Raadsmemo Stand van zaken realisatie Grondstoffenplan

aan: de raad datum: 16 juni 2026 onderwerp: Stand van zaken realisatie Grondstoffenplan van: het college openbaar: ja registratienr.: D/2026/800337 aantal bijlage(n): Geen

Stand van zaken realisatie Grondstoffenplan Heemskerk Inleiding Eind 2024 is een nieuw Grondstoffenplan vastgesteld. Vanuit het advies in dit nieuwe beleidsplan is door college en raad gekozen voor de realisatie van scenario 2; de basis op orde, eventueel na evaluatie gevolgd door scenario 3, het recycle-tarief. In 2025 is de voorbereiding begonnen voor realisatie van het nieuwe grondstoffenbeleid. De scenario’s Bij het vaststellen van het Grondstoffenplan is gekozen voor het realiseren van scenario 2 met scenario 3 als mogelijk vervolg na de evaluatie eind 2026. Hieronder nog even kort de omschrijving van de beide scenario’s.  Scenario 2 – de basis op orde; dit scenario zorgt ervoor dat voor alle bewoners de faciliteiten voor het gescheiden weggooien van grondstoffen aanwezig en beschikbaar zijn.  Scenario 3 – recycle-tarief; als de basisvoorzieningen op orde zijn en de resultaten blijven nog steeds achter, dan is het invoeren van recycle-tarief de volgende maatregel. De basis op orde – hoever zijn we? Om te bepalen of de basisvoorzieningen op de diverse locaties op orde waren, is eind 2025 samen met HVC een scan van het gehele containerlandschap in Heemskerk gemaakt. Hieruit is een aantal extra benodigde locaties voor ondergrondse restafvalcontainers gekomen.

Deze locaties zijn via een inspraaktraject door het college aangewezen en worden in de loop van het tweede kwartaal 2026 geplaatst. Bij hoogbouw ontbrak de mogelijkheid om gft+e (groente-, fruit- en tuinafval en etensresten) gescheiden weg te gooien. Eind 2025 zijn de locaties voor gft+e verzamelcontainers bij alle wooncomplexen bepaald en is begonnen met de plaatsing. Begin 2026 hadden alle wooncomplexen de mogelijkheid om gebruik te maken van een verzamelcontainer voor gft+e. Bewoners moesten zich aanmelden zodat alleen bewoners die gemotiveerd zijn om hun gft+e apart weg te gooien, toegang tot de verzamelcontainers kregen. Dit beperkt ook de vervuiling of onjuist gebruik van deze containers. Aanvullend op de scenario’s bevat het Grondstoffenplan nog een aantal flankerende beleidsmaatregelen:

-

-

-

pagina:

2 van 4

registratienr.:

D/2026/800337

Afvalcoaches en handhaving; Voor enkele acties met bewoners zijn gedurende de uitvoering van de diverse onderdelen van het Grondstoffenplan afvalcoaches ingezet om bewoners te bevragen en te voorzien van informatie over het goed scheiden van grondstoffen en afval en waarom wij als gemeente daar zoveel waarde aan hechten. Grofvuil ophalen tegen betaling; Dit nieuwe beleid wordt nog uitgewerkt. Multi mini bakken; Dit zijn 3 smalle containers voor: lege batterijen, lampen, CD’s, oude telefoons, adapters en inktcartridges, Frituurvet & -olie en Kleine elektrische apparaten: zoals, Föhn, elektrische tandenborstel of scheerapparaat. Deze staan nu op 3 locaties en we kijken momenteel naar mogelijke extra locaties. GRIP wagen (Grondstoffen inleverpunt) dit is de mobiele milieustraat; Samen met HVC wordt een kosten/baten analyse van deze service gemaakt. Maatwerk medisch afval; Voor inwoners met veel medisch afval wordt een maatwerkoplossing geboden in de vorm van een speciale rolcontainer aan huis twee of vierwekelijks geleegd wordt.

Broekpolder en Waterakkers In Heemskerk hebben we 2 grote wijken die een afwijkende vorm van afvalinzameling hebben, Broekpolder en Waterakkers. Hier worden grondstoffen en restafval allemaal via ondergrondse containers ingezameld. Ondanks dat alle grondstoffen in deze wijken eenvoudig apart weggegooid kunnen worden, kampen beide wijken met vervuiling van de grondstoffen, vooral gft en in mindere mate ook het pbd. Het gft in deze twee weken wordt na inzameling vrijwel altijd voor 100% afgekeurd en alsnog verbrand bij HVC. We kijken voor deze wijken wat de beste oplossing is. Het verbanden van afgekeurde grondstoffen leidt tot extra kosten, die vermijdbaar zijn als bewoners geen onjuist afval in de gft containers gooien. In Broekpolder en Waterakkers is in 2025 een bewonersonderzoek uitgevoerd om te kunnen achterhalen waarom de ondergrondse containers onjuist gebruikt worden en wat er nodig zou zijn om bewoners wel hun grondstoffen en restafval goed weg te gooien. Meest gegeven antwoord op deze vraag in beide wijken was dat op elke containerlocatie alle soorten containers moesten komen zodat alle soorten afval en grondstoffen in één keer apart weggegooid kunnen worden.

Nu is de situatie zo dat op elke ca 125 meter een containerlocatie is met verschillende ondergrondse containers waardoor soms met restafval en pbd naar de ene kant van de straat gelopen moet worden en met gft en papier naar de andere kant van de straat. Overal 4 containers plaatsen is naast zeer kostbaar ook fysiek onmogelijk met alle kabels en leidingen in de grond. De ondergrondse gft-containers in deze wijken konden zonder afvalpas worden geopend en waren daardoor voor iedereen toegankelijk. In het laatste kwartaal van 2025 is in de wijk Broekpolder op alle ondergrondse gft-containers een toegangssysteem geplaatst. Hierdoor kunnen alleen bewoners met hun afvalpas de containers openen. Bewoners zijn hierover per brief geïnformeerd. Voor Citadel is gekozen voor een opt-in-systeem. Bewoners moeten zich actief aanmelden om toegang te krijgen tot de gft-container. Met deze aanpak willen we de toegang beperken tot gemotiveerde bewoners en vervuiling van het gft-afval verminderen. In de afgelopen maanden zijn deze containers meerdere keren apart ingezameld. Dit heeft echter niet geleid tot een betere afvalscheiding.

pagina:

3 van 4

registratienr.:

D/2026/800337

In kwartaal 2 van 2026 wordt een tweede interventieaanpak gestart, via Buurkracht. We beginnen in Broekpolder, waar met de inzet van Buurkracht gekeken wordt naar het samen met bewoners inzetten van een beweging van bewustwording om zo de kwaliteit van de grondstoffen te verbeteren. Wanneer dit in Broekpolder loopt, komt Waterakkers daarna ook aan de beurt. Ontwikkelingen in de komende jaren In de komende jaren komt er een aantal ontwikkelingen op ons af die invloed hebben op het vervolg van de uitvoering van het grondstoffenplan en de kosten van ons afval- en grondstoffenbeheer. Het gaat om de volgende ontwikkelingen: Invloed nieuwe afspraken Verpact (Ketenovereenkomst Verpakkingen) Sinds dit jaar is een nieuwe overeenkomst van kracht met daarin de afspraken over de inzameling en verwerking van verpakkingen. Verpact voorheen Nedvang heeft in de nieuwe overeenkomst een aantal verplichtingen opgenomen die van invloed zijn op de keuzes die gemaakt moeten worden in de uitvoering van het grondstoffenplan. Het gaat om de verplichte keuze voor bronscheiding of nascheiding van pbd en de verplichting om verzamelcontainers voor pbd binnen 5 jaar uit te faseren. De reden voor de uitfasering van verzamelcontainers voor pbd is dat gebleken is dat de kwaliteit van het pbd uit deze containers te slecht is om gerecycled te kunnen worden.

Verpact geeft aan dat restafval van verschillende inzamelsystemen niet bij elkaar mag komen. Huishoudens met bronscheiding van pbd (containers aan huis) niet gemengd mag worden met restafval van huishoudens waar pbd via nascheiding wordt verwerkt. Voor Heemskerk betekent dit: - Het restafval van hoogbouw naar de scheidingsinstallatie van HVC gaat. Daar wordt het pbd uit het afval gehaald. - Het restafval van laagbouw met een oranje rolcontainer aan huis gaat rechtstreeks naar de afvalenergiecentrale. Daar wordt het verbrand en gebruikt voor het opwekken van warmte. Ontwikkeling hoogte afvalstoffenbelasting Het Rijk stuurt op minder restafval en meer hergebruik van grondstoffen. Eén van de maatregelen hiervoor is de afvalstoffenbelasting op het verbranden van restafval. Deze afvalstoffenbelasting wordt doorberekend aan onze inwoners via de afvalstoffenheffing. De afvalstoffenbelasting is de afgelopen jaren gestegen en blijft ook de komende jaren stijgen. Hoe meer restafval inwoners aanbieden, hoe hoger de kosten voor verwerking. Restafval wordt hierdoor financieel steeds minder aantrekkelijk. Dit betekent dat elke kilo restafval direct invloed heeft op de totale kosten van afvalbeheer. Gemeenten hebben een belangrijke rol in het stimuleren van hun inwoners om grondstoffen apart weg te gooien en het restafval te beperken.

De ambitie blijft om huishoudelijk restafval sterk te verminderen en waardevolle grondstoffen beter te scheiden. CO2-heffing Naast de afvalstoffenbelasting komt er ook steeds meer financiële druk vanuit klimaatbeleid. Afvalverbrandingsinstallaties krijgen te maken met een CO₂-heffing. Deze heffing wordt doorberekend in de verwerkingstarieven vanuit de HVC. Dit betekent dat restafval de komende jaren waarschijnlijk structureel duurder wordt om te verwerken.

pagina:

4 van 4

registratienr.:

D/2026/800337

Vrachtwagenheffing Vanaf 1 juli 2026 gaat de vrachtwagenheffing in. Deze heffing geldt voor zware voertuigen die gebruik maken van Nederlandse wegen. De inzameling van huishoudelijk afval is sterk afhankelijk van vrachtverkeer. Hierdoor zullen de kosten voor inzamelroutes stijgen. Planning 2026-2027 1. Afronden basis op orde; gfe-containers bij hoogbouw zijn geplaatst. In het tweede en derde kwartaal worden 14 extra containers voor restafval geplaatst om de dekking voor laagbouw te verbeteren. Ook wordt het aantal papiercontainers bij hoogbouw nog aangevuld om ook deze dekking op orde te krijgen. Hiermee is de basis op orde waar het gaat om voorzieningen om afval en grondstoffen makkelijk weg te gooien. 2. Evaluatie Grondstoffenplan; de evaluatie van het nieuwe grondstoffenplan wordt uitgevoerd in augustus/september 2026. Deze evaluatie vormt de basis voor verdere besluitvorming. 3. Broekpolder en Waterakkers; via de Buurtkracht aanpak bewoners bewuster maken van de manier waarop zij met hun afval en grondstoffen omgaan en waarom wij als gemeente dit belangrijk vinden. Als de aanpak in Broekpolder loopt, wordt dit ook voor Waterakkers voorbereid. 4. In de tweede helft 2027 worden de eerste resultaten van het Buurtkracht traject geëvalueerd.

Dit zal de basis zijn voor het bepalen van de inzamelmethodiek in Broekpolder en Waterakkers die het meeste bijdraagt aan het inzamelen van schone grondstoffen, minder restafval en verantwoorde inzamelkosten voor deze wijken. 5. In het laatste kwartaal van 2026 zal er een evaluatie op het Grondstoffenplan aan de gemeenteraad worden aangeboden.