Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Op weg naar een robuuste OD IJmond

Raadsvergadering: Portefeuillehouder(s): Commissie d.d.: Aantal bijlage(n):

5 maart 2026 Commissie BFE, 10 februari 2026 5

Onderwerp: Voorstel tot het overnemen van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek: “Klaar voor de toekomst? Op weg naar een robuuste Omgevingsdienst IJmond” Voorgesteld besluit 1. De aanbevelingen van de rekenkamer uit het onderzoek “Klaar voor de toekomst? Op weg naar een robuuste Omgevingsdienst IJmond” over te nemen. A. Breng in de sturing op de ODIJ de rollen van opdrachtgever en eigenaar beter in balans. B. Ontwikkel in samenspraak tussen de ODIJ-organisatie en deelnemers een inwerkprogramma voor nieuwe raads- en Statenleden. C. Kom tot een betere benutting van het instrumentarium voor de volksvertegenwoordiging. 2. Het college te verzoeken uitvoering te geven aan deze aanbevelingen en de uitwerking van deze aanbevelingen voor te leggen aan de raad.

Geheimhouding Nee Planning Fase & besluitvorming

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

College Commissievoorstel (indien van toepassing) Commissie

10

Raad Uitvoering

5 X

Inleiding De Rekenkamer Heemskerk heeft, in samenwerking met de Rekenkamers van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Landsmeer, Oostzaan, Velsen en Zandvoort en de Randstedelijke Rekenkamer, een onderzoek uitgevoerd naar de robuustheid van de omgevingsdienst IJmond. Na een eerste toets van de plannen door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat D/2026/776447

*Z0D9B35F799* Z0D9B35F799

1

(IenW) in september 2024 werd geconstateerd dat de robuustheid van de ODIJ, net als van veel andere omgevingsdiensten, onvoldoende was. De ODIJ heeft daarom voor 2025 onder andere de gemeente Heemskerk gevraagd om extra middelen om de taken goed te kunnen uitvoeren. In deze periode bereidde de gemeente zich voor op financiële krapte. Raadsleden van de gemeente Heemskerk hebben in 2024 aangegeven (te) beperkt zicht te hebben op de robuustheid en (kosten)effectiviteit van de ODIJ. In de raadsvergadering van juni 2024 is gevraagd of de Rekenkamer Heemskerk onderzoek wil doen naar de robuustheid op de middellange (drie tot vijf jaar) termijn. De Rekenkamer Heemskerk heeft daarmee ingestemd. Met dit onderzoek moet inzichtelijk worden of het proces dat tussen 2024 en 2026 wordt uitgevoerd om te komen tot een robuuste ODIJ een solide proces is, waarin de juiste bouwstenen worden gebruikt en de juiste stappen worden gezet. Daarnaast wordt onderzocht of de onderzoeken die in dat kader en in die periode zijn en/of worden uitgevoerd een adequaat en volledig beeld geven van de oorzaken van het huidige gebrek aan robuustheid en van de oplossingsrichtingen. Toelichting op de aanbevelingen In de conclusies van het rapport geeft de Rekenkamer een aantal aanbevelingen. Enkele aanbevelingen vragen uitvoering van het college. Aanbeveling voor het college 1.

Breng in de sturing op de ODIJ de rollen van opdrachtgever en eigenaar beter in balans. - Hanteer een striktere scheiding tussen de eigenaars-en opdrachtgeversrol. - Expliciteer het belang van beide rollen en de consequenties van voorgenomen besluiten richting raden en PS. Aanbeveling voor het college 2. Ontwikkel in samenspraak tussen de ODIJ-organisatie en deelnemers een inwerkprogramma voor nieuwe raads- en Statenleden. - Ga, bijvoorbeeld via een lokale/regionale informatiesessie of een witboek, in elk geval in op de volgende onderwerpen: o Wat doet een omgevingsdienst en wat doet de ODIJ? o Hoe verhouden de werkzaamheden van de ODIJ zich tot de eigen werkzaamheden van gemeenten en provincies op het vlak van de ODIJ en andere organisaties (zoals de OD NZKG)? o Hoe draagt de ODIJ bij aan de ambities van gemeenten en provincie in de fysieke leefomgeving? o Welke rol hebben raden en Staten bij de ODIJ en wat is ervoor nodig om deze rol goed in te kunnen vullen? Aanbeveling voor de raad en het college 3. Kom tot een betere benutting van het instrumentarium voor de volksvertegenwoordiging. - Raden en Staten ontbreekt het aan zicht en sturingsmogelijkheden op de ODIJ. Initiatieven om hiervoor handvatten te geven worden ontwikkeld, bijvoorbeeld de benoeming van ‘raadsrapporteurs’ en oplegnotities bij uitgebreide en complexe informatievoorzieningen.

De volgende instrumenten kunnen worden ingezet: o Informatierecht o ODIJ-breed invullen oplegger GR o Raadsrapporteurs o Regionale adviescommissie

D/2026/776447

2

Invloed kaders op keuzeruimte Niet van toepassing Regionale samenwerking en couleur locale De Rekenkamer Heemskerk heeft, in samenwerking met de Rekenkamers van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Landsmeer, Oostzaan, Velsen en Zandvoort en de Randstedelijke Rekenkamer dit onderzoek uitgevoerd. Risico’s Niet van toepassing Financiën Niet van toepassing Participatie Niet van toepassing Communicatie Het eindrapport van de Rekenkamer is gepubliceerd op de website. Uitvoering Niet van toepassing Bijlage(n) - Aanbiedingsbrief - Bestuurlijk nota - Nota van bevindingen - Deelnemers in beeld - Bestuurlijke reactie gemeente Heemskerk

Heemskerk, 22 januari 2026 Presidium,

G.A. van Egmond waarnemend griffier,

D/2026/776447

A.H.J.J. Luijten de voorzitter,

3

De raad van de gemeente Heemskerk besluit; gelezen het voorstel van het Presidium op 22 januari 2026; gehoord de commissie d.d. commissie BFE, 10 februari 2026;

besluit: 1. De aanbevelingen van de rekenkamer uit het onderzoek “Klaar voor de toekomst? Op weg naar een robuuste Omgevingsdienst IJmond” over te nemen. A. Breng in de sturing op de ODIJ de rollen van opdrachtgever en eigenaar beter in balans. B. Ontwikkel in samenspraak tussen de ODIJ-organisatie en deelnemers een inwerkprogramma voor nieuwe raads- en Statenleden. C. Kom tot een betere benutting van het instrumentarium voor de volksvertegenwoordiging. 2. Het college te verzoeken uitvoering te geven aan deze aanbevelingen en de uitwerking van deze aanbevelingen voor te leggen aan de raad. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Heemskerk in zijn openbare vergadering van 5 maart 2026

de raad voornoemd,

M.J. Oostveen plaatsvervangend griffier,

D/2026/776447

A.H.J.J. Luijten de voorzitter,

4