Oproep aan gemeenteraden 'lokale energie geeft ontwikkelingen ruimte'

Afzender: Energieregio’s Noord-Holland Noord en Noord-Holland Zuid energieregionh@noord-holland.nl Aan: Alle gemeenteraden in Noord-Holland Haarlem, 2 april 2026

Betreft: Oproep: Lokale energie geeft ontwikkelingen weer ruimte, ook bij een vol stroomnet

Geachte leden van de gemeenteraad, Hartelijk gefeliciteerd met uw benoeming tot lid van de gemeenteraad!

De komende raadsperiode (2026–2030) maakt u keuzes die bepalend zijn voor de toekomst van uw gemeente. Keuzes over woningbouw, bedrijvigheid en leefbaarheid. Maar ook over energie: Waar dit kan worden opgewekt, hoe het wordt opgeslagen/getransporteerd en hoe inwoners hun woningen verwarmen.

De energietransitie is in volle gang De energietransitie is volop in beweging en steeds zichtbaarder in het dagelijks leven. Elektrisch vervoer groeit, zonne- en windenergie zijn niet meer weg te denken en ondernemers investeren in verduurzaming. Ook in woningen verandert veel: Betere isolatie en duurzame verwarmingssystemen worden steeds normaler. Dit alles draagt bij aan een schonere leefomgeving en een onafhankelijke energievoorziening.

Vol stroomnet In Noord-Holland loopt het elektriciteitsnet tegen zijn grenzen aan, er is nu overal sprake van netcongestie. De benodigde uitbreidingen van het elektriciteitsnet gaan niet snel genoeg om het tempo van de energietransitie bij te houden. Hierdoor kunnen bedrijven niet uitbreiden, lopen woningbouw- en maatschappelijke projecten vertraging op en stagneert verduurzaming. Netbeheerders Liander en TenneT werken samen met gemeenten en provincie aan de uitbreiding en verzwaring van het stroomnet. Maar dat kost veel tijd.

Pagina 1 van 4

De rol van gemeenten in de energieopgave In Noord-Holland hebben alle gemeenten in de Regionale Energiestrategie (RES) afspraken gemaakt over het opwekken van elektriciteit door middel van zon- en windenergie. Die elektriciteit is nu en in de toekomst keihard nodig in onze regio. Helaas is duidelijk dat we behoorlijk achterlopen op de gemaakte afspraken. Ook het aardgasvrij maken van woningen gaat niet snel genoeg. Gemeenten hebben afgesproken uiterlijk eind 2027 een warmteprogramma vast te stellen. In dit programma wordt op wijkniveau aangegeven wanneer de warmtevoorziening wordt verduurzaamd en met welk type warmtevoorziening. De komende vier jaar hebben gemeenten een belangrijke rol in de energietransitie. Als raadslid gaat u beslissingen nemen over: • Het oplossen van netcongestie door het bieden van ruimte voor de uitbreiding van het stroomnet in wijken en daarbuiten; • Het helpen van inwoners bij de isolatie van hun huizen zodat ze comfortabel en betaalbaar zijn; • Het bepalen van locaties voor lokale opwek van zon- en windprojecten, liefst gekoppeld aan lokaal energieverbruik en in lokaal eigendom (inwoners en ondernemers zijn eigenaar); • Het, waar mogelijk, ontwikkelen van warmtenetten.

We doen een beroep op u als gemeenteraadslid om in uw coalitieakkoord afspraken te maken over de lokale opwek van stroom, warmte-oplossingen en de benodigde energie-infrastructuur projecten.

Lokale energie geeft ontwikkelingen ruimte Wellicht denkt u: Er is toch weinig mogelijk? Maar onze boodschap is: Lokale energie geeft ontwikkelingen weer ruimte, ook bij een vol stroomnet!

Wat is de oplossing? Door energie te besparen en de energie-infrastructuur uit te breiden, zoals met elektriciteitsstations en hoogspanningsmasten, ontstaat ruimte voor groei. Ook extra lokale zon- en windenergie, het opslaan en zo dicht mogelijk bij de bron gebruiken van deze duurzaam opgewekte energie én het inzetten op warmtenetten helpt. Dat ontlast het stroomnet en bespaart ruimte, tijd en maatschappelijke kosten. Wat betekent dat concreet? U kunt denken aan een netneutrale woonwijk met zonnepanelen en energieopslag, gecombineerd met een warmtenet dat restwarmte van een nabijgelegen bedrijf benut. Of aan een energiehub waarin bedrijven hun energievraag en -aanbod op elkaar afstemmen en hun verbruik aanpassen. Zo wordt het elektriciteitsnet minder belast. Of denk aan zonnepanelen bij een rioolwaterzuivering of een windturbine naast een bedrijventerrein. Als je aanbod en vraag naar energie combineert, wordt energie een integraal onderdeel van gebiedsontwikkeling. En daardoor blijft het mogelijk om woningen te bouwen en bedrijven uit te breiden.

Pagina 2 van 4

U bent aan zet Gemeenten, provincie en waterschappen werken binnen de Energieregio Noord-Holland samen met netbeheerders, bedrijven, natuurorganisaties, agrariërs en vele anderen aan de energietransitie. Vanuit dit samenwerkingsverband roepen we u op om de energietransitie stevig te verankeren in het raads- of coalitieprogramma. En om de aankomende vier jaar aan de slag te gaan. Wij vragen u daarom: 1. Benut de kracht van de gemeenschap. Geef lokale duurzame energie-initiatieven van inwoners en ondernemers ruimte en stimuleer lokaal eigendom van zon- en windprojecten. 2. Maak ruimte voor energie-infrastructuur. Transformatorhuisjes, onderstations en kabeltracés zijn essentieel voor het oplossen van netcongestie en het realiseren van woningbouw en economische groei. 3. Versnel de ontwikkeling van warmtenetten. Oplossingen via warmte ontlasten het elektriciteitsnet. 4. Breng opwek en vraag bij elkaar. Op dezelfde plek, op hetzelfde moment. Slimme koppelingen verminderen netcongestie en houden energie betaalbaar. 5. Zet in op zon op dak én nieuwe wind- en zonprojecten. Beide zijn nodig voor een betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem. 6. Werk regionaal samen. De energieopgave stopt niet bij de gemeentegrens. Strategische keuzes besparen ruimte en middelen. 7. Beleg regie duidelijk. Zorg voor één wethouder met integrale verantwoordelijkheid voor het energiesysteem.

Met deze keuzes bouwt u mee aan een energiesysteem dat wonen, werken en mobiliteit mogelijk blijft maken.

U hoeft dit niet alleen te doen De energieopgave is een uitdaging en raakt veel beleidsterreinen. Daarom ondersteunt Energieregio Noord-Holland u graag met kennis, duiding en inspiratie. Wij nodigen u van harte uit om uw kennis te verbreden en inspiratie op te doen: Werkbezoek: Zelfvoorzienend eiland Pampus Vrijdag 11 september van 09:30-14:30 uur Een inspirerend praktijkvoorbeeld waar het energiesysteem van de toekomst al zichtbaar is. Met ruimte voor gesprek over de toepassing in uw gemeente en ontmoeting met collega-raadsleden uit de regio. Meld u alvast aan: [aanmelden Pampustour] Pagina 3 van 4

Webinar: Energietransitie en de rol van gemeenten de aankomende vier jaar Woensdag 28 oktober van 19:00 – 20:00 uur Een interactieve sessie over de rol van gemeenten bij het bouwen aan het energiesysteem van de toekomst. We nemen u mee in de uitdagingen van netcongestie, warmte-oplossingen en opwek van zon en wind op land. Meld u alvast aan: [aanmelden webinar]

Aanvullende informatie Meer informatie over de energietransitie en de rol van gemeenten vindt u op onze website. En een korte versie kunt u in deze video bekijken. Energieregio Noord-Holland heeft daarnaast een narratief ontwikkeld dat het verhaal over de energietransitie helder uiteenzet.

Met vriendelijke groet, Anouk Gielen Voorzitter van de Energieregio’s Noord-Holland Noord en Noord-Holland Zuid Gedeputeerde Klimaat en Energie, provincie Noord-Holland

Pagina 4 van 4