Principebesluit GR Jeugdregio ZKIJ (achterliggend document)

datum college: adviseur:

17 februari 2026 M. Koedijker

raad: openbaar:

Nee Ja

team: portefeuillehouder: staf:

Strategie & Beleid P. Burgering 26 januari

registratie nr.: zaaknummer

D/2026/772160 Z/2026/491046

onderwerp: Collegevoorstel principebesluit Gemeenschappelijke Regeling jeugdregio Zuid-Kennemerland en IJmond

samenvatting: Vanaf 1 januari 2027 zijn gemeenten verplicht specialistische jeugdhulp regionaal te organiseren via een gemeenschappelijke regeling (GR). De zeven gemeenten in de jeugdregio Zuid-Kennemerland en IJmond (ZKIJ) richten hiervoor samen een nieuwe organisatie op. Deze organisatie regelt de regionale inkoop, contractbeheer, administratie en monitoring van specialistische jeugdhulp. Het college kiest in dit voorstel voor een openbaar lichaam als vorm voor de GR. Het principebesluit vormt de basis voor de definitieve besluitvorming die na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 zal plaatsvinden. voorgesteld besluit: Het college besluit: 1. het voornemen uit te spreken een gemeenschappelijke regeling te treffen en een voorkeurskeuze uit te spreken voor de vorm van een openbaar lichaam voor de Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio Zuid-Kennemerland IJmond.

1. Inleiding Met de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (Wvbj) zijn gemeenten verplicht om per 1 januari 2027 specialistische jeugdhulp regionaal te organiseren via een GR. De wet beoogt de huidige versnippering terug te brengen en specialistische jeugdhulp duurzaam beschikbaar te maken. In de wet staan twee instrumenten die met elkaar samenhangen om dit vorm te geven. Dit betreft een regiovisie op jeugdhulp en het vormen van een GR Jeugdregio. De wet geeft richtlijnen voor een regiovisie jeugdhulp. De bestaande regiovisie jeugdhulp IJmond en Zuid-Kennemerland vraagt hierdoor om actualisering. De voorbereidingen voor de actualisatie zijn gestart en wordt in 2026 aangeboden. Voor de regio Zuid-Kennemerland en IJmond houdt het organiseren van een GR in dat de zeven deelnemende gemeenten gezamenlijk een nieuwe organisatie moeten vormen voor de regionale inkoop, het contractmanagement en de zorgadministratie van specialistische jeugdhulp. De regio werkt al sinds 2015 samen op deze onderdelen; de nieuwe wet formaliseert deze samenwerking en vraagt om een duidelijke juridische en bestuurlijke verankering. 2. Kader  De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdhulp  Regiovisie jeugdhulp IJmond en Zuid-Kennemerland  Beleidsplan Sociaal Domein ‘Samen sterk voor Heemskerk’, opgave opgroeien en zelfontplooiing 3.

Onderbouwing 3.1 Keuze voor openbaar lichaam De zeven gemeenten in de jeugdregio ZKIJ spreken in principe de voorkeur uit voor de vorming van een openbaar lichaam, omdat deze vorm het best aansluit bij de aard en complexiteit van de wettelijk verplichte regionale taken op het gebied van specialistische jeugdhulp. De uitvoering van deze taken vraagt om een samenhangende regionale organisatie die in staat is om, binnen door de gemeenten vastgestelde kaders, zorg te dragen voor een consistente en professionele uitvoering van onder meer regionale inkoop, contractmanagement, zorgadministratie, monitoring en regionale expertisefuncties. Een openbaar lichaam biedt hiervoor de meest passende combinatie van rechtspersoonlijkheid, slagvaardige besluitvorming via een dagelijks bestuur en democratische legitimatie via een algemeen bestuur waarin alle gemeenten zijn vertegenwoordigd. Deze vorm wordt ook aanbevolen in de memorie van toelichting bij de Wvbj en wordt toegepast in andere jeugdregio’s waar een vergelijkbare opdracht geldt. In 2026 worden de inrichting en samenstelling van het algemeen en dagelijks bestuur verder uitgewerkt in de ontwerpregeling. Daarbij wordt gestreefd naar een evenwichtige vertegenwoordiging van de gemeenten in Zuid-Kennemerland en de IJmond. 3.2 Voorbereiding via samenwerkingsafspraken 2026 Het jaar 2026 is het voorbereidingsjaar voor de GR Jeugdregio ZKIJ.

In deze periode worden de ontwerpregeling, het financiële kader, het organisatieontwerp en de implementatieplanning opgesteld. De regionale afstemming hierover vindt plaats via het bestaande Portefeuillehoudersoverleg Jeugd (PFO Jeugd), waarin de zeven wethouders Jeugd bestuurlijk samenwerken. Het PFO Jeugd fungeert in 2026 als tijdelijk bestuurlijk coördinatieorgaan voor de voorbereidingen. De formele besluitvorming ligt, conform de Wgr, bij de colleges en raden. Na oprichting van de GR Jeugdregio ZKIJ in 2027 gaat de bestuurlijke sturing over naar het algemeen en dagelijks bestuur van de GR.

2

3.3 Zienswijze raden De gemeenteraad wordt betrokken via de reguliere procedure voor het treffen van een GR. In juni 2026 ontvangt de raad het ontwerp van de regeling met de mogelijkheid om daarover een zienswijze in te dienen. In dezelfde periode wordt een regionale informatiesessie georganiseerd voor raadsleden uit de zeven gemeenten, waarin de inhoud van de regeling, het proces en de financiële en organisatorische consequenties worden toegelicht. In het najaar van 2026 volgt de definitieve besluitvorming, nadat de raad het college toestemming heeft verleend om de GR te treffen. 3.4 Advies participatieraad De participatieraden in de regio worden op tijd betrokken bij het opstellen van de gemeenschappelijke regeling. 3.5 Afbakening principebesluit De GR Jeugdregio ZKIJ richt zich in eerste instantie uitsluitend op de wettelijk verplichte taken zoals opgenomen in de Wvbj. Het gaat daarbij om de regionale organisatie van specialistische jeugdhulp, waaronder jeugdhulp met verblijf, pleegzorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering, gesloten jeugdhulp, crisisjeugdhulp, forensische jeugdhulp, specialistische jeugd-GGZ, jeugdhulp voor kinderen met een beperking, het regionaal expertiseteam en de regionale monitoring en verantwoording.

Andere taken zoals toegang, preventie of basisondersteuning maken geen onderdeel uit van dit principebesluit en worden alleen toegevoegd wanneer gemeenten hierover op een later moment gezamenlijk besluiten. 4. Risico’s De volgende risico’s zijn in kaart gebracht:  Lokale verkiezingen in maart 2026 kunnen de continuïteit van het traject beïnvloeden. Dit wordt ondervangen door het principebesluit in februari 2026 en door een goede overdracht aan nieuw te vormen colleges en raden.  Onzekerheid over kosten kan de besluitvorming vertragen. De regionale werkgroep Financiën werkt de benodigde middelen en verdeelsleutels uit zodat deze tijdig beschikbaar zijn.  Krappe doorlooptijd kan druk geven op de voorbereiding van de ontwerpregeling en het inrichtingsplan. Dit wordt beheerst door een strak regionaal proces en inzet van bestaande overlegstructuren. 5. Alternatieven Naast de GR-vorm openbaar lichaam kent de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) andere samenwerkingsvormen. De Wvbj laat enkele opties toe uit de Wgr. Een openbaar lichaam sluit het beste aan bij de wettelijke opgave en de regionale uitvoeringskracht. 6. Financiële gevolgen De vorming van de GR Jeugdregio ZKIJ brengt verschillende kostensoorten met zich mee. In 2026 gaat het om voorbereidings- en opstartkosten, die worden gedekt binnen het bestaande regionale programma Jeugd.

In 2027 volgen kosten voor de juridische oprichting van de GR en de eerste bemensing van de organisatie. Vanaf 2027 zijn er structurele exploitatiekosten voor personeel, bedrijfsvoering en huisvesting van de GR Jeugdregio ZKIJ. Deze kosten worden verdeeld over de zeven gemeenten op basis van inwoneraantal. De gemeentelijke budgetten voor de taken die binnen de GR worden ondergebracht, worden na oprichting 3

verwerkt als een exploitatiebijdrage aan de GR Jeugdregio ZKIJ. De precieze hoogte van de kosten en de definitieve verdeelsleutels worden regionaal verder uitgewerkt en op een later moment ter besluitvorming voorgelegd. Ook het effect van het verschuiven van taken naar de GR Jeugdregio ZKIJ op onze eigen organisatie wordt dan bezien. Mogelijk ontstaan daarnaast beperkte incidentele kosten die samenhangen met de inrichting van de GR en met het voldoen aan wettelijke vereisten. 7. Communicatie/openbaarheid Het collegebesluit is openbaar. Tijdens de voorbereiding in 2026 worden jeugdhulpaanbieders, CJG’s, sociale teams en andere ketenpartners geïnformeerd over het verloop van het traject en de stappen richting de oprichting van de GR Jeugdregio ZKIJ. De communicatie richt zich op duidelijkheid over het proces, de wettelijke context en de momenten waarop veranderingen voor partners of inwoners relevant worden. Intern worden betrokken medewerkers geïnformeerd via de bestaande regionale overlegstructuren en via het programmateam Jeugd. Waar nodig worden aanvullende bijeenkomsten georganiseerd om inhoudelijke of organisatorische gevolgen toe te lichten. 8. Verdere procedure Het doel is dat per 1 januari 2027 een GR operationeel is.

Het traject kent drie belangrijke stappen:  Principebesluit in alle colleges van de 7 gemeenten ZKIJ;  Vaststelling van het ontwerp van de gemeenschappelijke regeling en start van de zienswijzeprocedure;  Definitieve vaststelling door de colleges, na verkregen toestemming van de raden. De operationalisering van de GR vindt plaats gedurende 2027. 9. Bijlagen Niet van toepassing.

4