16. Brief Ministerie BZ en KR betreft Informatie over werving- en selectieprocedure kandidaat-raadsleden ANONIEM.pdf

- 7 APR. 2025

07 apr2025 / 001028

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

> Retouradres

Aan alle Nederlandse gemeenten (burgemeesters en griffiers) Gemeente Heemstede (NH) Postbus 352 2100 A3 HEEMSTEDE

DG Openbaar Bestuur & Democratische Rechtsstaat DGOBDR-D&B-Inrichting Openbaar Bestuur Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Bijlage(n) 1. Brief gericht aan (decentraie) politieke partijen

Datum Betreft

Informatie over werving- en selectieprocedure kandidaatraadsleden

Geachte burgemeester en griffier, Gemeenteraadsverkiezingen 2026 Op woensdag 18 maart 2026 vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dat betreft één van de wezenskenmerken van onze democratische rechtsstaat. Inwoners kunnen kiezen wie hen de aankomende jaren mag vertegenwoordigen in de gemeenteraad. Naast de vertegenwoordigende functie, stellen gekozen volksvertegenwoordigers het beleid van de gemeente vast en controleren zij het college van burgemeester en wethouders. We vragen best veel van raadsleden, maar het betreft bovenal een bijzonder ambt waar velen veel voldoening uithalen. Integriteit en weerbaarheid kandidaat-raadsleden Het wervings- en selectieproces voor de gemeenteraad is een belangrijk moment om aandacht te besteden aan de ¡ntegriteit en weerbaarheid van kandidaatraadsleden. Dat is primair een taak van politieke partijen zelf, maar door de politieke partijen te attenderen op deze themas worden in deze fase kwetsbaarheden ondervangen en latere ¡ncidenten voorkomen. Als burgemeester en/of griffier bent u hierbij - vanwege uw zorgplicht ten aanzien van de bestuurlijke ¡ntegriteit respectievelijk vanwege onder meer uw ondersteunende functie ¡n aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen - onmisbaar en daarom wil ik u wederom vragen samen op te trekken met het oog op de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen.

Oproep aan burgemeester en/of griffier Gelet op het voorgaande zou ik u willen verzoeken om de bijgevoegde brief onder de aandacht te brengen bij alle politieke partijen die actief zijn, dan wel actief wensen te worden, in uw gemeente en zo mogelijk het gesprek met hen daarover te voeren. In de brief wordt verwezen naar de website www.poiitiekearnbtsdraçiers.niLwerving. Op deze website staan diverse instrumenten voor politieke partijen met de nodige handvatten om tijdens de wervingsfase aandacht te besteden aan, en het gesprek te voeren over, integriteit en weerbaarheid. Verklaring omtrent het gedrag Politieke partijen kunnen van kandidaat-raadsleden een Verklaring omtrent het gedrag (hierna: VOG) vragen om ook zo de integriteit van politieke ambtsdragers te bevorderen. Dit wordt geadviseerd vanuit mijn ministerie, maar is geen verplichting. De VOG is een verklaring waaruit blijkt dat het gedrag van een kandidaat in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van de functie Pagina 1 van 2

als raadslid. ]ustis, de Screeningsautoriteit van het ministerie van ]ustitie en Veiligheid, is verantwoordelijk voor het verstrekken van de VOG. Als een politieke partij besluit om van kandidaat-raadsleden een VOG te vragen, dient de aanvraag afgerond te zijn vóór de dag van de kandidaatstelling. Deze vindt plaats zes weken voor de dag van de gemeenteraadsverkiezingen (]ustis hanteert een aanvraagtermijn van vier weken. Geadviseerd wordt uiterlijk tien weken voor de gemeenteraadsverkiezingen de VOG aan te vragen). Aanvragen die na de kandidaatstelling binnenkomen worden door ]ustis niet in behandeling genomen.

DG Openbaar Bestuur & Democratische Rechtsstaat DGOBDR-D&B-Inrichting Openbaar Bestuur Onzereferentie 2025-0000225043

Wellicht ten overvloede, maar gemeenten zeif mogen van aanstaande - of gekozen - raadsleden geen VOG vragen. Welke eisen aan het raadslidmaatschap worden gesteld staan in artikel 10 van de Gemeentewet opgesomd. Nadat raadsleden gekozen zijn worden hun geloofsbrieven onderzocht aan de hand van de wettelijke functievereisten. Aanvragen afkomstig van gemeenten worden dan ook niet door Justis in behandeling genomen. Ondermijnende criminaliteit Diverse vormen van ongewenste beïnvloeding komen helaas voor in onze samenleving. Dat neemt allerlei vormen aan en ook valt niet uit te sluiten dat de ondermijnende criminaliteit via (kandidaat-)volksvertegenwoordigers invloed op besluitvorming wenst uit te oefen of zich via die weg toegang tot het bestuur verschaft. Om gemeenten bij de aankomende gemeenteraadsverkiezingen te ondersteunen bij hun weerbaarheid tegen politieke inmenging uit het criminele circuit heeft het RIEC-LIEC bestel recent een toolbox gemeenteraadsverkiezingen 2026 ontwikkeld. De toolbox is recent door de RIECs verspreid onder alle gemeenten, maar desgewenst kunt u ook met uw eigen RIEC contact opnemen. In navolging op deze brief informeer ik u rond de zomer van dit jaar over de wijze waarop de risicoanalyse voor kandidaat-wethouders vorm kan worden gegeven. Bij tussentijdse vragen kunt u contact opnemen met mijn ministerie via info.openbaarbestuurCaminbzk.nl.

Ik wens u veel succes toe de komende periode bij het blijvend integer en weerbaar houden van ons openbaar bestuur. Hoogachtend, De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties,

Directeur-generaal Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

Pagna 2 van 2

PostNL Port betaald Port Payé Pays-Bas

)1 ;,:i

-

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties