BI Bijlage 4 Variantenvergelijking wandeltunnel Heemstede 202000925.pdf

Variantenvergelijking wandeltunnel Heemstede/Laan van Leijduin. GJScholte, 25-09-20

Inleiding : NABO Leijduin (geo.085, km.23.224) kan gesaneerd worden na de realisatie van een alternatief binnen maaswijdte-afstand. In ontwerpsessies met o.a. gemeente, natuurmonumenten en andere stakeholders zijn een aantal alternatieven bekeken en is besloten tot realisatie van een tunnel voor voetgangers (met fiets aan de hand). Daarmee wordt de functie van de NABO één op één behouden uitgezonderd rolstoelen, scootmobiels etc. welke overigens van de 500 m verderop gelegen mini-AHOB ‘Manpadslaan’ gebruik kunnen maken. Voor de tunnel zijn twee varianten voorhanden : 1. Ombouw van een bestaande duiker tot voetgangerstunnel. 2. Nieuwbouw van een voetgangerstunnel. Voor het voortraject van- en verdere details in de verkenning wordt verwezen naar diverse voorgaande documenten zoals verkenningsmemo, ontwerprapportages en bespreekverslagen.

Beschrijving tunnel-varianten : 1. Ombouw bestaande duiker tot wandeltunnel : Onder het spoor liggen diverse duikers/tunneltjes welke bij het waterleidingbedrijf ‘Waternet’ in gebruik zijn/waren. Op kilometer 22,91 ligt een tunnel welke in gebruik is voor personeel-diensttunnel. Deze dient als voorbeeld van de ombouw van een bestaande duiker iets verderop aan de rand van het Waternet terrein. Personeeltunnel Waternet (voorbeeld hoe de bestaande tunnel na aanpassing er uit gaat zien)

Pagina 1 van 5

Op kilometer 23.09 ligt een dubbele duiker welke nu een tweetal waterleidingbuizen (diam 600 mm.) herbergt. De waterleidingbuizen zijn buiten gebruik, reden waarom Waternet heeft aangegeven de duiker niet meer nodig te hebben waardoor deze beschikbaar komt als alternatief voor de NABO. De tunnel staat echter volledig vol met water en vormt een verbinding tussen het oppervlaktewater aan beide zijden van het spoor. De tunnel is dus wél in gebruik bij waterschap ‘Rijnland’ en staat op hun tekeningen aangegeven als duiker. Het is echter de vraag of deze situatie legaal is en dit gebruik is overeengekomen met Prorail. Deze vraag staat momenteel uit bij de afdeling LJV. Vanwege de hoge waterstand zijn zowel de duiker als de waterleidingbuizen erin niet meer te inspecteren. Het laatst bekende inspectierapport dateert uit 2002. De tunnel is recent droog gepompt, opgemeten, op conditie geïnspecteerd en op sterkte doorgerekend. Uit dit alles blijkt : De afmetingen zijn 2 x 2 meter (maximaal vanwege koepelvormig plafond) waarmee de tunnel een gelijke doorsnede heeft als de huidige Waternet personeelstunnel. Dit is krap en voldoet niet aan de Prorail-voorschriften voor voetgangerstunnel : 2 x 2,3 m. Dispensatie van het voorschrift is dan ook nodig.

Bestaande (dubbele) duiker Waternet met -niet in gebruik zijnde- waterleidingbuis (voorbeeld hoe de bestaande tunnel na aanpassing er uit ziet)

De conditie van het tunneltje is redelijk. De benodigde herstelwerkzaamheden zijn oppervlakkig en overzienbaar. Uit de theoretische sterkteberekening volgt echter dat de tunnel niet voldoet aan de huidige normen. Na harding van een aantal parameters, gebaseerd op de beproeving van monsters van het metselwerk, volgt weliswaar een verbetering van de theoretische sterkte maar nog steeds blijkt de tunnel niet sterk genoeg voor de huidige spoorbelasting. Overleg met de vakdeskundige-regio leert dat : • Ook hier een dispensatie voor verkregen kan worden • Eventueel benodigde versterking van de tunnel door de regio wordt beoordeeld en eventuele verbeteringen zullen door Prorail-regio worden gefinancierd.

Pagina 2 van 5

Recent is een schetsontwerp gemaakt van de aanpassing van de tunnel. Met name de waterdichte afsluiting van in- en uitgangen zijn punt van aandacht en niet risico-vrij, evenals de benodigde drainage van de tunnel die vrijwel geheel onder het grondwater ligt. Referenties : • Inspectie-rapportage duiker Heemstede. Boonzaaijer 28-11-‘19 en APcon 08-05-‘20 • Constructieve veiligheid duiker Heemstede. APcon,03-04-‘20 • Voorontwerp aanpassing duiker tot voetgangerstunnel. APcon 15-07-‘20 • Diverse tekeningen, foto’s van Prorail, Waternet e.a.

2. Nieuwe wandeltunnel : In 03-’16 is een nieuwe (grote) tunnel geprojecteerd en beperkt ontworpen door de Tunnelalliantie. Deze fiets-/voetgangers tunnel is gepositioneerd vrijwel direct ten noorden van het Prorailonderstation en is te benaderen over het half verharde pad wat daar al ligt. Omdat deze tunnel bedoeld is als volledige fietstunnel zijn het schetsontwerp en de kostenraming door Antea teruggebracht naar een voetgangerstunnel conform de Prorail-ontwerpvoorschriften. De tunnel wordt daarmee beduidend hoger (2,00 x 2,30 m.) dan de bestaande Waternet-tunnel. De breedte is gelijk gehouden maar kan vanzelfsprekend naar wens vergroot worden. Dat geldt ook voor de steilheid van de trappartij, de afschuining van de in-/uitgang en de hoogte waardoor de tunnel meer comfort geeft.

Referenties : • Heemstede onderdoorgang Leijduin, haalbaarheidsstudie. Tunnelalliantie, 11-03-16 • Onderdoorgang Heemstede Leijduin, kostenraming. Antea, 23-07-20) • Ontwerp wandelbuis Almen-Hulzerdijk. Antea, 29-06-‘20

Pagina 3 van 5

Padenstructuur : Beide tunnels kunnen worden bereikt door paden op gronden van het landgoed-Leijduin aan de Westzijde en over gronden van de gemeente Heemstede aan de Oostzijde. Deze laatste toegang kan lopen via het pad naar het onderstation van Prorail en dan parallel aan het spoor maar er kan ook gedacht worden aan een pad richting het Waterschaps-museum waardoor het toeristisch karakter versterkt wordt Zie onderstaand :

De toeleidende paden naar de bestaande tunnel kruisen watergangen/spoorsloot aan west- en aan oostzijde van het spoor. Dit houdt in dat een simpel bruggetje en/of duiker moet worden gerealiseerd. In ontwerp en kostenraming van de bestaande tunnel is hiermee rekening gehouden. Verder is de padenstructuur voor beide tunnel-varianten minimaal verschillend en is dus vrijwel niet onderscheidend in beide varianten.

Pagina 4 van 5

Kostenraming : Beide voetgangerstunneltjes zijn geraamd met een nauwkeurigheid, passend bij de ontwerp-fase. Beide ramingen zijn beoordeeld en (na aanpassing) geaccordeerd door Prorail/Cost-engineering. Investeringskosten : Aanpassing van de bestaande tunnel : 1,20 mio € (bron : CE obv 1.04 mio € kostenraming) excl. sanering NABO excl. meerkosten van de tunnelversterking tbv de passagefunctionaliteit, financiering hiervan door regio excl. toeleidende paden Nieuwe tunnel excl. sanering NABO excl. toeleidende paden

: 2,0 mio € (bron : CE obv 1,93 mio € kostenraming)

Waarmee een nieuwe tunnel in investeringskosten ongeveer 800 k€ duurder is. Gezien de beperkte versus volledige levensduur van de bestaande respectievelijk nieuwe tunnel zal het LCC-verschil kleiner zijn.

Vergelijking tunnelvarianten :

Criteria Veiligheid

Aanpassing bestaande tunnel

+ Treinveilige oversteek mogelijk Sociaal beperkt veilig gezien de smalle/diepe tunnel

Functionaliteit voor gebruikers

Krappe tunnel Voetgangers moeten trappen op en af Vanwege historie wellicht aantrekkelijk

Maakbaarheid

0 Gelijke padenstructuur

Duurzaamheid

0 maximaal gebruikmaking van bestaande constructie

Risico’s

Risico waterdichte aansluiting extra kosten tgv versterking geen toestemming aanleg pad

Kosten (realisatie kosten)

Pagina 5 van 5

+ Treinveilige oversteek mogelijk Sociaal beperkt veilig gezien de smalle/diepe tunnel

0 Hoogte cf. OVS Vrijheid in afmetingen en vormgeving Voetgangers moeten trappen op en af

Risico’s TVP waarschijnlijk niet nodig Omleggen watergang

Bereikbaarheid

Nieuwe tunnel

1,20 mio €

0 TVP vereist

0 Gelijke padenstructuur

Nieuwe constructie

0 Risico Geen toestemming aanleg pad

2,0 mio €