Jaarplan Rekenkamer Heemskerk 2026 def

Jaarplan 2026 Rekenkamer Heemskerk

Februari 2026

Voorwoord Graag bieden we u hierbij het Jaarplan 2026 van de Rekenkamer van Heemskerk aan. 2026 is een betekenisvol jaar is voor de besturing van de gemeente. Op 18 maart zijn de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen, waarna een nieuwe raad en een nieuw (of hernieuwd) college het bestuur van de gemeente zullen oppakken. Vanzelfsprekend is de Rekenkamer van harte bereid om de nieuwe raadsleden wegwijs te maken in de rol en het nut van de Rekenkamer. Ook in dit jaar wil de Rekenkamer Heemskerk weer relevante onderzoeken voor de gemeenteraad uitvoeren. Met deze onderzoeken ondersteunen wij de raad bij zijn kaderstellende en controlerende rol. In dit jaarplan leest u welke onderzoeken we uitvoeren: niet alleen de lopende, maar ook de nieuw geplande onderzoeken. Vanzelfsprekend geven wij ook een planning van de besteding van het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budget. De Rekenkamer is er klaar voor om in 2026 met volle kracht het onderzoekswerk voort te zetten!

Met vriendelijke groet,

Frank van der Knaap Voorzitter Rekenkamer Heemskerk

Inhoud Voorwoord 1

Ambitie voor 2026

1

2

Programmering onderzoeken 2026 (onderzoeksplan)

1

3

Samenwerken en kennisdelen

3

4

Berichtgeving en profilering van de Rekenkamer

4

5

Relatie met de Auditcommissie

4

6

De samenstelling van de Rekenkamer

4

7

Budget 2026

5

Bijlage 1 Groslijst onderzoeksonderwerpen

6

1

Ambitie voor 2026

Sinds 2020 heeft Heemskerk een onafhankelijke Rekenkamer. Onze ambitie voor 2026 is om de weg die we vanaf 2020 zijn ingeslagen door te zetten en te versterken. Concreet nemen we ons voor om in 2026: - twee onderzoeken te doen; - de opgebouwde contacten met de rekenkamers in de regio vast te houden; - de berichtgeving over het werk van de Rekenkamer in de vorm van de nieuwsbrieven voort te zetten; - contact te onderhouden met de Auditcommissie als klankbordgroep en begeleidingscommissie namens de raad; - ons te blijven oriënteren op nieuwe ontwikkelingen door onder meer contacten met collega’s, deelname aan activiteiten van de Vereniging van Rekenkamers, bijwonen van congressen e.d.

2

Programmering onderzoeken 2026 (onderzoeksplan)

In dit hoofdstuk staan de onderzoeken vermeld die bij aanvang van het jaar 2026 nog in uitvoering zijn, alsmede de geplande onderzoeken die in dit jaar gestart zullen gaan worden. Daarmee is dit hoofdstuk het onderzoeksplan, zoals bedoeld in het Reglement van orde van de Rekenkamer, artikel 7. Deze onderzoeken zijn door de Rekenkamer gekozen, rekening houdend met de groslijst van onderwerpen (zie bijlage), waarbij de selectiecriteria zijn toegepast, zoals vermeld in het Reglement van orde van de Rekenkamer, artikel 8.

Onderzoek naar de robuustheid van de Omgevingsdienst IJmond (lopend onderzoek) De Rekenkamer Heemskerk doet, samen met acht andere rekenkamers uit de regio, onderzoek naar de processtappen die moeten leiden tot een toekomstbestendige Omgevingsdienst IJmond en naar de informatievoorziening aan de gemeenteraden en Provinciale Staten. Het onderzoek is op het moment van het schrijven van dit jaarplan afgeronde. Dat wil zeggen: het eindrapport is nog in 2025 aan de gemeenteraden, Provinciale Staten en het bestuur van de ODIJ aangeboden. In 2026 zullen de presentaties en toelichtingen op het rapport volgen: een algemene presentatie op 21 januari voor alle betrokken volksvertegenwoordigers en bestuurders en ook een presentatie op 5 februari die meer specifiek op Heemskerk is gericht. Wij verwachten dat de onderzoeksresultaten van waarde zullen zijn bij de actuele besluitvorming over de toekomst van de ODIJ en de betrokkenheid van (de gemeenteraad van) Heemskerk daarbij.

Doe mee-onderzoek Onderbesteding (lopend onderzoek) De Vereniging van Rekenkamers organiseert regelmatig een doe mee-onderzoek. Dat is een onderzoek waarvoor zij opdracht geven en de data bij de deelnemende gemeenten ophaalt. Het voordeel is dat er niet alleen een beeld ontstaat van de stand van zaken in onze gemeente, maar dat het ook kan worden afgezet tegen een nationaal beeld. En dat tegen relatief geringe kosten. 1

In 2025 is een onderzoek gedaan naar onderbesteding. De hoofdvraag luidt: Geeft de wijze waarop, in de aan dit onderzoek meedoende gemeente, wordt begroot, de volksvertegenwoordigers een goed inzicht in de baten en lasten en kan dit worden verbeterd? De Rekenkamer Heemskerk doet mee aan dit onderzoek. De dataverzameling is inmiddels afgerond. In februari/maart 2026 zal het rapport voor ambtelijke en bestuurlijke wederhoor worden aangeboden. De verwachting is dat het rapport in april aan de gemeenteraad kan worden gestuurd.

Onderzoek Veiligheid in de woon- en leefomgeving (nieuw onderzoek) In 2025 is een onderzoek naar de veiligheid in de woon- en leefomgeving in voorbereiding genomen. In de gemeente Heemskerk is het veiligheidsbeleid vastgelegd in het Integraal Veiligheids- en Handhavingsplan (IVHP) 2021 – 2024. Dit is in 2020 vastgesteld door de raad. Dit integrale veiligheidsplan zal naar verwachting in Q3 2026 door de gemeente worden herzien. De Rekenkamer neemt het IVHP 2021-2024 als uitgangspunt van dit onderzoek. De ambitie van het IVHP wordt verwoord als “Zichtbaar en merkbaar veiliger”. De gemeente stelt in het plan dat veiligheid niet een taak van de overheid alleen is. Een goede samenwerking met de inwoners, het bedrijfsleven en instellingen is onmisbaar. De “Veiligheidsmonitor” maakt inzichtelijk waar zich mogelijke knelpunten voordoen en op welke thema’s extra inzet nodig is. Ook de rol van de wijkagenten is van essentieel belang, omdat zij bekend zijn met de wijken weten zij wat er speelt en kunnen inwoners waar nodig aanspreken. In het IVHP zijn de vier veiligheidsaandachtsgebieden opgenomen: Zorg en Veiligheid, Jeugd en Veiligheid, Ondermijning en Leefbaarheid in de wijken. In dit onderzoek legt de Rekenkamer de focus op onderdeel 4, Leefbaarheid in de wijken.

Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen of en hoe de uitvoering van het huidige veiligheidsbeleid heeft bijgedragen aan een veiligere woon- en leefomgeving in Heemskerk en op de veiligheidsbeleving van de inwoners. Het accent ligt daarmee op de doeltreffendheid van het gevoerde beleid. De centrale onderzoeksvraag luidt: Is (de uitvoering van) het veiligheidsbeleid van de gemeente op het gebied van de fysieke woon- en leefomgeving doeltreffend en stemt het overeen met de problemen die door de inwoners worden ervaren? Indien de uitkomsten daartoe aanleiding geven kan de rekenkamer de gemeente adviseren om de uitvoering van het beleid of het benaderen van de inwoners te verbeteren waarmee het onderzoek tevens beleidsvoorbereidend kan dienen. Wij hopen daarmee met de uitkomsten van dit onderzoek een bijdrage te kunnen leveren aan het nieuwe Integraal Veiligheids- en Handhavingsplan. Eind 2025 is de offertefase van het onderzoek gestart. De uitvoering vindt plaats in 2026. De oplevering van het rapport wordt verwacht in Q3, zodat de aanbevelingen kunnen worden betrokken bij het nieuwe IVHP.

2

Een nieuw onderzoek In de tweede helft van 2026 zal de Rekenkamer een nieuw onderzoek kunnen starten. Wij hebben het onderwerp nog niet bepaald. Zoals gebruikelijk zal de groslijst (zie bijlage) van eerder aangedragen onderzoeksuggesties een belangrijke rol spelen bij de definitieve keuze. Maar er is altijd ruimte voor nieuwe suggesties en de actualiteit. De Rekenkamer zal rond de zomer, nadat ook de nieuwe raadsleden zijn ingewerkt, een rondje langs de fracties maken om (nieuwe) onderzoeksuggesties op te halen. Ook die inbreng kan een rol spelen bij de keuze van de Rekenkamer voor een nieuw onderzoek. Een optie is dat de Rekenkamer Heemskerk het nieuwe coalitieakkoord onder de loep neemt om na te gaan op welke wijze de raad kan worden geholpen om de te behalen resultaten gedurende de uitvoering te monitoren (controlerende rol). De Rekenkamer Rotterdam past dit onderzoek al vele jaren toe, constateert dat de opbrengst daarvan door de gemeenteraad én het college zeer wordt gewaardeerd, en deelt nu hun kennis en ervaringen met andere rekenkamers. In de loop van 2026 zal de Rekenkamer over het nieuwe onderzoek en besluit nemen. 213a-onderzoek Op basis van artikel 213a uit de Gemeentewet is het college verplicht periodiek onderzoek te doen naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door haar gevoerde bestuur.

De Rekenkamer houdt in haar planning van onderzoeken rekening met de 213a-onderzoeken van het college, en vice versa. Op het moment van schrijven van dit jaarplan heeft het college, een onderzoek naar de werkkostenregeling in uitvoering. Na afronding daarvan wordt een nieuw onderwerp vastgesteld.

3

Samenwerken en kennisdelen

Het is een wens van de Heemskerkse Rekenkamer om daar waar dat kan gezamenlijk met de rekenkamercollega’s in de regio (of breder) onderzoek te doen, zeker wanneer het een onderwerp betreft waar in regionaal verband uitvoering aan wordt gegeven. Het onderzoek naar dementie in 2023 was een positieve start in IJmondverband. Het onderzoek naar de Omgevingsdienst IJmond in 2025 met maarliefst negen samenwerkende rekenkamers was een waardige opvolger. In 2026 zal het onderzoek naar de ODIJ door middel van een algemene presentatie worden toegelicht aan alle betrokken bestuursorganen. Het gezamenlijke resultaat zal ook onder de aandacht worden gebracht van de andere rekenkamers in de regio, rekenkamers van de Kring Noord-Holland en de landelijke Vereniging van Rekenkamers. De leden van de Rekenkamer Heemskerk houden hun kennis van relevante actuele ontwikkelingen op peil. Wij zijn actief lid van de Vereniging van Rekenkamers; bezoeken congressen en nemen deel aan cursussen, workshops en webinars en houden contacten met andere rekenkamers.

3

4

Berichtgeving en profilering van de Rekenkamer

Goede relaties met de leden en fracties van de gemeenteraad en bestuur zijn van groot belang voor de Rekenkamer om haar rol constructief en effectief te kunnen vervullen. Naast de contacten en presentaties die plaatsvinden rondom de uitvoering van de onderzoeken van de Rekenkamer en het periodieke overleg met de Auditcommissie, informeert de Rekenkamer de gemeenteraad periodiek over haar activiteiten. Ten minste tweemaal per jaar wordt een nieuwsbrief uitgebracht. Diverse fracties hebben laten weten deze nieuwsbrief te waarderen. De Rekenkamer is niet erg bekend onder burgers en belanghebbenden in de gemeente Heemskerk. Dat is niet vreemd, omdat de Rekenkamer primair een instrument is voor de gemeenteraad. Niettemin is de wens van de Rekenkamer om iets meer bekendheid te geven aan burgers en belanghebbenden in Heemskerk wat de Rekenkamer is en voor de samenleving kan betekenen. Voor sommige onderzoeken is het belangrijk om rechtstreeks informatie te verzamelen bij inwoners, bedrijven of maatschappelijke organisaties. Het voor 2026 geplande onderzoek naar Veiligheid in de woon- en leefomgeving is een onderzoek waarbij de beleving van inwoners een onderdeel zal zijn. De website is het meest voor de hand liggende medium om het werk van de Rekenkamer uit te dragen. De website moet daarom altijd actueel en toegankelijk zijn. Ook in 2026 zal de Rekenkamer daar zorg voor dragen.

5

Relatie met de Auditcommissie

De Rekenkamer heeft een onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeenteraad. Dit houdt o.a. in dat gemeenteraadsleden geen lid kunnen zijn van de Rekenkamer. De Auditcommissie fungeert als de schakel tussen de Rekenkamer en de gemeenteraad. Zij heeft als begeleidingscommissie de taak om het functioneren en opvolgen van de leden van de Rekenkamer te ondersteunen en te organiseren. Ten minste één keer per jaar komen de Rekenkamer en de Auditcommissie bij elkaar. In januari 2026 zal de Rekenkamer advies vragen aan de Auditcommissie over het jaarplan 2026.

6

De samenstelling van de Rekenkamer

De Rekenkamer Heemskerk bestaat uit drie leden. De huidige bezetting is als volgt: Dhr. F.C.A. (Frank) van der Knaap, voorzitter Mw. M.C. (Marijke) Zewuster, lid Mw. L. (Lisanne) Smit, lid Rooster van aftreden De Gemeentewet schrijft voor dat de leden van de Rekenkamer voor zes jaar worden benoemd. De gemeentelijke Verordening op de Rekenkamer maakt een eenmalig herbenoeming mogelijk. Aangezien de zittende leden reeds op verschillende momenten en conform de nieuwe wetgeving zijn benoemd, is er sprake van een voldoende spreiding in het rooster van aftreden.

4

naam

benoemd op

benoemd tot

herbenoembaar?

Frank van der Knaap

19 dec. 2025 (2e termijn) 25 sept. 2025 28 sept. 2023

19 dec. 2031

nee

25 sept. 2031 28 sept. 2029

ja ja

Lisanne Smit Marijke Zewuster

7

Budget 2026

Door middel van de programmabegroting van de gemeente Heemskerk stelt de gemeenteraad een budget voor de Rekenkamer beschikbaar. Dat budget wordt jaarlijks geïndexeerd. Voor 2026 is een budget beschikbaar gesteld van € 94.596,- (excl. BTW, incl. indexatie). Daarvan is circa € 20.000,- voor reguliere doorbelaste loonkosten van de griffie. Op grond hiervan komt de Rekenkamer Heemskerk tot de onderstaande begroting voor 2026.

Vacatie-/presentiegelden Doorbelasting loonkosten griffie

22.000 20.000

Onderzoekskosten Onderzoek Veiligheid woon- en leefomgeving Doe mee-onderz. Onderbesteding (laatste termijn) Onderzoek nieuw PM (eerste termijn)

Overig (lidmaatschap VvR, cursus), onvoorzien

30.000 500 20.000

50.500 2.096 94.596

Met deze begroting besteedt de Rekenkamer ruim 53% van het beschikbaar gestelde budget direct aan onderzoek . Met dit onderzoeksbudget voldoet de Rekenkamer bijna aan het normbedrag van de Vereniging van Rekenkamers van € 1,30 per inwoner.

5

Bijlage 1 Groslijst onderzoeksonderwerpen Groslijst Rekenkamer Heemskerk (versie najaar 2025) Deze lijst is een dynamisch overzicht, dat tot stand komt door onderzoekswensen die door de fracties, burgers of anderen uit Heemskerk, of door de Rekenkamer zelf, naar voren zijn gebracht en naar een eerste oordeel van de Rekenkamer onderzoekbaar en kansrijk worden geacht, onder verwijzing naar de criteria zoals vermeld in het Reglement van orde van de Rekenkamer, artikel 9: Artikel 9 Keuze onderwerpen van onderzoek 1. De volgende criteria spelen een rol bij de onderwerpselectie: - maatschappelijke relevantie; financieel, bestuurlijk of organisatorisch belang; - de kwaliteit van de informatievoorziening aan de raad; - de doeltreffendheid, doelmatigheid of rechtmatigheid; - toegevoegde waarde; - de door de Raad(sfracties) gevoelde urgentie; - een spreiding over verschillende (categorieën van) beleidsterreinen. …. 5. De Rekenkamer doet geen onderzoek naar onderwerpen indien: a. het een klacht betreft in de zin van hoofdstuk 9 van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) over een gedraging van een bestuursorgaan b. het een bezwaar betreft van in de zin van hoofdstuk 7 van de Awb tegen een besluit van een bestuursorgaan waarvoor de bezwaar en beroepsprocedure openstaat. De groslijst wordt beperkt tot circa 20 kansrijke en nuttige onderzoeksonderwerpen.

Daarmee is deze lijst een eerste prioritering uit mogelijke onderwerpen. Uit deze groslijst worden door de Rekenkamer in een tweede prioriteringsslag onderwerpen geselecteerd voor het jaarplan. Ook hierbij worden de criteria uit het Reglement gehanteerd. De Rekenkamer bepaalt de eigen onderzoeksagenda. De gemeenteraad heeft wel het recht om een formeel verzoek bij de Rekenkamer in te dienen om een onderzoek uit te voeren. De groslijst is gerubriceerd naar domeinen. De nummering geeft geen prioritering aan. Onderwerp

Vraag/Probleemstelling

1

SOCIAAL DOMEIN Sociale wijkteams

Hoe functioneren de wijkteams?

2

WMO

Onderzoek naar uitvoering en effectiviteit, efficiency en rechtvaardigheid.

3

Onderzoek naar de ervaringen met het recent vastgestelde participatiebeleid.

4

Participatie/ Inspraak Relatie burger overheid ouderenzorg

5

Sociaal domein

FYSIEK DOMEIN 6

/ Welke initiatieven heeft gemeente genomen Sociaal domein: gebruik indicatoren.

6

Veiligheid handhaving openbare ruimte

7

Afval

Hoe wordt met overlast ervaren door afval omgegaan?

8

Integraal huisvestingsplan primair onderwijs Grondbeleid

Uitvoering IHP

10

Woningbouw dossiers

Onderzoek naar de effectiviteit van het woningbouwbeleid.

11

detailhandelsbeleid

Effectiviteit Detailhandelsvisie

12

kapitaalgoederen

Onderzoek het kapitaalgoederen beleid.

13

Gemeentelijk vastgoedbeleid

Rendement/effectiviteit gemeentelijk vastgoed Beleid

14

Duurzaamheid

Duurzaamheid / energiearmoede

15

BEDRIJFSVOERING Mandaten aan college

Onderzoek naar inhoud en functioneren mandaatbeleid

9

16

/ in

Veiligheid in openbare ruimte Dit onderzoek is gestart met de focus op veiligheid in de woon- en leefomgeving.

Functioneren (passief) grondbeleid

Privacy / cyberveiligheid / avg Evaluatie subsidiebeleid Datagedreven werken

Evaluatie van de AVG.

19

WOZ waardering

Correctheid WOZ waardering

20

Samenwerking organisatie en raad

Functioneren samenwerking organisatie en raad

21

Bovenlokale samenwerking

Onderzoek naar het functioneren van de bovenlokale samenwerking en de rol van de raad daarbij.

17 18

Evaluatie huidig subsidiebeleid Stand van zaken datagedreven werken.

7

22

doorwerking

Onderzoek naar doorwerking van rekenkamer onderzoeken.

23

Werklast raad

24

Onderuitputting gemeentelijke middelen Inhuur externen

Onderzoek naar werklast van de raad door Quick scan naar model Zwolle Doe mee onderzoek VVR Dit onderzoek is in uitvoering.

25

8