Bijlage 1 Baggerplan 2025-2034.pdf

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

27

6

Duurzaamheid

Baggerwerken zijn noodzakelijk voor het behouden van voldoende afvoercapaciteit en waterberging. Baggeren is een ingrijpende activiteit met een grote impact op de omgeving en het milieu. Maar er zijn kansen om de omgeving te verbeteren en de impact op het milieu te verkleinen doordoor duurzaam (bagger)beheer van de watergangen. Dit hoofdstuk behandelt een aantal van deze kansen.

6.1 Nota Duurzaam Heemstede 2025-2030 Sinds 2016 heeft de gemeente Heemstede duurzaamheid vormgegeven in diverse programma’s. De huidige Nota Duurzaam Heemstede 2025-2030 is opgebouwd rond vier duurzaamheidsthema’s: ● Energietransitie ● Circulaire economie ● Ecologie en klimaatadaptatie ● Duurzame mobiliteit Het huidige tempo van verduurzaming blijkt onvoldoende om de doelstellingen voor 2023 te halen. Daarom is gekozen om bewust te versnellen met een aantal projecten binnen deze vier thema’s. Voor het uitvoeren van baggerwerkzaamheden liggen de kansen vooral in de circulaire economie waarbij de nadruk ligt op het hergebruiken en nuttig toepassen van materialen (baggerspecie) en beperken van CO2-uitstoot door materieel dat wordt ingezet bij de baggerwerkzaamheden.

6.2 Schoon en emissieloos bouwen Het kabinet heeft doelen en ambities opgesteld op het gebied van stikstof, CO₂ en fijnstof. Ook voor bouwmaterieel dat wordt ingezet in de bouwsector. Het programma Schoon en emissieloos bouwen (SEB) geeft, met diverse instrumenten, invulling en richting aan het tijdig behalen hiervan. SEB richt zich op het volgende bouwmaterieel: mobiele werktuigen, voertuigen en vaartuigen. In de routekaart SEB zijn drie ambitieniveaus opgenomen: minimum, basis en ambitieus. De gemeente Heemstede heeft het convenant SEB ondertekend en zet in op het basis ambitieniveau. Het basisniveau legt de lat iets hoger en geldt voor bouw-, sloop- én onderhoudsprojecten met een publieke opdrachtgever (en private opdrachtgevers die dat willen). Het basisniveau is opgesteld voor alle typen bouwmaterieel (mobiele werktuigen, voertuigen en vaartuigen). De overheid heeft hierbij de rol van opdrachtgever of initiatiefnemer. De minimumeisen uit dit niveau worden in de aanbestedingsopdrachten en contracten van de opdrachtgevers opgenomen. Voor elke eis geldt dat opdrachtgevers ook kunnen kiezen om de lat voor bepaalde klassen al hoger te leggen. Ook zijn opdrachtnemers (uiteraard) vrij om materieel in te zetten dat al voldoet aan een strengere eis.

6.3 Reductie schadelijke emissies De gemeente wil actief inzetten op de reductie van CO2-uitstoot. De volgende maatregelen reduceren de uitstoot van CO2, stikstof en/of fijnstof. Het beginpunt blijft het reduceren van het energiegebruik, zowel fossiel als duurzaam: ● Lokaal verspreiden of toepassen van geschikte bagger; ● Gebruiken van duurzame brandstoffen of energie; ● Gebruiken van emissie reducerende brandstoftoevoegingen; ● Gebruiken van nieuw brandstofefficiënt of energiezuinig bagger- en transportmaterieel; ● Bepalen van baggernut en baggernoodzaak.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

28

Verspreiden of lokaal toepassen Het transporteren van bagger kost veel energie en veroorzaakt het grootste gedeelte aan CO 2-uitstoot. Verspreiden van bagger op de kant betekent geen baggertransport. Als de milieuhygiënische kwaliteit van de bagger dit toelaat wordt verspreiden van baggerspecie aanbevolen. Binnen de gemeente Heemstede liggen vrijwel alle watergangen in stedelijk of bosrijk gebied, waardoor verspreiden op de kant grotendeels niet mogelijk is. Wel raden we aan om de kansen langs de watergangen te inventariseren. De inventarisatie vindt plaats tijdens de voorbereiding van de voorgenomen baggerwerken. Verspreiden van vrijkomende baggerspecie op de kant is binnen de gemeente Heemstede vaak niet mogelijk of gewenst, ook al voldoet de milieuhygiënische kwaliteit van de bagger aan de normen hiervoor. Ook in landelijk gebied kan verspreiden niet altijd wenselijk zijn, bijvoorbeeld in voedingsarme natuur, weidevogelgebied, ecologische bermen, bermen met ecologische potentie of op de bloemenvelden. Wij bevelen in deze gevallen aan de mogelijkheden voor het inrichten van weilanddepots te onderzoeken. Overige toepassingen moeten pas worden gebruikt, als alle mogelijkheden voor lokale toepassingen zijn verkend. Weilanddepots mogen tot 10 km afstand worden aangelegd, wat de CO- uitstoot significant reduceert (tabel 6.1).

Tekening TI25241-BP-TK-0201 toont de percelen van de gemeente die mogelijk geschikt zijn voor het verspreiden van baggerspecie. De korte transportafstanden reduceren de emissies van CO 2 (zie tabel 6.1), stikstof en fijnstof. De locaties zijn mogelijk ook geschikt als weilanddepot. Nadat de bagger is ingedikt, kan deze elders worden toegepast. Het transport van ingedikte bagger vereist minder transportbewegingen. De percelen van de gemeente die mogelijk geschikt zijn voor verspreiden of realisatie van een depot, liggen buiten stedelijk gebied en wordt gebruikt door een pachter. Met de pachter zullen er afspraken gemaakt moeten worden over de periode dat het perceel dan niet gebruikt kan worden en wanneer er gras ingezaaid wordt. Eventueel kan er een vergoeding worden afgesproken, op basis van de gewastarievenlijst van LTO. CO2- en stikstofuitstoot van baggerwerken Voor baggerwerken worden doorgaans fossiele brandstoffen (eventueel met een emissie reducerende toevoeging) gebruikt. Elektrisch materieel is nog beperkt beschikbaar. In tabel 6.1 staan de CO 2-emissies van diesel en biobrandstof, voor verschillende verwerkingslocaties. Tabel 6.1: CO2-emissies per 10.000 m3 bagger voor verschillende verwerkingslocaties en brandstoffen CO2-footprint transport van baggerspecie (ton CO2) Hoeveelheid slib (m³)

10.000

Afvoeren naar externe verwerker (50 km)

Afvoeren naar projectdepot (10 km)

Diesel

Duurzame brandstof HVO100

Diesel

Duurzame brandstof HVO100

50

4,8

10

1,0

Het verbranden van fossiele brandstoffen stoot naast CO 2 ook stikstof uit. De stikstofuitstoot kan negatieve effecten hebben op de doelstellingen voor voedingsarme natuur in omliggende Natura2000 gebieden. Als de gemeente haar stikstof uitstoot wil beperken, dan raden wij aan oude verbrandingsmotoren te weren. Realistische eisen aan verbrandingsmotoren staan in de routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

29

Kosten emissiereductie uitvoering Het verminderen van emissie tijdens baggerwerkzaamheden brengt extra kosten met zich mee. De extra kosten voor het gebruik van HVO ten opzichte van reguliere brandstof zijn ca. 20% op de brandstofprijs. Aangezien de brandstofkosten ten opzichte van de totale uitvoeringskosten slechts een klein deel betreft, zijn de meerkosten voor een baggerwerk daarmee in te schatten op een opslag van 2,5%. Bij de inzet van elektrisch materieel zijn de meerkosten nog wel veel hoger. Aannemers hebben nog niet in grote hoeveelheden elektrisch materieel beschikbaar en moeten daardoor veel investeren. In tabel 6.2 zijn de meerkosten voor de inzet van emissiearm materieel inzichtelijk gemaakt. Hierbij is gerekend met een basis van 100 voor het reguliere baggerwerk. Het uitvoeren van de baggerwerkzaamheden met een volledig emissiearme set (kraan en schuifboot) kan dan oplopen tot een factor 2,5 a 3. Tabel 6.2: Meerkosten ten opzichte van de basiseisen voor emissiearm baggeren Baggermethode

Basiseisen kraan en schuifboot

Emissiearme kraan, basiseisen schuifboot

Basiseisen kraan, elektrische schuifboot

Emissiearme kraan, elektrische schuifboot

Kraan vanaf de kant

100

125 tot 150

-

-

Kraan en schuifboot

100

175 tot 200

200

250 tot 300

In de routekaart van SEB zijn de eisen aan mobiele werktuigen opgenomen voor het door de gemeente Heemstede gewenste basisniveau. Bij de uitvoering van baggerwerk wordt gebruik gemaakt van schuifboten, middelzware mobiele werktuigen en zware vrachtwagens. In tabel 6.3 zijn de eisen voor dit materieel opgenomen behorende bij het basisniveau. Deze eisen dient de gemeente in de uitvraag voor uitvoeren van baggerwerkzaamheden mee te geven aan de aannemers. Tabel 6.3: Basisniveau mobiele werktuigen en vrachtwagens Materieel

Periode 2 (01-01-2025 – 31-122027)

Periode 3 (01-01-2028 – 31-12-2029)

Periode 4 (01-01-2030 en verder)

Middelzwaar mobiel werktuig

Stage IV met roetfilter

Stage IV met roetfilter

Stage IV met roetfilter (2030) 100% ZE (2035)

Zware vrachtwagens

Euro VI

Euro VI

Euro VI

Schuifboten

Geen eis emissienorm Minimaal 35% duurzame energiedragers

Minimaal emissies conform CCR II Minimaal 60% duurzame energiedragers

Minimaal emissies conform CCR II Minimaal 75% duurzame energiedragers

Volgens de routekaart is inzet van emissiearme kranen en/of elektrische schuifboten in de planperiode van dit baggerplan nog niet verplicht. Omdat de gemeente wel een duurzaamheidsambitie heeft vastgelegd, wordt in het kostenoverzicht vanaf 2030 de meerkosten voor inzet van emissiearm materieel als optie meegenomen. Circulaire toepassingen De volgende toepassingen voorkomen waardeverlies van geschikte bagger en mogelijke onnodige grondaanvoer: ● Verspreiden op de kant (gesloten natuurlijke kringloop); ● Gebruiken als bodemverbeteraar (venige bagger); ● Toepassen onder wegen of in geluidswallen (zanderige bagger); ● Toepassingen in ophogingen van bouwlocaties, en landbouw- en natuurgronden, gericht op het verbeteren van de bodemgesteldheid.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

30

Vraag naar en aanbod van bagger Wij bevelen aan nieuwbouw en infrastructurele projecten van de Gemeente Heemstede in de gaten te houden. De vraag naar grond is vaak tijdsgebonden. Om vraag en aanbod op elkaar aan te laten sluiten, kan de meerjarenplanning tot op zekere hoogte als flexibel worden beschouwd. Het in stand houden van de afvoerende functie van watergangen blijft echter het primaire doel voor het baggeronderhoud. Eigenschappen van bagger Wij raden aan om tijdens het waterbodemonderzoek eigenschappen van de bagger te onderzoeken, zoals de aanwezigheid van voedingsstoffen en de zeefkromme. Deze eigenschappen zijn belangrijk voor het vinden van hoogwaardige toepassing voor de bagger. Gebruikelijke toepassingen kunnen bovendien om dezelfde eigenschappen vragen. Idealiter wordt het waterbodemonderzoek op basis van de beoogde toepassingen uitgevoerd.

6.4 Waterkwaliteit en biodiversiteit Baggerwerken verstoren flora en fauna. De verstoring wordt geminimaliseerd via ecologische werkprotocollen en gedragscodes. De volgende maatregelen kunnen de waterkwaliteit en biodiversiteit positief beïnvloeden: ● Volledig verwijderen van voedingsrijke sliblagen; ● Afgedekt laten van voedingsrijke vaste bodems; ● Schoonmaken van plas-dras bermen van natuurvriendelijke oevers; ● Aanleggen van natuurvriendelijke oevers; ● Schoonmaken van aangrenzende duikers; ● Plaatselijk (on)dieper baggeren om het ecosysteem te versterken. Nalevering van voedingsstoffen Voor de waterkwaliteit van de watergangen is behalve de kwaliteit van het water zelf, tevens de kwaliteit van de waterbodem van belang. Hierbij speelt het aanbod van voedingsstoffen voor (micro)organismen een grote rol. Bij warme weersomstandigheden en nutriëntrijke omstandigheden kunnen vooral drijvende en in het water zwevende planten zich in snel vermeerderen en het water verstikken. Door de snelle toename van afbrekend organisch materiaal en het blokkeren van lichtinval, kan de hoeveelheid zuurstof in het water dan snel afnemen met vaak stank en (vis)sterfte tot gevolg. Bij hoge temperaturen vormt dit vooral in ondiepe, stilstaande wateren tevens een verhoogd risico voor het ontstaan van blauwalg en botulisme.

De gemeente heeft nog geen inzicht in de nutriëntenbelasting van de watergangen. ‘Vang de Watermonsters’ is een project dat de waterkwaliteit in Nederland al vijf jaar lang monitort. Voor de watergangen in de Gemeente Heemstede is de kwaliteit matig tot slecht. De kwaliteit is bepaald op basis van de ecosysteemtoestand, de helderheid van het water, en de stikstof- en fosforgehaltes in het water. De hoeveelheid voedingsstoffen in het water is wisselend, een aantal locaties scoort goed, maar het grootste deel scoort matig tot slecht.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

31

Afbeelding 6.1: Eindoordeel waterkwaliteit (vangdewatermonsters, Natuur&Milieu.nl) Wij raden aan om tijdens het waterbodemonderzoek de nutriëntennalevering te onderzoeken. Hiervoor worden de waterbodemmonsters en vaste bodem aanvullend geanalyseerd op fosfaat, sulfaat en ijzer. Op basis van de P/Fe- en S/Fe-ratio’s kan de mate van nalevering vanuit de verschillende bodemlagen bepaald worden. Met de uitkomsten van het onderzoek is dan de beste strategie te bepalen om nalevering vanuit de waterbodem te reduceren. Hierbij kan bijvoorbeeld gekozen worden om de volledige sliblaag te verwijderen of juist een restlaag op een voedselrijke ondergrond te laten liggen. Het uitvoeren van deze watersysteemanalyse brengt de onderstaande meerkosten met zich mee: (inschatting op basis van jaarlijks waterbodemonderzoek met 10 monstervakken). Tabel 6.4: Meerkosten waterkwaliteitsonderzoek Onderdeel

Kosten

Hoeveelheid

Totaal

Aanvullende analyse nutriënten slib

€ 80

10 stuks

€ 800

Aanvullende analyse nutriënten vaste bodem

€ 80

10 stuks

€ 800

Analyse resultaten, interpretatie en advisering

€ 105

20 uur

€ 2.100

Totale kosten per jaar

€ 3.700

6.5 Natuurvriendelijke oevers Natuurvriendelijke oevers hebben een geleidelijke overgang van water naar land. Dit geeft planten en dieren alle ruimte. Zo ontstaat een rijk en gevarieerd leven. De oevers zijn een beschutte leefomgeving voor bijvoorbeeld insecten, kikkers, padden, kleine zoogdieren en vissen. De oever- en waterplanten zijn een prima plek om te schuilen, op te groeien, voort te planten en voedsel te vinden. Dit alles levert een belangrijke bijdrage aan de verbetering van de ecologische waterkwaliteit. Daarnaast hebben natuurvriendelijke oevers vaak geen oeverconstructies nodig, waardoor grondstoffen zoals hout, kunststof en metaal gespaard blijven.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

32

Wat is een natuurvriendelijke oever? Een natuurlijkvriendelijk oever is een oever met een zeer flauw talud met een geleidelijke overgang van land naar water. Afbeelding 6.2 laat dit principe zien. Dit levert op: ● Meer en diversere leefruimte voor planten en dieren, wat leidt tot een robuustere biodiversiteit. ● Schoner water door de filterende eigenschappen van planten. ● Een aantrekkelijke en gezonde omgeving waarin iedereen kan genieten van groen in en langs het water. ● Dieren (bv. egels, amfibieën, huisdieren) kunnen makkelijker het water uitkomen.

Afbeelding 6.2: principe natuurvriendelijke oever (Bron: Veldgids ecologisch slootbeheer (Floron e.a. 2025) De gemeente Heemstede heeft een Groenbeleidsplan 2024-2033. Hierin wordt onder meer de thema’s klimaat en biodiversiteit benoemd. “Water heeft een aantrekkende kracht en Heemstede heeft veel watergangen die intensief voor recreatie worden gebruikt. (Harde) Beschoeiingen vormen een belangrijke verbinding tussen het water en onze grond; hierlangs wordt ook vaak gerecreëerd. Er kan in plaats van beschoeiing ook sprake zijn van natuurvriendelijke oevers. Dit zijn meer geleidelijke overgangen van water naar land. Deze natuurvriendelijke oevers zijn goed voor de biodiversiteit en daarmee goed voor het zuiveren van het water.” Daarnaast is recent ook de Omgevingsvisie Heemstede 2040 vastgesteld. Over de blauwe structuur wordt daarin het volgende gezegd: “Net als bij groen streven we bij deze groenblauwe dooradering naar een hoogwaardige kwaliteit en ruimte voor verbinding. Door het verbinden van groen en blauw versterken we de biodiversiteit. Het creëren van extra water levert ook een bijdrage aan het voorkomen van wateroverlast (meer waterberging), aan een verbetering van waterkwaliteit (een eis uit de Europese Kaderrichtlijn Water) en het kan helpen bij het voorkomen van hittestress. Ecologische oplossingen hebben daarbij de voorkeur boven puur technische oplossingen.

Waar mogelijk worden bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers aangelegd in plaats van beschoeiingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen houden we rekening met de wateropgave. We zorgen ervoor dat we het watersysteem klimaatbestendig maken en we toetsen of het watersysteem aanpassing behoeft.” Het Hoogheemraadschap zet ook actief in op de aanleg van natuurvriendelijke oevers in hun beheergebied. Waar het mogelijk is wordt aangesloten bij bestaande plannen. Zodra onderhoudswerkzaamheden gepland worden aan een kade of oeverbescherming, wordt dit gecombineerd met de aanleg van een natuurvriendelijke oever (indien mogelijk). Ook sluit het Hoogheemraadschap aan bij grotere projecten van bijvoorbeeld de provincie of gemeente. Onderhoud en aanleg van natuurvriendelijke oevers De eenvoudigste natuurvriendelijke oever heeft een flauw talud en een licht golvende oeverlijn. Het beheer van deze natuurvriendelijke oever bestaat voornamelijk uit het maaien. Natuurvriendelijke oevers

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

33

kunnen ook een zogenaamde plas-dras berm hebben. Plas-dras bermen moeten periodiek worden uitgekrabd, tegen verlanding en dichtgroeien. Wij adviseren om de plas-dras bermen tegelijk met de baggerwerken uit te krabben. De gewenste frequentie hiervoor is namelijk vergelijkbaar met de gangbare periode tussenin baggerwerken. Voor het maai-onderhoud van natuurvriendelijke oevers moet aangepast beleid worden opgesteld. Het maaien van de oevers vindt bij voorkeur plaats in september of oktober om planten en dieren te ontzien. Daarbij is het niet nodig om de iedere maaironde de gehele oever te maaien. De frequentie van het maaien moet zo laag mogelijk zijn, waarbij afwisselend delen van de oever gemaaid worden.

6.6 Bestrijding exoten Binnen de gemeente Heemstede komt grote waternavel voor. Deze waterplant komt uit Zuid-Amerika en heeft zich inmiddels door Europa verspreid. In België en Nederland is de plant aangemerkt als een exoot. De Grote Waternavel is vooral zichtbaar aanwezig in de Leidsche vaart en veel zijsloten. Door stroming richting het boezemgemaal Spaarndam en door de windrichting (ZW) verspreidt de plant zich steeds meer noordelijk. Vooral de zijsloten van het watersysteem zijn vatbaar voor nesteling van de plant. De plant heeft zich nog niet grootschalig verspreid langs de Ringvaart. Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft bijgehouden waar de plant zich genesteld heeft. Dit zijn hun waarnemingen op 18 februari 2025.

Afbeelding 6.3: waarnemingen grote waternavel (Hoogheemraadschap van Rijnland, feb. 2025) Bestrijding van de grote waternavel wordt opgenomen in het Programma Water van de gemeente. Voor de uitvoering van baggerwerkzaamheden in deze watergangen geldt dat voorafgaand aan het baggerwerk de waterplant zoveel mogelijk uit de watergang moet worden verwijderd. De vrijkomende baggerspecie moet daarna in droge omstandigheden worden verwerkt (op het land, weilanddepot of container), zodat de plant zich niet verder kan vermeerderen. Kosten voor het verwijderen van de grote waternavel zijn niet opgenomen in dit plan.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

34

7

Meerjarenplanning

In het baggerprogramma zijn de watergangen of delen daarvan opgenomen die in de periode 2025-2034 door de gemeente Heemstede gebaggerd moeten worden. Bij het opstellen van het baggerprogramma is de baggerstrategie beschreven paragraaf hoofdstuk 4 uitgewerkt.

7.1 Uitgangspunten baggerplanning Om vast te stellen welke watergangen in het programma worden opgenomen is als volgt te werk gegaan: ● toetsing per type water aan de minimale waterdiepten; ● minimale slibdikte van 0,15 meter; ● clustering van de te baggeren watergangen. Het gemeentelijke areaal is opgedeeld in 34 ruimtelijke clusters. Deze zijn weergegeven op tekening TI25241-BBP-TK-0101. De clusters zijn geografisch bepaald en benoemd naar de plaats/wijk en straat binnen de gemeente. De watergangen die door het Hoogheemraadschap worden gebaggerd, maar waarvoor de gemeente ontvangstplichtig is of meebetaalt aan de baggerwerkzaamheden vanwege de vaarweglegger, zijn opgenomen in 16 aparte clusters. Voor de clustering en planning is gebruik gemaakt van onderstaande werkwijze: ● watergangen met de grootste baggerachterstand eerst indelen; ● aaneengesloten delen en hetzelfde gebied in één jaar/baggerwerk; ● start uitvoering van baggerwerken in 2025.

7.2 Meerjarenplanning Aan de hand van bovenstaande aspecten is de voorkeursvolgorde voor het onderhoud van de watergangen bepaald. Op basis van de te onderhouden watergangen is de hoeveelheid te verwijderen baggerspecie bepaald en zijn de hieruit voortkomende kosten berekend. In bijlage 1 is de complete baggerplanning voor het onderhoud van de watergangen opgenomen. In tabel 7.1 zijn de totale kosten beheer en onderhoud watergangen samengevat. In het overzicht is het nutriëntenonderzoek en de meerkosten voor de inzet van volledig emissieloos materieel vanaf 2030 meegenomen. Daarnaast zijn in 2030 de kosten voor de controlepeilingen en actualiseren van het baggerplan verwerkt in de kosten voor voorbereiding en begeleiding. De genoemde bedragen zijn exclusief BTW en van prijspeil 2025. Er is een jaarlijkse indexatie van de kosten van 6% meegenomen. De kosten voor aanleg van NVO’s en exotenbestrijding is in dit plan niet opgenomen. De ligging van de watergangen met gepland jaar van baggeren is te vinden op tekening TI25241-BBP-TK0101 en in het baggerbeheerprogramma WIT.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

35

Tabel 7.1: Jaarlijkse kosten beheer en onderhoud watergangen Gemeente Heemstede Baggerjaar

Kosten Uitvoering (zie bijlage 1b)

Kosten Voorbereiding en begeleiding

Meerkosten Nutriëntenonderzoek

Meerkosten emissiearm baggeren

Totale kosten

2025

€ 166.429

€ 30.000

€ 3.700

nvt

€ 200.129

2026

€ 57.928

€ 31.800

€ 3.922

nvt

€ 93.650

2027

€ 146.668

€ 33.708

€ 4.157

nvt

€ 184.533

2028

€ 285.144

€ 35.730

€ 4.407

nvt

€ 325.281

2029

€ 300.772

€ 37.874

€ 4.671

nvt

€ 343.317

2030*

€ 415.995

€ 53.627

€ 4.951

€ 141.692

€ 616.266

2031

€ 310.051

€ 42.556

€ 5.249

€ 380.113

€ 737.968

2032

€ 210.706

€ 45.109

€ 5.563

€ 141.549

€ 402.928

2033

€ 100.036

€ 47.815

€ 5.897

€ 74.698

€ 228.446

2034

€ 116.415

€ 50.684

€ 6.251

€ 81.340

€ 254.690

* In 2030 is een update van het baggerplan meegenomen in de kosten voor voorbereiding en begeleiding

7.3 Aanbevelingen Hoeveelheden Voor het vaststellen van de huidige onderhoudstoestand is gebruik gemaakt van de uitpeilingen van uitgevoerde baggerwerkzaamheden in combinatie met indicatieve peilingen met een interval van ongeveer 250 meter. Op basis van deze peilingen kan een goede inschatting van de te baggeren hoeveelheid worden gemaakt. We adviseren om voorafgaand aan het uitvoeren van baggerwerk een nieuwe inpeiling uit te voeren met een interval van 50 meter (stedelijk). Kwaliteit De in dit baggerplan genoemde kwaliteiten zijn gebaseerd op niet gebiedsdekkende historische onderzoeksdata aangevuld met kwaliteitsonderzoek uitgevoerd in de afgelopen jaren. Hoewel dit wel een goede indicatie geeft voor het totaal zal dit in de praktijk afwijken. Voordat een baggerwerk wordt uitgevoerd, moet altijd eerst een milieuhygiënisch waterbodemonderzoek conform NEN 5720 uitgevoerd worden om de actuele milieuhygiënische kwaliteit vast te stellen. Actualisatie baggerplan De looptijd van dit baggerplan is 10 jaar. De hoeveelheden en kosten zijn berekend op basis van een aantal uitgangspunten, waaronder een inschatting van de slibaanwas. We raden aan om dit baggerplan in 2030 wederom te actualiseren en hier onder andere de ervaringen uit de baggerwerken van de komende jaren mee te nemen.

Onvoorziene achterstanden op basis van controlepeilingen Op basis van de controlepeilingen wordt berekend of het geplande jaar van baggeren nog steeds actueel is. Wanneer dit verschilt met de huidige planning kan de baggerplanning aangepast worden. Indien een watergang eerder dan het geplande jaar van baggeren niet meer voldoet aan de minimumeisen voor waterhuishouding kan het geplande jaar van baggeren vervroegd worden tot minimaal 1 jaar na de controlepeilingen. Eventueel kan het geplande jaar van baggeren ook verder in de toekomst verschoven worden indien de urgentie zeer laag blijkt te zijn.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

36

Uitpeilingen Na de uitgevoerde baggerwerkzaamheden dient een uitpeiling uitgevoerd te worden om de nieuwe situatie vast te leggen en de onderhoudsstatus te updaten. Tevens kunnen deze als controlemiddel van de baggerwerkzaamheden gebruikt worden. Dynamisch beheersysteem Het baggerplan is een statisch document dat eenmalig wordt vastgesteld. De onderhoudstoestand van watergangen is echter continu aan veranderingen onderhevig. Door het eerder uitvoeren of juist uitstellen van baggerwerkzaamheden verandert de situatie zoals deze in het baggerplan is opgenomen. Ook kunnen (kosten van) baggermethoden, verwerkingslocaties, slibaanwas e.d. in de loop van de tijd afwijken van de uitgangspunten zoals in dit plan opgenomen. Met een dynamische beheerapplicatie, zoals WIT Meerjarenplanning, kan direct gestuurd worden en is de onderhoudstoestand actueel bij te houden.

Voorbereiding project Op het moment dat een baggerwerk voorbereid gaat worden, zijn de onderstaande te nemen stappen belangrijk: ● Checken scope: Klopt de scope van het baggercluster nog of hebben tussentijds aanpassingen plaatsgevonden? Is de scope niet te verbrokkeld?; ● Uitvoeren peilingen (SIKB 2501, Richtlijn baggervolumebepaling) ● Controle op te baggeren profiel: klopt de legger nog? ● Bepalen baggernoodzaak en te baggeren profiel; ● Milieukundig onderzoek (NEN 5720); ● Ecologisch onderzoek; ● Besteksvoorbereiding en aanbesteding, waarbij de eisen en wensen uit de SEB meegenomen worden. Lokale verwerking baggerspecie Uit oogpunt van duurzaamheid en kostenbesparing bevelen wij aan om de baggerspecie zoveel mogelijk op aangrenzende percelen te verspreiden of in lokale depots toe te passen. De gemeente Heemstede heeft een aantal percelen in bezit waar mogelijk baggerspecie kan worden verspreid of tijdelijk opgeslagen. Bij het voorbereiden van baggerwerkzaamheden adviseren we om met de pachters van deze percelen afspraken te maken over het toepassen van specie op hun perceel.

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

37

8

Verantwoording

Referenties ● Rapport Bodemkwaliteitskaart regio IJmond, Anteagroup, projectnummer 0466267.100, 22 april 2021 ● Nota bodembeheer, Anteagroup, projectnummer 0474045.100, 12 juli 2022 ● Beschrijving archeologisch belang tien gebieden, Provincie Noord-Holland ● Baggerplan gemeente Heemstede 2020-2029, Tijhuis Ingenieurs, TI19158, oktober 2019 ● Legger Oppervlaktewateren 2018, Hoogheemraadschap van Rijnland, 23-11-2018 ● Waterschapsverordening de Rijnlandse Keur, Hoogheemraadschap van Rijnland, 29-09-2025 ● Diverse tekeningen en rapporten van uitgevoerde waterbodemonderzoeken ● NGE-Risicokaart gemeente Heemstede (Historisch vooronderzoek Niet Gesprongen Explosieven), REASeur0, kenmerk 72913 / RO-180030 v2.0, 5 oktober 2018 ● Omgevingsvisie Heemstede 2040 – “Duurzaam ontwikkelen, kwaliteit behouden”, Bureau Nieuwe Gracht, Ontwerp -22 mei 2025 ● Programma Heemstede Duurzaam 2025-2023 versie 2, gemeente Heemstede; ● Programma Schoon en Emissieloos Bouwen, https://www.opwegnaarseb.nl/ ● Regeling van 13 december 2007 (nr. DJZ2007124397), houdende regels voor de uitvoering van de kwaliteit van de bodem (Regeling Bodemkwaliteit), Staatscourant 2007, nr. 247. ● Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van 22 maart 2012 tot wijziging van de Regeling bodemkwaliteit (actualisering verwijzingen normdocumenten en technische aanpassingen 2012), Staatscourant 2012, nr. 6111.

● Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van 29 november 2018 tot wijziging van de Regeling bodemkwaliteit (actualisering verwijzingen normdocumenten 2018.2) en enkele andere regelingen (verwijzing naar normdocumenten), Staatscourant 2018, nr. 68042 ● Richtlijn Baggervolumebepalingen, Richtlijn SIKB 2501, Versie 2.1, 26 maart 2020. ● Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie, Rijksoverheid, 13 december 2021. ● Advieslijst voor PFAS, Bodem+, 12 juli 2019. ● Gedragscode soortenbescherming gemeenten 2025, Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland, versie 2, juni 2025, stadswerk.nl

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

38

Contact Vestiging Hoorn Dampten 24C 1624 NR Hoorn

Vestiging Amersfoort Softwareweg 4-B 3821 BP Amersfoort Vestiging Joure Madame Curieweg 27 8501 XC Joure T 088 3272 000 E info@tijhuisingenieurs.nl www.tijhuisingenieurs.nl

Baggerplan gemeente Heemstede / Actualisatie Baggerbeleid- en beheerplan 2025 – 2034

39