Presentatie grip op jeugdzorg 8 januari 2026

Raadsinformatiebijeenkomst Jeugd

8 januari 2026

Programma Introductie •

Beleidsplan sociaal domein

Jeugdhulpregio • • • • •

Toelichting op het Jeugdhulpstelsel ZKIJ Wat is er het afgelopen jaar gebeurd? Jeugdhulpregio in beeld Hervormingsagenda en Programmaplan jeugd ZKIJ Een blik op de toekomst

Lokale context • • •

Preventieve jeugdinzet Ombuigingen jeugd Stevige Lokale teams

Afsluiting

2

8 januari 2026

Beleidsplan Sociaal domein

3

8 januari 2026

Uitvoeringsplan Opgroeien en zelfontplooiing Visie

In Heemskerk moedigen we inwoners aan zich bij elkaar betrokken te voelen, elkaar te helpen en mee te doen. Samen met inwoners en maatschappelijke partners maken we het verschil en zorgen we voor goed bereikbare, passende en betaalbare ondersteuning. Zo bieden we voor mensen die dat nodig hebben een (tijdelijk) vangnet. Hierbij werken we vanuit vertrouwen en de eigen regie van inwoners.

Maat schappe lijke opgave

Opgroeien en zelfontplooiing Heemskerkers blijven zichzelf ontwikkelen. We streven ernaar dat alle inwoners zich kunnen (blijven) ontwikkelen, veilig en gezond opgroeien en hun talenten benutten.

4

8 januari 2026

In 2027 valt 70% van de wachttijden voor de tweedelijnszorg binnen de treeknormen.

In het schooljaar 2026-2027 is het aantal nieuwe vroegtijdig schoolverlaters 10% lager dan x in 2023-2024.

Programmaplan jeugd

POH jeugd

Juridisch kader jeugd

In 2027 zijn de gemiddelde kosten per jeugdige met specialistische jeugdhulp gelijk met de gemiddelde kosten van € 13.601,04 in 2023.

Preventieve inzet leerplicht

In 2027 is het aantal jeugdigen (per 1.000 jeugdigen tot 18) met specialistische jeugdhulp gelijk of lager dan het aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp ten opzichte van 141 in 2023.

Hervormingsagenda jeugd

Gezinsadvocaat

In 2027 wordt door de POH’ers-jeugd (praktijk ondersteuner huisarts) minimaal 70% van de jeugdigen zelf geholpen of doorverwezen naar voorliggende voorzieningen.

Brede school + School & omgeving

Acties 2025 2026 2027

Borgen, bestendigen en positioneren CJG

Doelstel -lingen 2027

In 2027 is het aantal bereikte kinderen op impulsscholen dat meedoet aan naschoolse activiteiten toegekomen tot 80% ten opzichte van 46% in 2022.

Jeugdhulpregio Zuid-Kennemerland en IJmond De twee jeugdhulpregio’s Zuid-Kennemerland en IJmond werken samen in het bieden van specialistische jeugdhulp aan inwoners. Zuid-Kennemerland wordt gevormd door: - Bloemendaal - Haarlem - Heemstede - Zandvoort IJmond door: - Beverwijk - Heemskerk - Velsen

Aantal jeugdigen 0-18 jaar

1 januari 2026 wettelijke verplichting Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg Regio vastgelegd in Algemene Maatregel van Bestuur bij de Jeugdwet.

35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0

32.862

12.727 8.015

5.034

7.020

Bron: CBS Statline. Peildatum 1-1-2025

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

5.903

2.654

Uitgangspunt Jeugdhulpstelsel De rode draad is: We willen dat kinderen en jongeren in Zuid-Kennemerland en IJmond een goede start maken in het leven, dat zij gezond, gelukkig en veilig opgroeien tot zelfredzame volwassenen die volwaardig in de samenleving kunnen meedoen. Een goede start van het leven en een stabiele opgroei- en onderwijssituatie maakt de kans op een goede startpositie als jongvolwassene groter. - Jeugdhulp wordt niet los georganiseerd, maar in samenhang met onderwijs, opvang, jongerenwerk, sport en andere voorzieningen in de leefomgeving. - Professionals in de jeugdhulp kennen en benutten de sociale basis en werken daarmee samen waar dat bijdraagt aan ontwikkeling, preventie en lichte ondersteuning. - Inkoop en contractafspraken ondersteunen deze manier van werken, bijvoorbeeld door ruimte te bieden voor samenwerking en afstemming. In de inkoop van jeugdhulp wordt daarom nadrukkelijk gestuurd op samenwerking met scholen, opvang, jongerenwerk en andere voorzieningen in de sociale basis.

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Inrichting Jeugdhulpstelsel sinds 2023

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Reikwijdte jeugdhulp Lichte en preventieve ondersteuning

Specialistische jeugdhulp

Lokaal, kortdurend, gericht op opvoeden, versterken en voorkomen van zwaardere zorg.

Behandeling en begeleiding bij psychische en ontwikkelingsproblemen, vaak ambulant.

Jeugdbescherming en –reclassering

Hoogspecialistische en residentiële zorg

Zware, juridisch ingrijpende maatregelen bij onveilige situaties.

Zorg voor een kleine groep kinderen met zeer complexe problematiek en hoge kosten

Wat betekent dit in de praktijk? Landelijk krijgt circa 1 op de 7–8 jeugdigen jeugdhulp; in Heemskerk 1 op 11. Het gaat om kinderen uit alle wijken en alle gezinnen. De meeste hulp is kortdurend en effectief. Een kleine groep met zware zorg bepaalt een groot deel van de werkdruk, schaarste en kosten. Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

2. Wat is er het afgelopen jaar gedaan? 1. Van visie naar uitvoering • Ambtelijk uitvoeringsprogrammaplan Jeugdhulp ZKIJ vastgesteld • Hervormingsagenda jeugd vertaald en ingebed in het programmaplan • Start uitwerking innovatiefonds 2. Meer grip en inzicht • Evaluatie perceel 1 KPMG zomer 2025 • Ontwikkeling regionaal Dashboard / Regio in Beeld 3. Vooruitkijken en vernieuwen • Ontwikkeling strategisch partnership • Verzelfstandiging CJG en JGZ (ontvlechting uit Viva! Zorggroep) Dit zijn voorbereidingen en eerste stappen om jeugdhulp effectiever te organiseren, beter samen te werken en gerichter te sturen. Landelijke rapporten; Hervormingsagenda jeugd en Groeipijn. Op de rem! Voorbij de hypernerveuze samenleving, De stand van de Jeugdzorg Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort 2025; Een terugblik op tien jaar decentralisatie

3. Jeugdhulp in beeld Heemskerk 1. Aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp 2. Budgetten specialistische jeugdhulp 3. Wachttijden 4. Verwijzers - Het dashboard in beeld Feiten en cijfers van gemeente Heemskerk en jeugdhulpregio Zuid-Kennemerland en IJmond

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Aantal jeugdigen met jeugdhulp • In totaal in 2024 zijn er 9.181 unieke cliënten geholpen in ZKIJ. • Data 2025 is tot en met oktober. • Overig = GI’s, forensisch, LTA, etc. 2024 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0 Perceel 1

Perceel 2 Regio ZKIJ

Maatwerk Heemskerk

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Overige

Budgetten jeugdhulp • Budgetten per ‘perceel’ • Aandeel Heemskerk ca. 11,4%

€ 90.000.000

Budget 2025

€ 80.000.000 € 70.000.000 € 60.000.000

BUDGETTEN CONSORTIA

€ 50.000.000

CombiK… Hyperio n

Sparq

€ 40.000.000 € 30.000.000 € 20.000.000 € 10.000.000 €-

PY

Perceel 1

Perceel 2

Maatwerk

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Overig

Wachtlijsten in beeld Wachtlijsten versus wachttijden - Treeknormen Regio

Wachtlijsten totaal en per product perceel 1

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Verwijzers tot jeugdhulp Wettelijke verwijzers: • Centrum voor jeugd en gezin • Huisartsen • Jeugdartsen van o.a. JGZ en GGD • Medisch specialisten • Rechters • GI: Jeugdbeschermers en jeugdreclasseerders.

Data Heemskerk

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Waar hebben we al deze informatie vandaan?

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Zijn er op dit moment vragen?

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

5. Hervormingsagenda Jeugd •

In oktober 2024 presentatie hervormingsagenda jeugd in raadsbrede commissie

Korte samenvatting/opfrisser: April 2023 vastgesteld door Rijk en de VNG, na instemming gemeenten. Looptijd 2023-2028. Gezamenlijke agenda van Rijk, gemeenten en ketenpartners. Jeugdhulpstelsel was inhoudelijk en financieel niet houdbaar. Minder instroom, betere beschikbaarheid van zorg en meer grip op kwaliteit en kosten, door betere samenwerking.

Commissie van Ark – Groeipijn 2 april 2024 ingesteld: onafhankelijke deskundigencommissie voor de hervormingsagenda jeugd. Opdracht om periodiek advies uit te brengen over de voortgang en of de beoogde effecten van de Hervormingsagenda Jeugd haalbaar zijn. 30 januari 2025 eerste adviesrapport Groeipijn.

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

5. Programmaplan Jeugdhulp ZKIJ

Hervormingsagenda jeugd: het landelijke kader Het Programmaplan Jeugdhulp ZKIJ vertaalt de Hervormingsagenda Jeugd naar een uitvoerbare regionale aanpak voor 2025–2027. - Gericht op uitvoering en resultaat, gedragen door de praktijk en regionale samenwerking. - Gebaseerd op de regiovisie, nieuwe contracten en landelijke kaders zoals de Hervormingsagenda Jeugd. Gezamenlijke regionale ambitie: • Specialistische jeugdhulp duurzaam beschikbaar en toegankelijk houden • Meer regionale sturing en grip op kwaliteit, capaciteit en kosten. • Sterkere samenwerking met onderwijs, CJG en andere maatschappelijke partners.

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Drie programmalijnen 1. Regionale sturing en governance Heldere bestuurlijke structuur en verantwoordelijkheden. Legitieme en robuuste regionale organisatie. 2. Bedrijfsvoering en grip Verbeteren van kwaliteit van uitvoering en dienstverlening. Meer grip op effecten, kwaliteit en kosten (kort en lang). 3. Samenwerking en ontwikkeling Strategische samenwerkingsagenda 2025–2027. Gemeenten en partners samen aan oplossingen in de keten. Samen vormen deze programmalijnen het kader voor de uitvoering van het programmaplan Jeugdhulp ZKIJ.

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Aanbevelingen HVAJ in programmaplan Doel: de jeugdhulp beter, beheersbaar en duurzaam te maken. Opgaven HVAJ - Programmalijn 1

Deelopdrachten regionale uitvoering

Governance en besluitvormingsstructuur

Versterken regionale gemeentelijke samenwerking

Legitimering en partnerschap in de regio

Strategisch partnerschap versterken tussen gemeenten en partners

Inrichting en juridische structuur van de regionale organisatie

• • •

Kwartiermaken en opstellen inrichtingsplan GR Gezamenlijke financiële opdrachtvorming en afwegingskader Aanpassen regiovisie jeugdhulp

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Aanbevelingen HVAJ in programmaplan Doel: de jeugdhulp beter, beheersbaar en duurzaam te maken. Opgaven HVAJ - Programmalijn 2

Deelopdrachten regionale uitvoering

Ontwikkelen van een regionaal monitorings- en datastelsel

• • •

Inrichten van een robuuste financiële sturings- en verantwoordingsstructuur

• • •

Verbeteren Datakwaliteit Inzicht in volumes en benodigde capaciteit voor perceel 1 Gewijzigde werkwijze enkelvoudige jeugdhulp Zorg die buiten de lumpsum wordt gefinancierd Versterken van gemeentelijk toezicht op jeugdhulp Doorontwikkelen regionaal contractmanagement

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Aanbevelingen HVAJ in programmaplan Doel: de jeugdhulp beter, beheersbaar en duurzaam te maken. Opgaven HVAJ - Programmalijn 3

Deelopdrachten regionale uitvoering

Normaliseren en afbakenen

• Afbakenen reikwijdte jeugdhulp en normaliseren • Versterken sociale basis

Beschikbaarheid Jeugdhulp

• • • •

Minder uithuisplaatsingen en versterken van veiligheid

• • •

Beschikbaarheid Pleegzorg Positionering en samenhang Regionaal Expertise Team (RET), Beschermingstafel, gezinsadvocaat en (doorbraak)aanmeldtafel Innovatie Versnelling instroom, doorstroom en uitstroom Innovatie Triage op urgentie Afbouw Jeugdzorg-Plus en opbouw van alternatieve woonvormen Innovatie Integrale gezinsgerichte aanpak ter voorkoming van uithuisplaatsing Integratie Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming in het regionale jeugdhulpstelsel

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Aanbevelingen HVAJ in programmaplan Doel: de jeugdhulp beter, beheersbaar en duurzaam te maken. De kern bestaat uit vijf samenhangende pijlers: Opgaven HVAJ - Programmalijn 3

Deelopdrachten regionale uitvoering

Jeugdhulp en Onderwijs

• Collectieve inzet van gespecialiseerde jeugdhulp in het speciaal onderwijs • Preventief aanbod jeugdhulp op de reguliere scholen • Aanbod gericht op (dreigende) thuiszitters • Innovatie Integrale inzet van onderwijs en jeugdhulp

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

6. Blik op de Toekomst 1. Wat staat inhoudelijk op de agenda? Doorontwikkeling jeugdhulp Evaluatie perceel 2 Versterken samenhang tussen lokale teams en regionale jeugdhulp 2. Wat verandert door wetgeving? Regionale organisatie en wettelijke kaders Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg Oprichting gemeenschappelijke regeling specialistische jeugdhulp Actualisatie regiovisie Jeugdhulp ZKIJ 3. Waar blijft financiële aandacht nodig Financiële beheersbaarheid Beperken excessieve casuïstiek Inzet noodmaatregelen bij acute onveiligheid Passende inbedding van maatwerk bij consortia 4. Hoe we de raad meenemen Informatie en communicatie Regionale raadsbijeenkomsten Kwartaalrapportages jeugdhulp Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

6. Rol en besluitvorming raden Waarover besluit de raad? • Vaststelling van de Regiovisie Jeugdhulp ZKIJ en latere actualisaties. • Vaststelling van deelname aan en kaders voor een gemeenschappelijke regeling specialistische jeugdhulp. • Kaders voor regionale samenwerking en governance. • Besluitvorming over financiële consequenties. Waarover wordt de raad geïnformeerd? • Evaluaties (perceel 1 en 2). • Voortgang programmaplan en programmalijnen. • Ontwikkeling instroom, kosten en beschikbare zorgcapaciteit. Wat ligt bij uitvoering? • Inrichting uitvoeringsorganisatie. • Contractering en samenwerking met aanbieders. • Operationele keuzes binnen vastgestelde kaders.

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp (GR) Wettelijk kader De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg is aangenomen door de Eerste Kamer (oktober 2025). De wet treedt in werking per 1 januari 2026. Gemeenten zijn verplicht om uiterlijk 2027 de regionale samenwerking voor specialistische jeugdhulp vast te leggen in een gemeenschappelijke regeling. Bestuurlijke planning De nadere uitwerking van taken, bevoegdheden en governance (AB/DB) vindt plaats in 2026. In 2027 is de governance volledig ingericht en operationeel. Rol en besluitvorming van de raad Februari 2026: kaderstellend principebesluit over deelname en richting van de GR. Juni 2026: zienswijze van de raad op het ontwerp van de gemeenschappelijke regeling. September–oktober 2026: definitieve besluitvorming door de colleges, na verkregen toestemming van de raden. Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Afsluiting regionaal deel

Zijn er op dit moment vragen?

Bloemendaal - Beverwijk - Haarlem - Heemskerk - Heemstede - Velsen - Zandvoort

Lokale context jeugd Introductie •

Beleidsplan Sociaal domein

Jeugdhulpregio • • • • • • •

Toelichting op het Jeugdhulpstelsel ZKIJ Uitgangspunt Jeugdhulpstelsel Wat is er het afgelopen jaar gebeurd? Jeugdhulpregio in beeld Hervormingsagenda en Programmaplan jeugd ZKIJ Een blik op de toekomst GR jeugdhulp

Lokale context • • •

Preventieve jeugdinzet Ombuigingen jeugd Stevige Lokale teams

Afsluiting

30

8 januari 2026

Vrij-toegankelijke jeugdvoorzieningen

Wat typeert een vrij toegankelijke jeugdhulpvoorziening? Preventief van aard

Onderdeel van de sociale basis

Licht, kortdurend en praktisch

Normaliserend

Doorverwijzend waar nodig 31

8 januari 2026

Voorbeelden vrij toegankelijke voorzieningen Centrum voor Jeugd en Gezin Signalering, (opvoed)advies, informatie en preventieve ondersteuning en groepsaanbod. Preventieve jeugdgezondheidszorg, opvoedadvies en spreekuren. JGZ consultatiebureau (0-4 jaar) GGD Kennemerland (4-18 jaar) Ontmoetingsplekken, jeugdmaatschappelijk- en jongerenwerk MET Heemskerk Bij de buurtcentra worden preventieve activiteiten, groepsaanbod, ontmoeting, spelactiviteiten, jongerenwerk en inloop en laagdrempelige ondersteuning voor ouders en kinderen/jongeren in de buurt georganiseerd. MET gaat ook naar de scholen en zijn aanwezig in de wijk.

32

8 januari 2026

Ombuigingen Opgroeien en zelfontplooiing Actie: Positioneren, borgen en bestendigen CJG Ombuiging en investering in 1.

Actie: Gezinsadvocaat Ombuiging en investering in 1

Doelen: • Meer aanwezigheid in de scholen • Expertiseteam jonge kind met JGZ • Groepsaanbod en trainingen voor ouders over opvoedondersteuning • Extra inzet Serviceplein

Doelen: • Uitbreiding aantal casussen gezinsadvocaat en borging project gezinsadvocaat

Actie: Uitbreiding POH Jeugd Ombuiging en investering in 1.

Actie: preventieve jeugdhulp in het onderwijs

Doel: • Inzet POH jeugd bij huisartspraktijken naar 95% brengen.

Doelen: Middelen brede school en preventieve inzet onderwijs verlagen en herverdelen met principe ongelijk investeren in gelijke kansen. Scholen die de middelen/activiteiten het hardste nodig hebben krijgen relatief meer.

Eerste resultaat: start bij nieuwe praktijk januari 2026. Actieve werving gedragswetenschappers en praktijken

33

8 januari 2026

Stevige Lokale Teams Van lokaal team naar Stevig lokaal team. Hervormingsagenda jeugd en Toekomstscenario kind en gezinsbescherming. De kenmerken van een stevig lokaal team zijn: 1. omvang en expertise die past bij de vraag 2. zichtbaar aanwezig (in de wijk), 3. samenwerking met de sociale basis, 4. aansluiting bij huishoudens en gezinnen 5. zelf hulp bieden (ook bij onveiligheid) 6. breed kijken en handelen 7. expertise erbij halen. De vorm en inrichting van een stevig lokaal team is aan de gemeente zelf.

34

8 januari 2026

Afsluiting

35

5-1-2026