronder staat welke acties er nog aan komen. Wanneer we deze acties uit gaan voeren, staat in de planning achterin de agenda. Alle acties hebben een nummer, maar dezelfde acties komen soms voor bij verschillende hoofdstukken. Als een actie al eerder is genoemd, dan hebben we het nummer weggelaten. Op deze manier tellen we de acties niet dubbel.

We bewaken hoe het gaat met de agenda Dit doen we door elk jaar te bekijken hoe ver we zijn met het uitvoeren van de acties. Er kunnen dan ook nieuwe acties bijkomen. Op deze manier werken we de agenda steeds bij.

Inclusie Agenda Heemstede

8

“Een inclusieve samenleving start in de zandbak.” (Ilse van der Put, een van de initiatiefnemers van het SamenSpeelNetwerk)

Inclusie Agenda Heemstede

9

1 De basis voor inclusie

In dit hoofdstuk gaat het over drie belangrijke voorwaarden voor een inclusief Heemstede: het samen spelen door kinderen; ontmoeting en bewustwording en toegankelijke informatie. 1.1 Spelen doe je samen Spelen is belangrijk voor kinderen. Als kinderen de kans krijgen, spelen ze altijd en overal. En het liefst samen met andere kinderen. Helaas krijgen niet alle kinderen de kans om samen te spelen. Dit geldt bijvoorbeeld voor kinderen met een beperking. Dit kan gaan om een fysieke, visuele of verstandelijke beperking, maar bijvoorbeeld ook om autisme. Bijna één op de tien kinderen heeft een handicap. Kinderen die niet samen kunnen spelen ontwikkelen zich langzamer en hebben minder vriendjes in de buurt. Ze ervaren dat ze er niet bij horen en voelen zich eenzaam. Deze ervaringen dragen zij de rest van hun leven met zich mee. Hier is dus veel te winnen. Gelukkig zijn er veel inspirerende voorbeelden van speelplekken waar iedereen zich welkom voelt. En vaak zijn de aanpassingen niet eens zo ingewikkeld. Door van jongs af aan samen te spelen, leren kinderen met en zonder handicap dat het logisch is dat iedereen gewoon meedoet. Samen spelen vormt de basis voor samen leven.

Wat doen we al? Jeugdakkoord We hebben met kinderen, jongeren en volwassen gesproken over wat ze belangrijk vinden in Heemstede. De afspraken hierover hebben we in een document gezet dat we het Jeugdakkoord noemen. De kinderen gaven aan dat ze willen dat er genoeg uitdagende speeltuinen zijn én dat speeltuinen toegankelijk moeten zijn voor iedereen. Wij hebben afgesproken dat we ons best gaan doen om dit samen met hen voor elkaar te krijgen. Actieplan Spelen We voeren het actieplan ‘Spelen in Heemstede 2021-2024’ uit. Bestaande speellocaties die dat het hardst nodig hebben worden opgeknapt. Het ontwerpen van de speellocaties wordt in overleg met de buurt opgepakt. Groene speelplekken In Heemstede hebben we speelplekken met groene elementen, zoals speelbos Meermond en de speeltuin bij de tijdelijke schoollocatie De Wissel. Groene speelplekken dragen voor álle kinderen bij aan de ontwikkeling. Verstopplekjes zijn heel prettig voor kinderen met bijvoorbeeld autisme of ADHD. Waterspeelplaats Bij kinderboerderij ’t Molentje in Heemstede is een kleine waterspeelplaats met een waterpomp aangelegd, die ook vanuit een rolstoel bereikbaar en te gebruiken is.

Wat gaan we nog meer doen? Actiepunt 1 SamenSpeelNetwerk We sluiten ons aan bij het SamenSpeelNetwerk. Dit is een netwerk van organisaties die het belangrijk vinden dat elk kind mee kan spelen. Om deel te kunnen nemen vullen we een formulier in. Hierin geven we aan wat onze belofte is om samen spelen mogelijk te maken. Dit noemt het netwerk de ‘Samenspeelbelofte’.

Inclusie Agenda Heemstede

10

Actiepunt 2 Vervangingsplan Spelen Het Actieplan Spelen 2021-2024 is bijna afgerond. We stellen daarom een nieuw ‘Vervangingsplan Spelen’ op. Hierin is ‘Samen Spelen’, een belangrijk uitgangspunt. We maken hierbij wel keuzes. Sommige speelplekken zijn zo klein, dat er weinig inclusieve aanpassingen te maken zijn. We richten ons op de wat grotere speellocaties. Actiepunt 3 SamenSpeelPlek De Linge We willen in ieder geval van één bestaande speelplek een echte ‘Samenspeelplek’ maken. Hierbij is de richtlijn: 70 procent van de speelaanleidingen is bereikbaar, 50 procent is bespeelbaar, 100 procent is welkom. We gaan ons daarbij in de eerste plaats richten op het inclusiever maken van speelveld de Linge in de Rivierenbuurt-zuidwest. In dit gebied staat groot onderhoud op de planning en De Linge biedt kansen voor Samen Spelen. Actiepunt 4 Betrekken kinderen Bij het ontwerpen van inclusieve speelplekken betrekken we wanneer mogelijk kinderen met en zonder handicap. De toekomstige kindergemeenteraad kan hier ook een rol bij spelen, als de kinderraadsleden dat willen. Actiepunt 5 SamenSpeelfonds We onderzoeken de mogelijkheid van een bijdrage van fondsen, zoals het SamenSpeelFonds.

1.2 Ontmoeting en bewustwording Voor een inclusief Heemstede is het nodig dat inwoners elkaar ontmoeten. Mensen met en zonder beperking en van verschillende achtergrond. Als mensen elkaar leren kennen hebben ze vaak meer begrip voor elkaar. En als mensen beseffen hoe het is om te leven met een beperking, houden ze daar sneller rekening mee.

Wat doen we al? Plein1 Plein1 is een veilige plek waar iedereen welkom is en inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Je kunt er bijvoorbeeld naar de bibliotheek, studeren of koffie drinken. Er zijn veel verschillende activiteiten voor jong en oud en voor mensen met en zonder beperking. De organisaties die samenwerken op Plein1 hebben met elkaar afgesproken: iedereen die hier binnenkomt hoort erbij. WIJ Heemstede WIJ Heemstede organiseert allerlei activiteiten voor inwoners uit Heemstede. Alle leeftijden kunnen bij WIJ Heemstede terecht. In Eethuis de Luifel kunnen mensen samen komen voor ontmoeting en een lekkere maaltijd. Ook in verschillende buurten organiseert WIJ Heemstede activiteiten en ontmoetingsmomenten. Opvanglocaties We vinden het belangrijk dat mensen die we opvangen in Heemstede en hun buren elkaar leren kennen. Bij de opening van opvanglocaties organiseert de gemeente in samenwerking met het team op de locatie daarom een welkomstmoment. Inwoners en omwonenden ontmoeten elkaar dan op de locatie. Bij de opvanglocatie voor asielzoekers aan de Heemsteedse Dreef komen omwonenden en bewoners twee keer per jaar samen tijdens een buurtbarbecue. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) organiseert dit. Heemstede in verbinding Tijdens het evenement ‘Heemstede in Verbinding’ zijn verbindingen gelegd tussen Heemstedenaren en nieuwkomers.

Tijdens deze dag waren er verschillende activiteiten voor kinderen en volwassenen uit Heemstede. Het evenement is voor herhaling vatbaar.

Inclusie Agenda Heemstede

11

Werkgroep Toegankelijkheid De werkgroep Toegankelijkheid Heemstede organiseert allerlei activiteiten om mensen bewust te maken van toegankelijkheid en adviseert de gemeente hierover. Zo organiseert de werkgroep elk jaar een ‘Obstakel run’. Deelnemers leggen dan een route af waarin ze ervaren hoe het is om een beperking te hebben. Het gaat hier om bewustwording door ervaring.

Wat gaan we nog meer doen? Actiepunt 6 Organiseren Living Library De Living Library is een evenement waarbij bezoekers het gesprek aangaat met ‘levende boeken’. De levende boeken zijn personen die te maken hebben met vooroordelen. Bijvoorbeeld een transgender persoon, iemand met autisme, een nieuwkomer of iemand met een beperking. In een open gesprek mag alles besproken worden, zolang het maar met respect gebeurt. Het doel van de Living Library is het verminderen van vooroordelen en het bevorderen van begrip. Dit doen we bijvoorbeeld door het organiseren van de Living Library. Actiepunt 7 Meedoen aan ProkkelOpPad ProkkelOpPad is een activiteit waarbij mensen met en zonder (licht) verstandelijke beperking elkaar ontmoeten. Ze maken samen een wandeltocht met vragen en opdrachten. Op deze manier leren de deelnemers elkaar beter kennen en begrijpen. Ook mensen met een (licht) verstandelijke beperking horen erbij. Actiepunt 8 Bekend maken Zonnebloem symbool De zonnebloem is een symbool voor handicaps die niet van de buitenkant te zien zijn. Meestal wordt voor dit symbool de Engelse term gebruikt: Hidden Disabilities Sunflower. Je kunt het bijvoorbeeld dragen op een sleutelkoord of speldje. Als iemand de zonnebloem draagt, dan laat dat zien dat diegene misschien hulp of iets meer tijd nodig heeft. Steeds meer landen en organisaties erkennen het zonnebloem symbool.

We sluiten ons hierbij aan en maken deze zonnebloem ook bekender in Heemstede. Actiepunt 9 Verbinding Oekraïense en Nederlandse vrouwen We verbinden Oekraïense en Nederlandse vrouwen in vrouwengroepen. Dit zijn de ‘Circles of Change’. Na een startbijeenkomst met begeleiding kiest elke groep zelf drie activiteiten. In de maanden daarna worden deze georganiseerd door de begeleider van de groep. Bijvoorbeeld koken, eten, wandelen of dansen. Het samenkomen leidt tot nieuwe contacten en plezier. Actiepunt 10 Extra aandacht voor vrouwen Voor de wet zijn mannen en vrouwen gelijk, maar in de praktijk hebben ze niet altijd gelijke kansen. Ook is het voor vrouwen vaak minder veilig dan voor mannen. Wij steunen daarom de campagne ‘Wij eisen de nacht op’ en kijken wat nog meer mogelijk is. Verder doen we mee aan ‘Orange the World’. Dit zijn wereldwijde acties tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. Vrouwen zijn ook minder zichtbaar in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld in straatnamen. Het Comité Internationale Vrouwendag 023 roept gemeenten op hier iets aan veranderen. In 1982 werden de straten in de nieuwe wijk Merlenhove Noord in Heemstede al alleen naar vrouwen genoemd. Heemstede was de eerste gemeente die dit deed. We onderzoeken of we dit ook bij nieuwe straten kunnen doen in Heemstede.

1.3 (Digitale) informatie en communicatie In een samenleving waarin we willen dat iedereen mee kan doen is het heel belangrijk dat informatie toegankelijk en makkelijk te begrijpen is. Niet alleen voor mensen die slecht zien of horen, maar ook voor mensen die moeite hebben met taal of met de digitale wereld. In Nederland hebben ongeveer 3,3 miljoen mensen van 16 jaar en ouder moeite met lezen, schrijven, of rekenen. Daarnaast vinden ongeveer 4 miljoen mensen het moeilijk om de weg in de digitale wereld te vinden. Sommigen gebruiken nooit internet of kunnen niet goed werken met digitale apparaten. Er zijn zelfs mensen die helemaal geen computer hebben. Dit terwijl veel diensten tegenwoordig alleen nog maar digitaal worden aangeboden. Als we willen dat iedereen mee kan doen, is het belangrijk om hier iets aan te doen.

Inclusie Agenda Heemstede

12

Wat doen we al Direct Duidelijk Deal De gemeente heeft de ‘Direct Duidelijk Deal’ ondertekend. Dit betekent dat we duidelijk communiceren in taal die iedereen begrijpt. Visie op dienstverlening We hebben een plan (visie) op dienstverlening. In het plan staat dat we toegankelijke en duidelijke informatie belangrijk vinden. Training medewerkers Medewerkers van de gemeente krijgen training in duidelijk schrijven. Deze trainingen worden regelmatig herhaald. Toegankelijke websites De websites Heemstede.nl en IASZ.nl van de gemeente voldoen volledig aan de eisen van toegankelijkheid. Tegelijk blijft het mogelijk om diensten van de gemeente op papier aan te vragen. Cursussen en hulp Er zijn cursussen in de gemeente voor mensen die willen leren omgaan met de computer, internet of hun taalvaardigheid willen verbeteren. Bijvoorbeeld door de bibliotheek en WIJ Heemstede. Ook is er is hulp beschikbaar voor inwoners die dat nodig hebben, bijvoorbeeld bij het invullen van formulieren.

Wat gaan we nog meer doen Actiepunt 11 Nog meer duidelijke taal We gebruiken nog meer duidelijke taal (B1-niveau) op de website en in brieven van de gemeente. We testen dit met steekproeven. Actiepunt 12 Alle websites toegankelijk We zorgen ervoor dat álle websites van de gemeente voldoen aan de eisen van toegankelijkheid. Dit betekent dat we ook alle formulieren op de websites van de gemeente digitaal toegankelijk maken. Actiepunt 13 Ketenaanpak digitale inclusie We ontwikkelen een ‘ketenaanpak digitale inclusie’. Dit is een aanpak waarin we maatschappelijke organisaties, bedrijven, de gemeente en de mensen om wie het gaat met elkaar verbinden.

Inclusie Agenda Heemstede

13

“Een goede buur is beter dan een verre broer.” (spreekwoord uit Jemen) Esam, deelnemer Denktank Inclusief Heemstede

Inclusie Agenda Heemstede

14

2 Iedereen hoort erbij

In deze inclusie agenda geven we extra aandacht aan nieuwkomers, de regenbooggemeenschap en mensen met een licht verstandelijke beperking. In de gesprekken die we gevoerd hebben kwamen vooral deze doelgroepen naar voren. Dat betekent niet dat we andere groepen niet net zo belangrijk vinden. Iedereen hoort erbij. 2.1 Nieuwkomers (oude en nieuwe) Met nieuwkomers bedoelen we mensen die asielzoeker, vluchteling, statushouder of immigrant zijn. Voor nieuwkomers is het vaak lastig om hun draai te vinden. Wij willen eraan bijdragen dat nieuwkomers zich welkom voelen en mee kunnen doen in Heemstede.

Wat doen we al? Begeleiding Statushouders en hun gezin krijgen in hun eerste jaar hulp van vrijwilligers van Vluchtelingenwerk. Het gaat daarbij om het regelen van de basis in Nederland. Ze krijgen ook een vrijwillige taalcoach van stichting Taalcoaches. Inburgeren De meeste nieuwkomers moeten inburgeren, behalve als ze tijdelijk naar Nederland komen voor studie of werk. Het doel is dat nieuwkomers zo snel mogelijk meedoen in Nederland. Wij geven ze daarom een inburgeringstraject dat zich richt op taal en werk. De taalaanbieder Danner & Danner voert de inburgeringstrajecten uit, samen met Vluchtelingenwerk. Sociaal programma Vluchtelingen Voor vluchtelingen uit de Oekraïne en asielzoekers is geen sprake van een wettelijke inburgeringsplicht. We hebben daarom een ‘Sociaal programma’ voor deze vluchtelingen opgezet. Het sociaal programma gaat bijvoorbeeld over veilig wonen, het leren van de taal en samenleven met elkaar. Taal, ontmoeting en meedoen In Heemstede zijn verschillende activiteiten om te oefenen met de Nederlandse taal en elkaar te ontmoeten. Voor kinderen bijvoorbeeld ‘Spelen met Taal’, de ‘VoorleesExpress’ en het Talentenhuis. Voor volwassen de Taalclub en de Taalsoos. WIJ Heemstede en de bibliotheek organiseren de activiteiten. Op één van de locaties waar vluchtelingen uit de Oekraïne wonen geven vrijwilligers elke dag Nederlandse les.

Verder moedigen we nieuwkomers aan mee te doen bij verenigingen en andere activiteiten in Heemstede. Activiteiten en steun aan Oekraïners Op de opvanglocaties voor Oekraïners bieden we verschillende programma’s aan. Bijvoorbeeld over het omgaan met trauma en over cultuurverschillen. De programma’s worden gegeven door de Opora Foundation, die hiervoor speciaal is opgericht in Nederland. Verder is er een oudercafé georganiseerd, waar ouders vragen konden stellen over de opvoeding van hun kinderen. Hier was ook een Oekraïense tolk bij.

Wat gaan we nog meer doen? Actiepunt 14 Extra Nederlandse les Sommige nieuwkomers wonen al langere tijd in Heemstede en vallen niet (meer) binnen de inburgering. De Nederlandse taal kan toch nog te moeilijk voor hen zijn. Speciaal voor deze inwoners bieden we Nederlandse les aan, via WIJ Heemstede. Het gaat hierbij als eerste om de taal, maar we kijken ook naar hoe het met de deelnemers gaat. Deze activiteit betalen we met geld dat de regio hiervoor van het Rijk krijgt. Ook Oekraïners mogen meedoen aan deze lessen.

Inclusie Agenda Heemstede

15

Actiepunt 15 Meedoen in Heemstede We moedigen nieuwkomers nog meer aan om mee te doen aan activiteiten in en om Heemstede. Een sociaal werker gaat hierover bijvoorbeeld het gesprek aan tijdens de koffiepauze van de Nederlandse les. Door deel te nemen aan activiteiten die voor iedereen zijn, leren nieuwkomers meteen meer mensen kennen in Heemstede. Actiepunt 16 Vakantiefestival voor Oekraïense kinderen In de zomer organiseert Vluchtelingenwerk Nederland een kindervakantiefestival op Plein1. Alle Oekraïense kinderen uit Heemstede en Bloemendaal zijn welkom. Living Library (zie actiepunt 6) We blijven mensen van verschillende achtergrond samenbrengen. Het samenbrengen van mensen met een verschillende achtergrond kan ervoor zorgen dat mensen elkaar leren kennen, begrip voor elkaar hebben en elkaar willen helpen. Actiepunt 17 Vrijwilligersraad nieuwkomers We onderzoeken of we een vrijwilligersraad met nieuwkomers kunnen oprichten. We kijken daarbij ook naar wat er al is. De vrijwilligersraad kan andere nieuwkomers helpen bij het vinden van activiteiten. Ook kan de raad korte en praktische cursussen geven, bijvoorbeeld over afval scheiden. Of helpen bij het leggen van contact tussen nieuwkomers en hun buren.

2.2 Heemstede regenbooggemeente Met de regenbooggemeenschap bedoelen we mensen die ook wel worden beschreven met de afkorting lhbtqia+. Dit staat voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, queer, intersekse en aseksueel. De plus staat voor alle andere minder algemene identiteiten. Ook non-binaire mensen horen hierbij. De mensen uit de regenbooggemeenschap worden niet door iedereen geaccepteerd en soms ook gediscrimineerd. Hierdoor voelen zij zich niet altijd veilig en kunnen zij niet altijd zichzelf zijn. Het is daarom belangrijk dat we ons actief in blijven zetten voor deze doelgroep.

Wat doen we al Routekaart We hebben een Routekaart Heemstede Regenbooggemeente 2024-2027 met acties voor en door de regenbooggemeenschap. Bijvoorbeeld de Regenboogborrel of de Roze Kunstlijn. De acties zijn ingedeeld rondom de pijlers: acceptatie; ouderen/zorg; onderwijs; sport/maatschappelijk middenveld. Regenboogplatform Het regenboogplatform bestaat uit de gemeente, organisaties en inwoners uit de regenbooggemeenschap van Heemstede. Ze komen twee á drie keer in een jaar samen en bespreken bijvoorbeeld hoe het gaat met de acties uit de Routekaart. Vergoeding Voor sommige regenboogactiviteiten kan een klein bedrag bij de gemeente worden aangevraagd. Bijvoorbeeld voor het organiseren van een regenboogweek door een maatschappelijke organisatie.

Wat gaan we nog meer doen De inzet voor de komende jaren staat in de Routekaart Regenbooggemeente. We gaan samen met het regenboogplatform verder met het invullen van de routekaart, die als paraplu boven alle acties hangt. Dit doen we op de volgende manieren:

Inclusie Agenda Heemstede

16

Actiepunt 18 Verder uitvoeren bestaande acties We gaan verder met het uitvoeren van de acties uit de routekaart. We geven in het bijzonder aandacht aan het zo goed mogelijk bekend maken van de activiteiten. Actiepunt 19 Bespreekbaar maken We moedigen leerlingen aan met elkaar te praten over het onderwerp. Dit doen we met het aanbod van stichting Live Your story, via Discriminatie.nl. De organisatie Live Your Story maakt moeilijke onderwerpen bespreekbaar met theater en vertelkunst. Deze actie sluit aan bij de pijler ‘onderwijs’ in de routekaart. Actiepunt 20 Regenboogbankjes We onderzoeken of we twee extra regenboogbankjes kunnen plaatsen in Heemstede, bijvoorbeeld in de Zandvoortselaan. Deze actie sluit aan bij de pijler ‘acceptatie’ in de routekaart. Actiepunt 21 Post van de gemeente We maken in post van de gemeente geen verschil meer tussen geslacht. In plaats van ‘Geachte heer of mevrouw’ gebruiken we ‘Beste Heemstedenaar’ of ‘Beste inwoner’. Dit doe we nu al bij sommige bewonersbrieven. Als de voor- en achternamen van inwoners bekend zijn, gebruiken we ‘Beste’ gevolgd door de namen. We sluiten hiermee aan bij de aanpak van de gemeente Haarlem. Deze actie past bij de ambitie in de routekaart om meer in te zetten op de voorbeeldfunctie van de gemeente. De actie sluit ook aan bij onze uitvoeringsagenda Dienstverlening.

2.3 Meedoen met een licht verstandelijke beperking In Nederland hebben ruim 1,1 miljoen mensen een licht verstandelijke beperking (LVB). Dit is niet altijd bekend of te zien, terwijl zij vaak wel hulp en begeleiding nodig hebben. Wij willen dat mensen met een LVB zo goed mogelijk mee kunnen doen in Heemstede en er ook helemaal bij horen.

Wat doen we al LVB Experience Uitvoerende medewerkers van de gemeente hebben een bijzondere cursus gehad: de ‘LVB Experience’. Tijdens deze cursus hebben ze ontdekt hoe het is om te leven met een licht verstandelijke beperking. Ook kregen zij informatie over hoe om te gaan met mensen met een LVB. Netwerk LVB In Kennemerland is een netwerk LVB 18+ voor organisaties die werken met deze doelgroep. Ook de gemeente Heemstede is hierbij aangesloten. Het doel van het netwerk is kennis delen en deskundigheid verbeteren. Samenwerking met organisaties De gemeente werkt samen met meerdere organisaties die mensen helpen met een LVB. Bijvoorbeeld met stichting MEE & de Wering en stichting De Baan. MEE & de Wering onderzoekt of iemand een lichtverstandelijke beperking heeft en geeft ondersteuning. De Baan heeft een activiteitenaanbod voor volwassenen met een licht verstandelijke beperking in de regio Haarlem. Voor persoonlijke begeleiding kan de doelgroep bij meerdere aanbieders terecht. Een bekende partij met een locatie in Heemstede is de Hartekamp.

Wat gaan we nog meer doen Meedoen aan ProkkelOpPad (zie actiepunt 7) Samen met de Hartekamp Heemstede doen we mee aan ProkkelOpPad. Dit is een activiteit waarbij mensen met en zonder (licht) verstandelijke beperking elkaar ontmoeten. Ze maken samen een wandeltocht met vragen en opdrachten. Op deze manier leren de deelnemers elkaar beter kennen en begrijpen.

Inclusie Agenda Heemstede

17

Actiepunt 22 Uitgaan in Heemstede Wij willen mensen met een (licht)verstandelijke beperking de mogelijkheid bieden om in Heemstede uit te gaan. Bijvoorbeeld door de disco ‘Mix it’ weer terug te brengen. Dit was in het verleden een samenwerking tussen stichting De Baan en WIJ Heemstede. Vanuit de doelgroep is aangegeven dat hier weer behoefte aan is, maar dan het liefste in een echt café. Actiepunt 23 Activiteiten in Heemstede We onderzoeken of enkele activiteiten van De Baan (ook) in Heemstede kunnen plaats vinden. Bijvoorbeeld op Plein1 of in de Luifel. Mensen met een LVB kunnen vaak ook aan het reguliere activiteitenaanbod in Heemstede deelnemen. Actiepunt 24 Helpen bij de verkiezingen We nodigen mensen met een licht verstandelijke beperking uit om te helpen bij de verkiezingen. Dit doen we met hulp van stichting Prokkel. Deze stichting stimuleert organisaties, bedrijven, mensen zonder én mensen met een verstandelijke beperking elkaar te ontmoeten.

Inclusie Agenda Heemstede

18

“Afhankelijkheid is het ergste wat er is.” (Leonoor, deelnemer Denktank Inclusief Heemstede)

Inclusie Agenda Heemstede

19

3 Toegankelijk Heemstede

In dit hoofdstuk kijken we naar toegankelijke stembureaus, gebouwen en terreinen van de gemeente en naar het belangrijkste winkelgebied van Heemstede. Ook de toiletvriendelijkheid van de gemeente vergeten we niet. Tot slot leggen we onze nieuwe subsidieregeling uit. 3.1 Toegankelijke stembureaus Het recht om te stemmen is een belangrijk mensenrecht. Dit staat in verschillende mensenrechtenverdragen. In het VN-verdrag Handicap is hieraan extra aandacht gegeven voor mensen met een beperking. Daarnaast bevat de Kieswet regels over toegankelijkheid. Ook als gemeente vinden we dat mensen met een beperking zo zelfstandig mogelijk moeten kunnen stemmen.

Wat doen we al Werkgroep Toegankelijkheid De werkgroep Toegankelijkheid heeft verschillende stembureaus beoordeeld op toegankelijkheid en hiervoor tips gegeven. De tips zijn bij een aantal stembureaus toegepast. Filmpje Voor de vrijwilligers bij de stembureaus is een filmpje gemaakt door de Werkgroep Toegankelijkheid. In het filmpje is te zien hoe je omgaat met mensen die niet goed kunnen zien of in een rolstoel zitten. Stemmal Het is mogelijk om te stemmen met een Stemmal. Dit is een hulpmiddel waarmee mensen die niet of minder goed kunnen zien zelf kunnen stemmen.

Wat gaan we nog meer doen Actiepunt 25 Prikkelbewust stembureau Tijdens de verkiezingen komt er een prikkelbewust stembureau op het Raadhuis. Actiepunt 26 Vervoer We organiseren gratis vervoer naar het stembureau (‘stemtaxi’) voor mensen die dat nodig hebben. Actiepunt 27 Nieuw filmpje Het filmpje over toegankelijk stemmen passen we aan op nieuwe regels over stemmen, met behulp van de Werkgroep Toegankelijkheid. Actiepunt 28 Meer hulp Op dit moment mogen alleen kiezers met een lichamelijke beperking hulp krijgen in het stemhokje. Er gaat waarschijnlijk vanaf 2026 een nieuwe wet in. Hierin staat dat iedereen die erom vraagt hulp kan krijgen. Dus ook mensen met een verstandelijke beperking of mensen die minder goed in taal zijn. Een vrijwilliger van het stembureau gaat deze hulp bieden. Helpen bij de verkiezingen (zie actiepunt 24) We nodigen mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) uit om te helpen bij de verkiezingen. Dit doen we met hulp van stichting Prokkel. Deze stichting stimuleert organisaties, bedrijven, particulieren en mensen met een verstandelijke beperking elkaar te ontmoeten.

Inclusie Agenda Heemstede

20

3.2 Gemeentelijke gebouwen en terreinen De gemeente is eigenaar van verschillende gebouwen, waarvan sommigen open zijn voor publiek. Denk bijvoorbeeld aan het gemeentehuis, Plein1, de Luifel, de algemene Begraafplaats en Zwembad Groenendaal. De gemeente is ook verantwoordelijk voor het opknappen en nieuwbouw van scholen, net als voor de brenglocaties voor afval. We willen dat iedereen in staat is om deze voorzieningen te bereiken en te gebruiken.

Wat doen we al Plein1 Bij de bouw van Plein1 is rekening gehouden met toegankelijkheid. De deuren gaan automatisch open en hebben een brede doorgang. Er zijn invalidentoiletten en er is een lift. Vorig jaar is Plein1 aangesloten bij de app eZwayZ (spreek uit: easy ways). Dit is een app waarmee blinden en slechtzienden zelfstandig de weg kunnen vinden in openbare gebouwen. Via de mobiele telefoon kan een route gevolgd worden met duidelijke uitleg. Algemene begraafplaats De aula van de begraafplaats is toegankelijk voor mensen in een rolstoel en mensen die slecht ter been zijn. De begraafplaats heeft twee rolstoelen met brede banden, die goed te gebruiken zijn op de grindpaden. In hoofdstuk 3.3 staat meer over de toiletten op de begraafplaats. Zwembad Groenendaal Zwembad Groenendaal is toegankelijk voor mensen in een rolstoel. Er is een verlaagde hellingbaan, zodat mensen in een rolstoel in het zwembad kunnen komen. Er zijn ook twee speciale zwembadrolstoelen. Die zijn ontworpen zonder metalen onderdelen, waardoor ze niet roesten. Ze kunnen gebruikt worden om te douchen en om het zwembad in te rijden. Schoolgebouwen De landelijke overheid wil dat in 2035 de meeste scholen inclusief zijn. Inclusief onderwijs betekent dat kinderen en jongeren met verschillende achtergronden, met en zonder beperkingen, samen naar school gaan. Dit gebeurt zoveel mogelijk in hun eigen buurt.

Dit betekent dat ook schoolgebouwen toegankelijk moeten zijn. De gemeente is verantwoordelijk voor het opknappen en nieuwbouw van scholen. Wij hebben beschreven aan welke eisen onze schoolgebouwen moeten voldoen. Dit staat in ons ‘Integraal Huisvestingsplan’ (IHP). Meer ruimte voor individueel onderwijs is een van de eisen. Hiermee houden we alvast rekening met inclusiever onderwijs. Er is ook een tijdelijke schoollocatie neergezet in de Heemstede, de Wissel. De Werkgroep Toegankelijkheid heeft een rondleiding gekregen door deze school en was er erg enthousiast over. Op meerdere gebieden voldoet de school aan de eisen van toegankelijkheid.

Wat gaan we nog meer doen Actiepunt 29 Gemeentehuis We onderzoeken of en zo ja welke aanpassingen nodig zijn om de publiekshal en raadzaal klaar te maken voor de toekomst. Hierbij kijken we ook naar toegankelijkheid in brede zin. Actiepunt 30 Gebouw de Luifel In het gebouw de Luifel is sprake van hoogteverschil op de begane grond. Voor mindervaliden is er daarom een kleine lift, zodat ze geen traptreden af hoeven. De traplift voldoet niet aan de huidige eisen voor toegankelijkheid en veiligheid. Bij het gebruik van de lift is vaak hulp nodig en het gaat ook erg langzaam. We onderzoeken of we de traplift kunnen vervangen.

Inclusie Agenda Heemstede

21

Actiepunt 31 Brenglocaties afval De gemeenteraad heeft een besluit genomen over de manier van afvalinzameling in Heemstede. Restafval moet worden weggebracht. Het plastic afval gaan we aan huis laten ophalen, waardoor mensen minder vaak hoeven te lopen met hun afval. Voor mindervaliden en ouderen is dat extra prettig. Bij het plaatsen van de nieuwe ondergrondse containers houden we verder zoveel mogelijk rekening met de bereikbaarheid. Bijvoorbeeld door de containers niet op een verhoging te zetten. Als dat toch nodig is, dan zorgen we voor opritjes die niet te steil zijn.

3.3 Heemstede toiletvriendelijk Openbare toiletten (in de openbare ruimte) en opengestelde toiletten (bij horeca, winkels en overheidsgebouwen) zijn heel belangrijk. We hebben allemaal wel eens hoge nood onderweg, maar sommige mensen moeten vaker dan gemiddeld naar het toilet. Dit geldt niet alleen voor mensen met buik- en blaasklachten, maar ook voor veel ouderen. Te weinig toiletten zorgt ervoor dat mensen soms of bijna altijd thuis blijven. In Nederland gaat dit om vier miljoen mensen. Toch zijn er niet genoeg openbare toiletten in Nederland. En van alle toiletten is slechts de helft toegankelijk voor mensen met een handicap. Meer toiletten betekent: minder eenzaamheid en meer zelf kunnen doen, maar ook een gastvrije gemeente waar het prettig is om te zijn. Veel organisaties zetten zich in voor meer openbare toiletten in Nederland. Zij hebben zich verenigd in de ‘Toiletalliantie’. Elk jaar stelt de alliantie een lijst op van de toiletvriendelijkheid bij gemeenten in Nederland. Met een rapportcijfer van 5,5 en plaats 127 (van de 342 gemeenten) op de lijst scoort Heemstede net geen voldoende. In ons dorp is dus nog winst te behalen op dit gebied. Omdat in Heemstede veel ouderen wonen vinden we dit extra belangrijk.

Wat doen we al Binnenweg en Raadshuisstraat We hebben de opengestelde toiletten in het centrum van Heemstede (Binnenweg en Raadhuisstraat) in kaart gebracht. Hieruit blijkt dat Heemstede in het centrum voldoet aan de richtlijn van de Toiletalliantie. Volgens deze richtlijn moet in gebieden zoals stadscentra elke 500 meter een openbaar of opengesteld toilet zijn. Medische Toiletpas Inwoners met een laag inkomen krijgen de kosten voor de Medische Toiletpas Nederland vergoed van de gemeente. De medische toiletpas is een pas waarmee mensen kunnen laten zien dat ze een probleem hebben, waardoor ze snel naar het toilet moeten. Als mensen de pas laten zien worden ze minder vaak geweigerd voor een toiletbezoek. Contact Toiletalliantie We hebben gevraagd aan de Toiletalliantie hoe ons rapportcijfer tot stand is gekomen en wat we kunnen doen om de toiletvriendelijkheid in Heemstede te verbeteren.

Wat gaan we nog meer doen Actiepunt 32 Beter rapportcijfer We doen ons best om over 2026 een rapportcijfer van 6,5 of hoger te krijgen voor de toiletvriendelijkheid van Heemstede.

Inclusie Agenda Heemstede

22

Actiepunt 33 HogeNood-app We sluiten ons aan als partner bij de HogeNood-app. Met de HogeNood-app kan eenvoudig het dichtstbijzijnde toilet gevonden worden. Als partner kunnen we gegevens toevoegen en bewerken in de HogeNood-app. Verder onderzoeken we samen met HogeNood en de werkgroep Sanitaire Voorzieningen hoe meer toiletten opengesteld kunnen worden in de gemeente. HogeNood helpt bij de juiste aanpak. Actiepunt 34 Vindbaarheid We verbeteren de vindbaarheid van toiletten. Dit doen we onder meer door op de website van de gemeente te verwijzen naar de HogeNood-app als manier om toiletten in de gemeente te vinden. Via een verbinding met de HogeNood app zorgen we voor een leesbare en actuele kaart met een overzicht van alle toiletten in de gemeente. We brengen de HogeNood-app breed onder de aandacht, want de app is niet bij iedereen bekend. Actiepunt 35 Algemene Begraafplaats We onderzoeken de mogelijkheid van een openbaar en toegankelijk toilet op de Algemene Begraafplaats Heemstede. Het toilet in de aula van de begraafplaats is van buitenaf niet toegankelijk voor mensen in een rolstoel. Vanwege de monumentenstatus van de aula ligt hier een extra uitdaging. Actiepunt 36 Eurosleutel Inwoners met een laag inkomen die dat nodig hebben krijgen ook de kosten voor de Eurosleutel vergoed. Deze sleutel geeft door heel Europa toegang tot onder meer toiletten voor mindervaliden.

Actiepunt 37 Bewustwording Als de gemeente toiletvriendelijker is geworden, dan gaan we dat ook laten zien. Dit doen we via onze social media, de lokale krant en de nieuwsbrieven van de gemeente. We geven daarbij aan waarom dit onderwerp belangrijk is.

3.4 Raadhuisstraat en Binnenweg veilig De Raadhuisstraat en de Binnenweg vormen samen het belangrijkste winkelcentrum van Heemstede. Auto’s, fietsers en voetgangers maken gebruik van deze winkelstraat. Je kunt er boodschappen doen, winkelen of een hapje eten. Het winkelcentrum is voor veel mensen een gezellige plek, maar voetgangers en fietsers voelen zich door al het verkeer niet altijd veilig. Dit geldt zeker voor mensen met een beperking. Ook zijn er hindernissen die het voor mensen met een handicap moeilijk maken om in het winkelcentrum hun weg te volgen. Denk aan fietsen, afvalbakken en reclameborden. We gaan de straat daarom anders inrichten. De werkgroep Toegankelijkheid denkt hierbij met ons mee.

Wat doen we al? Geleidelijnen Op de Raadhuisstraat en Binnenweg zijn geleidelijnen te vinden. Dit zijn geribbelde tegels op de grond, die samen een lijn vormen. Mensen die minder goed kunnen zien of blind zijn maken hier gebruik van om hun weg te vinden. Zebrapaden Er zijn twee zebrapaden in het winkelgebied: bij de Dekamarkt en in de Raadhuisstraat. Regels voor voorwerpen op straat Voor het plaatsen van voorwerpen op de openbare straat gelden er strengere regels dan eerst. Daardoor staan de voorwerpen dichter bij de gebouwen en minder in de weg.

Inclusie Agenda Heemstede

23

Wat gaan we nog meer doen? Actiepunt 38 ‘Houd de lijn vrij’ stoeptegels Er komen 8 ‘Houd de lijn vrij’ stoeptegels bij de geleidelijnen. Dit laat zien dat je hier niet mag parkeren. Stap voor stap kunnen we deze tegels ook op andere drukke plekken plaatsen, zoals bij het Wipperplein. Hierdoor krijgen de tegels ook meer bekendheid. Actiepunt 39 Extra zebrapaden Er komen 2 extra zebrapaden op de Binnenweg. Hierdoor wordt het gemakkelijker en veiliger om de Binnenweg over te steken. De zebrapaden komen in de buurt van de straten Julianalaan en Binnendoor. Actiepunt 40 Extra (bak)fietsparkeerplekken Er komen extra (bak)fietsparkeerplekken, zodat de kans op wild parkeren afneemt en de looproutes en geleidelijnen vrij blijven van fietsen. Actiepunt 41 Campagne Er komt een campagne om mensen te laten beseffen wat goede manieren zijn in het verkeer, bij het parkeren en bij het plaatsen van voorwerpen op de weg.

3.5 Subsidieregeling toegankelijkheid Ook winkels en horeca moeten toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Dit geldt niet alleen voor de gebouwen, maar ook voor bijvoorbeeld websites. Hiervoor moet nog veel gebeuren. Wij willen ondernemers stimuleren om hiermee aan de slag te gaan.

Wat doen we al? We hebben een subsidieregeling toegankelijkheid voor organisaties die niet het maken van winst tot doel hebben. Met de regeling kunnen deze organisaties geld aanvragen voor het fysiek toegankelijk maken van hun gebouw.

Wat gaan we nog meer doen? Actiepunt 42 Nieuwe subsidieregeling In de praktijk wordt de huidige regeling niet gebruikt. We stoppen daarom met deze regeling en stellen een nieuwe subsidieregeling op. De nieuwe regeling is voor een grotere doelgroep en heeft meer mogelijkheden. De regeling is niet meer alleen voor organisaties die niet het maken van winst tot doel hebben, maar ook voor ondernemers met gebouwen waar mensen vrij in en uit kunnen lopen, zoals winkels en cafés. We stellen de regeling op in overleg met de Werkgroep Toegankelijkheid en met ondernemers. Via de nieuwe regeling kan geld worden gevraagd voor activiteiten die te maken hebben met fysieke, digitale en sociale toegankelijkheid. Wat dat is leggen we hier onder uit. Fysieke toegankelijkheid Een gebouw is toegankelijk als mensen met een beperking zonder hulp van anderen naar binnen kunnen. In het gebouw kunnen ze zelf overal heen en overal bij. Bijvoorbeeld door hellingbanen, brede deuropeningen of drempelhulpen. Digitale toegankelijkheid Websites en bijvoorbeeld apps zijn toegankelijk als mensen met een beperking hier ook mee kunnen werken.

Inclusie Agenda Heemstede

24

Sociale toegankelijkheid Bij sociale toegankelijkheid gaat het om omstandigheden die ervoor zorgen dat mensen zich welkom voelen. Bijvoorbeeld door hoe andere mensen met ze omgaan. We bedoelen hiermee ook toegankelijkheid voor mensen met een onzichtbare beperking, zoals niet-aangeboren hersenletsel, autisme of een energiebeperking. Het gaat dan om het wegnemen van onzichtbare drempels, zoals teveel prikkels. Bijvoorbeeld teveel geluid, licht of drukte. Actiepunt 43 Bekend maken nieuwe subsidieregeling Als de nieuwe regeling er is, dan gaan we deze zo goed mogelijk bekend maken. We kunnen dan meteen vertellen waarom toegankelijkheid zo belangrijk is. Er komt ook informatie over de regeling die makkelijk te lezen is, met veel mooie voorbeelden. Het aanvraagproces houden we zo simpel mogelijk.

“Op straat liep ik per ongeluk tegen een peuter aan. ‘Kun je niet uitkijken’, riep de oma van de peuter boos. Ik legde uit dat ik inderdaad niet zo goed kan uitkijken, omdat ik sinds mijn herseninfarct met één oog niets kan zien. Maar dat zie je niet aan mij.” “Sinds deze botsing loop ik toch maar met een witte stok. Niet omdat ik die stok echt nodig heb, maar om aan andere mensen duidelijk te maken dat ik een handicap heb. Hopelijk hebben ze daardoor wat meer begrip als ik een foutje maak.” (Leonoor, deelnemer Denktank Inclusief Heemstede)

Inclusie Agenda Heemstede

25

“Ik vertik het om mijn leven te verpesten door wat er achter me ligt. Ik heb een leven vóór me.” (Sonja, deelnemer Denktank Inclusief Heemstede)

Inclusie Agenda Heemstede

26

4 Aanpak discriminatie Beleid om discriminatie tegen te gaan kan lijken op inclusiebeleid, maar het is niet hetzelfde. Daarom besteden we hier een apart hoofdstuk aan. Wat is discriminatie? Iedereen heeft recht op gelijke behandeling. Iemand oneerlijk behandelen omdat diegene anders is dan jij noemen we discriminatie. Dat is verboden volgens de wet. Maar helaas komt discriminatie veel voor. Het aantal klachten over discriminatie stijgt. In 2024 deden inwoners van Heemstede 27 keer een melding van discriminatie, maar we denken dat discriminatie vaker voorkomt.

Verschil inclusie en aanpak discriminatie Bij inclusie gaat het erom dat iedereen mee kan doen. Bij het aanpakken van discriminatie gaat het om het tegen gaan van vervelend of zelfs strafbaar gedrag, bijvoorbeeld vanwege iemands geloof. Er kan wel overlap zijn tussen inclusiebeleid en antidiscriminatiebeleid, bijvoorbeeld bij het organiseren van ontmoetingen.

Wat doen we al Meldingen via Discriminatie.nl Bij Discriminatie.nl kunnen mensen discriminatie melden. Deze organisatie doet onderzoek naar de klacht en geeft advies of hulp aan de melder. Elk jaar maakt Discriminatie.nl een rapport van alle meldingen in de regio Kennemerland. Discriminatie.nl voert hiermee een wettelijke taak uit voor de gemeente. Preventie via Discriminatie.nl Discriminatie.nl spant zich in om discriminatie te voorkomen. Het richt zich daarbij op organisaties en op het onderwijs, bijvoorbeeld door het geven van workshops, trainingen en inspirerende lessen. Regionaal overleg Discriminatie De gemeente neemt deel aan een overleg over discriminatie met de regiogemeenten, samen met Discriminatie.nl. Het overleg gaat over afstemming, samenwerken en van elkaar leren.

Wat gaan we nog meer doen? Actiepunt 44 Maatwerk via Discriminatie.nl We vragen Discriminatie.nl om meer maatwerk te leveren voor Heemstede. Bijvoorbeeld door een rol te spelen bij themadagen, in netwerken en via samenwerking met lokale partners. Actiepunt 45 Bekend maken Discriminatie.nl We gaan Discriminatie.nl beter bekend maken. Inwoners weten daardoor beter dat ze een melding kunnen doen bij het meldpunt en hulp kunnen krijgen. Ook brengen we Discriminatie.nl onder de aandacht bij de gemeentelijke afdelingen die contact hebben met inwoners. Op deze manier kunnen ze inwoners op weg helpen bij het doen van een melding. Living Library (zie actiepunt 6) We organiseren ontmoetingen tussen inwoners met een verschillende achtergrond, bijvoorbeeld door middel van de Living Library. Meer contact tussen inwoners met een verschillende achtergrond kan zorgen voor meer begrip. Zo wordt de kans op discriminatie kleiner. Actiepunt 46 Aandacht voor koloniaal verleden en slavernij Er is verband tussen racisme en het slavernijverleden. Vanuit maatschappelijk initiatief is onderzoek gedaan naar de vraag of Heemstede hier iets mee van doen heeft gehad. Hieruit komt naar voren dat verschillende huizen en buitenplaatsen verbonden zijn met het koloniale verleden en met slavernij. Maar er zijn ook mensen in Heemstede geweest die fel tegenstander waren van slavernij.

We denken na over hoe we dit onderwerp meer onder de aandacht kunnen brengen. Bijvoorbeeld door het organiseren van fiets- of wandeltochten langs deze plekken.

Inclusie Agenda Heemstede

27

Inclusie Agenda Heemstede

28

Bijlage: Planning

Nummer

Onderwerp

actiepunt

Start

Start

Start

2025

2026

2027

De basis voor inclusie Spelen doe je samen 1

Aansluiten SamenSpeelNetwerk

START

2

Vervangingsplan Spelen

START

3

SamenSpeelPlek De Linge

START

4

Betrekken kinderen

START

5

Onderzoek fondsen

START

Ontmoeting en bewustwording 6

Living Library

START

7

ProkkelOpPad

START

8

Zonnebloem symbool

START

9

Verbinden vrouwen

START

10

Extra aandacht vrouwen

START

(Digitale) informatie en communicatie 11

Duidelijke taal

START

12

Toegankelijke websites

START

13

Ketenaanpak

START

Iedereen hoort erbij Nieuwkomers (oude en nieuwe) 14

Extra Nederlandse les

START

15

Meedoen in Heemstede

START

16

Vakantiefestival

START

(Zie 6)

Living Library

START

Vrijwilligersraad nieuwkomers

START

17

Heemstede regenbooggemeente 18

Verder met routekaart

19

Bespreekbaar maken

START START

20

Regenboogbankjes

START

21

Post van de gemeente

START

Meedoen met een licht verstandelijke beperking (zie 7)

ProkkelOpPad

22

Uitgaan in Heemstede

23

Activiteiten in Heemstede

24

Helpen bij verkiezingen

Inclusie Agenda Heemstede

START START START START

29

Nummer

Onderwerp

actiepunt

Start

Start

Start

2025

2026

2027

Toegankelijk Heemstede Toegankelijke stembureaus 25

Prikkelbewust stembureau

START

26

Vervoer (stemtaxi)

START

27

Nieuw filmpje

START

28

Meer hulp

START

(Zie 24)

Helpen bij verkiezingen

START

Gemeentelijke gebouwen en terreinen 29

Gemeentehuis

START

30

Gebouw de Luifel

START

31

Brenglocaties afval

START

Heemstede toiletvriendelijk 32

Beter rapportcijfer

START

33

HogeNood-app

START

34

Vindbaarheid

START

35

Toilet begraafplaats

36

Eurosleutel

37

Bewustwording

START START START

Raadhuisstraat en Binnenweg veilig 38

‘Houd de lijn’ vrij stoeptegels

START

39

Extra zebrapaden

START

40

Extra (bak)fietsparkeerplekken

START

41

Campagne

START

Subsidieregeling Toegankelijkheid 42

Opstellen nieuwe regeling

43

Bekendmaken nieuwe regeling

START START

Aanpak discriminatie 44

Maatwerk via Discriminatie.nl

START

45

Bekend maken Discriminatie.nl

START

Living Library

START

(Zie 6) 46

Aandacht koloniaal verleden en slavernij

Inclusie Agenda Heemstede

START

30

Gemeente Heemstede Raadhuisplein 1 2101 HA Heemstede Postadres Postbus 352 2100 AJ Heemstede www.heemstede.nl

oktober 2025