ANTWOORD Vraag 260128 HBB nav Rekenkamerrapport ODIJmond.pdf

Vraag HBB nav Rekenkamerrapport ODIJmond In de presentatie en het rapport van het gezamenlijke rekenkameronderzoek ten behoeve van de deelnemende gemeenten aan de Omgevingsdienst IJmond staat onder andere dat het omzetcriterium niet zal worden behaald op 1 april 2026. HBB maakt zich hier zorgen over. Het was een stevige eis van het ministerie. Vragen: 1. Gaat dit een boete opleveren? Nee, er is momenteel geen boete die kan worden opgelegd. Er is wel wetgeving in ontwikkeling (Algemene Maatregel van Bestuur, AMvB) om te kunnen sturen op de robuustheidscriteria. Deze wetgeving is nog niet afgerond of van kracht. Er zijn tot op heden geen signalen dat er na vastlegging van wetgeving wel boetes worden opgelegd. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft aangegeven alleen te kunnen sturen via: 1) De AMvB; 2) Interbestuurlijk toezicht vanuit de provincie; 3) Niet meer beschikbaar stellen van rijksmiddelen aan niet robuuste diensten. In de huidige situatie zijn de rijksmiddelen aan ODIJmond zeer beperkt. De verwachting is dat ODIJmond op 1 april 2026 niet aan alle robuustheidscriteria voldoet die IenW stelt aan omgevingsdiensten. Op 30 april 2026 dient de eindrapportage bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat te zijn ingeleverd. Het niet voldoen aan alle eisen, maakt dat een omgevingsdienst niet robuust is volgens IenW.

Na 1 april 2026 vindt er een monitoring plaats via de Staat van VTH. Voor de omgevingsdiensten die nog niet voldoen aan de robuustheidscriteria wordt daarnaast voorzien in een halfjaarlijkse monitoring tot het moment dat zij dit wel zijn.

2. En is het nog te voorkomen door bv tijdelijk uitstel te vragen op een of meer onderdelen? Momenteel rondt ODIJmond het traject Toekomstbestendig ODIJmond af met als onderdelen de herijking financieringsstructuur en actualisatie van de GR en governance. Op 1 januari 2027 zijn deze van kracht. ODIJmond voldoet daarmee aan alle robuustheidscriteria van IenW, op het omzetcriterium na. Het bestuur van ODIJmond heeft aan IenW gevraagd rekening te houden met de wettelijke termijnen die samenhangen met de besluitvorming, voor bijvoorbeeld het aanpassen van een GR. Hoewel IenW positief kijkt naar de stappen die ODIJmond zet, biedt zij niet de extra ruimte in tijd richting 1 januari 2027.

3. En was dit niet halen van de targets te voorkomen geweest? Nee, daarvoor is het werkveld en de opgave te klein. IenW heeft de robuustheidscriteria in 2023 opgelegd. Voor omgevingsdiensten waarvoor het omzetcriterium te ver boven de omvang van de opdracht lag, was het niet mogelijk om binnen de gestelde termijn te voldoen aan dit criterium. Dat geldt ook voor ODIJmond. Op dit moment voldoen 4 van

de 27 omgevingsdiensten aan alle robuustheidscriteria. Deze lijken er vanuit IenW op gericht te zijn om grotere omgevingsdiensten te realiseren. Dat is de reden dat het bestuur allereerst koos om te werken aan een toekomstbestendige organisatie en ervoor koos om parallel hieraan ook toekomstscenario’s te verkennen waarin ODIJmond wel kan gaan voldoen aan alle robuustheidscriteria. Momenteel werkt ODIJmond aan de uitwerking van twee scenario’s; een fusie met een robuuste omgevingsdienst en zelfstandig robuust door inbreng van meerdere taken. Inbreng van meerdere taken is een besluit dat elke deelnemer individueel moet nemen. Voor beide scenario’s geldt dat eerst de basis op orde dient te zijn (toekomstbestendigheid). De herijking van de financieringsstructuur en de actualisatie van de GR zijn hier belangrijk onderdelen van. ODIJmond is dit traject in 2024 gestart met als opdracht dit in collegeperiode af te ronden. Dat loopt op schema. De planning van dit traject bevat het meest snelle, mogelijke spoor, met borging van een zorgvuldig proces richting deelnemers en raden en staten.