Raadsmemo Lokale en regionale inspanningen weerbaarheid
Tekst van het document
aan: de raad datum: 4 november 2025 onderwerp: Lokale en regionale inspanningen weerbaarheid van: het college openbaar: ja registratienr.: D/2025/757356 aantal bijlage(n): 0
Hierbij treft u ter kennisgeving informatie over de lokale en regionale inspanningen van het intergemeentelijke Programma Weerbaarheid Kennemerland. Door de toenemende geopolitieke spanningen, maar ook door crises zoals energie-uitval, digitale dreigingen en pandemieën, wordt de samenleving steeds vaker op de proef gesteld. Zowel de Nationale Veiligheidsstrategie 2023–2029 als de Kamerbrief over militaire en hybride dreigingen – waaronder cyberoperaties, spionage en sabotage – (december 2024) benadrukken het belang van een weerbare en veerkrachtige samenleving. Dit najaar loopt ook de landelijke campagne DenkVooruit, die inwoners oproept zich voor te bereiden op grootschalige verstoringen, zoals langdurige stroomuitval, een grote overstroming of een grootschalige cyberaanval. In deze memo, die aan alle negen gemeenteraden in Kennemerland wordt verstuurd, informeren wij u over de start van het intergemeentelijke Programma Weerbaarheid Kennemerland en geven wij een stand van zaken van de activiteiten op het gebied van maatschappelijke weerbaarheid in Heemskerk. De uitvoering van activiteiten blijft nadrukkelijk een lokale verantwoordelijkheid: iedere gemeente bepaalt zelf welke initiatieven passen bij de eigen situatie. Het regionale programma faciliteert, ondersteunt en verbindt. Het programma vult daarbij de bestaande stelselafspraken aan en versterkt wat er al is.
Programma Weerbaarheid Kennemerland In de regio Kennemerland zijn de negen gemeenten binnen het Programma Weerbaarheid Kennemerland een intergemeentelijke samenwerking gestart, samen met de veiligheidsregio (Crisisbeheersing, Bevolkingszorg, GHOR en Brandweer), de politie en defensie. Het programma heeft een tweeledig doel. Enerzijds richt het zich op het vergroten van kennis en handelingsperspectieven bij inwoners en het versterken van de samenwerking in buurten, zodat mensen samen sterker staan en sneller kunnen herstellen van verstoringen. Anderzijds gaat het om het weerbaar maken van de eigen organisaties – gemeenten, veiligheidsregio, hulpdiensten en vitaleen zorgpartners – door de voorbereiding, crisisorganisatie en bedrijfscontinuïteit op orde te brengen. De samenwerking biedt gemeenten: Overzicht en inzicht in initiatieven en samenwerkingskansen. Bundeling van kennis en middelen. Leren van elkaar: ervaringen en best practices delen. Sterkere positie richting landelijke netwerken en Rijk. Grotere slagkracht: sneller en effectiever lokaal aan de slag.
pagina:
2 van 3
registratienr.:
D/2025/757356
Het programma werkt langs vijf programmalijnen: 1. Lokale netwerken en buurtgerichte aanpak – versterken van sociale infrastructuur in buurten en ondersteunen van kwetsbare groepen. 2. Publieksbewustzijn en handelingsperspectief – vergroten van risicobewustzijn en kennis bij inwoners, onder meer via risicocommunicatie. 3. Informatievoorziening, paraatheid en continuïteit – zorgen dat gemeenten, hulpdiensten, vitale- en zorgpartners hun processen kunnen voortzetten tijdens verstoringen. 4. Samenwerking met bedrijven en instellingen – afspraken maken met publieke en private partijen over continuïteit en gezamenlijke verantwoordelijkheid. 5. Landelijke afstemming en kennisontwikkeling – benutten en delen van kennis in landelijke netwerken en agendering richting het Rijk. De uitvoering van activiteiten blijft nadrukkelijk een lokale verantwoordelijkheid: iedere gemeente bepaalt zelf welke initiatieven passen bij de eigen situatie. Het regionale programma faciliteert, ondersteunt en verbindt. Het programma vult daarbij de bestaande stelselafspraken aan en versterkt wat er al is. De bestuurlijke coördinatie vindt plaats in het bestuurlijk overleg weerbaarheid (onder voorzitterschap van burgemeester Wienen). In dit overleg hebben de burgemeesters van de negen gemeenten in Kennemerland, de coördinerend gemeentesecretaris en de regionaal programmamanager Weerbaarheid zitting.
Stand van zaken in Kennemerland Alle negen gemeenten doen bestuurlijk én ambtelijk mee aan het programma Weerbaarheid. In elke gemeente is een ambtelijk accounthouder weerbaarheid aangewezen, die fungeert als aanspreekpunt voor de regionaal programmamanager. Deze accounthouder heeft lokaal overzicht en inzicht, zorgt voor verbinding tussen lokaal en regionaal en neemt deel aan het regionale programmateam. Gemeenten bepalen zelf hun ambitieniveau en tempo. Hierdoor kunnen verschillen in aanpak ontstaan, maar wordt tegelijkertijd gewerkt aan een gezamenlijke basis en regionale samenhang. Het merendeel van de gemeenten richt momenteel lokaal een integrale programma- of projectstructuur in om het weerbaarheidsvraagstuk aan te pakken. Stand van zaken in Heemskerk We werken binnen het programma zoveel mogelijk samen als negen gemeenten binnen de veiligheidsregio Kennemerland. Ook lokaal gaat de gemeente aan de slag om de Heemskerkse weerbaarheid te versterken. Binnen de ambtelijke organisatie wordt gekeken welk ambitieniveau we hebben en welke structuur passend is bij dit ambitieniveau. Daarnaast sluiten we aan bij de landelijke campagne Denk Vooruit en inventariseren we mogelijke opvanglocaties. Vooruitblik De komende maanden wordt gewerkt aan het Programmaplan Weerbaarheid Kennemerland 2025– 2026, waarin de gezamenlijke doelen, activiteiten en afspraken worden vastgelegd.
Vaststelling in het bestuurlijk overleg weerbaarheid is eind 2025 voorzien. Daarbij worden ook keuzes voorgelegd over de organisatie en financiering van de intergemeentelijke samenwerking op het gebied van weerbaarheid in 2026.
pagina:
3 van 3
registratienr.:
D/2025/757356
Twee voorbeelden van praktische activiteiten zijn: a) de regionale aanvulling op de landelijke communicatiecampagne DenkVooruit, b) de verdere uitwerking van het netwerk van (regionale) coördinatiepunten en lokale noodsteunpunten. Ad a) Er is een regionale werkgroep Communicatie Weerbaarheid ingesteld, waarin gemeenten en de veiligheidsregio afstemmen over communicatie-activiteiten binnen het programma, waaronder de voorbereiding van de regionale aanvulling op de landelijke communicatiecampagne DenkVooruit. Ad b) Er komt een landelijk dekkend netwerk van noodsteunpunten, bestaande uit regionale coördinatiepunten en lokale noodsteunpunten. De coördinatiepunten – vaak brandweerkazernes – vormen de regionale basisstructuur en zorgen bij grootschalige verstoringen voor de coördinatie en aansluiting op de crisisorganisatie. De lokale noodsteunpunten zijn de herkenbare plekken in buurten waar inwoners tijdens een crisis terecht kunnen voor informatie, hulp en basisvoorzieningen. Tot slot Met deze memo informeren wij u over de stand van zaken en de regionale samenwerking rond maatschappelijke weerbaarheid. U wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang, onder meer via uw portefeuillehouder. Ook werd tijdens de regionale raadsledenbijeenkomst op 15 oktober aandacht besteed worden aan maatschappelijke weerbaarheid.