Raadsvoorstel Wet Bibob
Tekst van het document
Raadsvergadering: Portefeuillehouder(s): Commissie d.d.: Aantal bijlage(n):
11 december 2025 A.H.J.J. Luijten BFE 26 november 2025 0
Onderwerp: Dit voorstel gaat over de vaststelling van het toepassingsbereik van de Wet Bibob en het verlenen van mandaat aan het college voor het uitvoeren van de Bibob-toets. Voorgesteld besluit 1. voor zover het zijn bevoegdheid betreft, de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob gemeente Heemskerk 2026 vast te stellen; 2. het college te mandateren om uitvoering te geven aan het Bibob-onderzoek voor aanvragen zoals bedoeld in artikel 4.19b Omgevingswet. Geheimhouding Niet van toepassing. Planning Fase & besluitvorming
Jan
Feb
College Commissie Raad
Mrt
Apr
Mei Jun
Jul
Aug
Sep
Okt
Nov
Dec
21 25 11
Uitvoering in 2026 Inleiding Sinds de invoering van de Omgevingswet kan ook de gemeenteraad de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) toepassen. Normaal gesproken ligt een Bibob-taak vooral bij het college of de burgemeester, omdat zij het bevoegd gezag zijn voor de diverse vergunningen en beschikkingen. Op grond van artikel 4.19b, lid 1, van de Omgevingswet (Ow) zijn gemeenteraden bevoegd om de Wet Bibob toe te passen als een aanvraag tot het wijzigen van een omgevingsplan wordt gedaan. Voor de raad is die mogelijkheid vastgelegd in de beleidsregel in hoofdstuk 2, onder 2. Dit voorstel gaat dan ook alleen over dat onderdeel. De rest van de beleidsregel is een bevoegdheid van het college of de burgemeester en is geen onderdeel van dit raadsvoorstel. Toelichting op het voorstel (onderbouwing) Voorkomen dat de gemeente met onbetrouwbare partijen zakendoet Door de Wet Bibob toe te passen kan de gemeente nagaan of partijen met wie we zakendoen wel betrouwbaar zijn. De wet is bedoeld om te voorkomen dat geldstromen met een onzuivere herkomst via de gemeente worden gefaciliteerd. Als blijkt dat een partij of de mensen erachter antecedenten hebben die risico’s met zich meebrengen, kan de gemeente besluiten geen zaken met hen te doen. Sluiproute afdekken De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om het omgevingsplan vast te stellen of te wijzigen.
Een wijziging kan ertoe leiden dat een activiteit die eerst vergunningsplichtig was, dat niet langer is. Omdat D/2025/748750
*Z0D2978F524* Z0D2978F524
1
er zonder vergunning geen Bibob-onderzoek mogelijk is, zou een aanvrager er belang bij kunnen hebben om een planwijziging aan te vragen in plaats van een vergunning. Door de Wet Bibob ook bij omgevingsplanwijzigingen toe te passen, voorkomt dit voorstel dat deze sluiproute gebruikt kan worden. Mandaatbesluit Het toepassen van de Wet Bibob heeft een grote impact op de persoonlijke levenssfeer van de aanvrager en zijn zakelijke contacten. Er worden allerlei financiële gegevens opgevraagd en daarnaast worden de antecedenten van de betrokkenen bekeken. Daarnaast worden diverse gesloten bronnen geraadpleegd. De aanvragers zijn veelal inwoners of ondernemers uit de gemeente Heemskerk. Het is daarom van groot belang dat er voorzichtig wordt omgegaan met de opgevraagde gegevens en dat enkel de personen die direct met die gegevens moeten werken inzage hebben in die gegevens. Vanuit dat perspectief gezien wordt geadviseerd om de toepassing van de Wet Bibob te laten uitvoeren door het college. Zo wordt de gevoelige informatie met zo min mogelijk mensen gedeeld. Het mandaatbesluit ziet enkel op het Bibob-onderzoek bij het wijzigen van het omgevingsplan op aanvraag. De raad blijft beslissingsbevoegd voor het inhoudelijke deel van het al dan niet wijzigen van het omgevingsplan.
Het college heeft dus geen stem voor wat betreft de inhoudelijke beoordeling van de aanvraag en de ruimtelijke afwegingen die daarbij horen. Enkel de daarbij horende integriteitstoets van de aanvrager zal door het college worden gedaan. Wanneer beide organen van mening zijn dat er geen bedenkingen zijn tegen een wijziging van het omgevingsplan kan deze doorgang vinden. De raad heeft altijd de leiding in het proces en is het orgaan dat uiteindelijk beslist over de aanvraag. Invloed kaders op keuzeruimte De raad kan ervoor kiezen om de Wet Bibob niet toe te passen. Het is dan niet mogelijk om aanvragers te toetsen op hun integriteit. Door de Wet Bibob van toepassing te verklaren op omgevingsplanwijzigingen wordt voorkomen dat de gemeente zakendoet met criminelen of (onbedoeld) criminelen faciliteert. Door het college overwogen alternatieven Bij de voorbereiding van dit voorstel zijn twee alternatieven overwogen: • Geen toepassing van de Wet Bibob bij omgevingsplanwijzigingen Dit alternatief is niet wenselijk, omdat dit zou kunnen leiden tot een ongewenste sluiproute. Aanvragers met minder zuivere bedoelingen zouden er dan voor kunnen kiezen om een omgevingsplanwijziging aan te vragen in plaats van een vergunning, waardoor een Bibobtoets niet mogelijk is. • De gemeenteraad voert het Bibob-onderzoek zelf uit Ook dit alternatief is niet passend.
Informatie uit Bibob-onderzoeken valt onder geheimhouding, terwijl de gemeenteraad in beginsel openbaar vergadert en raadsstukken openbaar zijn. Daarnaast is het uitvoeren van Bibob-onderzoeken een uitvoerende taak die beter bij de burgemeester of het college belegd kan worden. Regionale samenwerking en couleur locale Dit voorstel wordt ook voorgesteld aan de raden van Velsen en Beverwijk om zo een waterbedeffect te voorkomen. De gemeente Uitgeest heeft ervoor gekozen aan te sluiten bij het beleid van de gemeenten Bergen, Castricum en Heiloo.
D/2025/748750
2
Risico’s Geen. Financiën Door het geringe aantal wijzigingen van het omgevingsplan op aanvraag verwachten we geen extra middelen nodig te hebben voor de uitvoering van dit besluit. Participatie Niet van toepassing. Communicatie Er zal actief worden gecommuniceerd via de standaardkanalen om zo inwoners en ondernemers op de hoogte te stellen van het veranderde beleid. Daarnaast zal er een gezamenlijk persbericht volgen van de drie gemeenten over de nieuwe beleidsregel en het toepassingsbereik van de wet. Uitvoering Als wordt besloten tot vaststelling van de beleidsregel zal deze worden gepubliceerd in het digitale gemeenteblad. Als een aanvraag wordt gedaan voor het wijzigen van het omgevingsplan dan zal de ambtelijke organisatie een Bibob-onderzoek uitvoeren. Bijlage(n) Beleidsregel Wet Bibob gemeente Heemskerk 2026 (D/2025/720145) Achterliggende documenten Geen. Heemskerk, 21 oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Heemskerk, de secretaris, de burgemeester,
D/2025/748750
3
De raad van de gemeente Heemskerk besluit; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 oktober 2025; gezien het advies van de commissie BFE d.d. 26 november 2025; gelet op het bepaalde in artikel 4.19b Omgevingswet en de Wet Bibob:
besluit: 1. voor zover het zijn bevoegdheid betreft, de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob gemeente Heemskerk 2026 vast te stellen; 2. het college te mandateren om uitvoering te geven aan het Bibob-onderzoek voor aanvragen zoals bedoeld in artikel 4.19b Omgevingswet. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Heemskerk in zijn openbare vergadering van 11 december 2025
de raad voornoemd, G.A. van Egmond waarnemend griffier,
D/2025/748750
A.H.J.J. Luijten de voorzitter,
4