(A3) Raadsvoorstel Statushouders aan het werk.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 28 maart 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1232114 : IASZ : S.A. Meerhoff : Actief openbaar

Onderwerp Statushouders aan het werk

Kernboodschap Het college wil het re-integratie instrumentarium versterken. Hiermee kunnen werkzoekende statushouders met een bijstandsuitkering via intensieve begeleiding aan een baan geholpen worden. Het college vraagt de raad om incidenteel middelen aan de bestemmingsreserve ‘Opvang aandachtsgroepen’ te onttrekken.

Besluit B&W 1. De raad voor te stellen voor het versterken van re-integratie instrumentarium voor begeleiding van statushouders naar werk incidenteel middelen beschikbaar te stellen. In 2024 € 30.000 en in 2025 € 50.000; 2. De raad voor te stellen dit budget toe te voegen aan het re-integratiebudget van sociale zaken; 3. De raad voor te stellen hiervoor respectievelijk € 30.000 voor 2024 en € 50.000 voor 2025 te onttrekken aan de reserve ‘opvang aandachtsgroepen’ en hiermee af te wijken van de doelstelling van deze reserve; 4. De raad voor te stellen de begrotingswijziging voor 2025 te verwerken in de kadernota 20252028; 5. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving om advies te geven aan de raad (Astuk)

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 februari 2024

pagina 1 van 5

Besluit: 1. Voor het versterken van re-integratie instrumentarium voor begeleiding van statushouders naar werk incidenteel middelen beschikbaar te stellen. In 2024 € 30.000 en in 2025 € 50.000; 2. Dit budget toe te voegen aan het re-integratiebudget van sociale zaken; 3. Hiervoor respectievelijk € 30.000 voor 2024 en € 50.000 voor 2025 te onttrekken aan de reserve ‘opvang aandachtsgroepen’ en hiermee af te wijken van de doelstelling van deze reserve; 4. De begrotingswijziging voor 2025 te verwerken in de kadernota 2025-2028; De raad voornoemd,

de griffier,

pagina 2 van 5

de voorzitter,

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ Heemstede 2023.

Bevoegdheid De inzet van re integratie instrumenten is een bevoegdheid van het college op grond van de Reintegratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ Heemstede 2023. Het budgetrecht is een bevoegdheid van de gemeenteraad op grond van artikel 189 Gemeentewet.

Bestuurlijke achtergrond De bijstandsafhankelijkheid onder statushouders is groot. Landelijk ligt dit op 55,1%. In Heemstede zijn 104 personen van de 301 bijstandsontvangers statushouder. Het college wil alle statushouders aan het werk helpen. Een betaalde baan is belangrijk, zowel voor henzelf als hun kinderen en de maatschappij. Een deel van de statushouders in de uitkering is hier gekomen onder de oude wet inburgering (de ondertussengroep). Zij krijgen geen begeleiding vanuit het aanbod van de nieuwe Wet Inburgering. De bestemmingsreserve statushouders was bedoeld voor extra kosten binnen het sociaal domein na huisvesting van statushouders in de gemeente. Het saldo hiervan was op 31 december 2023 € 180.085. De nieuwe reserve dient ter dekking van de kosten die gepaard gaan met de realisatie en exploitatie van de opvang voor asielzoekers, Oekraïners en statushouders.

Motivering Voor deze extra inzet zijn de huidige middelen niet toereikend. Het voorstel is om middelen te onttrekken aan de reserve ‘opvang aandachtsgroepen’. In 2023 is met de nota reserves en voorzieningen 2023 de reserve ‘opvang statushouders’ van € 180.000 opgeheven en overgeheveld in de reserve ‘opvang aandachtsgroepen’. De begeleiding naar werk en participeren paste in de doelstelling van de ‘reserve opvang statushouders’ maar niet meer precies in de doelstelling van de reserve “opvang aandachtsgroepen”. Om toch het re-integratie instrumentarium te kunnen versterken en gezien het feit dat de reserve “opvang statushouders” hierin is opgegaan wordt voorgesteld nu af te wijken van de doelstelling van de reserve ‘opvang aandachtsgroepen’.

Argumenten Een deel van de statushouders in de uitkering is hier gekomen onder de oude Wet inburgering (de ondertussengroep). Zij krijgen geen begeleiding vanuit de nieuwe Wet Inburgering. Bij hun reintegratie ontvangen zij begeleiding van onze reguliere re-integratie partners. Begeleiding van deze doelgroep vraagt een intensieve aanpak. Om de kans op het vinden van een baan voor deze groep te vergroten willen wij de komende twee jaar een extra inspanning doen op de ondersteuning bij het vinden van werk. We verwachten hiermee de volledige ondertussengroep te hebben gescreend en te hebben begeleid.

pagina 3 van 5

Een baan zorgt voor het sneller leren van de Nederlandse taal, voor meer eigenwaarde, voor meer sociale contacten, voor zelfredzaamheid en een betere integratie in de samenleving. Bovenop de reguliere middelen voor re-integratie en de regionale middelen die gericht zijn op werkgevers willen wij de komende twee jaar extra budget inzetten voor intensievere begeleiding van specifiek de groep statushouders die al langer in de uitkering zitten. Re-integratiebudget en middelen Veranderopgave niet voldoende Begeleiding van de statushouders vraagt meer inzet en duurt langer. De re-integratiemiddelen zijn ondanks de verhoogde instroom van statushouders vanaf 2021 niet verhoogd. Met het enkele keren uitstellen van de Wet inburgering naar 2022 heeft het rijk voor de ondertussengroep tot 2026 totaal € 25.700 toegezegd. Deze middelen gebruiken wij voor het bekostigen van de afronding van inburgeringstrajecten van statushouders, voor de jaarlijkse bijdrage aan de Stichting Taalcoaches, voor trainingen rondom financiële zelfredzaamheid van deze groep. Inzet bestemmingsreserve ‘opvang aandachtsgroepen’ Aan de raad wordt gevraagd om een onttrekking uit de bestemmingsreserve ‘opvang aandachtsgroepen’. Deze reserve dient ter dekking van de kosten die gepaard gaan met de realisatie en exploitatie van de opvang voor asielzoekers, Oekraïners en statushouders.

Bij het vormen van deze reserve is het bedrag dat op 31 december 2023 nog in de bestemmingsreserve statushouders zat toegevoegd aan deze reserve. Het gaat om een bedrag van € 180.085. De reserve statushouders was opgebouwd uit reserves van de vorige Wet inburgering en het Sociaal programma statushouders uit 2018/2019 waar de gemeente rijksmiddelen voor ontvangen heeft. Ondanks dat het huidige doel van de bestemmingsreserve niet volledig aansluit bij de omschrijving, wordt voorgesteld een deel van de bestemmingsreserve voor de begeleiding van statushouders in te zetten.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen N.v.t.

Financiën Voor 2024 en 2025 is het de bedoeling een jobcoach in te zetten binnen de IASZ voor 2 tot 3 dagen per week. Deze jobcoach kan de ondertussengroep begeleiden, maar ook de statushouders die na het inburgeringstraject nog niet uitgestroomd zijn naar betaald werk. De extra inzet van deze jobcoach kost naar verwachting zo’n € 50.000 per jaar. Vanuit het budget Veranderopgave inburgering kan in 2024 € 20.000. worden ingezet om een deel van de kosten te dekken. Er zijn aanvullende middelen nodig van € 30.000 in 2024 en € 50.000 in 2025. Voorstel is om deze middelen te onttrekken aan de reserve ‘opvang aandachtsgroepen’. In 2023 is met de nota reserves en voorzieningen 2023 de reserve ‘opvang statushouders’ van € 180.000 opgeheven en overgeheveld in deze reserve ‘opvang aandachtsgroepen’. De nu voorgestelde onttrekking paste in de doelstelling van de ‘reserve opvang statushouders’ maar niet meer precies in de doelstelling van de reserve “opvang aandachtsgroepen”. Om toch het re-integratie instrumentarium te kunnen versterken en gezien het feit dat de reserve “opvang statushouders” pagina 4 van 5

hierin is opgegaan wordt voorgesteld nu af te wijken van de doelstelling van de reserve ‘opvang aandachtsgroepen’.

Samenwerking en communicatie De Intergemeentelijke afdeling sociale zaken zal de benodigde inzet organiseren.

Planning/uitvoering Zo spoedig mogelijk na een positief besluit van de raad zal een jobcoach ingezet worden.

Bijlage(n) N.v.t.

pagina 5 van 5