15. Informatiebrief voortgang fietsbrug Leidsevaart N208.pdf

Fietsbrug Leidsevaart N208 De provincie Noord-Holland werkt een plan uit voor de aanleg van een fietsbrug over de Leidsevaart in Haarlem met een fietspad naar het Coornhertlyceum. De aanleg van de fietsbrug is in 2018 op verzoek van de Zuid-Kennemerland­gemeenten toegevoegd aan het project Fietsverbinding N208 (Munterslaan – Leidsevaart). Het project Fietsverbinding N208 heeft als doel de aanleg van een fietsverbinding tussen de Munterslaan en de Leidsevaart. Deze fietsverbinding vormt de missende schakel in de doorfietsroute van Beverwijk naar Heemstede/ Hoofddorp.Tussen 2006 en 2019 zijn voor deze fietsverbinding diverse plannen uitgewerkt, die vanwege de lastige inpasbaarheid (te weinig ruimte) en gebrek aan draagvlak tot op heden niet zijn uitgevoerd. Voor een fietsbrug over de Leidsevaart met een fietspad naar het Coornhert Lyceum kan wel voldoende ruimte worden gemaakt én kan rekenen op voldoende draagvlak uit de omgeving. Vanwege het belang voor de verkeersveiligheid van scholieren van en naar het Coornhert Lyceum hebben de gemeenten en de provincie daarom in 2021 afgesproken om het project Fietsbrug Leidsevaart N208 los te koppelen van het project Fietsverbinding N208. De daadwerkelijke realisatie van de fietsbrug en het fietspad is onder voorbehoud van financiering door Provinciale Staten.

Deze informatiebrief beschrijft de stand van zaken van het project FietsbrugLeidsevaart N208 1

Inhoud 1. Projectomschrijving Fietsbrug Leidsevaart N208 • Projectpartners Fietsbrug Leidsevaart N208 • Participatie • Inspraak • Duurzaamheid 2. Vervolgproces • Beeldkwaliteit • Groencompensatie • Bestemmingsplannen en ruimtelijke procedure • Stikstof • Grondverwerving • Beheer en eigendom 3. Voorlopige planning Bijlage I Geschiedenis project Fietsverbinding N208

2

1. Omschrijving project Fietsbrug Leidsevaart N208 In 2021 is de provincie Noord-Holland gestart met het ontwerpen van een fietspad tussen de Pieter van Musschenbroekstraat en de Claus Sluterweg, inclusief een fietsbrug over de Leidsevaart. Deze verbinding betekent een aanzienlijke verbetering van de fietsroute vanuit omgeving Bloemendaal, Aerdenhout, Overveen/Ramplaankwartier om op een directe, eenvoudige en veilige manier bij het Coornhert Lyceum te komen. Nu gebruiken fietsers veelvuldig de voetgangersbrug ’t Kwakeltje over de Leidsevaart (in Heemstede), wat leidt tot onveilige situaties. De fietsbrug wordt zo ontworpen dat het een eventueel later aan te leggen fietstunnel onder de Westelijke Randweg (N208) niet verhindert. Een dergelijke tunnel zal naar verwachting ter hoogte van voetgangersbrug ’t Kwakeltje aansluiten op het fietspad.

Samen met de ambtenaren van de gemeente Haarlem is goed gekeken naar hoe de fietsbrug precies over de Leidsevaart moet komen te liggen. Daarbij zijn diverse varianten bekeken: • Gebruik maken van de bestaande autobrug over de Leidsevaart/vluchtstrook. Dit is onhaalbaar vanwege de verkeersveiligheid. • Fietsbrug realiseren tegen de bestaande autobrug over de Leidsevaart. Dit is onhaalbaar vanwege de verkeersveiligheid. • Het kippenbruggetje (‘t Kwakeltje) opwaarderen tot fietsbrug voor een logischer aansluiting op een eventuele fietstunnel. Dit is onhaalbaar/ongewenst vanwege de beperkte ruimte bij de Asterkade, de onoverzichtelijke situatie die dit oplevert bij de bushalte en omdat een fietsoversteek een stukje voor de kruising N208/Leidsevaart verkeersonveilig is. Deze variant zou geheel op grondgebied van de gemeente Heemstede liggen. De gemeente Heemstede heeft zich negatief over deze oplossingsrichting uitgesproken. 3

• De haakse variant (waarin fietsers vanaf de geplande brug niet meteen rechtdoor de Leidsevaartweg oversteken, maar pas bij ’t Kwakeltje. Dit is onwenselijk/onhaalbaar omdat een fietsoversteek bij ‘t Kwakeltje niet verkeersveilig uit te voeren is (zie punt hierboven). Op basis van bovenstaande afwegingen is er ambtelijk en bestuurlijk draagvlak van de gemeente Haarlem voor onderstaand ontwerp. De foto hieronder geeft weer waar de fietsoversteek, de nieuwe fietsbrug en het fietspad tussen de Leidsevaartweg (links) en het Coornhert Lyceum (rechts) komen te liggen. Onderaan de foto ligt woonzorgcentrum (WZC) de Houttuinen.

Het project is gelegen aan de zuidzijde van de N208. De gronden langs de zuidkant van de N208 (weg­ bermen en bosschages) zijn eigendom van de provincie Noord-Holland. Het terrein waarop WZC de Houttuinen ligt, inclusief het parkeerterrein langs de N208 en de toegangsweg (Overloop) vanaf de Claus Sluterweg (rechts op foto), zijn in eigendom van Stichting Zorgbalans Haarlem. Het betreft een vrij liggende brug, waarbij ter hoogte van WZC de Houttuinen een damwandconstructie noodzakelijk is om het hoogteverschil komend vanaf de brug naar de omgeving (Coornhert Lyceum) te overbruggen. Hierdoor is het mogelijk het bij de brug hoog gelegen fietspad op een lager niveau te laten aansluiten op de Overloop. De instelling van de verkeerslichten (verkeersregelinstallatie) op het kruispunt Westelijke Randweg (N208)/Leidsevaartweg wordt aangepast aan de te realiseren fietsoversteek over de Leidsevaartweg. Om het toenemende (fiets)verkeer aan de Zuidwestkant van Haarlem te faciliteren onderzoeken de gemeente Haarlem en de provincie hoe een fietstunnel op de plek waar de Leidsevaartweg en de Westelijke Randweg (N208) elkaar kruisen, kan worden ingepast. Alhoewel dat nog niet tot concrete plannen heeft geleid, is bij het ontwerp voor de fietsbrug over de Leidsevaart rekening gehouden met deze mogelijke toekomstige ontwikkeling.

De provincie Noord-Holland ontwerpt het fietspad en fietsbrug aan de hand van de wensen van stakeholders zoals de Fietsersbond, gemeenten, Coornhert Lyceum, WZC de Houttuinen, bedrijven en inwoners uit de directe omgeving.

4

• Projectpartners Fietsbrug Leidsevaart N208 De provincie werkt samen met • Gemeente Haarlem; • Gemeente Heemstede. Het project wordt geheel binnen de gemeentegrenzen van Haarlem uitgevoerd en de ruimtelijke procedures van de gemeente worden gevolgd. Als de nieuwe brug over de Leidsevaart (bijna) gereali­seerd is, past de gemeente Heemstede de voetgangersbrug ‘t Kwakeltje zo aan, dat fietsers er geen gebruik van kunnen/willen maken. De gemeente Bloemendaal is aangehaakt bij het project Fietsver­binding N208 en heeft vanuit die rol het verzoek om een fietsbrug over de Leidsevaart toe te voegen aan de projectscope, mede onderschreven. Omdat het project Fietsbrug Leidsevaart N208 zich geheel op Haarlems grondgebied bevindt, is er voor dit project geen directe relatie met de gemeente Bloemendaal. • Participatie Aanvullend op de participatiestrategie van het originele project (Fietsverbinding N208 MunterslaanLeidsevaart) heeft de provincie voor het project Fietsbrug Leidsevaart N208 vanaf 2019 een aantal specifieke buurtbewoners, bedrijven en andere stakeholders betrokken bij het (ontwerp)proces. Er zijn gesprekken gevoerd met o.a.

• Bewoners Spoorbuurt • VvE Stack • Woonzorgcentrum De Houttuinen • Stichting Zorgbalans Haarlem • Coornhert Lyceum • Fietsersbond • Verkeerspolitie • Havenbedrijf Haarlem • Gemeente Haarlem, Programma- en contractmanagement • Gemeente Haarlem, Beleidsprogramma’s • Gemeente Haarlem, Beheer • Gemeente Heemstede • PWN Daarnaast bespreekt de provincie het ontwerp nog met o.a. het Platform Groen en de Adviescommisie Ruimtelijke Kwaliteit. Na de zomervakantie presenteert de provincie het plan tijdens een informatieavond aan de directe omgeving. Het Coornhert Lyceum omarmt de plannen om de verkeersveiligheid van fietsende scholieren te verbeteren en heeft de provincie gevraagd haast te maken met de voorbereiding en realisatie van de voorgestelde fietsverbinding. Zowel het WZC de Houttuinen als de bewoners vanuit VvE Stack en de Spoorbuurt waarderen het ruimtelijk ontwerp van het fietspad en de brug. Vanuit WZC de Houttuinen zijn een aantal aandachtspunten voor hun bewoners aangegeven, die wij zullen verwerken in de verdere planvorming en uitwerking. Zo is het voor hun bewoners belangrijk de leuning van de te realiseren brug visueel ‘dicht te houden”, waardoor zij door passerende fietsers niet zo erg worden waargenomen tijdens bijvoorbeeld hun dagbesteding.

De fietsersbond heeft aangegeven content te zijn met de uitwerking van het ruimtelijk ontwerp, inclusief de aansluitingen bij de Pieter van Musschenbroekstraat en de Claus Sluterweg, alsook met de aanpassingen aan de kruising N208-Leidsevaartweg.

5

De verkeerspolitie heeft zorgen geuit over de oversteekroute: Fietsbrug – Leidsevaartweg Westelijke Randweg (N208) - Leidsevaartweg. Om het minder aantrekkelijk te maken om vanaf de fietsbrug direct de Randweg over te steken, komt de brug schuin richting Heemstede te liggen. Deze ligging draagt tevens bij aan een logische route naar een eventueel toekomstige fietstunnel. • Inspraak • De provincie legt het plan voor het fietspad en de fietsbrug na de zomervakantie vier weken ter consultatie voor aan omwonenden en andere belangstellenden. • De provincie organiseert in september een brede informatieavond. Ook statenleden en raadsleden van de gemeenten Haarlem, Heemstede en Bloemendaal zijn van harte welkom. • In de loop van 2024 vraagt de provincie de benodigde vergunningen aan. Dat proces bevat formele inspraakmomenten. • Duurzaamheid De provincie werkt samen met partners aan het verduurzamen van de eigen wegen, kanalen, bruggen, viaducten, bermen en oevers. Zowel bij het beheer als bij de aanleg van wegen- en groenprojecten passen we duurzame maatregelen toe. Voor deze brug is gekeken naar de mogelijkheden ten aanzien van modulair bouwen, oftewel Industrieel, Flexibel, Demontabel (IFD) bouwen en circulariteit. Gezien de vorm van de brug (scheve landhoofden en trapeziumvormig brugdek) is de verwachting dat modulair hergebruik (demontabel) lastig zal zijn.

Voor de fietsbrug zal met name gelet worden op de materiaalkeuze voor de ligger van de brug. Er wordt uitgegaan van een kunststof brug met een duurzaam karakter. De brug zal functioneel ontworpen worden waarbij vormgeving van belang is maar soberheid bovenaan staat. In de verdere uitwerking van het ontwerp zal aandacht worden gegeven aan het ontwerp in componenten en mogelijk hergebruik van materialen. Daarnaast zal duurzaamheid worden meegewogen bij het contracteren van een aannemer.

6

2. Vervolg Omdat het project geheel binnen de gemeente Haarlem wordt uitgevoerd, worden de processtappen uit het Haarlems Civiel PlanProces (HCPP) zo veel mogelijk door de provincie gevolgd. • Beeldkwaliteit In overleg met de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK) wordt voor het ontwerp van het fietspad en de brug een Beeldkwaliteitsplan (BKP) opgesteld. In dit BKP wordt met sfeerbeelden geschetst hoe de nieuwe inrichting van het fietspad, de brug, de hoogteoverbrugging (damwand­ constructie) én de inpassing daarvan in de omgeving eruit komt te zien. • Groencompensatie De provincie en de gemeenten zijn zuinig op bomen en groen. Helaas is het noodzakelijk om voor het fietspad achter WZC de Houttuinen langs, een beperkt aantal bomen te verplaatsen of te verwijderen. Er wordt een nadere analyse uitgevoerd om te bepalen om hoeveel bomen het precies zal gaan. De provincie en de gemeente Haarlem maken afspraken over een Groencompensatieplan. Het concept groencompensatieplan wordt ter consultatie voorgelegd aan het platform Groen. • Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen Voor het project zijn omgevingsvergunningen nodig van de gemeente Haarlem. Het project valt binnen twee Haarlemse bestemmingsplannen, t.w. Pijlslaan e.o. en Bosch en Vaart. Het fietspad en de fietsbrug passen op één klein stukje fietspad na, binnen die bestemmingsplannen.

Daar waar het fietspad tussen WZC de Houttuinen en de Westelijke Randweg (N208) wordt aangelegd, geldt op ongeveer 1 vierkante meter de bestemming ‘maatschappelijk’. Op deze plek staan nu wat bosjes. Daarnaast zijn vergunningen nodig voor het verleggen van kabels en leidingen en voor archeo­lo­ gisch onderzoek. De provincie en de gemeente Haarlem zijn in overleg over de te volgen ruimtelijke procedures. • Stikstof Indien tot realisatie van het fietspad en de fietsbrug wordt besloten, moet worden berekend of de realisatie en het toekomstig gebruik van fietspad en fietsbrug leiden tot eventueel nadelige effecten vanwege verhoogde stikstofdepositie in natuurgebieden binnen een straal van 25 kilometer. • Grondverwerving Een deel van de grond waarop het project gerealiseerd wordt, is op dit moment in bezit van de Stichting Zorgbalans. Met deze stichting zijn verkennende gesprekken over de aankoop c.q. overdracht van de benodigde grond gehouden. Zij staan hier welwillend tegenover. • Beheer en eigendom De provincie realiseert en betaalt het project en wordt eigenaar van de nieuwe infrastructuur. Met de gemeente Haarlem worden afspraken gemaakt over de verdeling van beheer en onderhoud. Deze afspraken worden vastgelegd in een beheerovereenkomst.

7

3. Voorlopige planning Wanneer

Wat

Wie

Juli 2023

Opstellen Beeldkwaliteitsplan (BKP) en Groencompensa­ tieplan (GCP), inclusief advies ARK en Groenplatform

PNH

Juli 2023

Vaststelling voorlopig ontwerp (VO) (ambtelijk)

PNH

September 2023

VO-stukken vier weken ter consultatie voorleggen aan belangstellenden en hen uitnodigen voor informatieavond.

PNH

September 2023

Brede informatieavond

PNH

Oktober 2023

Reacties verwerken en plan verder uitwerken tot definitief ontwerp (DO)

PNH

Okt/nov 2023

DO vaststellen (ambtelijk)

PNH

Eind 2023 / begin 2024

Start grondverwerving, ruimtelijke procedures en vergun­ ningaanvragen

PNH en Haarlem

2024

Vergunningen definitief

PNH en Haarlem

Verleggen PWN-leiding

PNH

Aanbesteding

PNH

Start (voorbereidende) werkzaamheden

PNH

Oplevering fietsbrug

PNH

2025

8

Bijlage I Geschiedenis project Fietsverbinding N208 Sinds 2006 bestaat het voornemen om vanaf Haarlem-Noord langs de westkant van de Westelijke Randweg (N208) een fietsverbinding aan te leggen richting de Vogelbuurt en de Leidsevaart. Daarmee wordt de fietsroute richting station Heemstede-Aardenhout eenvoudiger en veiliger. De provincie heeft samen met de gemeenten Haarlem, Bloemendaal en Heemstede diverse plannen uitgewerkt voor dit fietspad. Geen van die plannen kan rekenen op voldoende steun van de omgeving en de politiek. Een veilige en logische fietsverbinding tussen Haarlem-Noord en station Heemstede-Aerdenhout maakt deel uit van de doorfietsroute Kennemerland uit het Netwerk Metropolitane fietsroutes. In 2018 is op verzoek van de Zuid-Kennemerlandgemeenten, een fietsbrug over de Leidsevaart bij het Coornhert Lyceum aan de projectscope toegevoegd. Dit is gedaan met als hoofdreden dat de enige oversteek voor scholieren vanuit het westen, de voetgangersbrug Het Kwakeltje in Heemstede is, wat zeer onveilige situaties oplevert. 2006 - 2015 Over de fietsverbinding is lange tijd intensief en frequent overlegd door en met bestuurlijke en maatschappelijke partners, bewoners en stakeholders. Er zijn in de loop der tijd vele varianten uitgewerkt en bij gebrek aan voldoende draagvlak, weer verworpen.

Het blijkt lastig een tracé te vinden dat kan rekenen op voldoende steun van de omgeving en de politiek. In 2012 gaan de drie gemeenten akkoord met een tracé langs de buitenbocht van de Westelijke Randweg (N208), de zogenaamde zuidelijke route. De provincie promoveert het project Fietsverbinding N208 van de studiefase naar de planfase. 2015 In 2015 presenteert de provincie een eerste ontwerp voor een fietspad tussen de Munterslaan en de Leidsevaartweg aan de gemeenten. Die geven een negatief advies vanwege de benodigde bomenkap, de (milieu)duurzaamheid en de ruimtelijke kwaliteit. 2017 Begin 2017 presenteert de provincie een aangepast ontwerp aan de gemeenten, waarin tegemoet­ gekomen wordt aan de eerdere bezwaren ten aanzien van bomenkap, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit. Op basis van dit plan werkt de provincie een voorontwerp uit. Het ontwerp wordt in oktober 2017 tijdens een informatieavond aan bewoners en andere belangstellenden gepresenteerd. 2018 Begin 2018 vragen de Zuid-Kennemerlandgemeenten om een fietsverbinding naar het Coornhert Lyceum toe te voegen aan het plan voor de Fietsverbinding N208. Onderdeel daarvan is een nieuwe brug over de Leidsevaart. Dit is essentieel om de verkeersveiligheid voor fietsers te verbeteren. 2021 De uitwerking van de plannen loopt vanwege personeelsgebrek minder snel dan gehoopt.

In 2020 oordeelt een projectteam van de provincie Noord-Holland dat het ontwerp voor de fietsverbinding uit 2017 met de meegegeven uitgangspunten niet meer uitvoerbaar is. Er zijn veel onduidelijkheden over de randvoorwaarden, zoals breedte van het fietspad, het verloop van het tracé en over raakvlakken met andere projecten en initiatieven. Het draagvlak is bij verschil­ lende partijen heel broos. Er moet grond worden aangekocht en er zijn planologische obstakels.

9

Ook zijn er inmiddels vergevorderde plannen van de gemeente Haarlem om van het bedrijventerrein Houtvaartkade een plek te maken waar wonen, werk, verkeer, voorzieningen, groen en water samen­ komen (Ontwikkelzone Zuid-West). Deze plannen hebben invloed op de (fiets)verkeersstromen. Om het toenemende (fiets)verkeer aan de Zuidwestkant van Haarlem te faciliteren onderzoeken de provincie en de gemeente Haarlem hoe een fietstunnel in te passen is op de plek waar de Leidsevaart­ weg en de Westelijke Randweg (N208) elkaar kruisen. Om op korte termijn wel het veiligheidsknelpunt m.b.t. de huidige situatie, waarbij fietsers van en naar het Coornhert Lyceum voetgangersbrug ’t Kwakeltje over de Leidsevaart gebruiken, op te kunnen lossen is door de provincie, in afstemming met de bestuurders van de Zuid-Kennemerland­ gemeenten, besloten om de aanleg van de fietsbrug over de Leidsevaart los te koppelen van het project Fietsverbinding N208. Concreet betekent dit dat het eerder geprojecteerde tracé van de fietsverbinding langs de westkant van de N208 terug naar de provinciale studiefase gaat. En dat onder de naam Fietsbrug Leidsevaart N208 verder wordt gegaan met de voorbereiding voor de aanleg van een fietsbrug met fietspad tussen het Coornhert Lyceum en de Leidsevaartweg.

2022 Voor de fietsbrug over de Leidsevaart hebben er in overleg met de gemeente Haarlem (nogmaals) oude en nieuwe varianten de revue gepasseerd. Dit heeft geleid tot de huidige stabiele scope en een ontwerp, dat ambtelijk en bestuurlijk wordt omarmd.

10