bijlage 1 beleidsplan geanonimiseerd.pdf

Lichtvervuiling en duisternis De gemeente Heemstede onderkent de waarde van duisternis en streeft naar het behoud van deze duisternis binnen de NNN en natura 2000 gebieden (Natuurzones) waar terughoudendheid met licht het uitgangspunt is. Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

34 van 62

Visie lichtvervuiling en duisternis:

-

De gemeente Heemstede heeft als uitgangspunt “Verlichten daar waar het moet, minder of uit als het kan”. Het aantal lichtpunten in natuurzones wordt niet meer dan het huidige aantal en wordt waar mogelijk verminderd. Alternatieve geleiding wordt daar waar mogelijk toegepast om openbare verlichting te verminderen. De gemeente zet bij nieuwe infrastructurele projecten in op het verminderen van openbare verlichting

Materiaalkeuze Bij de toegepaste openbare verlichting hanteert de gemeente Heemstede haar inkoop- en aanbestedingsbeleid, zoals vastgesteld aan de hand van milieucriteria ten aanzien van maatschappelijk verantwoord inkopen. Visie aangaande materiaalkeuze:

-

Openbare verlichting wordt ingekocht conform het milieucriteriadocument Maatschappelijk Verantwoord Bij vervanging van openbare verlichting is ‘warm wit’ licht het uitgangspunt.

Verlichting derden De gemeente Heemstede geeft geen toestemming tot het aanbrengen van reclame-uitingen aan of op lichtmasten. De gemeente kan mogelijk adviserend optreden richting het verlichten van niet openbare terreinen. Daarbij zal zij het eigen beleid als richtinggevend kader hanteren. Het verlichten van deze terreinen is de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Beleidsregels aangaande verlichting derden:

-

Reclame-uitingen aan/op lichtmasten is niet toegestaan. Lichtreclame in abri’s is toegestaan. De gemeente kan adviseren bij verlichting van niet openbare terreinen, waarbij het gemeentelijk beleid richtinggevend is.

Stroomvoorziening Openbare verlichting kan van stroom worden voorzien door deze direct aan te sluiten op het energienet van de netbeheerder aangezien de gemeente geen eigen voedingsnet heeft. De gemeente is voor haar openbare verlichting volledig afhankelijk van de stroomvoorziening door de netbeheerder. Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

35 van 62

Beleidsregels aangaande stroomvoorziening:

-

De gemeente Heemstede blijft verantwoordelijk voor de elektrische installaties, welke in beheer en eigendom zijn van de gemeente. Bij nieuwbouw en vervanging heeft een aansluiting op het energienet van de netbeheerder de voorkeur.

Communicatie over verlichting De gemeente Heemstede hecht veel waarde aan informeren en communiceren met de inwoners en andere stakeholders. In alle gevallen dient communicatie op maat te worden gezocht. Beleidsregels aangaande omgevingscommunicatie:

-

Gemeente Heemstede betrekt haar inwoners, ondernemers en belangengroepen bij openbare verlichting door te communiceren bij veranderingen of herinrichting. Bij omvangrijke projecten wordt er vooraf overlegd met stakeholders en omwonenden om lichthinder en lichtvervuiling te voorkomen. Klachten over lichthinder worden individueel behandeld.

Beheer en onderhoud Om het areaal van masten en armaturen kwalitatief goed in orde te houden, is adequaat beheer en onderhoud noodzakelijk. De beheerorganisatie dient op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen om het onderhoud zo kostenefficiënt mogelijk uit te laten voeren. De onderhoudsaannemer die de werkzaamheden voor de openbare verlichting binnen de gemeente verricht, dient zich minimaal te conformeren aan de eisen die gemeente stelt aan duurzaamheid en circulariteit. Visie beheer en onderhoud.

-

Bij het beheer van de openbare verlichting dient kapitaalvernietiging zoveel mogelijk te worden voorkomen, door onderhoud tijdig en efficiënt uit te voeren.

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

36 van 62

Beeldbepalende verlichting: regulier en bijzonder Voor de beeldbepalende openbare verlichting is aansluiting gezocht bij de geldende welstandsnota. In deze nota is de gemeente verdeeld in gebieden met een eigen identiteit zoals woonwijken uit verschillende bouwperioden, dorpslinten en bedrijventerreinen. Tussen deze gebieden is onderscheid gemaakt met een regulier beeldbepalende dan wel een hoogwaardigere beeldbepalende verlichting. Het hoogwaardigere verlichting wordt toegepast bij historische en/of intensief gebruikte linten en pleinen en voor de “groene helft” van Heemstede. Voor de openbare verlichting is een kaart opgesteld (zie bijlage “visiekaart”) op welke locaties voor een regulier of hoogwaardige beeldkwaliteit wordt gekozen. De producten die voor reguliere en hoogwaardige openbare verlichting zijn geselecteerd, zijn aangegeven in bijlage 4. Visie reguliere verlichting:

Openbare verlichting om verkeersveiligheid en sociale veiligheid te creëren openbare verlichting met een functionele uitstraling, met een goede licht verdeling Lichtkleur 3.000 Kelvin als uitgangspunt Bij nieuw in te richten openbare ruimte leidt de inrichting van het groen en volgt de plaatsing van openbare verlichting om voldoende afstand tot de boomkruin te creëren. Bij herinrichting is de bestaande inrichting het uitgangspunt maar zijn individuele aanpassingen bespreekbaar. In gebieden waar geen sociale controle is, zoals in groene zones of parken, wordt verlichting toegepast als dit resulteert in meer objectieve veiligheid. Parken en solitaire voetpaden worden verlicht wanneer deze deel uitmaken van een doorgaande route met voldoende sociale controle. Parkeerterreinen worden voorzien van goede dimbare openbare verlichting. Indien een parkeerterrein niet of nauwelijks wordt gebruikt in het donker kan de verlichting worden uitgeschakeld. In specifieke woongebieden met ‘oudere’ bewoners dient aanvullende aandacht te zijn voor het lichtniveau i.r.t. voldoende zicht. In de nachtelijke uren wordt het dimmen van de verlichting toegepast.

-

Aanvullende visie voor hoogwaardige verlichting:

-

In gebieden met een hogere beeldkwaliteit wordt extra aandacht besteed aan sfeer en beleving. De openbare verlichting dient hier, zowel tijdens de donkere uren als overdag, op aan te sluiten. Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

37 van 62

-

De lichtkleur verdient in dit gebied extra aandacht. ‘Wit’ licht met een goede kleurherkenning is hierin belangrijk. Dit neemt niet weg dat met de lichtkleur (warm en/of koud licht) ‘gespeeld’ kan worden om de juiste beleving te ervaren. Het aanlichten van objecten/gebouwen (mits toestemming/getoetst door gemeente) is toegestaan. Bij het aanlichten van objecten/gebouwen wordt energiezuinige verlichting toegepast en uitgeschakeld na bijvoorbeeld 01.00 uur t.b.v. voorkomen lichtvervuiling. Commerciële uitingen aan lichtmasten vindt niet plaats. Het materiaalgebruik en onderhoud van de lichtobjecten (zowel armatuur als mast) dient aan te sluiten op het karakter van deze gebieden.

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

38 van 62

5

Uitgangspunten Op het moment van schrijven van dit beleidsplan hebben we te maken met flinke prijsstijgingen van energie en materiaal. De aanhoudende onzekerheid op de markten heeft ook invloed op dit beleidsplan: vooral de stijgende metaalprijzen hebben invloed op de kosten van lichtmasten. Deze prijsstijgingen maken het lastig een nauwkeurige meerjarenbegroting voor de OVL op te stellen. Voor de meerjarenbegroting van dit beleidsplan is gerekend met een indexering van 14% op de prijzen van 2021. Het voorstel dat uitgewerkt is leunt op 3 uitgangpunten bij een gelijkblijvend jaarlijks budget van €260.000 Daarnaast moet rekening gehouden worden met de uitfasering van conventionele lampen binnen Europa. Het is niet zeker of voorraden aangelegd kunnen worden van de volgende uitfaseringen binnen de REACh regelgeving de RoHs en WEEE richtlijnen. Het is daarom belangrijk rekening te houden met deze uitfasering voor wat betreft de komende vervangingsplannen. Voor deze beleidsperiode zal voornamelijk de uitfaseringdatum van 2023 voor de kwikhoudende PLL lampen van belang zijn: deze zijn namelijk ruimschoots aanwezig in het huidige areaal. Heemstede heeft daarom besloten voldoende PLL (long-life) lampen in voorraad te nemen zodat de komende vijf jaar de vervanging van defecte lampen uitgevoerd kan worden.

De meerderheid van deze lampen kwalificeren als grootverbruikers en zullen al voor 2031 vervangen zijn.

• • •

Uitgangspunt 1: Uitgangspunt 2: Uitgangspunt 3:

Vervanging bij het bereiken van de economische levensduur (20 jaar voor armaturen en 40 jaar voor lichtmasten) Versneld vervangen van alle grootverbruikers Versneld vervangen van alle compact fluorescentie lampen binnen vijf jaar of zolang de voorraad lampen strekt.

Het scenario is opgebouwd uit de volgende elementen: Uitgangspunt 1: Vervanging bij het bereiken van de economische levensduur De vervanging van materiaal dat reeds de economische levensduur heeft bereikt. Uitgangspunt 2: Versneld vervangen van alle grootverbruikers Het eerdere uitgangspunt wordt aangevuld met conventionele armaturen die relatief veel energie verbruiken (≥ 60W) versneld te vervangen door ledverlichting. Uitgangspunt 3: Versneld vervangen van alle compact fluorescentie lampen binnen vijf jaar De armaturen die beschikken over kwikhoudende fluorescentie lamp(en) worden versneld vervangen voor ledverlichting in de komende vijf jaar. De gemeente heeft besloten om voldoende PLL (long-life) armaturen in voorraad te nemen, zodat de komende vijf jaar de defecte lampen vervanging kunnen worden, of zolang de voorraad strekt. Na deze periode moeten deze armaturen vervangen worden door ledverlichting. Hiermee kan het alsnog Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede 39 van 62

voorkomen dat armaturen vervangen worden voordat ze de beoogde levensduur hebben bereikt. Vervanging van materiaal dat reeds de economische levensduur heeft bereikt wordt verspreid uitgevoerd over een periode van vijf jaar. De resterende voorraad vervangingslampen zal dan verkocht worden. Meerkosten: Dynamische Openbare Verlichting (DOV) Extra kosten zijn nodig voor slimme verlichting en dynamisch dimmen. Het uitvoeren van armaturen met Zhaga-connector(en) is nodig om de openbare verlichting klaar te maken voor dynamische toepassingen en latere toevoegingen zoals communicatiemodule en/of sensoren aan het armatuur te koppelen. Verder is een softwarepakket nodig om de informatie te kunnen uitlezen. Het onbemeterd netwerk van de OVL in Heemstede vraagt technische en contractuele aanpassingen met de netbeheerder om volop te kunnen profiteren van de potentiële mogelijkheden de functionaliteit van de OVL uit te breiden. De toekomstige keuze van het beheer van het netwerk is bepalend of de investering om de verlichting slim te maken waardevol is. Totdat een visie hierover geformuleerd is, wordt voorgesteld deze extra investering vooruit te schuiven. Sommige functies vereisen bovendien een continu stroomvoorziening waarvoor een parallel netwerk nodig is. Hardware investeringen voor extra functies (prijspeil 2021) Meerprijs Zhaga Connector

Per stuk

€ 30,00

Meerprijs Communicatiemodule (Zhaga puck aan bovenkant armatuur / OLC + installatie in armatuur)

Per stuk

€ 125,00

Bewegingssensor (Zhaga puck aan onderkant armatuur / aan verlichtingsobject in combinatie met OLC)

Per stuk

€ 120,00

Datakosten

Per stuk / jaar

€ 4,50

In bedrijfstelling

Per stuk

€ 2,50

Beheer op afstand

Per stuk / jaar

€ 0,80

Software voor extra functies (prijspeil 2021)

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

40 van 62

5.1.1

Uitvoering van de drie uitgangspunten

Over een periode van vijf jaar komen de totale vervangingskosten uit op € 1.315.850,-. Besparingen kunnen worden gerealiseerd op energiekosten door een cumulatief minderverbruik van 685.000 KWH. Vanwege de lagere onderhoudsbehoefte van led armaturen, wordt ook bespaard op onderhoudskosten. In de meerjarenbegroting is een jaarlijks budget van € 260.000 per jaar voor vervanging van masten en armaturen gereserveerd. Er wordt doorgegaan met vervanging van de masten en armaturen die hun economische levensduur bereikt hebben in het respectievelijke jaar. Waarbij stijgingen in verouderd materiaal zo veel mogelijk wordt voorkomen. De budgetruimte die niet gebruikt wordt voor economische vervanging zal aangewend worden om grootverbruikers en kwikhoudende lampen eerder te vervangen. Vervanging van deze buitengewone lampen zal deels vóór het moment van het bereiken van hun economische levensduur liggen waardoor een achterstand van regulier vervanging op ouderdom zal ontstaan. Deze achterstand zal binnen komende 3 beleidsperioden (15 jaar) ook weer ingehaald worden. Deze buitengewone lampen kunnen worden onderverdeeld in verschillende leeftijdsgroepen (Zie onderstaande tabel). Een deel van het areaal, masten en armaturen, zal worden vervangen als onderdeel van de wegcategoriseringsprojecten.

De betreffende wegen uit de eerste tranche van het WCP; Lankhorstlaan, Zandvoortselaan en Glipperweg zijn daarom buiten dit beleidsplan gehouden. Tabel 4-1: Aantallen armaturen grootverbruikers, kwikhoudende lampen en resterende reguliere vervangingen per leeftijdsgroep > 20 jaar

15 – 20 jaar

10 – 15 jaar

5 – 10 jaar

0 – 5 jaar

Grootverbruikers (≥ 60W, exclusief led)

56

84

109

1

1

Kwikhoudende lampen (PL-E, PL-L, PL-S, PL-T, PL-T-E) & < 60W)

196

842

470

44

6

Kwikhoudende lampen (CDM-T, CPO-TW) & < 60W)

0

0

155

12

1

Resterende reguliere vervangingen

0

19

33

708

2110

Totaal

252

945

767

765

2118

Aantallen armaturen per leeftijdsgroep [stuks]

Voor vervanging van masten en armaturen die hun economische levensduur bereikt hebben ziet het schema er uit als hieronder: Ten opzichte van het verbruik in 2022, wordt een duurzame vermindering verwacht van 193.400 KWh in 2027. Daarmee is het cumulatieve minderverbruik van ± 685.000 KWh over een periode van 5 jaar. Bij gebruik van grijze stroom is het cumulatieve minderverbruik vergelijkbaar met ± 312 ton minder CO2-uitstoot. Met het variabele prijsniveau van energie en de onzekerheid van het prijspeil op het moment van realisatie van de besparingen zijn de besparingen op energie alleen weergegeven in KWh. Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

41 van 62

Tabel 4-2: Vervangingsplan lichtmasten en armaturen Vervangingen bij gelijkblijvend budget van € 260.000,- per jaar

2023

2024

2025

2026

2027

Budget renovatie OVL

€ 260.000,-

€ 260.000,-

€ 260.000,-

€ 260.000,-

€ 260.000,-

Aantallen [stuks] Vervangingskosten armaturen grootverbruikers (≥ 60W, exclusief led)

56 st € 102.040,-

0 st € 0,-

0 st € 0,-

19 st € 58.320,-

176 st € 218.160,-

Aantallen [stuks] Vervangingskosten armaturen kwikhoudend (PLE, PLL, PLS, PLT, PLTE) & < 60W)

0 st € 0,-

105 st € 72.910,-

191 st € 238.330,-

253 st € 172.660,-

0 st € 0,-

Aantallen [stuks] / Vervangingskosten armaturen kwikhoudend (CDM-T, CPO-TW) & < 60W)

0 st € 0,-

0 st € 0,-

0 st € 0,-

0 st € 0,-

0 st € 0,-

Aantallen [stuks] Vervangingskosten armaturen reguliere vervangingen

0 st € 0,-

4 st € 2.710,-

0 st € 0,-

4 st € 4.090,-

11 st € 6.840,-

Aantallen masten reguliere vervangingen [stuks] Vervangingskosten masten

288 st € 250.890,-

171 st € 182.890,-

19 st € 16.110,-

26 st € 22.050,-

33 st € 27.650,-

Totale vervangingskosten

€ 293.130,-

€ 258.510,-

€ 254.440,-

€ 257.120,-

€ 252.650,-

2023

2024

2025

2026

2027

Tabel 4-3: Energiebesparingen vervangingen armaturen Energiebesparingen bij gelijkblijvend budget van € 260.000,- per jaar Aantallen [stuks] Energiebesparingen armaturen grootverbruikers (≥ 60W, exclusief led)

56 st 12.915 KWh

0 st 0 KWh

0 st 0 KWh

19 st 6.310 KWh

176 st 36.219 KWh

Aantallen [stuks] Energiebesparingen armaturen kwikhoudend (PL-E, PL-L, PL-S, PL-T, PL-T-E) & < 60W)

0 st 0 KWh

105 st 9.463 KWh

191 st 16.591 KWh

253 st 21.914 KWh

0 st 0 KWh

Aantallen [stuks] Energiebesparingen armaturen kwikhoudende (CDM-T, CPO-TW) & < 60W)

0 st 0 KWh

0 st 0 KWh

0 st 0 KWh

0 st 0 KWh

0 st 0 KWh

Aantallen [stuks] Energiebesparingen armaturen reguliere vervangingen

0 st 0 KWh

4 st 443 KWh

0 st 0 KWh

4 st 451 KWh

11 st 1.218 KWh

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

42 van 62

Verloop energieverbruik

522.755 KWh

512.849 KWh

496.258 KWh

467.583 KWh

430.146 KWh

Cumulatieve besparing energie t.o.v. 2022 (623.546 KWh)

100.791 KWh

208.488 KWh

335.776 KWh

491.739 KWh

685.139 KWh

2023

2024

2025

2026

2027

Tabel 4-4: Onderhoudsbesparingen vervangingen armaturen Onderhoudsbesparingen bij gelijkblijvend budget van € 260.000,- per jaar Aantallen [stuks] Onderhoudsbesparingen armaturen grootverbruikers (≥ 60W, exclusief led)

56 st € 152,-

0 st € 0,-

0 st € 0,-

19 st € 43,-

176 st € 258,-

Aantallen [stuks] Onderhoudsbesparingen armaturen kwikhoudend (PLE, PLL, PLS, PLT, PLTE) & < 60W)

0 st € 0,-

105 st € 418,-

191 st € 806,-

253 st € 1.103,-

0 st € 0,-

Aantallen [stuks] Onderhoudsbesparingen armaturen kwikhoudend (CDM-T, CPO-TW) & < 60W)

0 st € 0,-

0 st € 0,-

0 st € 0,-

0 st € 0,-

0 st 0 KWh

Aantallen [stuks] Onderhoudsbesparingen armaturen reguliere vervangingen

0 st € 0,-

4 st € 58,-

0 st € 0,-

4 st € 31,-

11 st € 12,-

Cumulatieve besparing onderhoud t.o.v. 2022

€ 156,-

€ 784,-

€ 2.218,-

€ 4.839,-

€ 7.720,-

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

43 van 62

6

Conclusies en Aanbevelingen Binnen dit beleidsplan openbare verlichting voor de periode 2023-2027, is o.a. invulling gegeven aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. Daarnaast is er ingegaan op de vervanging en zijn daarvoor verschillende vervangingsscenario’s beschreven.

6.1

Nieuw beleid Dit beleidsplan 2023-2027 neemt belangrijke thema’s uit het voorgaande beleidsplan 2018-2022 over, zoals: -

Het verder uitrollen van ledverlichting met verschillende dimscenario’s in Heemstede; Het voorkomen van een toename van verouderde armaturen; Naleving van het Energieakkoord; Extra aandacht voor lichthinder en lichtvervuiling; De verwevenheid van het eigen net met het laagspanningsnet van Stedin. Doorontwikkelingen van ledverlichting: Sinds de vorige beleidsperiode heeft ledverlichting zich nog verder ontwikkeld. Waar in het vorige beleidsplan al werd bepaald dat LEDverlichting inclusief passend dimscenario standaard wordt toegepast binnen de gemeente, kan ledverlichting tegenwoordig naar legio wensen van de gebruiker en omgeving worden aangepast. Denk daarbij aan het schakelen tussen verschillende lichtkleuren binnen één armatuur, het dimmen van slechts specifieke LEDs (bijvoorbeeld de LEDs ten behoeve van verticale verlichting), het nog nauwkeuriger richten van de lichtbundel Door armaturen uit te rusten met één of twee Zhaga-connectoren kunnen armaturen toekomstbestendig worden gebouwd en kan in een later stadium bepaald worden welke sensoren en/of communicatiemodules aangesloten worden aan het armatuur. In Heemstede zijn al 900 armaturen uitgerust met een Zhaga connector.

Door strategische herplaatsing van deze armaturen kan Heemstede anticiperen op toekomstige wensen van andere functies buiten Openbare Verlichting, zonder zwaar te investeren in een volledige uitrusting met Zhaga connectoren waarvan slechts beperkt geprofiteerd kan worden binnen een onbemeterd netwerk. Inmiddels heeft de gemeente Heemstede ruim 2.800 led armaturen (58%). Energiebesparing en voortgang Energieakkoord: Dat Heemstede nu beschikt over zo’n ruime hoeveelheid LED armaturen is het resultaat van de extra inspanning op vervangingen om een toename van verouderde armaturen te voorkomen. Deze extra inspanning heeft geresulteerd in een jong areaal, waarbij nog maar één zesde van de armaturen de komende beleidsperiode in aanmerking komt voor vervanging. Hierdoor is de verwachting dat er meer ingezet kan worden op het versneld vervangen van de grootverbruikers en vervangingen van fluorescentielampen (kwikhoudend). De vervangingen hebben al geresulteerd in een energiebesparing Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

44 van 62

van 31,1% in 2020 ten opzichte van 2013, waarbij inmiddels 66,6% van de openbare verlichting energiezuinig is. Hiermee zijn de eerste en vierde doelstelling van het SER Energieakkoord behaald. Door het versneld vervangen van grootverbruikers en een aantal kwikhoudende lampen, zal naar verwachting ook de tweede doelstelling van het SER Energieakkoord worden gerealiseerd. Deze doelstelling houdt in dat er in 2030 een energiebesparing van 50% wordt bereikt ten opzichte van het jaar 2013. Voortgang nergieakkoord aarverbruik ( Wh) 900.000 800.000 00.000 600.000 500.000 00.000 300.000 200.000 100.000 0

202

2026

2025

202

2023

Doelstelling volgens nergieakkoord 2020

2022

2021

2020

2019

2018 aarverbruik energie

Doelstelling volgens nergieakkoord 2030

Figuur 6-1: Energieverbruik en voortgang energieakkoord

Beheer van het OV-net: De openbare verlichting heeft in Heemstede grotendeels een eigen voedingsnet, dat door de gemeente is aangelegd. In de afgelopen beleidsperiode heeft de gemeente besloten om het beheer van het verlichtingsnetwerk over te dragen aan Stedin. Voor de komende beleidsperiode heeft de gemeente besloten om Stedin opnieuw aan te stellen als verantwoordelijke voor het beheer van het openbaar verlichtingsnetwerk. Dit betekent dat Stedin de verantwoordelijkheid draagt voor de veiligheid en het onderhoud van het netwerk. Ook is Stedin verantwoordelijk voor het aansluitpunt, dat wil zeggen het punt waar het openbaar verlichtingsnetwerk aansluit op het netwerk van Stedin. Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

45 van 62

Het is belangrijk dat het openbaar verlichtingsnetwerk goed wordt onderhouden en regelmatig wordt geïnspecteerd om ervoor te zorgen dat de veiligheid van de inwoners van Heemstede gewaarborgd blijft. Door het netwerk onder te brengen bij Stedin kan de gemeente erop vertrouwen dat het netwerk goed wordt beheerd en onderhouden. Dit draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid van de gemeente.

Laadlantaarn: Tijdens de afgelopen beleidsperiode is er meerdere keren gesproken over de mogelijkheid om laadlantaarns te gebruiken in Heemstede. De inzet van een laadlantaarn waarbij de laadfunctie gekoppeld wordt aan de verlichtingsfunctie is beperkt omdat in dat geval de laadfunctie alleen zal werken als de verlichting brandt. Aparte schakelingen van de verlichtingsfunctie en de laadfunctie voor een laadlantaarn zijn nodig om een goed functionerend laadnetwerk in de gemeente te creëren. Het ontbreken van een goedgekeurde laadlantaarn beperkt op dit moment de inzet van laadlantaarns tot pilots, mits de netbeheerder mee wil werken aan een test met “niet goedgekeurde” laadlantaarns. Een test met laadlantaarns is voor Heemstede relevant met de uitdagingen van: een onbemeterd netwerk, externe netbeheerder, onderzoek naar de mogelijke aansluiting voor verlichtings- en laadfuncties, eigendom van de laadlantaarn en de contractuele mogelijkheden en beperkingen van een 3 partijen contract (gemeente, netbeheerder en Charging Point Operator). De opgedane kennis kan direct omgezet worden zodra een goedgekeurde laadlichtmast beschikbaar komt. Het beleidsplan Openbare verlichting voorziet slechts in het faciliteren van een pilot met laadlantaarns.

Een mogelijke pilot is in lijn met de evaluatie ‘Gebiedsgerichte aanpak publieke laadinfrastructuur Heemstede’, maar maakt geen onderdeel uit van het budget Openbare Verlichting en zal anders gefinancierd dienen te worden. Een Nederlandse leverancier van stalen lichtmasten heeft een laadlantaarn ter keuring aangeboden aan de bevoegde instantie. Het inzetten van laadlantaarns kan een positieve bijdrage leveren aan het beperken van het straatmeubilair, de mogelijkheid tot gemakkelijkere acceptatie van laadfunctie in een straat, het laadnetwerk in de gemeente uit te breiden en daarmee de duurzaamheid van Heemstede te bevorderen.

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

46 van 62

Bijlage 1

Richtlijn Lichthinder: Grenswaarden voor de maximale lichtsterkte van armaturen

Tabel 0-1: Grenswaarden voor de maximale lichtsterkte van armaturen of delen van samengestelde armaturen in de richting van omwonenden ter voorkoming van lichthinder (Tabel 7.2 in de ‘Richtlijn Lichthinder’).

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

47 van 62

Bijlage 2

MVI Overzicht van eisen en gunningscriteria

Onderstaand een overzicht van de eisen en gunningscriteria zoals deze zijn opgenomen in het milieucriteria voor maatschappelijk verantwoord inkopen (Bron: Rijksoverheid MVI-criteriatool openbare verlichting).

• • •

• • •

Eis 1 Toepassen ledverlichting: 1. In nieuwe situaties en bij vervanging of vernieuwing in de bestaande situatie worden lichtbronnen toegepast met minimaal energieklasse C volgens EU verordening 2019/2015. Eis 2 Levensduur ledsysteem: 1. Ledmodulen die worden toegepast, dienen een verwachte levensduur van 100.000 branduren te hebben en te voldoen aan L80F10 (LxFy waarde) en Tq 25°C. Eis 3 Dimbare OVL-installatie: 1. Bij nieuwbouw van OVL-installaties en bij complete vervanging van lampen en armaturen van bestaande OVL-installaties langs verkeerswegen: De OVL-installatie moet dimbaar zijn in minimaal twee dimstanden: tot minstens 10% van de maximale lichtopbrengst en het moet mogelijk zijn (lokaal of online) te programmeren dat de verlichting op intensiteit en veiligheid te schakelen valt . 2. Bij nieuwbouw van OVL-installaties en bij complete vervanging van lampen en armaturen van OVL–installatie, in woon- en verblijfgebieden: Het ledsysteem moet geschikt zijn om gedimd te worden en het moet minimaal statisch te programmeren Eis 4 Lichthinder wordt beperkt: 1. De lichtuitstraling van de OVL-installatie moet vallen binnen de grenswaarden als gesteld in de Richtlijn Lichthinder 2020 van de NSVV. Eis 5 Arbeidsfactor: 1. De arbeidsfactor voor de te installeren armatuur moet ≥ 0,90 zijn. Eis 6 Lichtkleur: 1. In woongebieden moet de CCT van lichtbronnen ≤ 3000

De relevante gunningscriteria voor openbare verlichting

•

GC1

Energiezuinige OVL-Installatie: Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

48 van 62

•

• • • •

1. Naarmate de [hier benoemen waar de uitvraag zich op richt; bijvoorbeeld een OVL-installatie of lichtbron plus armatuur, etc.] energiezuiniger is dan [X], wordt de inschrijving hoger gewaardeerd, levensduur, duurzaamheid, verbruik en LCA overzicht (footprint). GC2 OVL-installatie bestaat uit recyclebare of hernieuwbare materialen: 1. Dit deel van de inschrijving wordt hoger gewaardeerd naarmate: ▪ het percentage van het gewicht van de OVL-installatie dat afkomstig is uit gerecycleerde of biobased materialen hoger is; ▪ de onderdelen van de OVL-installatie gemakkelijker kunnen worden gedemonteerd, vervangen, hergebruikt en gerecycleerd: • de onderdelen van de OVL-installatie gemakkelijker kunnen worden gedemonteerd, vervangen, hergebruikt en gerecycleerd: • Demontage beschadigd de onderdelen niet. • Kunststofonderdelen bestaan uit één recyclebare polymeer of compatibele polymeren. • De bewezen beschikbare recyclingprocessen voor de verschillende materiaalstromen • De afwezigheid van gevaarlijke stoffen genoemd dan wel aangemerkt in REACh, Rohs, en Biocides Bij technische beperkingen graag uitleg waarom een genoemde stof technisch noodzakelijk is en hoe het gebruik gewaarborgd wordt Verder alle 6 reguliere MVI inkoopvoorwaarden waarbij de waarderingen als volgt beoordeelt worden GC3 Een beter plan circulaire economie wordt hoger gewaardeerd - bij voldoende aanbod: 1.

De inschrijver dient een plan van aanpak in, waarin wordt beschreven welke bijdrage wordt geleverd aan de circulaire economie door de opdracht waarop de aanbesteding betrekking heeft. GC4 Een beter plan circulaire economie wordt hoger gewaardeerd - bij onvoldoende aanbod: 1. De inschrijver dient een ontwikkelplan in te dienen, dat bij uitvoering leidt tot een zo circulair mogelijke omgang met grondstoffen gedurende de loop van het contract. GC5 Gebruik van een hoger percentage circulair materiaal wordt hoger gewaardeerd: 1. De inschrijver moet aangeven welk massapercentage van het toegepaste materiaal in het eindproduct wordt vertegenwoordigd door circulaire materialen, dat wil zeggen: hergebruikt, gerecycled en/of biobased. (= massa hergebruikt, gerecycled en/of biobased materiaal gedeeld door de totale massa). 2. Naarmate een groter aandeel van het toegepaste materiaal in het eindproduct circulaire materialen betreft, wordt de inschrijving hoger gewaardeerd, volgens de volgende factoren per categorie: [x]. Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

49 van 62

• •

GC6 Naarmate de verlichting energiezuiniger is, wordt dit hoger gewaardeerd: 1. Naarmate de inschrijver voor de lichtbronnen een gunstiger energielabel toepast dan energielabel C (volgens EU verordening 2019/2015) wordt de inschrijving hoger gewaardeerd. GC6 Een hoger percentage dan 5% social return wordt hoger gewaardeerd: 1. Naarmate de inschrijver voor de uitvoering van de opdracht een hoger percentage dan 5% social return op de [x] aanbiedt, wordt de inschrijving hoger gewaardeerd. De inschrijver dient in een plan van aanpak aan te geven in hoeverre hij zekerheid kan verschaffen dat de social return ook daadwerkelijk kan worden ingezet bij de opdracht. 2. De invulling van social return dient een relatie te hebben met de opdracht, maar hoeft niet in alle gevallen op locaties van de opdrachtnemer te geschieden. In het plan van aanpak moet ook worden beschreven op welke wijze voorkomen wordt dat er verdringing van personeel plaatsvindt door medewerkers uit de doelgroep social return.

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

50 van 62

Bijlage 3

Overzichtskaarten

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

51 van 62

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

52 van 62

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

53 van 62

Bijlage 4

Beeldkwaliteit basis / hoogwaardig

Basis: Lightronics Prunus A3/E4 op mast ongekleurd, conisch.

Lightronics Prunus A

Lightronics Prunus E Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

54 van 62

Conische mast, ongekleurd

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

55 van 62

Hoogwaardig 1 (lagere masten): Philips ClassicStreet op ClassicStreet-uithouders en -masten, RAL7017.

Philips ClassicStreet

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

56 van 62

ClassicStreet -uithouders en -masten

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

57 van 62

Hoogwaardig 2 (hogere masten): Lightronics Prunus E4 op Philips UrbanWave uithouders, masten RAL7017.

Lightronics Prunus E

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

58 van 62

Masten met Philips UrbanWave uithouders

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

59 van 62

Bijlage 5

Uitgangspunten berekeningen

In het beleidsplan Openbare Verlichting zijn 3 uitgangspunten benoemd voor de uitwerking van het scenario. Om tot een zo accuraat mogelijke berekening te komen zijn een aantal aannames gedaan en diverse uitgangspunten bepaald. In deze bijlage worden deze aannames en uitgangspunten nader beschreven. Bij het plaatsen van led verlichting als duurzame verlichting is het uitgangspunt dat deze tijdens de levensduur van het led armatuur twee keer tijdens de afschrijftermijn schoongemaakt worden. Voor wat betreft de prijzen van de werkzaamheden en materialen zijn prijzen aangehouden op basis van ervaringscijfers binnen Montad gerelateerd aan de huidige gemiddelde indicatieve marktprijzen. Bij de exploitatieberekening is geen rekening gehouden met maandelijks optredende transport en aansluittarieven per lichtmast. Dit zijn maandelijkse kosten welke dienen te worden betaald per lichtpunt binnen de gemeente. Uitgangspunt is dat er geen lichtpunten komen te vervallen, daarbij blijven deze kosten gelijk ten opzichte van de huidige situatie. In de berekening is rekening gehouden met de aan- en afsluittarieven van Stedin bij het vervangen van elke lichtmast. Hier zijn geen kosten gerekend voor het een eigen netwerk. Uitgangspunt voor de berekening is een export van de actuele areaalgegevens d.d. 01-01-2023.

Investerings- en exploitatiebepaling Voor het bepalen van de hoogte van de hoogte van de investerings- en exploitatiebedragen zijn de volgende uitgangsbedragen gehanteerd. Deze bedragen zijn samengesteld op basis van ervaring, kostprijzen op basis van huidige marktprijzen en indexatie van 14% op de prijzen van 2021. De prijzen zijn exclusief BTW en toeslagen zoals administratiekosten, projectleiding.

VERWIJDEREN VERLICHTINGSOBJECT**(prijspeil 2021) Verwijderen verlichtingsobject t/m 6 meter

€ 136,80

Verwijderen verlichtingsobject > 6 meter

€ 136,80

Verwijderen standaard OV aansluiting

€ 536,57 Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

60 van 62

VERVANGEN LICHTMAST**

(prijspeil 2021)

Vervangen verlichtingsobject t/m 6 meter

€ 127,20

Vervangen verlichtingsobject > 6 meter

€ 244,27

Vervangen standaard OV aansluiting

€ 216,00

BIJPLAATSEN LICHTMASTEN**

(prijspeil 2021) € 610,00

Aansluitkosten nieuwe lichtmast

VERVANGEN ARMATUUR**

(prijspeil 2021) € 29,02

Vervangen armatuur

LEVEREN LICHTMAST

(prijspeil 2021)

Basis

Hoogwaardig

Leveren mast verlichtingsobject 4 m

€ 320,00

€ 960,00

Leveren mast verlichtingsobject 6 m

€ 480,00

€ 1.440,00

Leveren mast verlichtingsobject 8 m +

€ 640,00

€ 1.920,00

LEVEREN ARMATUUR (DIMBAAR)*** (prijspeil 2021)

Basis

Hoogwaardig

Leveren standaard LED armatuur 18 Watt (t.b.v. lichtmast 4 m)

€ 512,00

€ 1.536,00 Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

61 van 62

Leveren standaard LED armatuur 24 Watt (t.b.v. lichtmast 6 m)

€ 560,00

€ 1.680,00

Leveren standaard LED armatuur 42 Watt (t.b.v. lichtmast 8 m +)

€ 880,00

€ 2.640,00

** Betreft kosten die voor de aannemer zijn. *** Betreft een inschatting van de prijzen van LED armaturen. In de uiteindelijke tabel zijn de totaalprijzen inzichtelijk gemaakt per scenario. In deze investeringsbedragen is een percentage van 15% verwerkt voor voorbereiding en uitvoeringsbegeleiding.

ONDERHOUD

(prijspeil 2021)

Remplace kosten per keer

€ 12,00

Schoonmaken armatuur/mast

€ 12,00

MILIEU CO2-uitstoot

€ 0,515 kg/kWh

Beleidsplan openbare verlichting gemeente Heemstede

62 van 62