Raadsmemo Adviesrapport Inwonersparticipatie en beantwoording motie Behoud samenwerking Participatieraad
Tekst van het document
aan: datum: onderwerp:
de raad 14 oktober 2025 Adviesrapport Inwonersparticipatie en beantwoording motie 'Behoud samenwerking Participatieraad' van: het college openbaar: Ja registratienr.: D/2025/749964 aantal bijlage(n): 1
Aanleiding Participatie is een belangrijk onderwerp binnen de gemeente Heemskerk. Het betrekken van inwoners en ondernemers bij beleidsontwikkeling en projecten levert waardevolle inzichten op die bijdragen aan betere besluitvorming. Door de invoering van de Omgevingswet is participatie in het fysieke domein urgenter geworden, maar ook in het sociale domein is het essentieel om inwoners goed te betrekken. In de Motie (M 2024-13) Behoud samenwerking Participatieraad Heemskerk is geconstateerd dat de samenwerking tussen de Participatieraad Heemskerk (PaRH) en de gemeente niet constructief is. De ambtelijke ondersteuning voor de PaRH is weggevallen, wat de communicatie bemoeilijkt en ervoor zorgt dat zij input en projecten vanuit de gemeente missen. De PaRH gebruikt verschillende middelen om inwoners te bereiken, zoals enquêtes, focusgroepen en sociale media. Toch lukt het niet om voldoende diverse groepen te betrekken, zoals jongeren en het stille midden. Het adviesrapport Om bovengenoemde redenen is het Adviesrapport Inwonersparticipatie opgesteld, zie bijlage. De talentenpool heeft dit als groepsopdracht uitgevoerd. In het rapport is onderzocht hoe participatie in Heemskerk beter vormgegeven kan worden, door zowel de huidige situatie te analyseren als te kijken naar voorbeelden in andere gemeenten.
Meerdere participatietools zijn onderzocht, waarna drie scenario's worden omschreven. Scenario 1: Easy Going Dit scenario richt zich op direct uitvoerbare stappen met minimale middelen, zoals het verbeteren van vacatureteksten voor de participatieraad en het optimaliseren van bestaande online platforms. Een andere manier om de participatie te verbeteren is het opzetten van een opdracht voor een talent van de talentenpool.. Scenario 2: Strategische Optimalisatie Dit scenario biedt haalbare verbeteringen met redelijke inspanning, zoals het aanstellen van een participatieregisseur en investeren in een online participatieplatform. De participatieregisseur zal de huidige participatievisie herzien en daarmee het beleid en de verordening aanpassen om te voldoen aan de Wet versterking participatie op decentraal niveau. Ook zal de participatieregisseur de samenwerking met de participatieraad herzien. Scenario 3: Radicale Transformatie Dit scenario omvat ingrijpende verbeteringen met aanzienlijke kosten en grote voordelen, gericht op fundamentele veranderingen. Zoals het aanstellen van een participatieregisseur, het introduceren van een organisatiebrede structuur voor inwonersparticipatie, de participatieraad opheffen en een nieuwe vorm introduceren, het opzetten van een burgerberaad en de herstart van de jongerenraad.
Tabel 1, vergelijking van de drie verschillende scenario's uit het adviesrapport.
Aanpak Participatieraad
1. Easy Going
2. Strategische Optimalisatie
3. Radicale Transformatie
✓
✓
✓
Herintroduceren participatie methodiek uit Nota 2022-2026 Bestaand online platform gebruiken (e.g. website, Thuis in Heemskerk)
pagina:
2 van 2
registratienr.:
D/2025/749964
(re-branding + wervingsprofiel)
(herzien samenwerking)
✓ (Talentenpool opdracht)
✓
(nieuw vorm en doelstelling)
✓
Aanstellen participatieregisseur
✓
✓
Investeren in gespecialiseerd online participatieplatform (e.g. Research2evolve, GoVocal of Mett)
✓
✓
Updaten huidige participatievisie & nota
✓
✓
Introduceren duurzame organisatiebrede structuur voor inwonersparticipatie
✓
Opzetten Burgerberaad
✓
Herstart Jongerenraad Heemskerk
✓
Participatieraad Heemskerk Na de presentatie van het adviesrapport heeft de PaRH de voorkeur uitgesproken voor scenario 2 of 3. Zij willen graag de verbinding met met de ambtelijke organisatie versterken door middel van een participatieregisseur. Daarnaast willen zij eerder en actiever betrokken worden bij beleidsvraagstukken in plaats van alleen achteraf te reageren. Er is momenteel onvoldoende proactieve communicatie vanuit de gemeente over relevante onderwerpen. Vervolgstap Het college heeft de voorkeur voor scenario 2 en voorgesteld om in de conceptbegroting budget op te nemen voor een participatieregisseur. Dit is een domeinoverstijgende rol, die adviseert en participatie organisatiebreed borgt. Deze functionaris wordt ook de vaste contactpersoon voor de PaRH. Hiermee geeft het college concrete invulling aan de gedeelde wens voor meer structurele, proactieve inwonersparticipatie met duidelijkheid in verantwoordelijkheid. Met deze memo stellen we voor de motie (M 2024-13) Behoud samenwerking Participatieraad Heemskerk af te doen. Bijlage Adviesrapport Inwonersparticipatie (D/2025/750755)