16. MRA Voortgangsnota 2023 ANONIEM.pdf

Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen:

donderdag 4 april 2024 18:16

MRA Voortgangsnota 2023 - wensen opvattingen 20240404 Voortgangsnota2023_20240221.pdf

t.a.v. de griffiers in de Metropoolregio Amsterdam, Wilt u zo vriendelijke zijn onderstaande mail en bijlage te zenden naar uw raads- of Statenleden. Aan alle raads- en Statenleden in de Metropoolregio Amsterdam, In de bijeenkomst van de MRA Algemene Vergadering van 22 maart jl. is de Voortgangsnota 2023 behandeld en afgesproken om de Voortgangsnota voor wensen en opvattingen naar alle deelnemers te verzenden. Het instrument is opgesteld om raden, Staten en colleges inzicht te bieden in de voortgang van de verschillende dossiers. Tevens kan het dienen om het gesprek in de eigen raad of Staten met elkaar te voeren. Gezien het feitelijke en informatieve karakter van dit document wordt dan ook net als vorig jaar voorgesteld om mogelijke wensen en opvattingen te richten op de opzet van het document en het type informatie dat erin is opgenomen. De deadline voor het indienen van de wensen en opvattingen is 7 juni om 12.00 uur, ten behoeve van de voorbereiding op de MRA Algemene Vergadering van 14 juni 2024. Mochten u naar aanleiding van dit bericht, de procedure of de Voortgangsnota nog vragen hebben, dan verneem ik het graag. Met vriendelijke groet,

Adjunct-directeur Metropoolregio Amsterdam (MRA) Secretaris Algemene Vergadering en het Bestuur

W metropoolregioamsterdam.nl Aanwezig: ma, di, do, vr

Adres: Termini 179 • 1025 XM Amsterdam (naast metrostation Noord)

//////////////////

Hartelijke groet, 1

senior adviseur raden en Staten secretaris MRA Raadtafel M E

Termini 179 1025 XM Amsterdam www.metropoolregioamsterdam.nl

De gemeente Amsterdam streeft naar optimale dienstverlening en zorgvuldige afhandeling van e-mailverkeer. Als deze e-mail niet voor u is bestemd, laat dit dan weten aan de afzender en verwijder de e-mail. Voor meer informatie: www.amsterdam.nl/proclaimer.

2

Voortgangsnota 2023

versie 21 februari 2024

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

Uitgelicht Door constructief met elkaar samen te werken in de Metropoolregio Amsterdam hebben we ook in 2023 weer een reeks mooie resultaten met elkaar bereikt. In deze Voortgangsnota treft u een overzicht van uitgevoerde activiteiten en behaalde resultaten per uitvoeringslijn uit de MRA Agenda. In onderstaand overzicht zijn alvast enkele in het oog springende resultaten uitgelicht: ➔ 2023 was het eerste jaar waarin het Aanjaagbudget actief was. Er zijn dit jaar 8 aanvragen gehonoreerd, voor een totaal bedrag van 380.000 euro. Daarbij zaten bijvoorbeeld aanvragen voor een onderzoek naar de arbeidsmarkt, het verstevigen van het actienetwerk GasTerug, het opstellen van een handelingspespectief voor preventie en het helpen van gemeenten bij juridische of wettelijke complicaties bij het aanjagen van houtbouw. ➔ Pilot MRA vertegenwoordiging in Brussel: betere aansluiting op de netwerken in Brussel en contacten gelegd met relevante instanties en personen ➔ De Hydrogen Hub Noord-Holland is verkozen tot Hydrogen Valley of the Year: door deze status vergroten we onze kans op co-financiering van projecten, en zijn we beter in staat om beleid te beinvloeden. ➔ In 2023 hebben we weer een State of the Region georganiseerd, waarbij de oproep ‘Anders kijken, Anders doen’ centraal stond.

➔ Actieve en ondersteunende inhoudelijke bijdrage vanuit de MRA directie in de organisatie van bijna 20 deelregionale raads- en Statenleden bijeenkomsten in het kader van de nieuwe MRA Agenda en de Verstedelijkingsstrategie/Novex. ➔ Zeven podcasts in de reeks Metropoolregio Actueel via o.a. Spotify ➔ Bedrijventerreinenstrategie MRA opgesteld inclusief het daarin opgenomen programma van zes elkaar versterkende lijnen en bijbehorende afspraken, en deze in het BO Economie vastgesteld ➔ De doelstelling oim ten minste 10% van al onze inkoop als overheden circulair te doen is behaald. 19 van onze deelnemers zitten daar fors boven, waarvan er 6 al zo rond de 30% zitten. ➔ Voor bestaande bedrijventerreinen in de MRA is een aanzet gegeven om tot circulaire afval verwerking te komen: op 3 bedrijventerreinen zijn pilots gestart om die te doorlopen in 2024. Op basis van de resultaten daarvan zal in 2024 worden besloten over al dan niet MRA brede voortzetting

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

2

➔ Om een zo objectief mogelijk inzicht te krijgen in de feiten en cijfers rond datacenters heeft Stratix in opdracht van MRA overheden in 2023 de rapportage objectivering datacenters opgeleverd. Om tot maximale objectiviteit van de rapportage te komen, is de Vlaamse professor Steven Latré gevraagd om een review te schrijven op het rapport van Stratix. ➔ Er zijn voor de uitvoeringsagenda NOVEX profielen opgesteld om de woon-werk balans te verbeteren in de deelregio’s, hierover zijn gesprekken gevoerd met de deelregio’s om deze te concretiseren. Dit is ook gedaan voor de economische profielen. ➔ Er is in het BO leefomgeving afgesproken om te komen tot 3 concrete pilots voor mogelijke financieringsvormen klimaatmaatregelen bestaand en bebouwd gebied ➔ De woondealafspraken zijn ondertekend. Met deze ondertekening hebben we afgesproken van 2023-2031 171.200 woningen te bouwen waarvan 2/3e betaalbaar (sociale huur en middelduur). Om dit te realiseren hebben we afgesproken met het Rijk dat de realisatie alleen lukt als het Rijk haar aandeel neemt in het oplossen van de kritische succesfactoren voor woningbouw, te weten: Elektriciteitsnetwerken, Stikstof, Geluid, Betaalbaarheid, Mobiliteit, Voldoende focus op uitvoering en verduurzaming en verbetering van de bestaande voorraad.

➔ De MRA heeft afspraken met de Rijksoverheid gemaakt over de realisatie van 5.000 extra flexwoningen boven op de woondealafspraken over woningaantallen. ➔ Ontwerpend onderzoek ‘Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi- en Vechtstreek’ ➔ Uniforme MRA-stresskaarten voor de klimaatatlas zijn ontsloten via mra.klimaatatlas.net; ➔ De Groene Menukaart voor Bibliotheken is in juni 2023 gelanceerd. De Groene Menukaart voor Bibliotheken is een praktisch hulpmiddel dat helpt te focussen op de specifieke aspecten van panden waarin bibliotheken zich bevinden. ➔ Er is een dieuwe MRA strategie voor toerisme vastgesteld; ➔ De MRA is gestart met MIRT-verkenning doortrekken Noord/Zuidlijn en Sluiten Ringlijn en is voorkeursbesluit genomen om MIRT-project 3e perron Amsterdam-Zuid naar een nieuwe fase te promoveren. ➔ Door betrokken wegbeheerders (o.a. gemeenten) en regionale overheden is in 2023 gewerkt aan het realiseren van doorfietsroutes. Fietsroutes zijn gerealiseerd of in uitvoering genomen, studies zijn gestart naar verbetermogelijkheden. De rol van de MRA is hier gelegen in de onderlinge afstemming. Vooral waar het gaat om projecten die over de bestuurlijke grenzen heen gaan. Mooie voorbeelden van dergelijke studies zijn in 2023 de studie F205 Geniedijkroute Haarlem-Hoofddorp en de studie Doorfietsroute Corridor Amsterdam – Hoorn tussen Zaanstad en Hoorn.

Hierin werken Vervoerregio Amsterdam en provincie Noord-Holland samen met de betreffende gemeenten.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

3

➔ Er is een potentietool ontwikkeld die regelmatig geraadpleegd wordt door gemeenten. Doel van de tool is om inzichtelijk te maken wat mogelijke effecten zijn van maatregelen die zijn gericht op het bevorderen van duurzame mobiliteit. ➔ Enzovoort… !

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

4

Overzicht voortgang uitvoering MRA Agenda Uitvoeringslijn 0.1 Visie op de regio en samenwerking 0.2 Samenwerking Rijk en EU 0.3 De MRA als netwerkorganisatie 0.4 Kennishuis MRA 0.5 Verantwoording 1.1 Regionale Economische Strategie 1.2 Werkmilieus (Plabeka) 1.3 Human Capital 1.4 Aanjagen marktinitiatieven transitieopgaven 1.5 Energieinfra en data infra 2.1 Verstedelijkingsstrategie 2.2 Wonen 2.3 Landschap 2.4 Transitieopgaven leefomgeving 2.5 Kunst, Cultuur en Erfgoed 2.6 Recreatie en Toerisme 3.1 Schaalsprong mobiliteitsysteem 3.2 Fiets 3.3 Duurzame en innovatieve mobiliteit

Loopt voorspoedig

Op schema

Onvoldoende Voortgang

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

5

1. Inleiding 1.1 Doel en status van de Voortgangsnota Voor u ligt de Voortgangsnota voor de Metropoolregio Amsterdam over het jaar 2023. De Voortgangsnota ugaat op hoofdlijnen in op welke activiteiten in het afgelopen jaar zijn uitgevoerd, en welke resultaten daarbij zijn behaald. Het doel van het dit document is om te faciliteren dat de leden van gemeenteraden en Provinciale Staten in de MRA op inhoud in gesprek kunnen gaan met hun bestuurders en ze zaken kunnen meegeven die zij van belang vinden voor de regionale samenwerking. De Voortgangsnota is daarmee een informatief document. De inhoudelijke en financiële verantwoording over de realisatie van de MRA Agenda vindt elke vier jaar plaats als de looptijd van de MRA-Agenda afloopt. Leeswijzer De opbouw van de Voortgangsnota is gekoppeld aan de uitvoeringslijnen van de MRA Agenda. Per uitvoeringslijn is eerst in het blauw opgenomen wat de doelstelling uit de MRA Agenda is en vervolgens is op hoofdlijnen aangegeven wat in 2023 de uitgevoerde activiteiten en behaalde resultaten zijn. Dit levert een korte en bondige tekst per uitvoeringslijn op, maar vanwege het aantal uitvoeringslijnen is de totale hoeveelheid informatie toch aanzienlijk. Daarom is hieronder in een korte inhoudsopgave weergegeven op welke pagina de informatie over welke uitvoeringslijn te vinden is.

Een andere afspraak uit de Samenwerkingsafspraken is om in de Voortgangsnota ook suggesties op te nemen voor gesprekspunten of vraagstukken die in het gesprek tussen de raden en Staten en hun besturen kunnen worden benut om het gesprek over de MRA te voeren. Een aantal suggesties voor deze gesprekspunten of vraagstukken is opgenomen bij de betreffende uitvoeringslijnen.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

6

1.2 Inhoudsopgave De uitvoeringslijnen van de MRA Agenda zijn in deze Voortgangsnota terug te vinden op de volgende pagina’s: 0.1 - Samenbindende visie op de regio en de samenwerking 0.2 - Samenwerking Rijk en EU 0.3 - De MRA als netwerkorganisatie 0.4 - KennisHuis MRA 0.5 - Verantwoording

9 9 11 12 14

1.1 - Regionale Economische Strategie 1.2 - Werkmilieus (Plabeka) 1.3 - Human Capital 1.4 - Aanjagen Marktinitiatieven voor de transitieopgaven 1.5 - Energieinfrastructuur en Datainfrastructuur

16 16 17 19 21

2.1 - Verstedelijkingsstrategie 2.2 - Wonen 2.3 - Landschap 2.4 - Transitieopgaven leefomgeving 2.5 - Kunst, Cultuur en Erfgoed 2.6 - Recreatie en Toerisme

24 26 28 29 31 32

3.1 - Schaalsprong mobiliteitsysteem 3.2 - Fiets 3.3 - Duurzame en innovatieve mobiliteit

35 37 39

Verklarende lijst van woorden en afkortingen

42

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

7

2. Wat hebben we gedaan in 2023? In dit hoofdstuk zal van de vier inhoudelijke bestuurlijke gremia (het Bestuur en de drie Platforms) op hoofdlijnen inzichtelijk worden gemaakt welke activiteiten het afgelopen jaar zijn uitgevoerd en welke resultaten daarbij zijn geboekt. Daarbij is zo veel mogelijk de indeling aangehouden van de uitvoeringslijnen uit de MRA Agenda. Per uitvoeringslijn is eerst (in het blauw) de bijbehorende doelstelling en toelichting daarop uit de MRA Agenda opgenomen, en wordt daarna puntsgewijs eerst een toelichting gegeven op de activiteiten die zijn uitgevoerd en daarna de resultaten benoemd die daarbij zijn behaald. 2.1 Het Bestuur Het MRA Bestuur bestaat uit de burgemeester van Amsterdam, de CdK’s van beide provincies en zeven wethouders uit de drie Platforms, afkomstig uit de zeven deelregio’s van de MRA. Het Bestuur fungeert als dagelijks bestuur van de MRA. Zij stuurt op de realisatie van de centrale ambities en doelstellingen en de integrale uitvoering van de MRA Agenda. Het Bestuur is daarbij het gezicht van de MRA, zowel intern als extern. Deze rol heeft het afgelopen jaar steeds verder vormgekregen. De rol en positie van het dagelijks bestuur ten opzichte van de Platforms, de Algemene Vergadering (AV) en de MRA Raadtafel begint eveneens vorm te krijgen. Dit jaar stond voor een groot deel in het teken van het opstellen van een nieuwe MRA Agenda.

Een 80% versie van deze agenda zal in maart naar alle deelnemers worden verzonden voor wensen en opvattingen. Ook is er weer een Voortgangsnota opgesteld, en een Termijnagenda. Verder heeft het bestuur een groot aantal activiteiten voor de lobby ondernomen, zowel in Den Haag als Europa. Voor de State of the Region heeft het Bestuur een oproep geschreven ‘anders kijken, anders doen’. Doel van deze oproep is om de samenwerking tussen overheden, maar ook de samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen te intensiveren, om zo samen de transities waar we voor staan het hoofd te kunnen bieden. 2023 was het eerste jaar waarin het Aanjaagbudget actief was. Er zijn dit jaar 8 aanvragen gehonoreerd, voor een totaal bedrag van 380.000 euro. Daarbij zaten bijvoorbeeld aanvragen voor een onderzoek naar de arbeidsmarkt, het verstevigen van het actienetwerk GasTerug, het opstellen van een handelingspespectief voor preventie en het helpen van gemeenten bij juridische of wettelijke complicaties bij het aanjagen van houtbouw.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

8

Uitvoeringslijn 0.1 - Samenbindende visie op de regio en de samenwerking Doel: Een integrale gezamenlijke visie op de regio en de MRA-samenwerking, die richting geeft aan het handelen van de MRA en die partners enthousiast maakt om met de MRA samen te werken. • Inhoud geven aan de samenbindende visie op de regio, samen met partners • Bewaken van de samenhang tussen de MRA-activiteiten en hun bijdrage aan de visie • Uitdragen van de visie (promotie) • Actualiseren van de MRA Agenda in 2024, of eerder als daartoe aanleiding is Activiteiten in 2023 o Een integrale gezamenlijke visie op de regio krijgt vorm in verschillende trajecten waarin multidisciplinair gewerkt wordt aan strategieën voor de lange termijn. Voorbeelden zijn de Verstedelijkingsstrategie (zie uitvoeringslijn 2.1), maar ook het Rijk-regio-programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid. Ook de nieuwe MRA Agenda waar we het afgelopen jaar hard aan hebben gewerkt bevat elementen van een visie. Resultaten in 2023 ✓ In 2023 is verder gewerkt aan het maken van de afspraken met het Rijk over bovengenoemde programma’s (Verstedelijkingsstrategie en Samen Bouwen aan Bereikbaarheid) en aan de uitvoering van de lopende MRA Agenda ✓ In 2023 hebben we hard gewerkt aan de opzet en inhoud van de nieuwe MRA Agenda.

De 80% versie van deze agenda zal op 22 maart 2024 in de AV worden besproken, en daarna voor wensen en opvattingen worden vrijgegeven voor verzending aan alle deelnemers. Uitvoeringslijn 0.2 - Samenwerking Rijk en EU Doel: Goede en vruchtbare samenwerking met het Rijk en de EU. • Coördineren van contacten en samenwerkingen met het Rijk en de EU gerelateerd aan de MRA-opgaven • Voeren van een gezamenlijke (internationale) lobbyagenda en daarbij coalities binnen de regio ontwikkelen waar kennisinstellingen en bedrijfsleven onderdeel van kunnen zijn • Zorgen voor de randvoorwaarden binnen de MRA, zoals een juridische basis, expertise, capaciteit en procesafspraken, waarmee de kansen op het verkrijgen van fondsen van het Rijk en Europa voor MRA-opgaven wordt vergroot Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Bestuur

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

9

Activiteiten in 2023 o We hebben de coordinatie van de lobby richting Rijk en EU gevoerd, inhoudelijk geladen vanuit de MRA opgaven. o We hebben voor het uitvoeren van de lobby activiteiten coalities gesmeed met kennisinstellingen en bedrijven die onze proposities krachtiger maakten o We zijn gestart met de pilot van een MRA vertegenwoordiging in Brussel Resultaten in 2023 ✓ Pilot MRA vertegenwoordiging in Brussel: betere aansluiting op de netwerken in Brussel en contacten gelegd met relevante instanties en personen ✓ Twee bestuurlijke werkbezoeken aan Brussel voor MRA thema’s. In deze werkbezoeken is ondermeer gepleit voor projecten die in onze regio van belang zijn voor duurzamere mobiliteit en de ontwikkeling van internationaal spoor. ✓ De Hydrogen Hub Noord-Holland is verkozen tot Hydrogen Valley of the Year: door deze status vergroten we onze kans op co-financiering van projecten, en zijn we beter in staat om beleid te beinvloeden. ✓ De Europese Commissie heeft de MRA erkend als circulaire koploper en betrokken partner binnen het CCRI-Netwerk. Hierdoor kunnen we onze invloed op regelgeving voor duurzaam bouwen en textiel vergroten, evenals de kans op cofinanciering voor projecten in deze thema’s. ✓ We hebben ons als MRA laten ien op de EMA conferentie in Helsinki, en er daar voor gezorgd dat de conferentie van de EMA in 2024 plaats vindt in de MRA.

✓ We hebben gezamenlijk opgetrokken rondom de landelijke verkiezingen, onder meer op het thema mobiliteit en grote projecten. Deze gezamenlijke inzet lijkt er voorzichtig toe te leiden dat het voorgenomen terugtrekken van toegezegde investeringen door het Rijk wellicht teruggedraaid zal worden. Wat hebben we niet gedaan? X We waren voor dit jaar voornemens om voor onze vertegenwoordiging in Brussel een lanceringsevent te organiseren. Het programma wat we hiervoor konden realiseren en de aanmeldingen waren echter niet conform verwachting. Daarom is ervoor gekozen het event uit te stellen, en te verkennen hoe we hier in 2024 een meer passende vorm voor kunnen vinden. Relevante links: Pilot vertegenwoordiging in Brussel Bestuurlijke werkbezoeken

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

10

Hydrogen Valley of the Year EMA Conferentie Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - Hoe kunnen we als MRA de impact in Den Haag en/of Brussel vergroten, ten opzichte van bestaande coalities als VNG, G4, IPO, G40 etc? Volstaat de bandbreedte van de afspraken in de MRA-agenda, of zou je als MRA ook andere zaken moeten oppakken? Uitvoeringslijn 0.3 - De MRA als netwerkorganisatie Doel: De kracht van het MRA-netwerk vergroten en beter benutten, en sterkere verbindingen tussen het MRA-netwerk en partners (andere overheden zoals het Rijk en de waterschappen, Amsterdam Economic Board en ook breder het bedrijfsleven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, etc.).

• Verder ontwikkelen van de MRA als netwerkorganisatie door overzichtelijke communicatie over activiteiten, contactpersonen per onderwerp, netwerkactiviteiten als congressen en/of thematische bijeenkomsten • Vanuit de MRA-activiteiten netwerken opbouwen in en tussen de deelregio’s • Gericht ontwikkelen van relaties met andere stedelijke regio’s op basis van gedeelde opgaven enbelangen Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Bestuur (voor congressen en bijeenkomsten) en het Platform Economie (voor bijdragen aan de Board en de ROM InWest) Activiteiten in 2023 o Financiering van de Amsterdam Economic Board o Financiering van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest o Organisatie van diverse symposia en netwerkbijeenkomsten o Communicatie (zie hiervoor verder uitvoeringslijn 0.5) o Er is een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden voor een intensievere samenwerking tussen de Amsterdam Economic Board en de ROM InWest. Deze samenwerking zou moeten resulteren in een beter functionerend regionaal ecosysteem van innovatieve bedrijven en kennisinstellingen, duidelijke aanspreekpunten voor het regionaal bedrijfsleven en meer efficiency bij de inzet van de middelen van de MRA. Resultaten in 2023 ✓ Eind 2023 is de verkenning afgerond, en zijn gerichte aanbevelingen gedaan voor verbeteringen.

Medio 2024 zullen de Board en de ROM komen met een voorstel over de wijze waarop zij de aanbevelingen gaan implementeren. Dit voorstel zal de basis

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

11

✓ ✓

✓ ✓

vormen voor meerjarige (financiele) afspraken tussen de MRA enerzijds en de ROM InWest en de Board anderzijds In 2023 hebben we weer een State of the Region georganiseerd, waarbij de oproep ‘Anders kijken, Anders doen’ centraal stond. In navolging op die State of the Region is ook een avondbijeenkomst georganiseerd voor alle raads en Statenleden om met elkaar door te praten over deze oproep in relatie tot de nieuwe MRA Agenda. Netwerkbijeenkomst voor alle leden en plaatsvervangend leden van de MRA Raadtafel Actieve en ondersteunende inhoudelijke bijdrage vanuit de MRA directie in de organisatie van bijna 20 deelregionale raads- en Statenleden bijeenkomsten in het kader van de nieuwe MRA Agenda en de Verstedelijkingsstrategie/Novex.

Relevante links: State of the Region 2023 Anders kijken, anders doen

Uitvoeringslijn 0.4 - KennisHuis MRA Doel: Inzicht bieden in relevante ontwikkelingen in de Metropoolregio Amsterdam en ontsluiten van in de MRA beschikbare kennis en expertise. • Zorgen voor duiding van ontwikkelingen binnen de MRA, waarbij jaarlijks belangrijke ontwikkelingen en trends met het netwerk worden gedeeld, in samenwerking met regionale en nationale kennisinstellingen • Zorgen voor goede ontsluiting van de binnen de MRA beschikbare kennis en expertise, uitgevoerde onderzoeken en ontwikkelde handreikingen Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Bestuur (voor kennisdeling in het algemeen) en het Platform Economie (voor de Economische Verkenningen) Activiteiten in 2023 o Late opstellen en begeleiden van de Economische Verkenningen MRA 2023 (EVMRA) o Side-event Economische Verkenningen Metropoolregio Amsterdam tijdens State of the Region o Participatie in het Open Research Platform o Plan van aanpak gemaakt voor inrichting ‘Huis van de Regio’ o Na de Provinciale Statenverkiezingen in beide provincies voor alle nieuwe Statenleden een opmaat programma aangeboden in het kader van het introductieprogramma.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

12

o o o o o o o o o

MRA-kennissessie voor alle ambtenaren van de platforms Economie, Mobiliteit en Ruimte over de Verstedelijkingsstrategie/Novex Intranet opgeleverd voor medewerkers MRA Ketendag Textiel: kijkje achter de schermen van circulaire textielinitiatieven voor bestuurders en ambtenaren Kennissessie voor ambtenaren over energierechtvaardigheid Kennissessie over datacenters Kennismissie naar New York over toekomstbestendig bouwen Onderzoek WiMRA (Wonen in de Metropoolregio Amsterdam) van start gegaan Bijeenkomst over circulaire bedrijventerreinen Vertegenwoordiging op vastgoedbeurs Provada

Resultaten in 2023 ✓ Actualisatie brede MRA-monitor ‘Staat van de Metropoolregio Amsterdam’ ✓ Structuur en overzicht pagina’s MRA op Open Research Platform verbeterd ✓ Speciaal onderdeel op MRA-website ter ondersteuning van nieuwe Provinciale Staten ✓ Zeven podcasts in de reeks Metropoolregio Actueel via o.a. Spotify ✓ Implementatie MRA Intranet ✓ Handreiking Brede Welvaart ontwikkeld door trainees TMRA ✓ Publicatie Migratiemonitor MRA 2023 ✓ Publicatie periodieke prognoses aardgasverbruik in de MRA ✓ Publicatie onderzoek toekomstbestendigheid Heuvelrug Gooi en Vechtstreek ✓ Investeringen in noodzakelijke transities in kaart gebracht ✓ Rapportage Feiten en fictie rond datacenters ontrafeld gepubliceerd ✓ Onderzoek naar kosten en baten van binnenstedelijk bouwen gepubliceerd ✓ Inzichten over internationale migranten in infographic ✓ Online platform geeft inzicht in duurzame verwerking afvalstromen bedrijven ✓ Groene Menukaart voor verduurzamen bibliotheekgebouwen gepubliceerd ✓ Economische Verkenningen MRA 2023 (EVMRA) gepubliceerd Relevante links: Economische Verkenningen Metropool Regio Amsterdam 2023 Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - Aan welk type kennis op de schaal van de MRA hebben colleges en raden en Staten behoefte?

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

13

Uitvoeringslijn 0.5 - Verantwoording Doel: Degelijke verantwoording van de MRA-activiteiten en transparantie. • Zorgen voor heldere en overzichtelijke verantwoording van de activiteiten van de MRA aan gemeenteraden, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van de Vervoerregio Amsterdam. • Zorgen dat de verantwoording tijdig plaatsvindt en dat informatie online goed vindbaar is Activiteiten in 2023 o Inhoudelijke ondersteuning aan onderhandelaars en schrijvers van college- of Statenprogramma’s o In het kader van het inwerken van de nieuwe Statenleden ondersteuning verleend aan het introductieprogramma o Vier bijeenkomsten georganiseerd voor MRA Raadtafel en een extra bijeenkomst (heisessie) georganiseerd voor de Raadtafel met alle leden en plaatsvervangers (kennismaking en werkwijze) o Implementatie OBI4wan, tool voor (social) media monitoring o Bijeenkomsten met hoofden Communicatie van de MRA-deelnemers o Transparantie en heldere communicatie door het jaar heen via de MRA-website, nieuwsbrieven, filmpjes, via sociale media en andere communicatie-uitingen o Het opstellen van een MRA Meerjarenbegroting en de Termijnagenda, en het door ontwikkelen van de Termijnagenda o Opstellen van de eerste MRA Voortgangsnota (over 2022) o Metropoolredactie van start gegaan (proactieve persbenadering) o Podcastreeks Metropoolregio Actueel ter ondersteuning van het traject van de nieuwe MRA

Agenda Resultaten in 2023 ✓ Maandelijks Bericht aan Raden en Staten ✓ Maandelijkse externe nieuwsbrief gepubliceerd ✓ Procesnotitie om te komen tot een nieuwe MRA Agenda ✓ Op basis van de MRA Agenda een jaarplanning 2024 opgesteld van alle MRAactiviteiten voor het bestuur en de platforms ✓ Een nieuwe proces- en communicatieafspraak over het gebruik van de Termijnagenda, voorzien van advies van MRA Raadtafel ✓ Huisstijl MRA uitgebouwd voor partners, zoals de Traineepool MRA en Smart Mobility Platform MRA ✓ Vastgestelde Voortgangsnota 2022

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

14

✓ ✓

Doorlopende berichtgeving via website MRA, LinkedIn en X, persbenadering, intranet Podcastserie Metropoolregio Actueel

Relevante links: Metropoolregio Actueel | Podcast on Spotify Termijnagenda en Voortgangsnota Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - Op welke wijze zou het draagvlak onder de deelnemers voor de MRA samenwerking nog verder kunnen worden vergroot?

2.2 Platform Economie Het economisch herstel na de corona-periode heeft zich ook in 2023 doorgezet, zowel op MRA schaal als in de verschillende deelregio’s. Tegelijkertijd – zoals ook in de Economische Verkenningen van de Metropoolregio uitgebreid wordt toegelicht – doet de regio het niet op alle terreinen van het maatschappelijke functioneren goed. Op verschillende Brede Welvaart indices blijft de regio achter. Met het economisch beleid binnen de MRA hebben we daar ook in 2023 op proberen in te spelen. Via het programma circulaire economie is – samen met andere partners – gewerkt aan de verduurzaming van de economie. Dit gaat met kleine stappen, maar het was goed te zien dat ondanks de economische groei het totale energieverbruik weer is afgenomen. Wel lopen bedrijven bij de energietransitie steeds meer aan tegen de knelpunten op het electriciteitsnetwerk, waardoor de overgang van fossiel naar duurzame energie vertraging oploopt. In 2023 hebben we in het platform Economie ook weer een set belangrijke afspraken gemaakt. Op het gebied van de bedrijventerreinen (met de Bedrijventerreinenstrategie) en toerisme (Strategische Agenda Toerisme) hebben we niet alleen de gezamenlijk koers bepaald, maar ook afgesproken hoe we er met elkaar invulling aan gaan geven. Daarom zal 2024 voor deze dossiers het jaar van de uitvoering worden.

Ook hebben we met de ontwikkelingsmaatschappij ROM-InWest en de Amsterdam Economic Board afspraken gemaakt over de wijze waarop zij intensiever gaan samenwerken. Met Horizon en ROM-Utrecht moeten we hierover nog in gesprek. Dit om tot een efficiëntere en meer toegankelijk structuur te komen voor het ondersteunen van het innovatief bedrijfsleven

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

15

Uitvoerigslijn 1.1 - Regionale economische strategie Doel: Een gezamenlijke koers voor de inzet van de MRA en afzonderlijke deelnemers op economische ontwikkeling in de regio (inclusief onderwijs-arbeidsmarkt en innovatiebeleid), algemene promotie in lijn met deze strategie. • Inhoud geven aan de regionale economische strategie voor de Metropoolregio Amsterdam, in nauwe samenhang met de verstedelijkingsstrategie en de lange termijnstrategie voor het mobiliteitssysteem • (Inter)nationale promotie van de economische kracht van de regio en deelregio's • Monitoren van de regionale economische strategie voor de MRA Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Economie Activiteiten in 2023 o Voor de Economisch Ruimtelijke Profielen is een ronde gemaakt langs alle deelregio’s (beleidsadviseurs/ programmacoördinatoren economie) om op te halen welke innovatieve ecoystemen in de regio gedefinieerd konden worden. o Ook is informatie opgehaald over de overige (minder innovatieve) bedrijvigheid. Resultaten in 2023 ✓ Bovenstaande ronde heeft geleid tot een uitgebreid overzicht van de economieën van de deelregio’s. Ook is in kaart gebracht welke mogelijke kruisbestuivingen er zijn tussen de verschillende innovatieve ecosystemen. ✓ Tenslotte is ook een start gemaakt met het in kaart brengen van maatregelen die nodig zijn om de innovatieve ecosystemen te laten floreren.

Dit kan gaan om maatregelen op deelregionaal niveau of op MRA niveau, maar ook om maatregelen waarvoor betrokkenheid van het Rijk nodig is. Voor deze laatste maatregelen moet vervolgens worden gekeken in hoeverre ze aansluiten bij het kader van de NOVEX MRA. Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - Op dit moment is met name de vraag of de deelregio’s zich herkennen in de geschetste profielen. Deze zijn al aan het AO en het DO Economie voorgelegd ter instemming. De maatregelen worden nog nader uitgewerkt; in Q3 2024 kunnen deze onderwerp van bespreking worden voor raden en Staten. Uitvoeringslijn 1.2 - Werkmilieus (Platform Bedrijventerreinen en Kantoren (Plabeka)) Doel: Ontwikkeling van werkmilieus in de MRA in lijn met de regionale economische strategie en bijdragen aan de verduurzaming van bedrijventerreinen, profilering en acquisitie in lijn met de regionale economische strategie en goede begeleiding van bedrijfsverhuizingen binnen de regio ten behoeve van transformatie van werklocaties.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

16

•

Regie voeren op de ontwikkeling van werkmilieus op basis van de regionale economische strategie en de verstedelijkingsstrategie (opgave 2), met bijzondere aandacht voor verduurzaming van bedrijventerreinen • Gezamenlijke profilering en marketing van de werkmilieus en gezamenlijke acquisitie in lijn met de regionale economische strategie • Uitwerken van een 'overloopstrategie', met onder meer een bedrijvenloket voor centrale coördinatie van bedrijfsverhuizingen bij de transformatie van werklocaties Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Economie Activiteiten in 2023 o Afstemming van regionale ontwikkelingen werklocaties/bedrijventerreinen o Financiering en aansturing van het Projectbureau Herstructurering Bedrijventerreinen o Input geleverd voor- en actief betrokken bij de NOVEX MRA o Bedrijventerreinenstrategie MRA opgesteld o Selecteren en aanmoedigen beheer, energietransitie en verduurzaming bij concrete werklocaties o Opname pilot podcast bedrijventerreinen MRA o Voorbereiden opname podcast toekomstbestendige bedrijventerreinen MRA Resultaten in 2023 ✓ Bedrijventerreinenstrategie MRA opgesteld inclusief het daarin opgenomen programma van zes elkaar versterkende lijnen en bijbehorende afspraken, en deze in het BO Economie vastgesteld ✓ Bedrijventerreinstrategie MRA aanbieden aan alle colleges van alle MRA-gemeenten en provincies en te vragen deze

middels een besluit te onderschrijven ✓ Opname pilot podcast bedrijventerreinen in de MRA ✓ Atlas en Dashboard Plabeka doorontwikkeld ✓ Monitor Plabeka is vastgesteld Relevante links: Bedrijventerreinenstrategie MRA

Uitvoeringslijn 1.3 - Human Capital Doel: Regie op de regionale arbeidsmarkt (in samenwerking met de arbeidsmarktregio's) en op regionaal onderwijs-arbeidsmarktbeleid, uitvoering van relevante onderwijsarbeidsmarktprogramma's en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationaal talent met inzet op de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt en basisvoorzieningen als wonen en onderwijs.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

17

•

Opzetten en uitrollen van Human Capital Agenda’s voor cruciale sectoren en met oog voor de bestaande mismatch op de arbeidsmarkt, een voorbeeld is de Human Capital Agenda Energietransitie • Coördineren van en participeren in publiek-private samenwerkingen gericht op de aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt en 'leven lang ontwikkelen' in het licht van de transitie van de arbeidsmarkt, voorbeelden zijn House of Skills en TechConnect • Activiteiten die bijdragen aan de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt, de woningmarkt en onderwijs voor internationaal talent en hun gezinnen Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Economie Activiteiten in 2023 o 2023 stond in het teken van een aanstaande omslag. Van projectfinanciering naar Coördinatie en Regie in het domein Onderwijs-Arbeidsmarkt. o Bespreking strategie werkgroep via “Benen op tafel Sessie” en vier reguliere vergaderingen. o Toekenning bijdrage aan House of Skills o Kennisuitwisseling op domein en informatie uitwisseling met Nationaal Groeifondsaanvraag LLO Katalysator o Uitzetten en begeleiden onderzoek Arbeidsmarktaanpak Birch.

o Voorbereiding bestuurlijk overleg december 2023 over onderzoek Arbeidsmarktaanpak o Eerste aanzet inzet nieuwe Strategie MRA Resultaten in 2023 ✓ Er zijn een nieuwe ambtelijke opdrachtgever en secretaris aangesteld, de werkgroep is verbreed en onderwijs is beter aangesloten. ✓ Strategische sessie georganiseerd over rolopvatting, doel en subsidiekader; ✓ Subsidierichtlijnen budget 2023 opgesteld; ✓ Positief advies gegeven aan het directeuren- en bestuurlijk overleg om €165.000 euro ter beschikking te stellen voor House of Skills ; Wat hebben we niet gedaan? X Als programma onderwijs en arbeidsmarkt hadden we graag het afgelopen jaar nog een aantal PPS-en ondersteund, maar deze bleken echter nog niet klaar voor cofinanciering.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

18

Uitvoeringslijn 1.4 - Aanjagen marktinitiatieven voor de transitieopgaven Doel: Aanjagen van initiatieven van marktpartijen die bijdragen aan de transitieopgaven zoals de omschakeling naar een circulaire economie (sluiten grondstof- en voedselkringlopen), energietransitie en klimaatbestendigheid. • Organiseren publiek-private financieringsmogelijkheden om een bijdrage te leveren aan de versnelling van de regionale transitieopgaven, waarbij verbinding wordt gelegd met Invest-NL • Innovatie ten behoeve van de transitieopgaven aanjagen met pilots, optreden als launching customer (bijvoorbeeld door circulaire inkoop) en het verbinden van het regionale bedrijfsleven aan (internationale) investeerders • Wegnemen belemmeringen in wet- en regelgeving bij initiatieven op het gebied van circulaire economie, energietransitie en klimaatbestendigheid Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Economie Activiteiten in 2023 o We hebben ons verder ingezet om als MRA overheden zoveel mogelijk circulair in te kopen o Voor de grondstoffenstroom luiers (wat een fors aandeel is in onze afvalstroom die verbrand wordt) is in 2023 het voorwerk gedaan om tot een concrete businesscase te komen o Binnen het onderdeel bio grondstoffen is in 2023 het verwaarden van bermgras uitgewerkt.

Er heeft een Europese marktconsultatie plaats gehad en een voor alle MRA overheden toepasbaar aanbesteding protocol is uitgewerkt. o Voor de onderwerpen textiel, vergroening van het belastingstelsel en circulaire woningbouw hebben we in Brussel diverse netwerk en lobbyactiviteiten uitgevoerd. o We hebben externe expterise ingezet om gemeenten te helpen om obstakels op het gebied van wet en regelgeving voor circulaire houtbouw bij nieuwbouw projecten weg te nemen Resultaten in 2023 ✓ De doelstelling oim ten minste 10% van al onze inkoop als overheden circulair te doen is behaald. 19 van onze deelnemers zitten daar fors boven, waarvan er 6 al zo rond de 30% zitten. ✓ Voor bio brandstoffen is een voor alle MRA overheden toepasbaar aanbestedingsprotocol uitgewerkt

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

19

✓

✓

Er is een digitale tool ontwikkeld voor duurzame gebiedsontwikkeling, die toepasbaar is voor MRA overheden om stapeling van functies en opvagen te voorkomen en toch maximaal tot duurzaamheid te kunnen komen. Voor bestaande bedrijventerreinen in de MRA is een aanzet gegeven om tot circulaire afval verwerking te komen: op 3 bedrijventerreinen zijn pilots gestart om die te doorlopen in 2024. Op basis van de resultaten daarvan zal in 2024 worden besloten over al dan niet MRA brede voortzetting

Wat hebben we niet gedaan? X Helaas konden niet alle voor 2023 voorgenomen inhoudelijke acties volledig worden afgerond. Op circulair inkopen zijn de doelen gehaald; op grondstofstromen vrijwel en op gebiedsontwikkeling en de lobby inzet voor zestig procent. Op alle acties is bestuurlijk de voortgang gemeld en bestuurders hebben ingestemd met de doorloop naar 2024 waar dit aan de orde is. X In 2023 is al het mogelijke gedaan om tot een afgeronde MRA circulaire textiel keten te komen. Helaas is dit net niet meer gelukt. Met name het inpassen in aanbesteding wetgeving bleek meer tijd nodig te hebben dan voorzien. Het voorwerk wordt in 2024 afgerond in een daadwerkelijke textiel propositie. X Helaas hebben slechts drie MRA overheden (Amsterdam, Zaanstad, provincie NH) het circulair verwerken van bermgras in gang gezet. Tien MRA overheden hebben aangegeven dit te overwegen zodra hun bestaande maaicontracten zijn afgerond. Meer dan de helft van de MRA overheden heeft echter helaas nog aangeven hiertoe nog niet over te kunne of willen gaan. Als reden is onder meer genoemd dat er voor hen nog te weinig zekerheden zijn dat dit binnen de beheer kosten uitvoerbaar is en ook dat de ambtelijke capaciteit ontbreekt vanwege andere prioriteiten die rond circulariteit worden gegeven.

X De voorgenomen inzet in Brussel voor lobby over plastic (regelgeving) en stedelijk afval hebben we niet in gang kunnen zetten door capaciteitsgebrek vanuit MRA overheden voor dit onderwerp. Relevante links: MRA Duurzaam Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - De inzet op Circulariteit is nadrukkelijk gericht op om als MRA alleen dat op te pakken waarvoor geldt dat boven lokale afstemmingnodig is. Hierop zijn met het programma CE scherpe keuzes en afwegingen gemaakt. De inzet waarover met het programma

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

20

CE afspraken zijn gemaakt, wordt zoals ook in 2022 al aangekondigd lang niet in alle gevallen ook daadwerkelijk door MRA overheden geleverd. Er is een voortdurend gebrek aan capaciteit. Dit is echt voor raad en statenleden een urgent thema. Als u de klimaat doelen wilt halen en met ons overtuigd bent dat hiertoe op onderdelen een MRA aanpak en afstemming nodig is, dan is het ook wel nodig hom of kuit te geven. Uitvoeringslijn 1.5 - Energie-infrastructuur en data-infrastructuur Doel: In aanvulling op de trajecten van de regionale energiestrategieën (RES'en) werken aan een toekomstbestendige energie-infrastructuur en zorgvuldige verdere ontwikkeling van de datainfrastructuur in de regio. • Regionale afstemming over en inzet op een toekomstbestendige energieinfrastructuur, met specifieke aandacht voor de rol van het Noordzeekanaalgebied daarin. Om de energietransitie te laten slagen en de ambities van de MRA op andere terreinen te kunnen realiseren, is een toekomstbestendige energie-infrastructuur cruciaal.

Dit vraagt om samenwerking en afstemming tussen regionale overheden, Rijk en netbeheerders en om een brede integrale aanpak • Ontwikkeling en ontsluiting van kennis op het terrein van energietransitie, voorbeelden zijn het warmtekoudeprogramma en smart energy systems • Regionale afstemming bij de ontwikkeling van datacenters met een MRA-brede datacenter-strategie, met aandacht voor energievoorziening en optimale benutting van restwarmte • Regionale afstemming bij de uitrol van 5G in de regio Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Economie Activiteiten in 2023 o Het thema energieinfrastructuur is primair belegd bij de provincies. In Noord-Holland is voor dat thema een Task Force Energieinfrastructuur ingesteld (inmiddels omgedoopt tot Energy Board), waarin de provincie, samen met de gemeenten en de netbeheerders de inzet op dit thema vormgeeft. In de provincie Flevoland gebeurt dit via het Bestuurlijk Overleg Energie. De rol van de MRA op dit thema is er aan de ene kant op gericht om de inzet vanuit deze trajecten waar mogelijk te ondersteunen. De MRA richt zicht daarnaast op het vertalen van deze trajecten naar en het verbinden van deze trajecten met de discussies en trajecten die lopen binnen de MRA.

Vooral door het steeds manifester worden van de problematiek rond netcongestie raakt de discussie over de energieinfrastructuur immers steeds nadrukkelijker aan de discussies en trajecten binnen de MRA over ruimte, landschap, verstedelijking, mobiliteit en economie. Door het ontbreken van voldoende transportcapaciteit op het

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

21

o

o

o

elektriciteitsnet dreigen immers de MRA-ambities op allerlei terreinen in gevaar te komen. Een concreet voorbeeld van een initiatief dat de MRA samen met beide provincies in 2023 heeft opgepakt is het onderzoek naar de mogelijkheden om ook in tijden van netcongestie nieuwe woonwijken (incl. voorzieningen) te kunnen bouwen. Dit onderzoek is gestart als onderdeel van de NOVEX MRA en is bedoeld om nieuwe oplossingen te bedenken die gemeenten kunnen helpen om ondanks de netcongestie toch een bijdrage te kunnen leveren aan de aanpak van de woningbouwopgave in de MRA. Daarnaast ondersteunt de MRA de inzet van de provincie Noord-Holland en Alliander op het stimuleren van marktpartijen om slimme oplossingen te bedenken om de congestie op het elektriciteitsnet te beperken. Op het thema datainfrastructuur zet de MRA vooral in op het stimuleren van kennisontwikkeling en -deling en op het organiseren van afstemming tussen de regionale overheden die het meest betrokken zijn bij de discussie over datacenters (provincies Noord-Holland en Flevoland en de gemeenten Amsterdam, Almere en Haarlemmermeer). In 2023 stonden de activiteiten op dit thema vooral in het teken van: o het stimuleren van een zo objectief mogelijke discussie over datacenters als onderdeel van de digitale infrastructuur, om daarmee de positiebepaling van de MRA m.b.t. een evt.

4e hyperconnectiviteitscluster voor datacenters in de regio te ondersteunen. o het met elkaar en met andere stakeholders zoeken naar mogelijkheden om de datainfrastructuur verder te verduurzamen.

Resultaten in 2023 ✓ In 2023 heeft het thema energienetwerken een stevigere plaats gekregen in de NOVEX MRA en zijn actieve verbindingen gelegd tussen dat traject aan de ene kant en de Energy Board Noord-Holland en het Bestuurlijk Overleg Energie Flevoland aan de andere kant. ✓ In 2023 is de opdracht geformuleerd voor een ontwerpend onderzoek dat inzicht moet gaan bieden in de mogelijkheden om ook in tijden van netcongestie nieuwe woonwijken (incl. voorzieningen) te kunnen bouwen. ✓ Om een zo objectief mogelijk inzicht te krijgen in de feiten en cijfers rond datacenters heeft Stratix in opdracht van MRA overheden in 2023 de rapportage objectivering datacenters opgeleverd. Om tot maximale objectiviteit van de rapportage te komen,

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

22

✓

is de Vlaamse professor Steven Latré gevraagd om een review te schrijven op het rapport van Stratix. Op 12 juli 2023 heeft de MRA een kennissessie georganiseerd voor ambtenaren, raads- en Statenleden, vertegenwoordigers van de datacentersector en onafhankelijke deskundigen. Tijdens deze kennissessie werd de rapportage toegelicht en besproken als onderdeel van een breder gesprek over datacenters in de MRA. Tijdens de kennissessie werd ook vastgesteld dat de op 7 juli uitgebrachte Kamerbrief over de Agenda ‘Coalities voor de digitale samenleving’ de conclusies van Stratix (dat er veel haken en ogen zitten aan de huidige berekeningen over het elektriciteits- en waterverbruik van datacenters) onderstreept en dat er om die reden aanvullend onderzoek naar de impact van digitalisering op duurzaamheidsbeleid en vice versa noodzakelijk is.

Relevante links: MRA Duurzaam Rapportage objectivering datacenters Kennissessie Datacenters Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - Omdat de rol van de MRA beperkt is bij het thema energie infrastructuur lijkt een terughoudende opstelling logisch. Aan de andere kant raakt de problematiek van netcongestie alle ambities van de MRA direct. Hoe kijken raads- en Statenleden aan tegen de rol van de MRA op dit thema? Waar zien zij meerwaarde? - De discussie over datacenters wordt o.a. door het ontbreken van een solide kennisbasis over datacenters gekenmerkt door veel misvattingen en verwarring en is mede daardoor stevig gepolitiseerd. Daarbij speelt ook de problematiek van netcongestie een belangrijke rol. Op basis van de rapportage objectivering datacenters is een meer objectief gesprek mogelijk over de rol van datacenters als onderdeel van de digitale infrastructuur die nodig is om onze digitale ambities te realiseren.

2.3 Platform Ruimte Platform Ruimte zorgt voor de integrale afweging van de verschillende vraagstukken die om ruimte vragen. Het is de plek waar afstemming plaatsvindt tussen de deelregio’s over de ruimtelijke afspraken die met het Rijk gemaakt worden binnen de NOVEX Verstedelijkingsstrategie MRA. Het platform heeft daarnaast een coördinerende rol als het gaat om informatie-uitwisseling tussen de vijf NOVEX gebieden binnen de MRA (Schiphol,

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

23

NZKG, Groene Hart, Lelylijn en MRA / Verstedelijkingsstrategie) en de overige afspraken die via de provincies met het Rijk worden gemaakt over ruimtelijke kwesties. Het platform werkt hierin regelmatig samen met het platform Economie en het platform Mobiliteit, omdat veel vraagstukken naast een ruimtelijke kant ook economisch van aard zijn of gericht zijn op mobiliteit. Onder het platform vallen vijf uitvoeringslijnen, de Verstedelijkingsstrategie, Bouwen en wonen, Klimaatadaptatie, Energietransitie en Metropolitaan Landschap. In 2023 heeft het platform Ruimte in samenwerking met het platform Mobiliteit veel aandacht besteedt aan de afspraken die met het Rijk zijn gemaakt in het BO MIRT over mobiliteit gekoppeld aan woningbouw. Daarnaast is het opstellen van een uitvoeringsagenda voor de NOVEX MRA met daarin de aandacht voor de samenhang met de andere NOVEX-gebieden onderwerp van gesprek geweest. Ook zijn in afstemming met het platform Economie gesprekken gevoerd over de bedrijventerreinenstrategie, waarbij wordt bepaald op welke wijze de MRA vorm kan geven aan de vraag naar ruimte voor bedrijvigheid in een ruimtelijk volle regio, ook in afweging met andere ambities die een nadrukkelijke claim op ruimte leggen zoals bijvoorbeeld de bouw van woningen.

Uitvoeringslijn 2.1 - Verstedelijkingsstrategie Doel: Een gezamenlijke koers voor de ruimtelijke ontwikkeling van de MRA die bijdraagt aan een duurzame, sociaal-maatschappelijk en economisch sterke metropoolregio en zorgt voor samenhang tussen ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit, landschap en de transitieopgaven. Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar integraal te ontwikkelen gebieden, zoals Sleutelgebieden en ov-knooppunten. • Inhoud geven aan de verstedelijkingsstrategie voor de Metropoolregio Amsterdam, in nauwe samenhang met de lange termijnstrategie voor het mobiliteitssysteem, de regionale economische strategie en de MRA-inzet op een toekomstbestendige regionale energie-infrastructuur • Monitoren van de verstedelijkingsstrategie Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Ruimte Activiteiten in 2023 o Gezamenlijk met het Rijk hebben we de argumentatie (waarom van Rijks of regionaal belang?) voor waarom een maatregel wel of niet in de NOVEX MRA Uitvoeringsagenda versterkt, met name voor de groene en de blauwe maatregelen. o We hebben de mobiliteitsmaatregelen, die nodig zijn voor de verstedelijking geactualiseerd vanuit het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid. De lijst

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

24

o o

o

o

o o

o

met deze maatregelen worden een onderdeel van de NOVEX MRA Uitvoeringsagenda. We hebben de benodigde maatregelen op het gebied van groen i.s.m. de deelregio’s geconcretiseerd zodat we ook kunnen kijken naar de kosten. We hebben met de waterschappen afspraken gemaakt om i.s.m. de MRA een inhaalslag te doen voor de benodigde maatregelen op het gebied van water, klimaat, de zogenaamde blauwe maatregelen. Er zijn profielen opgesteld om de woon-werk balans te verbeteren in de deelregio’s, hierover zijn gesprekken gevoerd met de deelregio’s om deze te concretisteren. Dit is ook gedaan voor de economische profielen. Ter aanvulling van het MRA Verstedelijkingsconcept is een plan van aanpak “MRA Water en klimaatrobuust systeem” opgesteld, waar de vijf keuzevraagstukken zijn benoemd inzake woonlocaties, ruimtelijke reserveringen voor waterberging, drinkwater, zoetwater en verzilting. In 2024 wordt gezamenlijk met I&W, RWS, drinkwaterbedrijven en provincies gestart met de 3 vraagstukken om meer inzicht te krijgen in het watersysteem van de MRA. Door een stapeling aan randvoorwaarden is het kopje “keuzevraagstukken” toegevoegd aan het format van de Uitvoeringsagenda, niet alles kan, dus we moeten combineren en keuzes maken. Dit heeft geleid door tot de MRA opdracht “ruimtelijke keuzes”

Resultaten in 2023 ✓ De opzet en het format van de NOVEX MRA Uitvoeringsagenda is vastgesteld. ✓ De bedrijventerreinenstrategie is vastgesteld. ✓ Groeiagenda Almere is in het BOL vastgesteld. ✓ Er is in het BO leefomgeving afgesproken om te komen tot 3 concrete pilots voor mogelijke financieringsvormen klimaatmaatregelen bestaand en bebouwd gebied ✓ Er is een plan van aanpak opgesteld waarbij de MRA i.s.m. Rijk en de provincies gaat onderzoeken hoe we door goede verstedelijking, onorthodoxe maatregelen in de toekomst netcongestie kunnen voorkomen. ✓ We zijn bij deelregio bijeenkomsten raden en staten langs geweest om uitleg te geven van de Uitvoeringsagenda MRA NOVEX. Hier hebben we leuke gesprekken gehad met raads- en statenleden over de ruimtelijke opgaven, die komende jaren op ons afkomen. Relevante links:

Afspraken Rijk en regio over evenwichtige en duurzame ontwikkeling van gehele MRA

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

25

Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - Volgend jaar zal het ongetwijfeld gaan om de keuzes die gemaakt moeten worden. De komende jaren zullen er minder middelen aanwezig zijn vanuit het Rijk, hoe gaan we hier mee om? Waar zetten we op in? Uitvoeringslijn 2.2 - Wonen Doel: Afspraken voor voldoende en toekomstbestendig woningaanbod aansluitend op de woningbehoefte, in het bijzonder betaalbaar woningaanbod voor lage en middeninkomens met een evenwichtige spreiding over de regio. Uitvoering van de tussen het Rijk en regio gesloten Woondeal, welke inzet op verhogen van de woningbouwproductie, verbetering van het functioneren van de woningmarkt en leefbaarheid. • Zorgen voor concrete afspraken over spreiding van woningaantallen, -typen en segmenten, waarbij zowel nieuwbouw als de bestaande woningvoorraad in ogenschouw wordt genomen.

Specifieke aandacht gaat hierbij uit naar de Sleutelgebieden, grote gebiedsontwikkelingen die bijdragen aan de kracht van de regio en de identiteit van de kernen daarbinnen • Regie voeren op en stimuleren en faciliteren van de woningbouwproductie, met oog voor tempo en kwaliteit, en zorgen voor productieafspraken per deelregio, in samenwerking met marktpartijen en corporaties • Samenwerken met het Rijk om, met behulp van diverse pilots, toe te werken naar een nieuw rijksprogramma voor stedelijke vernieuwing • Monitoren van de woningmarkt en zorgen voor uitwisseling van kennis over de woningmarkt Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Ruimte en het portefeuillehouderoverleg Bouwen en Wonen Activiteiten in 2023 o Het jaar begon met de feestelijke ondertekening van een realisatieovereenkomst (ROK) flexwoningbouw. Deze ROK hebben we ondertekend in het kader van de woondealafspraken. o Iets minder dan een maand later ondertekenden 29 MRA-gemeenten en 2 provincies samen met BZK de woondeal MRA. In de woondeal is onder andere afgesproken om te werken met regionale en deelregionale versnellingstafels en tweejaarlijks bijeen te komen met de minister in een BO Woondeal. In september 2023 organiseerden we een eerste regionale versnellingstafel voor de MRA waarin de knelpunten en goodpractices in woningbouw besproken zijn.

De organisatie hiervan is gezamenlijk met corporaties en markt gedaan. In december 2023 vond het eerste BO Woondeal met Mienister Hugo de Jonge plaats.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

26

o

o

o

Evenals voorgaande jaren heeft het kernteam versnelling in 2023 ook gedurende het jaar ondersteuning geleerd bij het versnellen van woningbouw. Dit doen we door gemeenten te ondersteunen bij subsidieaanvragen, onderzoeken uit te voeren (afgelopen jaar bijvoorbeeld naar participatie), door kennissessies op specifieke thema’s te organiseren en door de organisatie van de jaarlijkse MRA-ASRE opleiding. In het kader van het koplopers Huisvesting van Aandachtsgroepen zijn in 2023 diverse activiteiten georganiseerd zoals seminars over de huisvesting van kwetsbare doelgroepen en kennissessies over het wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting. Op het gebied van toekomstbestendig bouwen stond 2023 grotendeels in het teken van houtbouw. In september 2023 organiseerden we samen met Pakhuis de Zwijger een groot congres over houtbouw: Houtbouw XL. Daarnaast zijn we in september 2023 begonnen met een partnership programma voor marktpartijen waarin we een aantal keer een lunchlezing organiseerden voor marktpartijen en gemeenten in de MRA

Resultaten in 2023 ✓ De woondealafspraken zijn ondertekend. Met deze ondertekening hebben we afgesproken van 2023-2031 171.200 woningen te bouwen waarvan 2/3e betaalbaar (sociale huur en middelduur). Om dit te realiseren hebben we afgesproken met het Rijk dat de realisatie alleen lukt als het Rijk haar aandeel neemt in het oplossen van de kritische succesfactoren voor woningbouw, te weten: Elektriciteitsnetwerken, Stikstof, Geluid, Betaalbaarheid, Mobiliteit, Voldoende focus op uitvoering en verduurzaming en verbetering van de bestaande voorraad. ✓ De MRA heeft afspraken met de Rijksoverheid gemaakt over de realisatie van 5.000 extra flexwoningen boven op de woondealafspraken over woningaantallen. ✓ De MRA heeft een regionale woonzorganalyse gedaan om het de huisvesting van aandachtsgroepen in kaart te brengen. Relevante links: Afspraken tussen Rijk en regio: bouw van 5.000 flexwoningen in MRA Woondeal MRA Studieroute MRA: Integrale gebiedsontwikkeling - ASRE Congres over Houtbouw

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

27

Suggesties voor gesprekspunten voor gesprek tussen raden/Staten en hun colleges - Een belangrijk knelpunt voor woningbouw is op dit moment de afhankelijkheid van particulier initiatief en de omvang van het aantal bezwaar en beroepsprocedures in de regio. In 2023 is onderzoek uitgevoerd naar participatie om bezwaar en beroepsprocedures te voorkomen. De uitkomst is dat dit bijna niet mogelijk is door participatie en participatie alleen nuttig is als de gemeente ook echt voornemens is om het plan naar aanleiding van de participatie aan te passen en te willen leren van participatie (zie link). o Hoeveel participatie is nodig in deze periode van woningbouwversnelling? o Hoe gaan we om met bezwaar en beroep rondom woningbouwprojecten? Uitvoeringslijn 2.3 - Landschap Doel: Landschapsinclusieve ontwikkeling in de MRA, aanpak prioritaire investeringsopgaven in het landschap en verbetering governancestructuur. • Binnen de uitvoeringslijnen van de MRA uitwerken hoe landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit kan worden versterkt, met name bij verstedelijkingsstrategie, energietransitie, klimaatadaptatie en mobiliteit (o.a.

door inzet op ‘buitenpoorten’, ov-haltes in het groen) • Adviseren van MRA-deelnemers over behoud en versterking van landschappelijke en erfgoedwaarden • Identificeren prioritaire investeringsopgaven in het landschap • Met partners ontwikkelen van businesscases voor de prioritaire investeringsopgaven, door slimme verbindingen tussen de verschillende opgaven in het landschap • Slimmer organiseren van de verantwoordelijkheden voor beheer en ontwikkeling van het landschap Afstemming over deze uitvoeringslijn is belegd in: het Platform Ruimte Activiteiten in 2023 o Vanuit het programma MRA Landschap hebben we het Rijk (BZK en LNV) invulling gegeven aan de lijn ‘groenblauw netwerk in en om de stad’ in de NOVEX uitvoeringsagenda. Samen met de deelregio’s zijn de groene maatregelen van regionale betekenis in kaart gebracht, die moeten zorgen voor het versterken van het groen-blauwe netwerk in de MRA. Een selectie daarvan wordt ingebracht in het BO Leefomgeving en BO MIRT in 2024 o Voor het opstellen van het ontwikkelperspectief NOVEX NZKG is vanuit het thema landschap input gegeven, en is een gebiedsbiografie voor het NZKG opgesteld o Het MRA programma Landschap was een van de initiatiefnemenrs van het ontwerpend onderzoek ‘Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi- en Vechtstreek’

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

28

Resultaten in 2023 ✓ Opstellen van de gebiedsbiografie NZKG ✓ Ontwerpend onderzoek ‘Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi- en Vechtstreek’ ✓ Het onderzoek ‘Ruimtelijke verkenning naar de impact van de energietransitie op het landschap’ ✓ Organiseren van de werkconferentie ‘Metropolitaan Landschap – Bron voor Brede Welvaart’ Relevante links: Gebiedsbiografie van het Noordzeekanaalgebied Ontwerpend onderzoek 'Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi- en Vechtstreek' Werkconferentie 'Metropolitaan Landschap - brond voor Brede Welvaart'