33. Brief en Rapport VOS - Spelen opvanglocatie Meerweg ANONIEM.pdf

Aan: College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Heemstede Onderwerp: Brief en Rapport Spelen Meerweg

Geacht college van burgemeester en wethouders, geachte raadsleden, Met deze brief en het bijgevoegde rapport willen wij het college en de raad nadrukkelijk wijzen op het grote belang van het speelveld aan de Meerweg voor de kinderen uit onze buurt. Er zijn eigenlijk te weinig speelplekken in deze wijk, maar doordat het speelveld kan worden gebruikt is de feitelijke speelruimte armoede beperkt. Dit veld is al decennialang een veilige, toegankelijke en onmisbare speelplek in een van de meest kinderrijke maar minst groene wijken van Heemstede. Het verdwijnen ervan zou leiden tot een dramatische afname van speelruimte per kind: wat overblijft is 3,6 m² per kind tegenover 27 m² gemiddeld in Heemstede en is in strijd met gemeentelijk beleid én gezond verstand. Onze wijk heeft dus al zeer weinig speelruimte en door het voorstel om hier een opvanglocatie te plaatsen blijft daar in de praktijk bijna niets van over. Het recht op (buiten) spelen voor kinderen, is vastgelegd in een internationaal verdrag inzake de rechten van het kind. Wij vinden het onbegrijpelijk en onaanvaardbaar dat dit belang wordt weggewuifd of gebagatelliseerd. Spelen is geen luxe; het is een noodzakelijke basisvoorziening voor een gezonde, leefbare buurt dat moet worden bevorderd en gestimuleerd, niet ingeperkt. Wij herhalen de boodschap: deze locatie is ongeschikt – de optelsom maakt het onmogelijk.

Geen van de genoemde bezwaren is triviaal. Elk afzonderlijk vormt al een reden tot ernstige twijfel. Maar samen maken ze deze locatie volstrekt ongeschikt. Het lokale maatschappelijk draagvlak is verwaarloosbaar, er is geen ruimtelijke rechtvaardiging. Dit document toont aan dat het belang van de kinderen in deze wijk zonder het veld onevenredig zwaar wordt aangetast. Dit belang is inconsistent gewogen (zie Constantijn Huijgens) en de reactie van de gemeente in de Q&A is inconsistent. Als de gemeente doorzet is niet in verhouding met het eigen beleid. Doorzetten is niet alleen onverstandig – het is onverantwoord, met een onevenredige benadeling voor de buurt, de kinderen en de omwonenden. Wij doen een nogmaals klemmend beroep op het college van B&W: zet dit plan per direct stop. Gebruik de energie die het nu kost voor verzet en procedures, voor het realiseren van een werkbare en gedragen oplossing op een beter geschikte plek. Kies ervoor om echt te luisteren naar onze buurt en te kiezen voor maatschappelijk draagvlak. Wij geloven dat er alternatieven zijn die beter recht doen aan zowel de belangen van de jongeren als van de omwonenden. Wij stellen het op prijs als u de deze brief met zorg wilt bekijken en hopen op een open, constructieve dialoog over een duurzame oplossing. Met vriendelijke groeten, Namens Vereniging Omwonenden SEIN (VOS) i.o.

1

RAPPORT SPELEN MEERWEG 7 Mei 2025 VOS – Vereniging omwonenden SEIN i.o.

SAMENVATTING Het college stelt dat er buiten dit veld voldoende speelruimte is voor kinderen en dat dit veld eigenlijk niet zou mogen worden meegeteld als speelruimte. De praktijk is echter al meer dan 30 jaar anders in deze wijk. In dat opzicht is er sprake van een vorm van gewoonterecht die zich in de loop der jaren heeft ontwikkeld. Het belang van spelen – ook op deze locatie – wordt bovendien onderschreven in het gemeentelijk beleid. De speeltuin aan de Meerweg ligt op de privégrond van SEIN, en maakt desondanks integraal deel uit van het gemeentelijke Actieplan Spelen 2021–2024. De gemeente erkent in dat beleidsdocument dus zelf het belang van deze speelvoorziening, ongeacht de eigendomsstructuur. Ook het aangrenzende speelveld wordt al sinds de Nota Speelvisie van 2006 op gemeentelijke kaarten aangeduid als sportfaciliteit. De gemeente heeft deze interpretatie bovendien actief bevestigd in haar eigen handelen, en in haar bestemmingsplannen. De Indische buurt (west), inclusief het Oude Dorp, zit nu al ver onder het gemiddelde aantal vierkante meters speelruimte per kind, zelfs wanneer het speelveld wordt meegerekend – wat de gemeente dus níét doet. Dit tekort is opmerkelijk, juist in de meest kinderrijke buurt van Heemstede.

Als de speelfunctie op het veld (grotendeels of geheel) verdwijnt, blijft er werkelijk te weinig speelruimte over (3,6 m² per kind tegenover 27 m² gemiddeld in Heemstede). De stelling dat er voldoende speelruimte in de wijk overblijft, achten wij dan ook feitelijk onjuist. Opmerkelijk is dat de locatie aan de Constantijn Huygenslaan mede is afgevallen vanwege het argument dat er te weinig speelruimte zou overblijven. In die buurt (Station-Zuid, deel van Vogelpark en Stationgebied-West) is echter aanzienlijk méér speelruimte per kind beschikbaar, namelijk 37,4 m². Zelfs wanneer de speelruimte op die locatie grotendeels of geheel zou wegvallen, blijft er daar nog altijd meer ruimte over dan momenteel – in de bestaande situatie – beschikbaar is voor kinderen in onze wijk. Het is dan ook verbazingwekkend dat het ernstige tekort aan speelruimte in onze buurt door de gemeente zo gemakkelijk terzijde wordt geschoven. Het antwoord van het college – dat het aan ouders is om te bepalen of kinderen tussen de 5 en 12 jaar mogen spelen op een overgebleven speelveldje naast een opvanglocatie voor 15- tot 18jarige jongeren – getuigt volgens ons van het niet serieus nemen van de zorgen van ouders. Wij vinden dit antwoord lomp, onbehoorlijk en onwaardig voor een gemeente als Heemstede. Bewoners hebben dit ook daadwerkelijk zo ervaren.

Daarnaast zien wij het aanbod om een klein veldje te laten blijven voor de buurt niet als een oprecht gebaar, maar als een excuus om deze locatie alsnog te kunnen verantwoorden. Het veldje zal te klein zijn om betekenisvol gebruikt te worden en zal feitelijk uitsluitend dienen als extra ruimte voor de opvang. Ruimte die overigens wél hard nodig is, gezien de beperkte

2

bewegingsvrijheid die bewoners van AZC hier zouden hebben ten opzichte van andere opvanglocaties. De zorgen over veiligheid en overlast zouden overigens net zo goed bestaan als hier een wooneenheid zou komen voor 54 Heemsteedse jongeren met beperkte begeleiding. Iedere ouder met pubers weet dat één begeleider – zoals bij andere opvanglocaties gebruikelijk is, zo hebben wij vernomen – in de avonduren onvoldoende is voor 54 jongeren. De gestelde vragen over de aard van de begeleiding (vragen 1.77 en 1.78) zijn door de gemeente in de Q&A bovendien niet beantwoord.

3

SITUATIESCHETS HUIDIG GEBRUIK

In de huidige situatie is het speelveld en het omliggende groen een plek waar kinderen in de hele buurt kunnen onbegeleid en veilig kunnen spelen. Al tientallen jaren wordt dit speelveld gebruikt door de wijk door honderden kinderen. Het is een plek waar zij kunnen voetballen, picknicken, in het groen kunnen spelen, zonder of met beperkte begeleiding van ouders. Het veld wordt dagelijks gebruikt als speelveld. Met zo’n 500 kinderen is deze compacte buurt de meest kinderrijke in Heemstede, tegelijk heeft deze buurt de minste speelruimte. Verspreid door de dag heen zijn er altijd wel kinderen die hier spelen. Het is daarmee een onmisbare plek voor ontmoeting, spel en ontwikkeling en gezondheid van de jongste jeugd. Voor veel huishoudens in de Indische buurt, met veelal kleinere woningen, is dit de achtertuin waar kinderen kunnen spelen. Anders dan in veel buurten in Heemstede, met grote woningen en tuinen, waar kinderen ook vrij kunnen spelen in hun eigen tuin

Speelveld en speelgroen terrein SEIN In de buurt Oude Dorp / Indische Buurt West, omsloten door de Glipperdreef, Valkenburgerlaan, Heemsteedse Dreef, Cruiquisweg, Javalaan en Sportparklaan, wonen circa 400 kinderen tot en met 12 jaar en ongeveer 540 kinderen tot en met 15 jaar. Deze buurt wordt begrensd door drukke en gevaarlijke 50 km/u-wegen ( zoals de zeer drukke Javalaan). Jongere kinderen – tot ongeveer 10 à 11 jaar – kunnen deze wegen niet zelfstandig oversteken. Zij zijn daardoor aangewezen op de speelgelegenheden binnen de eigen wijk om zelfstandig buiten te kunnen spelen. Gezien de inrichting en ligging van de overige speeltuinen, blijft voor deze kinderen in de praktijk alleen het speelveld over als toegankelijke en geschikte speelplek.

4

Gebied van Oude dorp en Indische buurt west, ingesloten door 50km wegen Behalve het veldje en de bijbehorende speeltuin, 3!! Kleine openbare speelplekken in deze buurt en alleen geschikt voor zeer jonge kinderen. Anders dan deze speeltuinen (en het terrein aan de Meerweg) is er geen speelgroen of openbare speelruimte voor kinderen in de Indische buurt. Speeltuinen zijn klein en vooral op zeer jonge kinderen gericht. Voetballen zou op de meeste plaatsen gevaarlijk zijn! Bij de aanleg van de Laan van Insulinde Speeltuin werd verwezen naar het voetbalveld toen omwonenden vroegen om een ruimte om te voetballen.

Javalaan “Speeltuin”

5

Laan van Insulinde

Voorweg Daarbij moet worden aangemerkt dat er verder ook zo goed als geen groen is in de wijk, en afgezien van het Speelveld bij de Meerweg is er geen (speel)groen. Daarbij is deze kinderrijke buurt zeer versteend en zijn er veel relatief kleine huizen en nog kleinere tuinen of zelfs geen tuinen. Kinderen zijn dus aangewezen op andere plekken dan hun tuin om buiten te kunnen spelen.

Overzichtskaart met aanduiding groen 6

ZEER HOGE KINDERDICHTHEID De buurt Oude Dorp / Indische buurt west bevat de grootste concentratie kinderen in Heemstede, zoals goed te zien is in onderstaande illustratie uit het Actieplan Spelen 20212024.

Concentratie kinderen per wijk uit het Actieplan Spelen 2021-2024

Uitsnede buurt Oude Dorp / Indische buurt west

7

NIEUWE SITUATIE

De gemeente stelt dat er voldoende, en kwalitatief betere speelruimte overblijft voor kinderen. In onderstaande illustraties willen wij u graag laten zien hoe dit er uit zal zien, op basis van de input van de gemeente zelf. Onderstaande schets van de gemeente laat zien welk deel er voor “Spelen Buurt” wordt ingeruimd.

Situatieschets van gemeente

Impressie 2 verdiepingen opvanglocatie n.a.v. specificaties locatieonderzoek en gemeente

8

•

• •

• •

De bovenstaande impressie is opgesteld op basis van de specificaties uit het locatieonderzoek van Sweco en de globale vlakverdeling zoals geschetst door de gemeente Heemstede. Hierbij is uitgegaan van de variant met twee woonlagen. In deze impressie is het gebied grenzend aan de speeltuin aangeduid als de resterende speelruimte voor kinderen, in combinatie met de bestaande speeltuin. Volgens het college en de ambtenaren zal hier sport- en speelruimte worden gerealiseerd waar kinderen kunnen blijven spelen. Wij hebben echter grote twijfels bij deze voorstelling van zaken: Ten eerste betreft het een minuscuul speelveldje, waar kinderen nauwelijks vrij kunnen bewegen of echt kunnen spelen. Het is ondenkbaar dat ouders hun jonge kinderen van 5 tot 12 jaar zonder toezicht laten spelen op een terrein waar jong volwassenen wonen. Dat het daarnaast een gaat behoren tot een COA-complex – zal het vanwege de bekende problematiek van deze jongeren niet aantrekkelijker maken.

9

SPELEN VOOR KINDEREN IN DE BUURT VOS heeft een analyse uitgevoerd naar de speelmogelijkheden voor kinderen in de buurt Oude Dorp / Indische Buurt West. In de gehele gemeente Heemstede staat het belang van speelruimte onder druk ten opzichte van andere gemeenten. Binnen onze analyse hebben wij in kaart gebracht hoeveel speelruimte kinderen daadwerkelijk tot hun beschikking hebben in hun eigen buurt. Dit omvat zowel formeel als informeel speelgroen – in het geval van onze wijk gaat het hierbij om het speelveld aan de Meerweg en de aanwezige speeltuinen. Achtertuinen zijn in deze berekening nadrukkelijk niet meegenomen, hoewel kinderen in veel andere wijken daar wél in ruime mate gebruik van kunnen maken. Ook scholenpleinen en sportvelden zijn buiten beschouwing gelaten, aangezien deze vaak afgesloten zijn, niet toegankelijk of voorbehouden aan andere doelgroepen. De speelruimte per kind is berekend als een optelsom van alle toegankelijke speelruimte in een wijk, op basis van publiek beschikbare kaarten via het platform omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart. Deze analyse is uitgevoerd voor álle buurten in de gemeente Heemstede, en met uiterste zorgvuldigheid samengesteld. Een uitgebreide onderbouwing van het rapport is op aanvraag beschikbaar.

Voorbeeld meting oppervlakte

Berekening speelruimte per kind in Heemstede per wijk/buurt 10

Conclusie analyse speelruimte per kind in de wijk •

Uit onze analyse blijkt dat kinderen in Heemstede gemiddeld beschikken over 34,7 m² speelruimte per kind tot en met 12 jaar, en 27,6 m² per kind tot en met 15 jaar.

•

In de buurt Oude Dorp / Indische Buurt West ligt dit gemiddelde nu al fors lager wanneer we het veld meerekenen (wat de gemeente dus feitelijk niet doet): respectievelijk 12,2 m² voor kinderen tot en met 12 jaar en 9,3 m² voor kinderen tot en met 15 jaar, inclusief het speelveld! Daarmee behoort deze buurt tot de laagst scorende in heel Heemstede.

•

In de nieuwe situatie, zelfs wanneer een (kleine) speelruimte op het resterende veld zou worden meegeteld, daalt de beschikbare ruimte naar slechts 4,7 m² respectievelijk 3,6 m² per kind. Wanneer het speelveld niet wordt meegeteld, resteert er slechts 2,5 m² en 1,9 m² per kind.

•

Onze kinderen zouden dan nog maar 7 tot 14% van de gemiddelde speelruimte per kind in Heemstede tot hun beschikking hebben.

Schokkend is om te constateren dat De locatie Constantijn Huygenslaan is afgevallen, mede om het argument dat er te weinig speelruimte zou overblijven. Echter, de speelruimte die per kind beschikbaar is in deze buurt (Station zuid, deel van Vogelpark en Stationgebied – West) is vele malen groter dan de ruimte die kinderen in onze buurt hebben, namelijk 37,4 m2. Zelfs met het grotendeels of geheel wegvallen van de speelruimte op de Constantein Huygenslaan zou er in deze wijk meer ruimte overblijven dan dat er nu – in de huidige situatie beschikbaar is voor de kinderen in onze buurt. De wijken die nu slechter scoren dat deze buurt zijn de wijken waar heel veel grote huizen en villa’s staan waar de kinderen dus in tuinen ook veel speelruimte hebben.

11

BELEID GEMEENTE

Het belang van spelen wordt ook onderschreven door onze eigen gemeente. In de Speelvisie in 2006 is voor het laatst een integrale visie vastgelegd over spelen in Heemstede. In het actieplan Spelen 2021-2024 is dit nog verder uitgewerkt. Het speelveld en de speeltuin aan de Meerweg zijn beiden opgenomen in de speelvisie van 2006. De speelvisie is ook opgenomen in de huidige bestemmingsplannen, daarbij is de speeltuin ook expliciet aangemerkt met functieaanduiding spelen. ACTIEPLAN SPELEN 2021-2024 Het Actieplan Spelen in Heemstede 2021-2024 richt zich op het verbeteren van speellocaties in de gemeente, met aandacht voor duurzaamheid, toegankelijkheid en participatie. Hier zijn de belangrijkste punten en kernwaarden waarmee het voornemen van het college in strijd is: •

•

•

•

Natuurlijk spelen: Het stimuleren van spelen in een groene omgeving om creativiteit, gezondheid en biodiversiteit te bevorderen. – Door het voornemen verdwijnt de enige groene speelruimte in deze wijk Duurzaamheid: Gebruik van duurzame materialen, zoals FSC-gecertificeerd hout en recyclebare speeltoestellen. Klimaatbestendige speellocaties die wateroverlast en hittestress helpen verminderen. - Door het verdwijnen van het speelveld en groen zal de hittestress toenemen, afwatering is door extra verstening een bijzonder aandachtspunt.

Warmtebeeldkaart buurt Speelplekken als plek voor de buurt Actieve betrokkenheid van kinderen, ouders en buurtbewoners bij het ontwerpen en herinrichten van speellocaties Speellocaties als ontmoetingsplekken voor de buurt. - Deze locatie is nu een belangrijke multifunctionele ontmoetingsplek in de buurt. Deze functie zal hierdoor verdwijnen Speelruimte onder druk: Het behouden en uitbreiden van speelruimte, ondanks uitdagingen zoals woningbouw en parkeerdruk. – De speelruimte in deze buurt staat reeds sterk onder druk. Wanneer het speelveld zal verdwijnen, zal er slechts 1,4-3,6 m2 per kind over blijven (afhankelijk van hoe men rekent), terwijl dit gemiddeld in Heemstede 27,6-34,7 m2 per kind is. Terwijl dit de meest kinderdichte buurt is van Heemstede.

12

Speelvisie zoals opgenomen in geldende bestemmingsplan – met daarin reeds het speeltuin EN speelveld op de Meerweg

De gemeente stelt dat het gemeentelijk beleid niet van toepassing zou zijn op de locatie aan de Meerweg, omdat het hier om privégrond gaat. Deze redenering is zowel principieel als feitelijk onjuist en wordt bovendien weersproken door het eigen gemeentebeleid. Waarom is dit principieel onjuist? Gemeentelijk beleid heeft niet uitsluitend betrekking op eigendommen van de gemeente zelf, maar richt zich juist ook op privaat bezit en particuliere belangen. Daar zijn talloze voorbeelden van: van stimuleringsmaatregelen voor energiebesparing, tot regels voor het verkrijgen van kapvergunningen of welstandscriteria bij (ver)bouwplannen. Te stellen dat gemeentelijk beleid hier niet geldt vanwege het particuliere eigendom, is daarom fundamenteel discutabel. Waarom is dit feitelijk onjuist? De speeltuin aan de Meerweg ligt eveneens op de privégrond van SEIN, en maakt desondanks integraal deel uit van het gemeentelijke Actieplan Spelen 2021–2024. De gemeente erkent in dat beleidsdocument dus zelf het belang van deze speelvoorziening, ongeacht de eigendomsstructuur.

13

Ook het aangrenzende speelveld wordt al sinds de Nota Speelvisie van 2006 op gemeentelijke kaarten aangeduid als sportfaciliteit. De gemeente heeft deze interpretatie bovendien actief bevestigd in haar eigen handelen: toen buurtbewoners destijds verzochten om een voetbalveldje aan te leggen bij het vernieuwde speelterrein aan de Laan van Insulinde, wees de gemeente dit verzoek af met de expliciete toelichting dat kinderen konden voetballen op het veld aan de Meerweg. Deze voorbeelden laten zien dat de gemeente in de praktijk wél degelijk beleid voert op deze locatie, en dit ook meeneemt in haar eigen afwegingen. De bewering dat gemeentelijk beleid hier niet van toepassing zou zijn, is daarmee niet geloofwaardig en juridisch op z’n minst kwetsbaar.

14

BELANG VAN BUITEN SPELEN

Het belang van buitenspelen kan niet genoeg worden onderstreept. Dat geldt ook voor de kinderen in onze buurt. Zie bij voorbeeld ook Jantje beton: https://jantjebeton.nl/het-probl Buitenspelen is meer dan alleen leuk

"Buitenspelen is niet alleen heel leuk, maar ook heel belangrijk voor kinderen. Je ontwikkelt je lijf, je leert samenwerking. Als kinderen buitenspelen, dan zie je hun zelfvertrouwen groeien. En als je dan bedenkt hoe vaak en hoeveel kinderen binnen zitten, dan maak ik mij echt zorgen."

Vaak naar buiten, spelen in het groen, groente uit de moestuin. Wat vroeger gewoon was, is dat voor kinderen die nu opgroeien niet meer.

15

Waarom komt astma juist in de westerse wereld steeds meer voor? Dat heeft te maken met het wonen in de stad en de manier waarop steden zijn ingericht, zo blijkt steeds duidelijker. Stadsbewoners komen te weinig in contact met de natuur. Vooral bij kinderen tot een jaar of vier maakt dat veel verschil. Hoe minder zij buitenspelen in de natuur, hoe groter de kans dat ze astma of een allergie ontwikkelen Wil je de kans op astma of een allergie bij kinderen verkleinen, dan zouden ze dus juist meer in aanraking met de natuur moeten komen. In Finland werd speciaal hiervoor een programma ontwikkeld met adviezen voor ouders en iedereen die met kleine kinderen werkt. Het ging dan bijvoorbeeld om meer buitenspelen in de natuur, regelmatig naar de kinderboerderij en meer vers, onbewerkt eten. De uitkomsten Meer contact met de natuur kan er dus voor zorgen dat kinderen geen astma en allergieën ontwikkelen. Hoe zit dat? Het heeft te maken met micro-organismen, zoals bacteriën en schimmels, legt Marco van Es uit. Hij is oprichter van Bac2nature, een stichting die zich bezighoudt met de relatie tussen micro-organismen in de natuur en onze gezondheid. ‘Microorganismen zijn overal’, legt hij uit. ‘Ze zitten in de lucht, in de grond en in je eten. Je draagt ze 16

ook bij je. Via de buitenlucht en je eten komen ze in en op je lichaam terecht. Je hebt microorganismen op je huid, in je darmen en in je longen. De meeste micro-organismen zijn goed voor je afweersysteem.’ En een goed afweersysteem helpt weer bij het voorkomen van astma en allergieën. Zo leidt meer natuur tot minder astma. Van Es: ‘Belangrijk is dat het niet alleen gaat om de hoeveelheid micro-organismen, maar ook om de variatie ervan. Over het algemeen kun je stellen: hoe gevarieerder de micro-organismen waarmee je in contact komt, hoe meer ze bijdragen aan een veerkrachtige gezondheid.’ Daarom gingen de kinderen in het Finse programma niet alleen langer per dag naar buiten, maar kregen ze ook bijvoorbeeld meer verse groenten. Die groenten kwamen bovendien vaker uit de volle grond en minder vaak uit de kas. Ook dat is belangrijk, want in de volle grond vind je meer verschillende micro-organismen. Bron: https://www.longfonds.nl/nieuws/finse-les-meer-natuur-minder-astma

17

Van: Verzonden: Aan: CC:

Onderwerp: Bijlagen:

woensdag 7 mei 2025 11:40

32. Brief en Rapport VOS - Spelen opvanglocatie Meerweg Brief en Rapport Spelen- VOS 20250507.pdf

Geacht college van burgemeester en wethouders, geachte raadsleden, Graag verwijs ik naar bijgaande brief en Rapport met betrekking onze analyse van de impact op spelen in onze buurt in geval van het doorgaan van de voorgenomen opvanglocatie Speelveld Meerweg/SEIN. Met vriendelijke groet, Namens VOS - Vereniging omwonenden SEIN i.o.

1