Raadsmemo gebruikmaken experimentenartikel huisvestingsverordening voor toewijzing spoedzoekers locatie Tolhek Oost

aan: de raad datum: 16 december 2025 onderwerp: Raadsmemo actualiteiten beleidsveld wonen van: het college openbaar: ja registratienr.: D/2025/762970 aantal bijlage(n): 1

Conform het collegebesluit d.d. 16 december 2025 treft u hierbij ter kennisname aan. Toelichting: Er zijn een viertal collegebesluiten genomen de afgelopen weken, waarvan één raadsvoorstel. Om elk besluit in perspectief te plaatsen is ervoor gekozen om u niet met afzonderlijke raadsmemo’s te informeren, maar één helder overzicht te geven van de besluiten. Huisvestingsverordening en nadere regels woonurgentie Op basis van de vigerende wetgeving mag een gemeente op grond van de Huisvestingswet een verordening hanteren om schaarse woonruimte eerlijk te verdelen. De gemeenteraad is het bevoegde orgaan om een dergelijke verordening vast te stellen. Woonruimte is ontegenzeggelijk schaars in de regio Zuid-Kennemerland/IJmond. Of het nu sociale huurwoningen, middenhuurwoningen of betaalbare koopwoningen betreft. Schaarste zien wij ook bij alle woningtypes en in alle wijken in Heemskerk. De vraag is aanzienlijk groter dan het aanbod. Het effect zien wij in prijsstijgingen en langere wachtlijsten, maar ook groepen die moeilijk aan passende woonruimte kunnen komen. Zonder sturing is passend wonen naar inkomen, huishoudensamenstelling of inkomen niet voor iedereen (snel) realiseerbaar. Ook komen starters op de huur- en koopmarkt moeilijk aan bod, krijgen bijzondere doelgroepen minder snel een woning en moeten urgent woningzoekenden te lang wachten.

Wat de sociale huurwoningen betreft is de gemiddelde opgebouwde inschrijftijd op moment van toewijzing net geen 7 jaar, de gemiddelde daadwerkelijke zoektijd ligt beneden de 2 jaar. De opgebouwde inschrijftijd is hoog, maar vergeleken met de rest van de regio relatief laag. De zoektijd is relatief zeer laag. Een huisvestingsverordening lost het woningtekort niet op, maar om schaarse woonruimte eerlijk te verdelen is een huisvestingsverordening wel noodzakelijk. De meeste vigerende huisvestingsverordeningen in de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond lopen af op 31 december 2025, die van Heemskerk in maart 2026. Tevens is de Huisvestingswet gewijzigd, hetgeen de gemeenteraden nieuwe sturingsinstrumenten biedt. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een huisvestingsverordening regionaal af te stemmen. De gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond hebben daarom in samenwerking en in afstemming met stakeholders nieuwe huisvestingsverordeningen 2026 opgesteld, met nadere regels voor het verkrijgen van een woonurgentie. Een verordening die inspeelt op de nieuwe wet- en regelgeving en vastgestelde beleidsdoelen. De verordeningen in de regio zijn zo veel als mogelijk eenduidig, met lokaal maatwerk waar dat noodzakelijk is. In de commissie RWK en de raadsvergadering van januari 2026 is het voorstel voor een nieuwe Huisvestingsverordening voor Heemskerk geagendeerd.

Bij voorgaande en ook de vigerende huisvestingsverordeningen uit 2022 van de gemeenten in de IJmond behoren tevens beleidsregels voor de aanvraag van een woonurgentie. Deze beleidsregels zijn aan de hand van decennia aan jurisprudentie opgesteld. Het college heeft de laatste wijziging van

pagina:

2 van 5

registratienr.:

D/2025/762970

de beleidsregels vastgesteld in 2023 ten tijde van de overdracht van de uitvoerende werkzaamheden van de urgentieverlening aan Het Vierde Huis en Woonservice. Het Vierde Huis ondersteunt huishoudens bij het aanvragen van een urgentieverklaring voor huisvesting. Woonservice en het Vierde Huis hebben de gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland verzocht om dezelfde regelgeving en werkwijze te hanteren als de IJmond gemeenten hanteren. De gemeenten in de regio ZuidKennemerland/ IJmond hebben daarop gezamenlijk de beleidsregels geactualiseerd op de Wet Versterking regie volkshuisvesting en de inhoud en nummering aangepast op de voorliggende huisvestingsverordening. De beleidsregels zijn daarbij omgezet in nadere regels, waarmee deze niet meer alleen van toepassing zijn op het handelen van de gemeenten. Het vaststellen van deze uitwerking is een collegebevoegdheid. Het college zal de nadere regels vaststellen nadat de gemeenteraad heeft besloten tot het vaststellen van de nieuwe Huisvestingsverordening. Deze kunnen ingaan op het moment dat de Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/IJmond Heemskerk 2026 van kracht wordt. Gebruikmaken experimentenartikel huisvestingsverordening voor toewijzing spoedzoekers De gemeenteraad heeft op 30 mei 2024 ingestemd met het realiseren van 100 modulaire woningen op de locatie Tolhek-Oost voor een periode van 30 jaar.

Het college heeft vervolgens op 8 oktober 2024 een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van 100 modulaire woningen op deze locatie voor een periode van 30 jaar tot uiterlijk 31 december 2054. In het raadsbesluit en in de samenwerkingsovereenkomst met Woonopmaat is bepaald welke doelgroepen in aanmerking komen. Aan de doelgroep ‘spoedzoekers’ worden 7 tot 10 woningen toegewezen. De toewijzing van deze woningen aan spoedzoekers is alleen mogelijk indien er gebruik wordt gemaakt van het experimentenartikel uit de huisvestingsverordening. Op 8 oktober 2025 is de commissie RWK gevraagd om advies en input te geven voor het inzetten van het experimentenartikel. Voor het toewijzen op motivatie van een deel van de woningen was geen draagvlak in de commissie. Woningen op de locatie Tolhek-Oost zullen dan ook niet worden toegewezen op motivatie. Voor wat betreft de uitwerking van de toewijzing aan spoedzoekers was er instemming vanuit de commissie. De locatie Tolhek-Oost is een bijzondere locatie, omdat het om semi-tijdelijke woningen gaat, buiten de bestaande dorpsstructuur van de gemeente Heemskerk. Deze locatie leent zich bij uitstek voor deze pilot. Het college heeft als uitwerking daarvan de pilot Spoedzoekers- en ruggesteunregeling modulaire woningen Tolhek-Oost 2026 vastgesteld.

Hierin zijn de volgende punten opgenomen als criteria voor spoedzoekers:  Men voldoet aan inkomensvereisten sociale huurwoning;  Men heeft aantoonbaar een binding met Heemskerk of Beverwijk;  Men komt niet in aanmerking voor urgentie en/of een urgentieaanvraag is afgewezen;  Er is sprake van onvoorziene dakloosheid als gevolg van:  Inkomensverlies;  Echtscheiding;  Overlijden partner; of  Overige aantoonbare en onvoorziene omstandigheden.  Er is sprake van gebrek aan perspectief als gevolg van deze situatie;  De aanvrager, gelet op zijn inkomen of vermogen, heeft de middelen niet om zelf in een oplossing voor het huisvestingsprobleem (of woonoplossing) te voorzien.  Men is in staat zelfstandig een huishouden te voeren. Vanaf 1 juli 2024 geldt de Wet vaste huurcontracten waarmee vaste huurcontracten weer de norm worden. Een aantal specifieke groepen huurders kunnen toch een huurcontract voor bepaalde tijd

pagina:

3 van 5

registratienr.:

D/2025/762970

krijgen. Tot die groepen behoren woningzoekenden die kunnen aantonen dat zij zich in een sociale noodsituatie bevinden. Zij mogen vanaf 1 juli 2024 een huurcontract voor maximaal 2 jaar krijgen. Voor de locatie Tolhek-Oost willen we voor de doelgroep spoedzoekers tijdelijke huurcontracten voor twee jaar afsluiten. Om te werken aan een duurzame woonoplossing en het voorkomen van dakloosheid, wordt extra begeleiding aangeboden. Voor Tolhek-Oost loopt een aanvraag voor beheer van de buurtschuur, waar dan voor gedurende twee jaar een community builder van MET Heemskerk en een sociaal beheerder van Woonopmaat actief zullen zijn. In het kader van een zachte landing bij het overhandigen van de sleutel, komt iedere nieuwe bewoner in contact met de community builder. Ook hebben we naar voorbeeld va de gemeente Haarlemmermeer een ruggesteunregeling opgenomen in de pilot. Met deze ruggesteunregeling verkrijgt een spoedzoeker een tijdelijke urgentieverklaring als na 1,5 jaar geen duurzame oplossing voorhanden is én de spoedzoeker aan kan tonen dat er creatief en inventief naar een passende woonruimte gezocht is. Met een tijdelijke urgentieverklaring krijgt het huishouden gedurende 6 maanden voorrang wanneer zij reageren op een passende woning in Heemskerk en Beverwijk.

Regionaal Woonakkoord en vaststellen Regionale Woonagenda Op 25 maart 2021 werd de ‘Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond: Uitvoeringsagenda’ vastgesteld. Hierin staan concrete acties en afspraken uit het bestuursakkoord uitgewerkt, verdeeld over de vier hoofdthema’s van het Woonakkoord: Woningbouw, Betaalbaarheid, Doelgroepen en Duurzaamheid. De afgelopen vijf jaar is er in regionaal verband hard gewerkt om de afspraken van het Woonakkoord uit te voeren samen met de woningcorporaties, provincie Noord-Holland en andere betrokken partijen. Op 16 januari 2024 is de raad geïnformeerd met het Raadsinformatiebericht “Voortgangsbericht uitvoering Woonakkoord Zuid-Kennemerland/ IJmond 2021-2025”. Hierin werd de raad op de hoogte gesteld van de tussentijdse resultaten en accentverschuivingen in de uitvoering van het Woonakkoord, die deels voortkwamen uit de Woondeal MRA uit 2023. Het college heeft op 16 september 2025 het voorstel tot het verlengen van het Woonakkoord: Bestuursakkoord aan de raad gestuurd ter vaststelling. Dit als overbrugging tot er een nieuwe set regionale afspraken die het ‘regionale Volkshuisvestingsprogramma’ gaan heten, zijn vastgesteld. Het raadsvoorstel is als hamerstuk behandeld op de raadsvergadering van 30 oktober 2025. Op 2 oktober 2025 vond het startoverleg over de nieuwe regionale Woonagenda plaats.

Hierin zijn de eerste kaders voor het regionale Volkshuisvestingsprogramma besproken met stakeholders uit de hele regio. Het college heeft nu ook de uitvoeringagenda van het regionale Woonakkoord met twee jaar verlengd door middel van een addendum. Dit addendum geeft onder andere een verhoogde ambitie voor het aantal nieuwbouwwoningen tot 18.500 woningen t/m 2030, in lijn met de Woondeal MRA. Met dit besluit krijgt de Uitvoeringsagenda een addendum in aanloop naar het maken van nieuwe regionale afspraken. Voortbouwend op het Voortgangsbericht van eind 2023, geeft het addendum een overzicht van: • activiteiten die sinds 2024 zijn afgerond (na het verschijnen van het Voortgangsbericht) (afgerond); • activiteiten die we periodiek uitvoeren (periodiek); • activiteiten waar we momenteel aan werken (lopend); • activiteiten die we voor de komende periode voorzien (m.n. voor 2026) (voorzien). Tevens heeft het college de Regionale Woonagenda Zuid-Kennemerland/IJmond (D/2025/763020) vastgesteld waarmee de eerste stappen richting nieuwe regionale afspraken worden gezet. Op 2 oktober 2025 was er een regionale bijeenkomst om het opstellen van de regionale Woonagenda af te trappen. In deze bijeenkomst zijn zowel plenair als in groepssessies relevante thema’s geïnventariseerd en besproken.

Hierbij waren ook marktpartijen, zorgpartijen, provincie, MRA, woningcorporaties en andere stakeholders aanwezig.

pagina:

4 van 5

registratienr.:

D/2025/762970

In de regionale Woonagenda zijn de belangrijkste thema’s vastgelegd en onderbouwd, waarover in de tweede helft van 2026, na de gemeenteraadsverkiezingen, door de nieuwe colleges en gemeenteraden keuzes moeten worden gemaakt voor het nieuw regionale Volkshuisvestingsprogramma. Dit zijn de volgende thema’s: 1. Woningbouw In dit thema gaan wij aan de slag met het (her)definiëren van de totale woningbouwopgave voor de komende periode (t/m 2035). Daarnaast gaan wij onder andere met de volgende thema’s aan de slag: verbeteren van de monitoring aan de hand van de Monitor Plancapaciteit en het aanjagen van de woningbouw via (deel)regionale versnellingstafels. 2. Betaalbaar bouwen De thema’s die onder betaalbaar bouwen worden behandeld zijn: instructieregels over betaalbaar bouwen en de regionale verdeling daarvan. Ook is er aandacht voor de uitdagingen van het realiseren van 2/3 betaalbare nieuwbouw in de regio. 3. Beter benutten van de bestaande woningvoorraad De belangrijke thema’s voor het benutten van de bestaande voorraad zijn: de transformatie van leegstaande panden, aanpassingen van woningen voor specifieke doelgroepen, het splitsen, optoppen of delen van woningen en het delen van kennis op regionaal niveau. 4.

Huisvesting van aandachtsgroepen Onder het thema huisvesting aandachtsgroepen valt hoofdzakelijk de fair share verdeling van verschillende aandachtsgroepen, waarbij de focus ligt op de vastgestelde regionale Woonzorgopgave ZK/IJ uit 2024. De doelgroepen die hierbij centraal staan zijn: ouderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid, (dreigend) daklozen en mensen met een beperking. Ook komen arbeidsmigranten, woonwagenbewoners, statushouders en studenten aan de orde. 5. Woonruimteverdeling Het centrale thema bij woonruimteverdeling is de verdeling van te huisvesten verplichte urgente groepen woningenzoekenden via de Huisvestingsverordening. Ook willen wij gezamenlijk onderzoeken of het huidige woonruimteverdeelsysteem verbeterd kan worden en doorstroming op de woningmarkt verder stimuleren. We zoeken niet naar een nieuw woonruimteverdeelsysteem. 6. Leefbare wijken Om te zorgen dat de druk op de leefbaarheid in bepaalde wijken en buurten niet te hoog oploopt, streven wij naar regionale afspraken om de leefbaarheid (vooral in focusbuurten, zoals PoelenburgOosterzij en Zuidbroek-Oosterwijk) goed te monitoren en overlast of een oneerlijke verdeling van aandachtsgroepen te voorkomen. Dit is vooral van belang bij grootschalige herontwikkelingsopgaven.

Verlenging prestatieafspraken Wonen De gemeenteraad is op 8 juli 2025 geïnformeerd over de stand van zaken rondom het maken van prestatieafspraken met de woningcorporaties, huurdersorganisaties en de gemeente Beverwijk. Hierover is een raadsmemo gestuurd (Raadsmemo proces nieuwe prestatieafspraken Wonen (D/2025/734040)). Door het voorgenomen, maar later ingetrokken, kabinetsbesluit om de huren van sociale huurwoningen te bevriezen, ontstond onzekerheid over het investeringsvermogen van corporaties. Dit heeft geleid tot uitstel van het bod en aanvullende afstemming tussen gemeenten en

pagina:

5 van 5

registratienr.:

D/2025/762970

corporaties. In gezamenlijkheid is toen afgesproken dat de huidige prestatieafspraken worden verlengd en dat corporaties hun bod uiterlijk 1 november 2025 indienen, gebaseerd op de Nationale Prestatieafspraken en de Woon(zorg)visie van beide gemeenten. Inmiddels is het bod van de corporaties ontvangen en zijn we gestart met het proces om tot meerjarige prestatieafspraken te komen. De huidige prestatieafspraken Wonen Beverwijk en Heemskerk 20222025 lopen eind 2025 af. Daarom zijn de huidige prestatieafspraken verlengd totdat de nieuwe prestatieafspraken worden vastgesteld. Bij de verlenging is een addendum opgesteld waarin de partners afspreken extra aandacht te hebben voor structurele aanpak van vocht- en schimmelproblematiek. Na ondertekening van de nieuwe prestatieafspraken wordt de gemeenteraad hiervan op de hoogte gebracht. Bijlage  Regionale Woonagenda Zuid-Kennemerland/IJmond (D/2025/763020)