Raadsmemo Regionale Investeringsagenda (RIA) NOVEX-NZKG, versie 1.0

aan: datum: onderwerp:

de raad 2 december 2025 Regionale Investeringsagenda (RIA) NOVEXNZKG, versie 1.0 van: het college openbaar: ja registratienr.: D/2025/758977 aantal bijlage(n): 1

Conform het collegebesluit d.d. 25 november 2025 treft u hierbij de Regionale Investeringsagenda (RIA) NOVEX-NZKG, versie 1.0 ter kennisname aan. Samenvatting De Regionale Investeringsagenda (RIA) volgt op het Ontwikkelperspectief en de Uitvoeringsagenda Noordzeekanaalgebied (NZKG). Het brengt de belangrijkste investeringsbehoeften in kaart die voortvloeien uit afspraken en projecten uit de Uitvoeringsagenda NOVEX-NZKG (2025-2029). Het vormt daarmee een belangrijke schakel in het realiseren van de gezamenlijke koers voor het Noordzeekanaalgebied. Het accent ligt op projecten die fysieke ingrepen in de leefomgeving betreffen, waarvoor samenwerking binnen de NOVEX-NZKG essentieel is. Deze projecten zijn van nationaal belang en dragen bij aan een gezondere, meer leefbare en toekomstbestendige regio. Proces In december 2023 heeft de raad kennisgenomen van de 90% versie van het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied. Op basis van de 100% versie is de Uitvoeringsagenda NOVEX-NZKG opgesteld. In december 2024 is de raad geïnformeerd middels een raadsmemo over de uitvoeringsagenda NZKG. Met deze raadsmemo informeert het college de raad over de RIA. Het Bestuursplatform heeft op 1 december de RIA vastgesteld, het college heeft hiermee ingestemd.

pagina:

2 van 3

registratienr.:

D/2025/758977

Inleiding Het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied (NZKG) is opgesteld in het kader van de NOVEXaanpak NZKG, onder bestuurlijke verantwoordelijkheid van het Bestuursplatform NZKG en het ministerie van EZK. Dit koersdocument geeft richting aan een gezamenlijke, integrale aanpak van Rijk en regio, waarbij vanuit de kracht van het gebied wordt gezocht naar win-winsituaties en versterking van gezamenlijke opgaven. De Uitvoeringsagenda NOVEX-NZKG vertaalt de koers uit het Ontwikkelperspectief naar gezamenlijke acties. Deze Uitvoeringsagenda omvat 6 uitvoeringsafspraken en 104 projecten die zijn gegroepeerd rond 7 thema’s: Gezondere leefomgeving, Milieuruimte voor energie- en circulaire transitie, Woningbouw, Haven en industriegebieden, Netwerken voor energietransitie en circulaire economie, Landschap en ecologie, en Water- en bodemsysteem. Deze afspraken en projecten verschillen in aard en fase: sommige zijn beleidsmatig van karakter, andere richten zich op fysieke uitvoering. Ook variëren ze in hun ontwikkelfase: van onderzoek en planvorming tot daadwerkelijke realisatie. Afhankelijk van de aard en fase kent iedere afspraak en ieder project een eigen investeringsbehoefte.

Om de uitvoering van deze projecten en afspraken mogelijk te maken, werken de samenwerkende partijen aan de volgende stap in de NOVEX-systematiek: de Regionale Investeringsagenda (RIA) De RIA NOVEX-NZKG vormt het slotstuk van deze aanpak. De RIA brengt de investeringsbehoeften in kaart die voortkomen uit de Uitvoeringsagenda en richt zich op projecten met fysieke ingrepen in de leefomgeving, waarvoor samenwerking binnen het NOVEX-NZKG-kader essentieel is. Prioritaire investeringsopgaven in de RIA De afgelopen maanden is met de betrokken partners gewerkt aan de definitie en vormgeving van de RIA voor het NZKG. Daarbij is gekozen voor een focus op een beperkt aantal prioritaire investeringsopgaven, bestaande uit verschillende cruciale projecten uit de Uitvoeringsagenda NOVEX-NZKG. Voor deze projecten is in de RIA de investeringsbehoefte in kaart gebracht. De volgende prioritaire investeringsopgaven zijn benoemd: 1. Stedelijke vernieuwing IJmond 2. Voldoende havenruimte voor de toekomst van haven en industrie 3. Landschap, watersysteem en energie-infrastructuur Houtrakpolder 4. Regionale netwerken energietransitie 5. Transitiefonds verplaatsing Zaanse (voedings)industrie De uitwerking hiervan is opgenomen in bijlage 1: Regionale Investeringsagenda NOVEX-NZKG.

Bij de uitwerking van de RIA is vastgesteld dat op dit moment slechts voor een beperkt aantal projecten een concreet investeringsinzicht beschikbaar is. Binnen het NZKG bevinden veel prioritaire investeringsopgaven zich nog in de voorbereidende fase. In veel gevallen is reeds bekend welk procesbudget benodigd is en welke partijen met elkaar in overleg zijn, maar nog niet welke concrete investeringen aan de orde zijn en hoe deze verdeeld zullen worden. Naar verwachting ontstaat de komende jaren meer inzicht. Om die reden wordt gesproken van de RIA 1.0, waarmee ruimte blijft voor herijking, gekoppeld aan de herijkingscyclus van het Ontwikkelperspectief NOVEX-NZKG en de Uitvoeringsagenda. Op deze wijze kan de RIA optimaal functioneren als investeringsbeleidsinstrument. Na de verkiezingsuitslag is het voornemen de prioritaire investeringsopgaven uit de concept-RIA 1.0 onder de aandacht te brengen van nieuwe Kamerleden en, waar mogelijk, te agenderen tijdens het formatieproces.

pagina:

3 van 3

registratienr.:

D/2025/758977

Het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), opdrachtgever van de NOVEXtrajecten, ontwikkelt parallel aan dit proces een nieuwe handreiking voor regionale investeringsagenda’s. De RIA NZKG dient hierbij als best practice en vormt een belangrijke basis voor deze handreiking, die naar verwachting eind 2025 gereed is. Indien aanpassingen in de huidige RIA NZKG noodzakelijk blijken, zal een aangepaste versie worden voorgelegd aan de Bestuurscommissie Ruimte en het Bestuursplatform NZKG. Geen financieel instrument De RIA is op zichzelf nadrukkelijk geen financieringsinstrument. In plaats daarvan dient de RIA op dit moment als instrument om het juiste gesprek te voeren over welke investeringsbehoefte er is en stelt het daarin prioriteiten die primair in het bestuurlijk overleg van het NZKG besproken dienen te worden, of in een smaldeel daarvan. Dit gesprek vindt zowel doorlopend plaats tussen betrokken partijen als op vaste momenten die jaarlijks terugkeren, zoals in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL), het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT) en het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK). Bovendien leggen de partijen in de RIA wederom hun betrokkenheid vast om zich in te spannen voor het invullen van de prioritaire investeringsopgaven.

Bijlage(n):  Regionale Investeringsagenda (RIA) NOVEX-NZKG, versie 1.0 (D/2025/758974)