Raadsmemo Update vergroening en verduurzaming Tata Steel

aan: de raad datum: 19 mei 2026 onderwerp: Update vergroening en verduurzaming Tata Steel van: het college openbaar: ja registratienr.: D/2026/799775 aantal bijlage(n): -

Hierbij informeren wij u over de voortgang van het project Heracless-Groen Staal, de voortgang van het traject om te komen tot een maatwerkafspraak en enkele andere ontwikkelingen rondom Tata Steel. Update voortgang project Heracless-Groen Staal Tata Steel Met het project Heracless-Groen Staal wil Tata Steel de staalproductie in de IJmond verduurzamen. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) coördineert de vergunningverlening voor het project, namens de Provincie Noord-Holland als bevoegd gezag. Zoals we in ons raadsmemo van 10 maart 2026 al aangaven heeft de Provincie Noord-Holland de stukken die door Tata Steel zijn ingediend voor het project Heracless-Groen Staal beoordeeld. Het gaat daarbij om het verzoek voor het opstellen van een ontwerp projectbesluit, de vergunningaanvraag voor het eerste cluster activiteiten en het milieueffectrapport (MER). Bij die beoordeling nam de Provincie ook de adviezen van de wettelijk adviseurs, waaronder de IJmondgemeenten, mee. Die beoordeling leidde tot een verzoek om aanvullende gegevens aan Tata Steel. Op 23 april 2026 maakte de ODNZKG het verzoek aan Tata Steel om aanvullende gegevens openbaar1. Adviezen IJmondgemeenten vrijwel allemaal overgenomen De adviezen van de IJmondgemeenten zijn grotendeels meegenomen in het aanvullingsverzoek.

Onze adviezen hadden betrekking op de voorbereidende werkzaamheden, en de wijze waarop de thema’s luchtkwaliteit, geluid, geur, bodem, archeologie en monitoring in het MER verwerkt zijn. Onze adviezen over gezondheid, verzoeken tot correcties in het MER, verzoeken tot betere uitwerking of het aanvullen van informatie zijn nagenoeg allemaal letterlijk dan wel inhoudelijk overgenomen. Over een aantal adviezen bestaat nog onduidelijkheid over op welke wijze deze zijn overgenomen. Dit geldt onder meer voor adviezen over benzeen, archeologie en dioxines. Daarover stemmen we nog af met de ODNZKG. De adviezen die niet zijn overgenomen in het aanvullingsverzoek gaan over monitoring van de toekomstige bouwactiviteiten: het gebruik van het bestaande meldpunt van de ODNZKG voor overlastmeldingen en ongewone voorvallen, en de informatievoorziening aan inwoners via een openbaar digitaal dashboard of bouwapp, waar inwoners op een toegankelijke en begrijpelijke manier real-time inzicht krijgen in actuele bouwactiviteiten (planning, locatie, duur), emissiemetingen (lucht, geluid, stof, stikstof) en relevante vergunnings- en veiligheidsinformatie. De behoefte aan zo’n bouwapp, die de IJmondraden nadrukkelijk aan ons meegaven, hebben we al eerder in een overleg met Tata Steel aan de orde gesteld. Omdat ons advies op dit punt niet in het 1

https://odnzkg.nl/nieuws/verduurzamingsproject-staalindustrie-brief-verzoek-aanvullende-gegevens-openbaar/

pagina:

2 van 6

registratienr.:

D/2026/799775

aanvullingsverzoek is meegenomen, zullen we Tata Steel nu zelf een brief sturen met een verzoek om een dergelijke app beschikbaar te maken. Daarnaast blijven wij onze monitoringsadviezen aan de orde stellen in onze reguliere overleggen met de Provincie Noord-Holland, de ODNZKG en Tata Steel. Vervolgplanning Tata Steel moet de aanvullende gegevens aanleveren voordat de Provincie en de ODNZKG verder kunnen met de vergunningprocedure en het opstellen van ontwerpbesluiten. Dit heeft gevolgen voor de planning. Tata Steel heeft aangegeven maximaal negen maanden nodig te hebben voor de aanvullingen. Tot die tijd is de procedure opgeschort. De behandeling gaat verder nadat Tata Steel deze informatie heeft aangeleverd. De ODNZKG ziet hierbij risico’s voor de planning die Tata Steel zelf voor ogen heeft. Die planning gaat uit van afronding van fase 1 in 2030, als eerste stap in de verduurzaming van de staalproductie. Na ontvangst van alle gevraagde informatie wordt deze door de ODNZKG beoordeeld. Als deze informatie voldoende is, kan de procedure worden voortgezet. Als blijkt dat verdere aanvullende uitleg of gegevens nodig zijn, wordt Tata Steel opnieuw om aanvullende informatie gevraagd. Zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn te melden over de voortgang van dit proces informeren wij uw raad daarover.

Update voortgang maatwerkafspraak Tata Steel Op 29 september 2025 tekenden de Nederlandse staat en de Provincie Noord-Holland een Joint Letter of Intent (JLoI) met Tata Steel2. De JLoI is een intentieovereenkomst tussen Tata Steel Nederland (TSN), het moederbedrijf Tata Steel Limited, de Nederlandse staat en de Provincie NoordHolland. Deze bevat inspanningsverplichtingen om te komen tot een bindende maatwerkafspraak, voor de transitie naar groene, schone en circulaire staalproductie in de IJmond. In de JLoI worden de plannen en ambities concreter en gedetailleerder uitgewerkt en vastgelegd. De ondertekening is een belangrijke tussenstap naar bindende juridische maatwerkafspraken over het vergroenen en schoner maken van het productieproces. Een definitieve maatwerkafspraak wordt eind september 2026 verwacht. Op 7 april 2026 vond er in de Tweede Kamer een plenair debat plaats over de JLOI. Vooruitlopend op dit debat stuurden de minister en staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, en de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat op 2 april 2026 een voortgangsbrief3 aan de Tweede Kamer. Met deze brief informeert het kabinet de Kamer over een aantal ontwikkelingen sinds de ondertekening van de JLoI. Tijdens het debat bleek dat er een politieke meerderheid lijkt te zijn vóór overheidssteun om de verduurzaming van Tata Steel mogelijk te maken.

Wel wil de Tweede Kamer zeker weten dat de verduurzaming van Tata Steel ook de omwonenden ten goede komt. Daarom werd er gevraagd om harde garanties in een definitieve maatwerkafspraak, met meetbare doelen voor alle schadelijke stoffen en onafhankelijke metingen. Het kabinet gaf aan dat in de maatwerkafspraak concrete doelen voor verduurzaming en verbetering van de leefomgeving en gezondheid van omwonenden worden vastgelegd. Het blijft wat de IJmondgemeenten betreft cruciaal dat de gezondheid van onze inwoners en een gezonde leefomgeving in de maatwerkafspraken worden geborgd, als voorwaarde voor financiële steun. Daar blijven wij ons hard voor maken.

2 3

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2025Z18109&did=2025D42345 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2026Z07031&did=2026D15862

pagina:

3 van 6

registratienr.:

D/2026/799775

Tijdens het debat op 7 april 2026 werden er door Kamerleden diverse moties ingediend, op 15 april stemde de Tweede Kamer over deze moties4. Het kabinet wordt onder meer verzocht om voortvarend te werken aan een maatwerkafspraak met bindende en afdwingbare resultaatverplichtingen voor gezondheid, leefomgeving en emissiereductie. Daarnaast wordt het kabinet verzocht om in nauwe samenwerking met de betrokkendecentrale overheden en bedrijven in het Noordzeekanaalgebied een strategie op te stellen waarbij de verduurzamingsstappen van Tata Steel expliciet worden ingezet als vliegwiel voor de bredere transitie van het gehele industriële cluster. Als IJmondgemeenten zetten we hier al langer op in, wij zijn dan ook blij met deze steun vanuit de Tweede Kamer. We kijken met belangstelling uit naar hoe het kabinet invulling gaat geven aan de uitvoering van deze moties. Op de ochtend voor het plenaire debat gaf de bestuursvoorzitter van Tata Steel in een interview met De Volkskrant aan dat Tata Steel overweegt om beide Kooksgasfabrieken waarin steenkool wordt verwerkt voor gebruik in de hoogovens, de KGF1 en de KGF2, sneller te sluiten dan eerder gepland. Tata Steel onderhandelde al met de overheid over de sluiting van de oudste van de twee fabrieken, de KGF2. Die zou uiterlijk in 2029 moeten sluiten.

Volgens de bestuursvoorzitter wil het bedrijf nu ook praten over versnelde sluiting van de andere fabriek, de KGF1. Iets wat volgens de oorspronkelijke plannen pas in de tweede fase van de verduurzaming aan de orde zou zijn. Het kabinet reageerde nog dezelfde dag met een brief5 op dit bericht. Het kabinet ziet het als een positieve ontwikkeling dat Tata Steel nu publiekelijk aangeeft te kijken naar het vervroegd sluiten van beide fabrieken, en dat het bedrijf het van groot belang vindt om de problemen rondom beide Kooksgasfabrieken op te lossen voordat een maatwerkafspraak wordt gesloten. Versnelde sluitingen van de Kooksgasfabrieken kan een positieve impact hebben op het verder terugdringen van de gezondheidsrisico's en op het draagvlak in de omgeving. Als IJmondgemeenten sluiten wij ons hierbij aan en juichen wij een vervroegde sluiting van beide fabrieken toe. Dit vermindert de uitstoot van schadelijke stoffen sneller dan eerder voorzien, en dat komt de leefomgeving in de IJmond en daarmee de gezondheid van onze inwoners ten goede. Tenslotte kunnen we u nog melden dat de nieuwe minister en staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, mevrouw Van Veldhoven-van der Meer en de heer De Bat, op 20 april 2026 een werkbezoek brachten aan de IJmond. Onderdeel van het werkbezoek was een gesprek met leden van Gedeputeerde Staten en wethouders van de IJmondgemeenten.

Vanuit de IJmondgemeenten is er tijdens dit gesprek aandacht gevraagd voor duurzaam toekomstperspectief voor de IJmond, gelet op alle uitdagingen die de komende jaren op ons afkomen. Tijdens het gesprek is er ook kennisgemaakt met de heer Asscher, de nieuwe ministerieel gezant voor de maatwerkafspraak met Tata Steel. In deze rol treedt hij namens het kabinet op richting het bedrijf en nadrukkelijk ook richting andere stakeholders. Het is de inzet dat hij in zijn rol een bijdrage levert aan de uitwerking van de vele belangrijke onderwerpen die in de maatwerkafspraak een plek moeten krijgen en dat ook in de laatste fase van de maatwerkafspraak de besluitvorming zorgvuldig plaatsvindt. Update toezicht en handhaving In het kader van toezicht en handhaving door de ODNZKG bij Tata Steel informeren we u over een aantal actuele ontwikkelingen. Stilleggen Direct Sheet Plant fabriek na overschrijding uitstootnormen chroom-6

4 5

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/stemmingsuitslagen/detail?id=2026P05967&did=2026P05967 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2026Z07210&did=2026D16253

pagina:

4 van 6

registratienr.:

D/2026/799775

Op verzoek van de ODNZKG heeft Tata Steel op 3 april 2026 de Direct Sheet Plant (DSP) tijdelijk stilgelegd nadat het bedrijf bij metingen een overschrijding van de uitstootnorm voor chroom-6 heeft vastgesteld6. Chroom-6 is een Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS) en is schadelijk voor de leefomgeving. Na het constateren van de overschrijding heeft de ODNZKG de GGD Kennemerland geïnformeerd en gevraagd om advies over mogelijke gezondheidseffecten voor de omgeving door blootstelling aan chroom-6. Het adviesrapport van de GGD is op 4 mei 2026 gepubliceerd7. De GGD acht de kans op gezondheidseffecten op korte termijn voor de omgeving door blootstelling aan chroom-6 onwaarschijnlijk. Gezondheidseffecten op de lange termijn kunnen door de GGD niet worden uitgesloten. De GGD vindt elke uitstoot van chroom-6 ongewenst, omdat deze stof zeer gevaarlijk is voor de gezondheid. De uitstoot moet daarom zo snel mogelijk en zo veel mogelijk omlaag. Daarmee worden de gezondheidsrisico’s voor omwonenden verkleind. Tata Steel deed in april onderzoek naar de oorzaak van de overschrijding en meldde aan de ODNZKG dat deze vermoedelijk was gevonden. Het bedrijf deelde met de ODNZKG-informatie over aanpassingen aan de installatie en het proces en stelde een meetplan op. Eind april is er proefgedraaid om metingen uit te voeren8.

Begin mei constateerde de ODNZKG op basis van de metingen dat er nog steeds sprake is van een te hoge uitstoot van chroom-6. De installatie mag daarom nog niet opnieuw in gebruik worden genomen. Deze blijft uit bedrijf totdat kan worden vastgesteld dat de uitstoot onder de wettelijke norm blijft.

Aankondiging procedure intrekking vergunning Kooksgasfabrieken Tata Steel Namens de provincie Noord-Holland, bevoegd gezag voor de vergunningen van Tata Steel, heeft de ODNZKG op 15 mei 2026 aan Tata Steel aangegeven dat zij een ontwerp-intrekkingsbesluit voorbereidt voor de intrekking van de vergunningen van Kooksgasfabriek 1 (KGF1) en Kooksgasfabriek 2 (KGF2) . Aanleiding hiervoor zijn structurele overschrijdingen van milieunormen, waaronder een te hoge uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Deze stoffen zijn schadelijk voor het milieu en voor de gezondheid. Ondanks eerdere maatregelen zijn de overtredingen niet beëindigd. Ook is gebleken dat het niet aannemelijk is dat binnen afzienbare tijd aan de geldende normen kan worden voldaan. De ODNZKG informeerde Tata Steel over deze vervolgstap. Eerder heeft de ODNZKG Lasten onder Dwangsom (LOD) opgelegd om het bedrijf de gelegenheid te geven de emissies binnen de gegeven termijn in overeenstemming met de regels te brengen. Het bedrijf heeft daarvan geen gelegenheid gemaakt. Daarnaast blijkt uit gesprekken met het bedrijf dat aannemelijk is dat er geen reële mogelijkheid voor het bedrijf is om, zelfs na afloop van de reeds gegeven termijn, alsnog de emissies binnen een redelijke termijn met de in de LOD’s genoemde regels in overeenstemming te brengen.

Op grond van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht LHSO bepaalt de ODNZKG de vervolgstap aan de hand van de ernst en duur van de overtreding. Deze strategie verplicht tot strengere maatregelen als lichtere maatregelen onvoldoende werken. Intrekking van de vergunningen is in dit geval de volgende stap in het handhavingstraject.

6

https://odnzkg.nl/nieuws/tata-steel-legt-fabriek-tijdelijk-stil-na-overschrijding-chroom-vi/ https://www.ggdkennemerland.nl/nieuws/chroom-6-uitstoot-bij-tata-steel 8 https://odnzkg.nl/nieuws/tata-steel-start-proefdraaien-voor-metingen-bij-direct-sheet-plant/ 7

pagina:

5 van 6

registratienr.:

D/2026/799775

De intrekking van de vergunningen betekent niet dat de Kooksgasfabrieken per direct worden stilgelegd. Het beëindigen van de activiteiten moet op een veilige en zorgvuldige manier plaatsvinden. De ODNZKG onderzoekt wat daarvoor nodig is en bepaalt een redelijke termijn waarbinnen sluiting door Tata Steel moet plaatsvinden. Momenteel bereidt de ODNZKG het ontwerp-intrekkingsbesluit voor. Voordat een definitief besluit wordt genomen, kunnen Tata Steel en andere belanghebbenden, zoals omwonenden, hun reactie geven. Deze reacties worden betrokken bij de beoordeling en kunnen aanleiding zijn om het ontwerpintrekkingsbesluit aan te passen. Ondertussen blijft De ODNZKG toezicht houden op de naleving van de milieuregels en wordt opgetreden als deze niet worden nageleefd. Tata Steel gaf in een reactie op 15 mei 2026 aan een snellere sluiting van beide Kooksgasfabrieken te onderzoeken. Tata Steel heeft bij de ODNZKG aangegeven hoe sluiting van KGF1 en KGF2 op een veilige, verantwoordelijke en gecontroleerde wijze moet plaatsvinden. De aankondiging van het ontwerp-intrekkingsbesluit en de onzekerheid over het tijdspad die dit met zich meebrengt, leidt ook tot onzekerheid voor heel Tata Steel. De inzet van Tata Steel is om een voor alle stakeholders passende oplossing te vinden, met inachtneming van alle relevante belangen inclusief de continuïteit van de onderneming.

Als IJmondgemeenten vinden wij dat het VTH-instrumentarium maximaal benut moet worden bij de bescherming van de leefomgeving in de IJmond en de gezondheid van onze inwoners. Als fabrieken van Tata Steel niet voldoen aan de geldende wet- en regelgeving dan moet daartegen worden opgetreden. Net als de provincie Noord-Holland begrijpen we dat dit onzekerheid met zich meebrengt voor Tata Steel en de medewerkers van het bedrijf. De provincie gaf aan in de vervolgstappen zorgvuldig te werk gaan. We wachten die vervolgstappen met belangstelling af. Zodra er meer duidelijk is informeren we u daarover. Stand van zaken aanzegging Kooksgasfabriek 2 Parallel aan het besluit tot intrekking van de vergunningen van beide Kooksgasfabrieken loopt bij KGF2 een afzonderlijk toezicht- en handhavingstraject. Op 19 december 2024 heeft de ODNZKG aan Tata Steel een aanzegging tot herstel van overtredingen gestuurd. De aanzegging volgde op een uitgebreid onderzoek naar het naleven van de regels bij de Kooksgasfabriek (KGF) 2. In het onderzoek zijn verschillende tekortkomingen geconstateerd bij KGF2. Tata Steel is, met de aanzegging, in de gelegenheid gesteld binnen 12 maanden de overtredingen te beëindigen. Als dat niet gebeurt, zal de ODNZKG de stap richting intrekking van de vergunning van KGF2 overwegen. Tata Steel heeft bezwaar gemaakt tegen het besluit tot aanzegging.

In een beslissing op bezwaar van Tata Steel hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland het aanzeggingsbesluit gehandhaafd. Tata Steel moest voor 24 december 2025 de overtredingen bij de KGF2 aantoonbaar hebben beëindigd en aan de regels voldoen. Op dit moment voert de Omgevingsdienst bij KGF 2 inspecties en aanvullend onderzoek uit. De resultaten daarvan worden uitgewerkt en beoordeeld. Wij zijn in afwachting van nader bericht vanuit de ODNZKG. Zodra we meer duidelijkheid hebben informeren we u daarover. Last onder dwangsom voor Tata Steel na onvoldoende medewerking De ODNZKG heeft Tata Steel een last onder dwangsom opgelegd. Het bedrijf werkte meerdere keren onvoldoende mee aan toezicht en controles. Hierdoor konden inspecteurs van de ODNZKG en betrokken deskundigen hun werkzaamheden niet volgens planning uitvoeren. Met de last onder dwangsom wil de ODNZKG ervoor zorgen dat toezicht en controles altijd onder de juiste omstandigheden kunnen doorgaan. Tata Steel moet toezichthouders van de ODNZKG en betrokken

pagina:

6 van 6

registratienr.:

D/2026/799775

deskundigen altijd direct toegang verlenen en volledig meewerken aan toezicht en controles. Gebeurt dit niet, dan geldt per overtreding een dwangsom van € 10.000, die op de website van de Omgevingsdienst wordt gepubliceerd, met een maximum van € 40.000. Als dit maximumbedrag is bereikt, beoordeelt de ODNZKG de situatie opnieuw. Kwalitatief onderzoek GGD naar ervaren hinder in de IJmond Tenslotte wijzen we u nog op een recent onderzoeksrapport van de GGD Kennemerland naar ervaren hinder in de IJmond. Dit rapport presenteert de resultaten van een kwalitatief onderzoek naar hoe inwoners van de IJmondgemeenten hinder ervaren in hun leefomgeving en hoe zij hiermee omgaan. Dit onderzoek is onderdeel van de Gezondheidseffectrapportage (GER) voor Tata Steel, in aanvulling op de data uit de Gezondheidsmonitor IJmond 2024 waarover we u op 16 december 2025 informeerden. De resultaten vormen een basis voor verdere monitoring en mogelijk concrete acties in het kader van de verduurzaming van Tata Steel.