4. Zienswijze Heemstede op het voorstel voor de versterking van de MRA-samenwerking d.d. 14 mei 2021..pdf

Van College van Burgemeester en Wethouders Heemstede Zienswijze gemeente Heemstede op het voorstel van de Transitiecommissie voor de versterking van de samenwerking in de Metropoolregio Amsterdam Ten aanzien van het voorstel van de Transitiecommissie voor de versterking van de samenwerking in de MRA hebben wij -gehoord de raadscommissie Middelen- de volgende zienswijze. Algemeen Heemstede vindt regionale samenwerking belangrijk. Met de ondertekening van het samenwerkingsconvenant in 2017 is Heemstede aangesloten bij de MRA. Verder is het goed hier te benadrukken dat de MRA geen zelfstandig bestuursorgaan of extra bestuurslaag is, maar een samenwerkingsverband van gemeenten en provincies waarin alle deelnemers hun commitment afgeven op de gezamenlijke ambities en agenda. Wij zijn en maken samen de MRA. Wij constateren dat het voorstel van de Transitiecommissie op onderdelen leidt tot een stevigere rol van de individuele deelnemers. De belangrijkste verbeteringen daarin zijn: Alle deelnemers zijn rechtstreeks vertegenwoordigd in de Algemene Vergadering, waar in de oude situatie de deelnemers via afvaardiging op niveau van de deelregio’s waren vertegenwoordigd; De raden en staten worden eerder betrokken en de positie van de Raadtafel wordt versterkt; Alle deelregio’s hebben zitting in alle MRA Platforms. In die zin is het voorstel een stap in de goede richting.

Of de aanbevelingen van het evaluatieteam (bijvoorbeeld de tweede) worden gerealiseerd hangt echter mede af van de wijze waarop samen invulling wordt gegeven aan het voorstel. Daar hangt veel van af en mee samen. Dat vraagt om een inspanning vanuit de MRA organisatie, maar ook een actievere rol van de betrokken colleges en raden. De ingezette versterking van de governance van de regionale samenwerking in Zuid-Kennemerland (mede als uitwerking van de door de Heemsteedse raad vastgestelde motie “Op kracht in de MRA”) ten behoeve van de uitvoering van de Zuid-Kennemer Agenda is daarbij een belangrijk instrument. Dit kan ons allen helpen om te sturen, agenderen en invloed uit te oefenen binnen de samenwerking in de MRA. Hieronder gaan wij nader in op enkele specifieke onderwerpen uit het voorstel van de Transitiecommissie Ambitie van de MRA In de zienswijze van Heemstede op de MRA Agenda 2.0 is aangegeven dat Heemstede met betrekking tot de regionale samenwerking met de gemeenten uit de regio Zuid-Kennemerland, de MRA en de provincie Noord-Holland een focus zou willen zien op de relevante thema’s.

De leidende principes daarbij zijn: Landschappelijke kwaliteit/cultuurhistorie: Ingezet wordt op een goed netwerk aan wandel- en (snel)fietsroutes; er moet een goede balans worden gevonden tussen recreatieve en toeristische ontwikkeling en het behoud van natuurwaarden in de Binnenduinrand. Mobiliteit: behoud van Heemstede-Aerdenhout als intercity station en ontwikkeling tot OV-knooppunt; de omlegging van de N201 als auto-, snelbus- en snelfietsverbinding;

1

Wonen: regionale samenwerking staat voorop bij het oplossen van knelpunten omtrent woningbouw en mobiliteit; woningbouw en mobiliteit gaan samen; woningbouw is gericht op starters, ouderen in bij voorkeur het middensegment om zo de doorstroom te bevorderen en op alternatieve woonvormen; Duurzaamheid: het stimuleren van het verlagen van het energieverbruik is een eerste stap in duurzaamheid; in het kader van de regionale energiestrategie (res) moet de regio een realistisch bod uitbrengen; gezien de beperkte mogelijkheden om elektriciteit op te wekken moet goed in samenwerking met de regio ingezet worden op innovatie op het gebied van warmte, zoals biothermie en geothermie. Werken: De diversiteit aan bedrijvigheid moet worden behouden. Er moet niet worden gezocht naar grootschalige bedrijvigheid. In Heemstede moet wonen en werken ook gecombineerd kunnen worden. Voor de toekomst heeft de raad van Heemstede uitgesproken dat groen, natuur en ruimte voor rust(recreatie)gebied belangrijke functies zijn, die even belangrijk zijn als woon- en werkfuncties. Heemstede fungeert in toenemende mate als toegangspoort tot de natuurgebieden binnen de Binnenduinrand en de MRA en vervult hierbij de functie van een groene, duurzame, historische en recreatieve oase.

De door de raad aangenomen motie ‘Heemstede; Groene Oase in de MRA/Binnenduinrand’, waarin deze positionering nader is toegelicht, is als bijlage bij die zienswijze gevoegd. Het is goed om te zien dat de vernieuwing van de MRA voortvarend is opgepakt, met een krachtige bestuurlijke inzet. Onze inwoners profiteren direct of indirect van een sterke economie, banen in de MRA en van de lobbykracht voor het binnenhalen subsidiegelden vanuit de landelijke overheid en Europa. Tegelijkertijd is het voor Heemstede essentieel dat de menselijke maat en het hoogwaardige woon-en leefklimaat worden geborgd. Het blijft daardoor een uitdaging om een balans te blijven vinden tussen enerzijds de kwaliteit van de groene oase en anderzijds de dynamiek in de regio. Wij onderschrijven het voorstel dat de Metropoolregio de focus niet meer alleen legt op economisch groeipotentieel, maar daarnaast ook op de menselijke maat en de woon- en leefkwaliteit. Samenstelling bestuur MRA Het is goed om vast te stellen dat met de voorgestelde versterking van de samenwerking geen wijziging in de status van de samenwerking wordt doorgevoerd. De raden en staten houden onverkort hun eigen bevoegdheden. Zij nemen besluiten over de begroting en de MRA Agenda.

Daarmee bepalen de Raden en Staten de kaders voor het handelen binnen de MRA en of zij wel of niet deelnemen aan (onderdelen van) de werkplannen van de MRA-Platforms. Er is daarmee ook geen sprake een nieuwe bestuurslaag. Het is positief dat iedere gemeente direct wordt vertegenwoordigd in de algemene vergadering. Daarmee kunnen de Heemsteedse belangen rechtstreeks worden behartigd waar dat nu via de vertegenwoordiging van de deelregio Zuid-Kennemerland loopt. Dit laat onverlet dat een goede afstemming met de andere regiogemeenten en een gezamenlijke standpuntbepaling binnen de regio essentieel blijft om ook het gezamenlijke belang van bijvoorbeeld de Westflank van de MRA te borgen. De regionale portefeuillehoudersoverleggen blijven hiervoor een onmisbare schakel alsmede de versterkte regionale governance. De voorgestelde Raadtafel met een raadslid/statenlid per deelnemer kan niet vertegenwoordigend zijn, maar kan wel de betrokkenheid van raden en staten versterken. Voorwaarde is wel dat de raadsleden en statenleden die daarin deelnemen goed worden gefaciliteerd door het MRA Bureau.

2

Platforms van de MRA De platforms vormen het hart van de organisatie van de samenwerking en het is daarom goed om te lezen dat de Transitiecommissie voorstelt dat alle deelregio’s voortaan zijn vertegenwoordigd in alle platforms. Hiermee wordt invulling gegeven aan de noodzakelijk geachte rechtstreekse vertegenwoordiging van Zuid-Kennemerland in het platform Mobiliteit. Heemstede dringt er op aan om haast te maken met de invulling van de platforms en het opstellen van hun werkplannen, gebaseerd op de ambitie van de deelregio’s en de drie hoofddoelen van de MRA. Bureau van de MRA Wij kunnen ons voorstellen dat voor de uitvoering van de MRA programma’s meer permanente capaciteit van het MRA Bureau nodig is. Wij onderschrijven dat de inzet van medewerkers uit de verschillende gemeenten bijdraagt aan de versterking van de samenwerking. Het voorstel om de deelnemers deze capaciteit voortaan zonder vergoeding beschikbaar te laten stellen legt echter een grote druk op de organisaties van met name de grotere gemeenten binnen de MRA en is voor de kleinere gemeente zo goed als niet haalbaar. Wij zien dit dan ook niet als een realistisch scenario. Het alternatief van financiering uit de MRA Begroting en zo nodig met een hogere bijdrage per inwoner lijkt realistischer, maar is niet zonder meer vanzelfsprekend.

Instemming vraagt in dat geval een goede onderbouwing van de voorgestelde uitbreiding als onderdeel van de begroting. Tempo van de transitie Wij begrijpen dat de Transitiecommissie tempo wil maken. Het voorgestelde vaststellingstraject is echter niet realistisch en staat naar onze mening haaks op de doelstelling om de raden en staten beter bij de besluitvorming te betrekken. Te meer omdat het hier om een fundamenteel besluit voor het functioneren van de MRA gaat. De raad moet voldoende tijd krijgen om de afspraken te beoordelen en daarover met andere gemeenten in Zuid-Kennemerland en met de deelregio IJmond af te stemmen. Het is goed te constateren dat Transitiecommissie dit heeft onderkend en in haar brief van 19 april 2021 heeft aangegeven het vaststellingtraject te verruimen tot na het zomerreces. Overigens geldt het bovenstaande in algemene zin voor de voorbereiding van besluitvorming in de MRA. Om de standpuntbepaling in de deelregio goed te kunnen organiseren, vindt er voorafgaand aan MRA-overleggen tussen portefeuillehouders afstemming plaats in Zuid-Kennemerland. Deze afstemming is van belang om alle MRA-deelnemers te betrekken en maakt het essentieel dat stukken tijdig beschikbaar zijn. Op dit moment is er vaak geen of onvoldoende ruimte om stukken in het eigen college of de raad te bespreken voordat die in de deelregio worden besproken.

Hier is een verbeterslag noodzakelijk om draagvlak in en regie vanuit de deelregio’s te behouden. Dat geldt ook gelet op de uitnodiging om vanuit regio’s zelf met voorstellen te komen. Betrokkenheid van de raden bij dit proces Eén van de voorstellen van de Transitiecommissie is om de raden en staten eerder te betrekken bij de besluitvorming in de MRA. Deze ambitie had juist bij dit voor de governance van de MRA kaderstellende onderwerp in praktijk kunnen worden gebracht door de raden bijvoorbeeld al bij de eerste gedachtenvorming of de verkenning te betrekken. Dat dit niet is gebeurd, vinden wij teleurstellend en bovendien een gemiste kans. Met het oog op de toekomst zou de Raadtafel hierin een rol kunnen vervullen, mits voldoende ondersteund. Graag ontvangen wij van u een reactie op deze zienswijze, waarbij is aangegeven hoe deze is betrokken bij de verdere uitwerking van de nieuwe samenwerkingsafspraken. Heemstede, 14 mei 2021 burgemeester en wethouders van Heemstede, de secretaris,

de burgemeester,

mw. H.W. de Vos

mw. mr. A.C. Nienhuis

3