09. Aanvulling kaderbrief financieel toezicht 2025 ANONIEM.pdf

Provincie Noord-Holland POSTBUS 3007 2001 DA HAARLEM

Aan de gemeenteraad van Heemstede Postbus 352 2100 AJ Heemstede

1 9 JUNI 2024

Gedeputeerde Staten Uw contactpersoon

B&S/ Unit Toezicht Telefoonnummer

15 Verzenddatum

Betreft: Aanvulling kaderbrief financieel toezicht 2025

l8juni 2024 Kenmerk

Geachte raad, Op 2 april jl. hebben wii u door middel van de kaderbrief financieel toezicht 2025 geïnformeerd over de uitgangspunten voor de begroting 2025. lnmiddels ziin de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk, de Meicirculaire 2024 en het Hoofdlijnenakkoord verschenen met daarin gevolgen voor de gemeenten. Met deze aanvulling op de kaderbrief financieel toezicht 2025 informeren wij u over onderwerpen die hieruit voortkomen en die belangrijk zijn voor de (meerjaren)begroting 20252028. Daarnaast informeren wij u over de manier waarop wij deze onderwerpen zullen beoordelen in de komende begroting en meerjarenraming. Dit document is dus een aanvulling op de informatie uit de kaderbrief financieel toezicht 2025.

2224787/2270380 Uw kenmerk

Eenmalipe korting van € 675 milioen or het gemeentefonds in 2025 Op 1 5 april 2024 heeft het Rijk haar voorjaarsnota gepubliceerd. De voorjaarsnota van het Rijk kan worden gezien als de voorloper van de meicirculaire. ln deze voorjaarsnota geeft het Rijk aan dat de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten en provincies eerder wordt ingesteld. De nieuwe financieringssystematiek (op basis van het BBP in plaats van trap op trap af systematiek) gaat al in per 1 januari 2024 in plaats van 1 januari 2027. Het nadeel compenseert het Rijk voor 2024 volledig, maar voor 2025 slechts voor de helft aan gemeenten. Dit betekent dat gemeenten in 2025 eenmalig € 675 miljoen minder algemene uitkering ontvangen dan was voorzien in de laatste circulaire. ln het BOFv van 1 0 april 2024 hebben het Rijk en de koepels (VNG, IPO) afgesproken om met de financieel toezichthouders, en in afstemming met gedeputeerden verantwoordelijk voor financiële toezicht, een afspraak te maken. Het doel van deze afspraak is dat de eenmalige daling gemeentefonds in 2025 door toezichthouders in de meerjarenbegroting 2025-2028 voor dejaarschijf 2025 als incidenteel wordt gezien.

Postbus 3007 2001 DA Haarlem Telefoon (023) 514 3143

Houtplein 33 201 2 DE Haarlem www.noord-holland.nl Kvk-nummer 34362354 Btw-nummer NL.001O.03.124.B.08

2l 5

Gemeenten kunnen de eenmaiige daling van het gemeentefonds van € 675 miljoen in 2025 aanmerken als negatieve incidentele baat. Zij zijn hiertoe niet verplicht. Wanneer gemeenten hiervoor kiezen, moet in ieder geval rekening gehouden worden met de volgende punten: • Neem de negatieve ¡ncidentele baat op in het overzicht van incidentele baten en lasten en licht deze post toe; • Baseer de hoogte van dit bedrag op basis van de meicirculaire 2024. Dit kun je bepaien door de € 675 miljoen te delen door het bedrag per uitkeringsfactor en dan te vermenigvuldigen met de uitkeringsbasis (exclusiefde negatieve OZB-maatstaf). • Voor het financieel toezicht gelden verder onverminderd de uitgangspunten van het Gemeenschappelijk Toezichtkader. Extra middelen voor indexatie Wmo ln de voorjaarsnota reserveert het Rijk een bedrag van € 75 miljoen in 2026 oplopend naar € 300 miljoen in 2029 voor de kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing Wmo. Deze middelen zijn op een aanvullende post gereserveerd en nog niet verwerkt in het gemeentefonds. Ons kader blijft dat gemeenten de algemene uitkering op basis van minimaal de meicirculaire moeten ramen. Zo lang deze middelen nog niet verwerkt ziin in de circulaire van het gemeentefonds kunnen gemeenten deze dus niet ramen.

verlenQen richtlijn extra middelen jeugdzorcj voor 2025-2028 Op basis van de financiële reeks, zoals opgenomen in de uitspraak van de Commissie van Wijzen (CvW), zijn in eerdere Meicirculaires voor de jaren 2022, 2023, 2024 en 2025 aanvullende, incidentele middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. De beschikbaarstelling van deze middelen voor de jaren 2026 en verder vindt plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. Naast de besparingsopgave die volgt uit de uitspraak van de CvW heeft het kabinet besloten tot het realiseren van een aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen, welke een Rijksverantwoordelijkheid is gemaakt. Concreet betekent dit dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen en hij het budgettaire risico draagt ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden. Zo is in de meicirculaire 2024 de korting voor 2025 van € 500 miljoen ongedaan gemaakt. Dit betekent dat als u vorigjaar een stelpost voor 2025 had opgenomen deze moet komen te vervallen. Per saldo is het effect dus budgettair neutraal. De reeks van € 51 1 miljoen vanaf 2026 is nog wel opgenomen in de gemeentefondsbegroting. Het nieuw te vormen Kabinet heeft het voornemen om deze korting vanaf 2026 te schrappen.

Besluitvorming over de toevoeging aan het gemeentefonds voor 2026 en latere jaren heeft nog niet plaatsgevonden en is nog niet verwerkt in een circulaire gemeentefonds.

2224787/2270380

3l 5

De provincies als financieel toezichthouder erkennen de noodzaak om op deze ontwikkelingen te anticiperen en brengen daarom een actualisatie van de gezamenlijke richtlijn uit: •

Gemeenten mogen in dejaarschijven 2026, 2027 en 2028 de middelen zoals die in de Hervormingsagenda zijn afgesproken als structurele en reële raming meenemen in hun meerjarenraming. Concreet gaat het om respectievelijk € 284 miljoen, € 21 1 miljoen en € 250 miljoen (zie tabel).

•

Daarnaast mogen gemeenten in hun begroting rekening houden met een besparing op de uitgaven van € 500 miljoen in 2026 en vanaf 2027 € 51 1 miljoen (structureel) als gevolg van maatregelen die het Rijk zal uitwerken (zie tabel).

De vertaling van de genoemde bedragen naar gemeentelijk niveau is aan de gemeenten zelf (eventueel in overleg met de toezichthouder), bijvoorbeeld op basis van het aandeel in het clusterjeugd van de Algemene Uitkering. Macro bedragen in miljoenen

2025

2026

2027

2028

Tekort CvW reeks

1 .828

1.828

1.828

1.828

Maatregelen RA

374

961

1.017

1.017

Maatregelen coalitieakkoord

0

500

51 1

51 1

Aanvullende middelen

1 .454

367

300

300

uitvoeringskosten HA

9

9

9

9

Centrale investeringen vanuit CvW

86

74

80

41

284

21 1

250

Totaal naar gemeentefonds

1.359

Overgeheveld bij Voorjaarsnotas Nog over te hevelen na het advies van commissie van deskundigen (vanuit de aanvullende post) Meenemen in begroting bovenop circulaire: Lager te ramen uitgaven

0

500

51 1

51 1

Hoger te ramen middelen

0

284

21 1

250

NB: de richtlijn verschilt ten opzichte van vorigjaar doordat 2025 gewijzigd is (stelpost komt door het vervallen van de korting ook te vervallen, effect is budgettair neutraal) en 2028 is er nieuw bijgekomen.

2224787/2270380

4l 5

Verlenqen richtlijn extra middelen klimaat voor 2025-2028 Wij hebben u eerder geïnformeerd over de wijze waarop u de middelen voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid kunt ramen. Gemeenten spelen een belangrijke rol in de uitvoering van het klimaaten energiebeleid. Het Rijk ondersteunt gemeenten hierbij met geld voor dejaren 2023 tot en met 2025. ln de briefvan ministerjetten (Klimaat en Energie) van 25 oktober 2022 aan gemeenten en provincies leest u hier meer over. Voor dejaren 2023 tot en met 2030 is er in totaal € 5,38 miljard beschikbaar voor de uitvoeringskosten voor gemeenten en provincies. Voor hetjaar 2023 verdeelt het Rijk ca. € 341 miljoen aan gemeenten. De verdeling van deze middelen over de gemeenten is zeker voor het jaar 2023. Voor de jaren 2024 en 2025 is meer geld beschikbaar dan wat gemeenten in totaal in 2023 hebben ontvangen. Of uw gemeente recht heeft op dit extra geld, hangt af van uw ptannen. Dit heet daarom planfinanciering. Elk plan krijgt een vast bedrag, afhankelijk van het type plan (zero-emissiezone, windpark, zonneweide of gebouw). De precieze bedragen per plan zijn nog niet vastgesteld. Er is geen maximaal bedrag per aanvraag. ln totaal is hier voor 2024 € 90 miljoen en voor 2025 € 300 miljoen beschikbaar. Over het vervolg na 2026 ziin bestuurlijke afspraken gemaakt dat deze regeling wordt vastgelegd in een wet.

Hoe dit verder vorm wordt gegeven is op dit moment nog niet duidelijk. Rijk, provincies en gemeenten overleggen over hoe vorm wordt gegeven aan de langjarige zekerheid na 2025. Gemeenten kunnen gezien het bovenstaande erop rekenen dat ze voor de jaren na 2023 in ieder geval hetzelfde bedrag ontvangen als in 2023 voor de basis financiering. Gemeenten mogen het bedrag wat zij in 2023 ontvangen voor de klimaat- en energiegelden opnemen als structurele baat in de begroting 2025 voor dejaren 2025 tot en met 2028. Voor wat betreft de planfinanciering is nog veel onzeker. Gemeenten kunnen dit ramen op basis van de verkregen beschikking. We gaan er voor zowel de basis als de planfinanciering ervan uit dat gemeenten een gelijk bedrag aan extra lasten opnemen voor de ktimaat- en energietaken. Raminq BTW Comoensatiefonds Gemeenten kunnen in de ramingen in hun begroting en meerjarenraming rekening houden met de ruimte onder het plafond van het BTW compensatiefonds (BCF). Omdat de hoogte van deze ruimte erg onzeker is zijn in het verleden afspraken tussen de gezamenlijke toezichthouders en BZK gemaakt over wat een reële hoogte van deze ruimte is. Afgesproken is dat de laatst gerealiseerde ruimte onder het BCF-plafond de maximaal toegestane ruimte is die gemeenten mogen ramen in hun begroting en meerjarenraming. Deze gerealiseerde ruimte wordt bekendgemaakt in de meicirculaire.

Voor de raming in de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 wordt dus de definitieve afrekening van de ruimte onder het BCF-plafond gebruikt van hetjaar 2023.

2224787/2270380

5 l 5

Bij gemeenten die de ruimte onder het BCF-plafond hoger ramen dan maximaal de meest recente, gerealiseerde ruimte onder het BCFplafond, merken wii het hogere bedrag aan als niet reéel en zal het structureel saldo in de begroting of meerjarenraming negatief bijgesteld worden. Een afschrift van deze brief hebben wij ter kennisname gezonden aan het college van burgemeester en wethouders. Mochten er nog vragen zijn dan kunt u contact opnemen met de contactpersoon die staat genoemd in het briefhoofd.

Hoogachtend,

Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, namens dezen, sectormanager Bestuur en Strategie,

Deze brief is digitaal vastgesteld en daarom niet ondertekend.

2224787/2270380

Provincie Noord-Holland

Port Betaald

Postbus123 l 2000 MD Haarlem

t t Ç:Ç: —

N f- ooo

põstnl