52a. Presentatie Afvalwater zuiveren 7 september

Van toilet tot oppervlaktewater De waterketen van Rijnland Gemeenten en waterschap: één keten, gezamenlijke keuzes

Waarom een waterschap? Water houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Rijnland werkt aan waterveiligheid, voldoende water en schoon en gezond water. Gebiedsgericht Het watersysteem bepaalt de schaal, niet de bestuurlijke grens. Lange termijn Dijken, gemalen en zuiveringen functioneren tientallen jaren. Eigen bestuur Democratische afweging binnen de wateropgaven. Eigen financiering Gerichte heffingen voor watersysteem en zuivering. Gemeente en waterschap Twee democratische besturen, met een verschillend perspectief. GEMEENTE WATERSCHAP Gemeenteraad Verenigde Vergadering College van B&W Dijkgraaf en hoogheemraden Burgemeester Dijkgraaf Brede lokale belangen Functionele waterbelangen Gemeentegrens Watersysteem en gebied Gemeentelijke belastingen Waterschapsbelastingen GELIJKWAARDIGE OVERHEDEN Eén inwoner, meerdere organisaties De inwoner ervaart één voorziening. Bestuurlijk is de keten verdeeld De prestatie ontstaat in de hele keten, niet bij één organisatie. DRINKWATER Drinkwaterbedrijf GEBRUIK Huishouden & bedrijf INZAMELING Gemeente ZUIVERING Rijnland OPPERVLAKTEWATER Gezonde leefomgeving Waar komt al dat water vandaan? Afvalwater én schoon water komen samen in hetzelfde systeem.

Huishoudens Toilet, douche, keuken Bedrijven Proces- en bedrijfsafvalwater Regenwater Daken, straten en pleinen Rioolvreemd water Grondwater, drainage en lekkage AFVALWATERZUIVERING Iedere extra kuub moet worden verpompt en behandeld. Bestuurlijke vraag: welk water hoort echt thuis op de zuivering? De waterketen in één beeld Van bron tot schoon oppervlaktewater. WONING & BEDRIJF GEMEENTELIJK RIOOL GEMAAL & PERSLEIDING AWZI GEMEENTE RIJNLAND Wat gebeurt er op een AWZI? Vijf stappen, uitgelegd zonder procestechniek. 1 Grof vuil Roosters verwijderen doekjes, plastic en ander grof materiaal. 2 Zand & slib Zware en bezinkbare deeltjes worden afgescheiden. 3 Biologie Micro-organismen breken vervuiling af en verwijderen nutriënten. 4 Scheiding Water en actief slib worden van elkaar gescheiden. 5 Effluent Gezuiverd water gaat terug naar het oppervlaktewater. De motor van de zuivering is een gecontroleerd ecosysteem van micro-organismen. Wat halen we uit het water? Afvalwater wordt steeds meer een bron van water, energie en grondstoffen. AFVALWATER GEZUIVERD WATER Naar oppervlaktewater en mogelijk vaker naar hergebruik. ENERGIE Biogas en eigen energieopwekking. GRONDSTOFFEN Terugwinning en circulaire toepassingen. RESTSTROMEN Roostergoed, zand, slib en probleemstoffen. Een groot, onzichtbaar systeem 24 uur per dag, bij droogte én piekbuien.

1,3 mln inwoners 17 AWZI’s 90 riool- en pompgemalen 300 km afvalwatertransportleidingen Bijna nooit mogen falen Afvalwater raakt direct aan hygiëne, volksgezondheid, leefomgeving en waterkwaliteit. De druk stapelt zich op Techniek, wetgeving, klimaat en uitvoerbaarheid komen tegelijk samen. Veroudering Assets en leidingen naderen einde levensduur. Waterkwaliteit Strengere eisen en nieuwe stoffen. Klimaat Piekbelasting, droogte en onzekerheid. Energie Emissies, netcongestie en verduurzaming. Capaciteit Krappe arbeidsmarkt en marktcapaciteit. Digitalisering Slim sturen én cyberweerbaarheid. De uitdaging is niet één groot project, maar het gelijktijdig beheersen van een stapeling van opgaven. Van constante aanvoer naar piekbelasting Een grotere zuivering is niet altijd de doelmatigste oplossing. DROGE DAG Voorspelbare, relatief geconcentreerde aanvoer PIEKBUI Veel extra water, wisselende aanvoer en risico op overstorten AFKOPPELEN BERGEN SLIM STUREN KETENOPTIMALISATIE De zuivering van morgen Niet alleen groter, maar vooral slimmer, schoner en circulair. SCHONERE OUTPUT Nutriënten, medicijnresten en microverontreinigingen. MINDER ENERGIE & EMISSIES Energiezuinige processen en beperking van uitstoot. GRONDSTOFFEN TERUGWINNEN Reststromen benutten en kringlopen sluiten. SLIMMER STUREN Realtime data, modellen en ketenbrede optimalisatie.

Innovatie is geen extraatje, maar een manier om kwaliteit, ruimte, energie en betaalbaarheid in balans te brengen. Gemeente en Rijnland hebben elkaar nodig Optimalisatie per organisatie kan suboptimalisatie van de keten worden. GEMEENTE RIJNLAND Hemelwater afkoppelen Riolen en gemalen onderhouden Rioolvreemd water terugdringen Waterketen vroeg meenemen in gebiedsontwikkeling Data en prognoses delen Capaciteit tijdig inzichtelijk maken Transport en zuivering betrouwbaar houden Ketenbreed data en prognoses delen Investeringen en beperkingen vroeg aangeven Samen innoveren en slim sturen ÉÉN KETEN Vier dilemma’s zonder eenvoudig antwoord Niet kiezen tussen goed en fout, maar tussen publieke waarden. BETAALBAARHEID WATERKWALITEIT Wanneer investeren in verdergaande zuivering? INVESTERINGSRUIMTE ROBUUSTHEID Hoeveel reserve en redundantie willen we? EIGEN TAAK KETENOPTIMALISATIE Waar ligt de maatschappelijk beste maatregel? BEWEZEN TECHNIEK INNOVATIE Hoeveel onzekerheid accepteren we om te versnellen? Uitstellen is óók een keuze: risico’s, kosten en milieuprestaties verschuiven mee naar de toekomst. DRIE BOODSCHAPPEN Niet kiezen tussen goed en fout, maar tussen publieke waarden. 1 De waterketen is één systeem 2 Samenwerking bepaalt het resultaat 3 Keuzes werken lang door De inwoner en het oppervlaktewater merken niets van onze taakverdeling.

Ruimte, riolering, transport en zuivering beïnvloeden elkaar direct. Investeren, temporiseren of innoveren heeft gevolgen voor volgende bestuursperioden. SLOTVRAAG Als we de waterketen vandaag opnieuw mochten ontwerpen, zouden we haar dan langs onze huidige organisatiegrenzen inrichten? Volg ons op social media