19. Eindrapport Rekenkamer Sturing op duurzaamheid.pdf

Rekenkamer Heemstede

datum onderwerp bijlagen

31 juli 2024 Opvolgonderzoek ‘Sturing op duurzaamheid’ Bijlage 1: Raadsbrief opvolgonderzoek Bijlage 2: Bestuurlijk wederhoor

Geachte leden van de gemeenteraad, De rekenkamer van Heemstede heeft dit jaar een opvolgonderzoek uitgevoerd naar de sturing op duurzaamheidsdoelstellingen. In de Raadsbrief van 21 maart jl. kunt u onze onderzoeksvraag, bevindingen, conclusies en aanbevelingen. Op 23 juli jl. hebben wij als rekenkamer de bestuurlijke reactie hierop ontvangen. Als rekenkamer zijn wij verheugd dat het college heeft aangegeven dat de aanbevelingen aansluiten bij de ingeslagen weg welke leidt tot een versterking van de ingezette koers. We zullen als rekenkamer met belangstelling de kaderstellende controlerende rol die de gemeenteraad gaat vervullen volgen. Ook zijn we geïnteresseerd in de sturingsinformatie die opgesteld gaat worden en naar de realisatie van de gestelde duurzaamheidsdoelen. Ook zijn we benieuwd naar de vruchten die een intensievere en vroegtijdiger participatie van de partners gaat opleveren. Uiteraard is de rekenkamer graag bereid tot een nadere uitleg en het beantwoorden van vragen over dit onderzoek.

Met vriendelijke groet,

Namens de Rekenkamer Heemstede, Petra Richters secretaris Rekenkamer

Rekenkamer Heemstede

datum onderwerp bijlagen

21 maart 2024 Rekenkamer opvolgonderzoek ‘Sturing op duurzaamheidsdoelstellingen’ Gespreksverslagen interviews

Geachte leden van de gemeenteraad, De Rekenkamer van de gemeente Heemstede heeft zichzelf voorgenomen om jaarlijks, naast een groot onderzoek dat veelal door derden in opdracht van de Rekenkamer wordt uitgevoerd, zelf een kleiner onderzoek uit te voeren. Dit jaar is ervoor gekozen om een opvolgonderzoek te doen naar het in 2020 uitgevoerde onderzoek naar de sturing op duurzaamheidsdoelstellingen. De centrale onderzoeksvraag van het opvolgonderzoek van de rekenkamer was:

In welke mate zijn de aanbevelingen van het rapport naar duurzaamheid opgevolgd? In aanvulling op en ter specificering van deze hoofdvraag zijn de volgende vier deelvragen meegegeven: 1. Is er een routekaart of vergelijkbaar instrument met tussenstappen en doelen ontwikkeld om zo effectief te kunnen sturen op het realiseren van de duurzaamheidsdoelstellingen? 2. Welke sturingsinformatie is er aan de Raad verstrekt en wat heeft de Raad hiermee gedaan? 3. Is het programmamanagement versterkt met aanvullend budget en menskracht? 4. Hoe is er vorm gegeven aan het behouden en versterken van de samenwerking met de partners zoals de Adviesgroep Duurzaamheid? Omdat dit onderzoek beperkt van omvang is, is er een beperkt aantal gesprekken gevoerd. Zo is gesproken met de ambtenaar die binnen de gemeente Heemstede de functie van Programmamanager Heemstede Duurzaam vervult. Daarnaast is gesproken met de klimaatburgemeester en met wethouder Grummel die optreedt als portefeuillehouder van dit onderwerp. Ook is geput uit diverse documenten afkomstig van de gemeente Heemstede zoals het Uitvoeringsprogramma Heemstede Duurzaam. Het opvolgonderzoek heeft geleid tot de volgende bevindingen: Routekaart/sturing op doelstellingen 1a Er is een routekaart met tussenstappen en een koppeling tussen doelen en acties ontwikkeld als onderdeel van het uitvoeringsprogramma.

1b Het uitvoeringsprogramma is alleen in het college en in de commissie Middelen besproken en heeft alleen als hamerpunt op de agenda van de raadsvergadering van 27 januari 2022 gestaan. 1c Het monitoringssysteem Heemstede Duurzaam, inclusief nulmeting, is in de commissie Middelen besproken en heeft niet op de agenda van de raadsvergadering gestaan.

Sturingsinformatie Raad 2a Het monitoringssysteem bevat 5 onderwerpen (Energietransitie, Circulaire Economie, Ecologie, Klimaatadaptie en Duurzame mobiliteit) welke zijn uitgewerkt in (21) subdoelen, (19) indicatoren, een nulmeting (14). Van twee indicatoren zijn gegevens van 2020 opgenomen en van één indicator het resultaat van 2021. 2b De gemeenteraad is akkoord gegaan met de kaders en uitgangspunten van het energiepact en heeft ongeveer €4,4 miljoen hiervoor beschikbaar gesteld. 2c Diverse algemenere kaders zijn rond 2019 door de ambtelijke staf aan het college voorgelegd ter besluitvorming door de Raad, maar slechts die met betrekking tot strategisch vastgoed van de gemeente zijn ook formeel door de Raad vastgesteld. Programmamanagement 3a Het programmanmanagement is versterkt met extra mankracht en (met name extern verkregen) budget (van de rijksoverheid). 3b Er is een verbetering waar te nemen in een betere integratie tussen de afdeling duurzaamheid en de overige afdelingen, waaronder vastgoed. De beleidsdoelen zijn nog niet allemaal verankerd. Participatie 4a Er is vorm gegeven aan het versterken van de samenwerking met partners door de komst van de klimaatburgemeester en een twintigtal energiecoaches (coöperatie HeemSteeds Duurzamer). 4b De rol van klimaatburgemeester is geen formele, het gaat om inspireren en contacten leggen.

Het initiatief om een lege stoel in de raadzaal te plaatsen als symbool voor toekomstige generaties is niet overgenomen. 4c De denktank duurzaamheid wordt nieuw leven ingeblazen en kan ook ongevraagd advies geven. Het onderzoek heeft geleid tot de volgende conclusies:  Er is een instrument ontwikkeld om effectief te kunnen sturen op duurzaamheidsdoelstellingen.  Het monitoringssysteem Heemstede Duurzaam (inclusief nulmeting) bevat nauwelijks sturingsinformatie. Het gaat met name in op doelen en indicatoren, behaalde resultaten zijn beperkt beschikbaar.  De gemeenteraad stuurt niet actief op de realisatie van de duurzaamheidsdoelstellingen.  De gemeenteraad laat de bespreking van het onderwerp duurzaamheid over aan de raadscommissie en laat hierdoor de kans voorbij gaan om te vragen naar sturingsinformatie.  De gemeenteraad is betrokken bij de financiële vraagstukken ten aanzien van duurzaamheid.  Het programmanmanagement is versterkt met aanvullend budget en mankracht.  Er is een klimaatburgemeester aangesteld om de samenwerking met de partners te versterken.  Er is een versterkte samenwerking met de partners door de samenwerking met de energiecoaches en het inblazen van nieuw leven in de denktank duurzaamheid.

Op basis daarvan worden de volgende aanbevelingen gedaan: 1) Vervul als gemeenteraad actief de kader stellende en controlerende rol door actief te vragen om sturingsinformatie over het onderwerp duurzaamheid. 2) Ga als gemeenteraad op basis van deze sturingsinformatie actief sturen op het realiseren van de gestelde duurzaamheidsdoelstellingen. 3) Blijf actief investeren in de participatie en samenwerking met de partners. Ten slotte willen we als rekenkamer onze waardering uitspreken voor de ontwikkelde routekaart en het daarbij behorende monitoringssysteem. We kijken met belangstelling uit naar concrete resultaten en sturingsinformatie van alle subdoelen en indicatoren. Wij zijn dan ook als rekenkamer voornemens om eind volgend jaar de resultaten hiervan op te vragen.

Uiteraard is de Rekenkamer graag bereid tot een nadere uitleg en het beantwoorden van vragen over dit onderzoek.

Met vriendelijke groet,

Namens de Rekenkamer Heemstede, Petra Richters Secretaris Rekenkamer

De leden van de rekenkamer

Verzenddatum Ons kenmerk Onderwerp

: : :

1263555 Reactie opvolgonderzoek ‘Sturing op duurzaamheidsdoelstellingen Heemstede’

Geachte leden van de rekenkamer,

Het college van burgemeester en wethouders heeft kennis genomen van de bevindingen van de rekenkamer van het opvolgonderzoek ‘Sturing op duurzaamheidsdoelstellingen’ en maakt graag gebruik van de mogelijkheid om daarop te reageren. De rekenkamer heeft op basis van het vorige onderzoek van 2020 een opvolgonderzoek gedaan. Dit onderzoek is beperkt van omvang en daarom is een beperkt aantal gesprekken gevoerd. Er zijn bevindingen vastgelegd over het eerste grote onderzoek van 2020 en of daar opvolging aan is gegeven. Vervolgens zijn uit het opvolgonderzoek de onderstaande aanbevelingen gedaan. 1) Vervul als gemeenteraad actief de kaderstellende en controlerende rol door actief te vragen om sturingsinformatie over het onderwerp duurzaamheid. 2) Ga als gemeenteraad op basis van deze sturingsinformatie actief sturen op het realiseren van de gestelde duurzaamheidsdoelstellingen. 3) Blijf actief investeren in de participatie en samenwerking met de partners. Het college heeft met de opgezette duurzaamheidsmonitor en de nota duurzaamheid kaders gesteld en sturingsinformatie opgesteld. De raad kan actief sturen om te komen tot een nieuw ambitieus duurzaamheidsprogramma voor 2025-2030. Het college gaat hierin impactvolle projecten opnemen die bijdragen aan het halen van de reeds eerder vastgestelde klimaatdoelen.

Daarnaast is geïnvesteerd in het instellen van de Klankbordgroep/Denktank Heemstede Duurzaam. De leden van de klankbordgroep/denktank worden actief betrokken bij het opzetten van het nieuwe duurzaamheidsprogramma tot 2030. De gemeente blijft investeren in een nauwe samenwerking met partners zoals de klankbordgroep/denktank en de energiecoaches van HeemSteeds Duurzamer. Tot slot Het college vindt dat de aanbevelingen van de rekenkamer aansluiten bij de ingeslagen weg en leidt tot een versterking van de ingezette koers.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

mevr. H.W. de Vos secretaris

dhr. F Binnendijk burgemeester