Gemeente Heemskerk Bijlage begroting 2026 IJmare
Tekst van het document
Begroting 2026
INHOUD Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 1.
Strategisch beleid ............................................................................................................................ 3
1.1 Strategisch beleidsplan 2024-2028 ................................................................................................... 3 1.2 Realisatie 2025 .................................................................................................................................. 4 1.3 Speerpunten 2026 ............................................................................................................................. 5 1.4 Verbetering onderwijskwaliteit ......................................................................................................... 5 1.5 Professionalisering beheer, onderhoud en nieuwbouw ................................................................... 6 2.
Financieel beleid .............................................................................................................................. 7 Allocatiebeleid ................................................................................................................................. 7 2.1.1
Personele lasten ................................................................................................................ 8
2.1.2
Onderhoudslasten ............................................................................................................. 9
2.1.3
Afschrijvingslasten ........................................................................................................... 11
2.1.4
Overige instellingslasten.................................................................................................. 11
2.2 Investeringsbeleid.......................................................................................................................... 11 3.
Financiële positie ........................................................................................................................... 13
4.
Begroting staat van baten en lasten 2026 ..................................................................................... 14
4.1 Toelichting resultaat ...................................................................................................................... 14 4.2 Toelichting jaardoelen ................................................................................................................... 14 4.3 Uitsplitsing staat van baten en lasten ............................................................................................. 15 5.
Meerjarenbegroting 2026-2030 .................................................................................................... 18
Bijlage rekenkundige uitgangpunten .................................................................................................... 20 Bijlage kengetallen ................................................................................................................................ 21 Bijlage balans in meerjarenperspectief ................................................................................................. 22 Bijlage kasstroomoverzicht ................................................................................................................... 23 Bijlage risicoanalyse .............................................................................................................................. 24
Begroting 2026
1
Voorwoord
Met plezier presenteren wij de begroting 2026 en meerjarenbegroting 2026 tot en met 2020 van Stichting IJmare. Onze stichting staat er financieel solide voor. Ook in 2026 komen wij op alle fronten uit binnen de wettelijke eisen die het ministerie en de inspectie aan schoolbesturen stellen. Bij ongewijzigd beleid, dat wil zeggen wanneer wij het financieel beleid van de afgelopen jaren zouden voortzetten, zou IJmare ook voor 2026 een sluitende ('0') - begroting kunnen presenteren. Echter, op het terrein van onderhoud en beheer van onze schoolgebouwen is een stevige inhaalslag nodig binnen de stichting. Enerzijds zijn op dit terrein de afgelopen jaren begrote budgetten onvoldoende ingezet als gevolg van ondoordachte meerjaren onderhoudsplanning (die daarom ook op de schop gaat), anderzijds zijn die budgetten ontoereikend om het onderhoud aan onze vaak (stok)oude gebouwen op orde te houden. In 2026 en 2027 maken we daarom elk jaar € 500.000 vrij voor de benodigde extra inspanningen om de schoolgebouwen op orde te krijgen. Naast de extra investering in onderhoud, reserveren we in 2026 en 2027 middelen voor de realisatie van onze strategische koers 2024-2028. In deze begroting valt, vertrekkend vanuit de resultaten in 2025, te lezen welke doelen en activiteiten we daarbij in 2026 voor ogen hebben. Voor de realisatie daarvan is een bedrag beschikbaar van jaarlijks € 200.000.
Aan de besteding van deze middelen liggen vooraf bij het CvB (college van bestuur) in te dienen projectplannen inclusief begroting ten grondslag. Tot slot maken we komend jaar middelen vrij voor extra impulsen om de onderwijskwaliteit op de IJmare-scholen te verbeteren. Niet altijd lukt het om onvoorziene of onverwacht taaie kwaliteitsissues vanuit de beschikbaar gestelde formatieve gelden, effectief op te pakken. Bijvoorbeeld wanneer een inspectiebezoek leidt tot herstelopdrachten die meer tijd en/of andere expertise vragen dan beschikbaar is. Voor deze kwaliteitsimpulsen maken we een bedrag vrij van jaarlijks € 100.000. Met de genoemde investeringen in extra onderhoud van de gebouwen, realisatie van de strategische koers en aanvullende impulsen ter verbetering van de onderwijskwaliteit, komen we vanaf 2026 voor de stichting tot een meer beleidsrijke begroting, gebaseerd op inhoudelijke beleidsvoornemens die de organisatie verder vooruithelpen. Samen met enkele andere kostenposten voor 2026 (waaronder de kosten in verband met beëindiging binnen IJmare van onze school Amare), begroten we voor komend boekjaar een totaal negatief financieel resultaat van € 1 miljoen, net als in 2025. Veel leesplezier gewenst,
Iwan Basoski Voorzitter College van Bestuur, IJmare
Begroting 2026
2
1. Strategisch beleid 1.1 Strategisch beleidsplan 2024-2028 In het strategisch beleidsplan ‘Samen sterk voor goed onderwijs’ heeft IJmare haar speerpunten voor de jaren 2024 tot en met 2028 verwoord. Deze speerpunten zijn door de vorige bestuurder in 2025 toegespitst en geconcretiseerd in vier ‘pijlers’: 1. 2. 3. 4.
Pedagogisch handelen. Didactisch vakmanschap. Onderwijskundig leiderschap. Professionele cultuur.
Deze pijlers, waarop in de periode 2024-2028 de centrale focus ligt, zijn gevisualiseerd in de ‘IJmare landkaart’, die beschikbaar is gesteld voor elke school en die (mede) de basis vormt voor de schoolplannen:
Afbeelding: de ‘IJmare landkaart’ met strategische pijlers 2024-2028
Begroting 2026
3
De strategische ambitie van IJmare voor de jaren 2024 tot en met 2028 is om, via deze pijlers, de kwaliteit van het onderwijs en de organisatie van de scholen en de stichting op een hoger plan te brengen en daarmee de positionering van IJmare te versterken. Naast deze centrale pijlers heeft IJmare voor de strategische periode de ambities geformuleerd om te komen tot een Agoraschool en een 10-14 school, en om meer in control te komen op het (landelijke en dus ook voor IJmare geldende) personeelstekort.
1.2 Realisatie 2025 Wat is er in 2025 bereikt op de strategische pijlers en overige ambities? Zie onderstaand overzicht. Pijler/ambitie Pedagogisch handelen Didactisch vakmanschap
Resultaten Er is een auditsystematiek ontwikkeld en geïmplementeerd. Elke IJmare-school krijg eens per 4 jaar een audit, uitgevoerd door interne (speciaal opgeleide) auditoren en extern begeleid. Indien nodig (vanwege kwaliteitsrisico’s) laten we extra audits uitvoeren. In 2025 zijn 6 audits uitgevoerd. In combinatie met de ‘koersgesprekken’ tussen directeur Onderwijs en schooldirecteur, hebben deze audits beter zicht opgeleverd op schoolspecifieke en IJmare-generieke kwaliteitsissues. Die worden in 2026 gericht opgepakt. De landelijk ingezette transitie van IB-er naar Kwaliteitscoördinator is voorbereid. De herijkte rol, bedoeld om leerkrachten nog beter te ondersteunen, wordt in 2026 geïmplementeerd. Onderwijskundig Er zijn ‘thema-onderzoeken Onderwijskundig leiderschap’ uitgevoerd leiderschap op de helft van de IJmare-scholen. Deze extern uitgevoerde onderzoeken hebben wel bruikbare inzichten opgeleverd voor de betrokken scholen, maar de wens van de nieuwe bestuurder is dat schoolleiders, bestuurder en MT van IJmare in 2026 de dialoog aangaan over wat we verstaan onder goed onderwijskundig leiderschap binnen IJmare en hoe we daar samen aan gaan werken. Professionele cultuur Er is een nieuwe gesprekkencyclus ontwikkeld die vanaf 2026 wordt geïmplementeerd.
In het ‘Kompasgesprek’ staan de pijlers uit het strategisch beleidsplan en hoe de individuele professional daar vorm aan geeft, centraal en is de kernvraag hoe het leren en ontwikkelen van haar/hem hierop kan worden ondersteund. Er is een project gestart om de ‘IJmare Academie’ te versterken en professionaliseren, met de ‘pijlers’ als anker. Dit project is medio 2026 afgerond. Agora-school De school blijkt onvoldoende toekomstperspectief te hebben. Het bestuur heeft een voorgenomen besluit genomen om het initiatief per einde schooljaar 2025-2026 binnen IJmare te beëindigen. 10-14 school Schooljaar 2025-2026 is een voorbereidingsjaar. Eind 2025 is een businesscase opgeleverd, op basis daarvan heeft de bestuurder akkoord gegeven op de implementatie. Voorwaarde is dat er voorjaar 2026 minimaal 15 leerlingen aangemeld zijn. Aanpak lerarentekort Er zijn in 2025 wel allerlei acties op dit vlak uitgevoerd, maar nodig is een gericht plan van aanpak. Dit wordt in 2026 uitgewerkt en uitgevoerd. Schema: realisatie strategische ambities IJmare in 2025
Begroting 2026
4
1.3 Speerpunten 2026 Voor 2026 hebben we, tegen de achtergrond van de realisatie van onze strategische ambities in 2025, de volgende speerpunten geformuleerd: Pijler/ambitie Pedagogisch handelen Didactisch vakmanschap
Onderwijskundig leiderschap
Professionele cultuur Agora-school 10-14 school
Aanpak lerarentekort
Resultaten De inhoudelijke aandachtspunten uit de kwaliteitsaudits en koersgesprekken zijn aangepakt: a. Verbetering van de resultaten op onderdelen van het taal- en leesonderwijs, en het rekenonderwijs niveau 1S. b. Verbetering van de digitale geletterdheid van leerkrachten. c. Professionalisering van het burgerschapsonderwijs. De landelijk ingezette transitie van IB-er naar Kwaliteitscoördinator is afgerond. Schooldirecteuren, staf en bestuurder hebben een gedeelde visie op ‘goed onderwijskundig leiderschap binnen IJmare’ ontwikkeld. Op basis van die visie is een management development programma voor IJmare schoolleiders ontwikkeld, dat vanaf najaar 2026 beschikbaar is voor elke nieuwe schooldirecteur. De visie op onderwijskundig leiderschap is ingebed in de gesprekkencyclus en beoordelingssystematiek van schooldirecteuren. De ‘IJmare Academie 2.0’ is medio 2026 gereed en vanaf schooljaar 2026-2027 beschikbaar voor medewerkers. De Agora-school is als onderdeel van IJmare, eind schooljaar 2025-2026 beëindigd. Er zijn voldoende aanmeldingen (minimaal 15) voor een definitieve start van de 10-14 school. De 10-14 school heeft, gelet op de tevredenheid van ouders en medewerkers, gelet op de onderwijsinhoudelijke resultaten en gelet op de financiële performance, succesvol eerste helft van schooljaar 20262027 gedraaid.
Er is medio 2026 een plan van aanpak op dit onderwerp beschikbaar, dat vanaf schooljaar 2026-2027 wordt uitgevoerd. De daarin opgenomen resultaten worden eind 2026 geëvalueerd.
Schema: strategische speerpunten IJmare in 2026
Voor de realisatie van deze strategische speerpunten zal in 2026 en 2027 een bedrag van € 200.000 worden gereserveerd uit het bovenmatig eigen vermogen van IJmare – de bestemmingsreserve ‘Implementatie strategisch beleidsplan 2024-2028’.
1.4 Verbetering onderwijskwaliteit Op een aantal specifieke punten behoeft de onderwijskwaliteit van IJmare de komende periode (verdere) verbetering. Daarbij gaat het zoals in 1.3 vermeld, met name om het professionaliseren van leerkrachten op het gebied van reken- en taalonderwijs, het verstevigen van ons burgerschapsonderwijs en het vergroten van de digitale geletterdheid van leerkrachten.
Begroting 2026
5
Naast deze specifieke onderwijsinhoudelijke verbeterpunten, zien we dat het regelmatig voorkomt dat IJmare-scholen geconfronteerd worden met onvoorziene issues die de onderwijskwaliteit onder druk zetten, zoals het plotseling vertrek of wegvallen van medewerkers, een herstelopdracht van de onderwijsinspectie etc. Voor een effectieve aanpak van deze onvoorziene opgaven op het vlak van de onderwijskwaliteit van de IJmare-scholen zijn de reguliere formatieve middelen en aan de afdelingen (Onderwijs, HR etc.) toebedeelde financiën niet altijd afdoende. Daarom maken we hiervoor in de begroting voor 2026 en 2027 een bedrag van € 100.000 vrij uit het bovenmatig vermogen van de stichting – de bestemmingsreserve ‘Kwaliteitsimpuls scholen’.
1.5 Professionalisering beheer, onderhoud en nieuwbouw In zijn eerste half jaar bij IJmare heeft de nieuwe bestuurder vastgesteld het beheer en onderhoud van de IJmare-scholen in de afgelopen jaren ernstig zijn verwaarloosd. Ook heeft hij geconstateerd dat de aansturing van nieuwbouwprojecten van IJmare-scholen (naar zijn oordeel) sterk onder de maat is van wat vanuit professioneel oogpunt mag worden verwacht en wat gelet op alle nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen (zoals de ontwikkeling richting ‘Integrale Kindcentra’) nodig is. Wat betreft de personele coördinatie en aansturing van dit terrein, heeft de nieuwe bestuurder besloten per 1 januari 2026 de tot dan toe ingehuurde externe expertise te beëindigen en te vervangen. De nieuwe externe deskundige heeft de opdracht om de werkzaamheden op het vlak van beheer, onderhoud en aansturing nieuwbouw te professionaliseren en maatregelen te nemen de kwaliteit hiervan na afronding van de opdracht duurzaam te borgen. Ook heeft hij de opdracht een nieuw meerjaren onderhoudsplan voor de IJmare-scholen op te stellen en de uitvoering hiervan zo snel mogelijk in 2026 te starten. Dit gelet op de vaak penibele en onverantwoorde staat van onderhoud van een aantal gebouwen én om op dit dossier weer in control te komen.
Het ligt in de bedoeling vanaf schooljaar 2026-2027 een nieuwe, vaste medewerker Huisvesting en facilitaire zaken bij IJmare te laten starten. Op het vlak van het onderhoud van de IJmare-scholen is niet alleen een nieuw, professioneel en realistisch meerjaren (onderhouds) plan noodzakelijk, er moet in 2026 en 2027 ook een omvangrijke inhaalslag plaatsvinden van jarenlang verwaarloosd of zelfs achterwege gebleven onderhoud van de schoolgebouwen van Stichting IJmare. Hiervoor wordt in de begroting van 2026 en 2027 jaarlijks een bedrag van € 500.000 aan extra middelen vrijgemaakt vanuit het bovenmatig eigen vermogen van de stichting – de bestemmingsreserve ‘Inhaalslag onderhoud schoolgebouwen’. We gaan na of dit eventueel via de voorziening groot onderhoud mogelijk is of moet. In dat geval zal het gaan om een inhaaldotatie aan de voorziening in plaats van een bestemmingsreserve.
Begroting 2026
6
2. Financieel beleid De financiële begroting is voor een groot deel een doorrekening van besluiten en uitgangspunten die eerder in het lopende schooljaar zijn vastgesteld. Hierbij hanteert IJmare een bestendige gedragslijn. Dat wil zeggen dat over de jaren heen zoveel mogelijk dezelfde rekenkundige grondslagen worden gehanteerd. Deze worden in de bijlage samengevat weergegeven.
Allocatiebeleid De reguliere bekostiging (rijksbijdrage) in het primair onderwijs is voornamelijk gebaseerd op het leerlingaantal op de peildatum van het voorgaand jaar (de t-1 systematiek genoemd). Deze rijksbijdrage is de belangrijkste inkomstenbron voor een schoolbestuur waarmee de formatie en de organisatiekosten worden bekostigd. Bij IJmare worden deze inkomsten verdeeld op basis van het aantal leerlingen van een school en formatienormen. Een norm heeft bijvoorbeeld betrekking op de inzet van administratieve ondersteuning en gymlessen. Daarnaast kan er sprake zijn van additionele inkomsten die een schoolspecifiek en een tijdelijk en/of onzeker karakter hebben. Een voorbeeld is de subsidie verbetering basisvaardigheden die via een aanvraagprocedure eventueel wordt toegekend aan een specifieke school. Vanwege de incidentele aard kunnen deze inkomsten sterk fluctueren van jaar op jaar. Ook kan een school eventuele nietbestede middelen van een voorgaand jaar inzetten zoals bijvoorbeeld overgehouden werkdrukmiddelen. Op basis van de huidige omvang van IJmare (leerlingaantal en bijbehorende inkomsten) kan IJmare zich ongeveer een gemiddelde groepsgrootte van 1 fte (fulltime dienstverband) op 23 à 24 leerlingen veroorloven.
Indien een school op basis van de reguliere en additionele inkomsten nog extra formatie nodig heeft, wordt afgewogen of een school een beroep kan doen op het solidariteitsbeginsel van IJmare in het kader van frictie. Voorbeelden van situaties voor frictie waar een school mee te maken kan krijgen zijn: • Er is extra begeleiding nodig voor een groep leerlingen die meer dan gemiddeld aandacht vraagt. • Er is sprake van instroom van leerlingen waardoor een klas gesplitst moet worden. • Er is een impuls nodig voor innovatie of verbetering van het onderwijs.
Begroting 2026
7
Dit proces, bij IJmare de modelschool genoemd, kan als volgt visueel weergegeven worden:
De resultaten van het allocatiebeleid worden hierna per begrotingspost verder toegelicht.
2.1.1 Personele lasten De personele kosten van IJmare zijn ongeveer 83% à 85% van de totale lasten van de begroting. Met dit bedrag kan IJmare personele capaciteit inzetten om tot een gemiddelde groepsgrootte van 23 tot 24 leerlingen per fulltime medewerker te komen. Voor het speciaal onderwijs gaat om een groepsgrootte van circa 15 leerlingen per fulltime medewerker. In het bestuursformatieplan 20252026 is nader toegelicht hoe het formatieproces van IJmare eruit ziet. Momenteel is de gemiddelde groepsgrootte van IJmare op basis van de geregistreerde gegevens in het leerlingvolgsysteem circa 21. Het streven van IJmare is om zoveel mogelijk middelen in te zetten voor personeel. Omdat de rijksoverheid niet alle (gestegen) kosten volledig compenseert, moeten schoolbesturen tekorten zelf oplossen binnen de algemene lumpsumbekostiging. De PO-Raad noemt als voorbeelden van knelpunten de te lage bekostiging voor het onderhoud van schoolgebouwen of voor stagevergoedingen die door het rijk wel worden gestimuleerd maar niet worden vergoed. Met deze begroting kan IJmare de basisformatie invullen. Er is dan nog beperkt ruimte over voor extra capaciteit voor bijvoorbeeld projecten of andere wensen. Eventueel worden deze alsnog ingewilligd als gedurende het jaar additionele inkomsten zoals (doel)subsidies worden verkregen.
Begroting 2026
8
Behalve de gemiddelde groepsgrootte, wordt ook de leerling-leraarratio gebruikt om de personele inzet van onderwijzend personeel te duiden ten opzichte van het aantal leerlingen. DUO verzamelt en publiceert informatie over deze cijfers, zowel per schoolbestuur als op regionale en landelijk niveau. Uit deze publicaties (momenteel beschikbaar tot en met het jaar 2023) blijkt dat de leerling-leerratio bij IJmare in de loop van de tijd van een ratio boven het regionale en landelijke niveau naar het gemiddelde toe is gegaan:
Leerling-leraarratio t.o.v. regionale gemiddelde 25,0 20,0
19,2 17,9 18,2 17,9 18,8 18,2 18,7 18,6
20,8 19,9 19,7 19,5
18,1 17,7 16,8
15,0 10,0 5,0 0,0
2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
IJmare 17,9 18,2 17,9 18,8 18,2 18,7 18,6 19,2 20,8 19,9 19,7 19,5 18,1 17,7 16,8 Regio
16,4 16,6 17,0 17,4 17,6 17,4 17,4 17,5 17,6 17,2 16,9 16,8 16,9 16,6 16,7 IJmare
Regio
Leerling-leraarratio t.o.v. landelijk gemiddelde 25,0 19,2 20,0 17,9 18,2 17,9 18,8 18,2 18,7 18,6
20,8 19,9 19,7 19,5
18,1 17,7 16,8
15,0 10,0 5,0 0,0 IJmare
2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 17,9 18,2 17,9 18,8 18,2 18,7 18,6 19,2 20,8 19,9 19,7 19,5 18,1 17,7 16,8
Landelijk 15,8 16,1 16,6 17,0 16,9 16,9 17,0 16,9 16,8 16,5 16,4 16,4 16,1 16,2 16,4 IJmare
Landelijk
2.1.2 Onderhoudslasten In de begroting zijn onderhoudskosten voor de schoolgebouwen van IJmare opgenomen onder de huisvestingskosten.
Begroting 2026
9
Dit bedrag is als volgt opgebouwd: Toevoeging aan voorziening of bestemmingsreserve onderhoud Onderhoud ten laste van de reguliere exploitatie Totaal
€ 385.000 € 300.000 € 685.000
De verslaggevingsregels voor de verantwoording van de kosten van onderhoud zijn in 2024 aangescherpt waardoor de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening groot onderhoud van jaar tot jaar fluctueert. Het bedrag dat volgens de aangescherpte regels niet toegevoegd mag worden aan de voorziening, wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve. Dit hangt af van de specifieke aard van de kosten. Onderhoudskosten met het karakter van kwaliteitsverbetering mogen namelijk niet via een voorziening verantwoord. Dit onderscheid wordt bij de jaarrekeningcontrole met de accountant afgestemd. Onderhoud ten laste van de reguliere exploitatie betreft de onderhoudscontracten en klachtenonderhoud. Met het genoemde bedrag kan IJmare het groot onderhoud van de schoolgebouwen uitvoeren volgens het meerjarenonderhoudsplan. In dit plan worden onderhoudswerkzaamheden over een langere periode gepland op basis van de technische levensduur van de verschillende onderhoudscomponenten zoals schilderwerk, dakbedekking etc. Een extern huisvestingsbureau heeft het huidige meerjarenonderhoudsplan opgesteld op basis van een beoordeling van de technische staat van de bouwkundige en installatietechnische elementen. Periodiek vindt er een herijking plaats en wordt het meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd. Met dit budget kan IJmare de zogeheten instandhouding van de gebouwen borgen.
Dit budget biedt echter weinig ruimte voor materiële verbeteringen zoals verduurzaming of om te kunnen voldoen aan het niveau en eisen die de maatschappij verwacht van schoolhuisvesting. Verder kan IJmare met dit bedrag er voor zorgen dat dringende onderhoudsproblemen worden opgelost zodat de lessen zo veel mogelijk ongestoord kunnen doorgaan. Niet-dringende zaken moeten hierbij wel per geval worden afgewogen om binnen de budgettaire kaders te blijven. Zoals hiervoor toegelicht, is gebleken dat de uitvoering van het meerjarenonderhoudsplan in de afgelopen jaren niet adequaat heeft plaatsgevonden. Door extra middelen vanuit het bovenmatig vermogen te reserveren (via de bestemmingsreserve of via de voorziening onderhoud) kan eventueel achterstallige onderhoudswerkzaamheden van materieel belang alsnog worden uitgevoerd of een kwaliteitsimpuls plaatsvinden.
Begroting 2026
10
2.1.3 Afschrijvingslasten De afschrijvingslasten zijn de jaarlijkse lasten van de investeringen (zie ook het investeringsbeleid) die verdeeld worden over het aantal jaren waarin gebruik wordt gemaakt van deze investeringen (de afschrijvingstermijn): hoe langer de termijn, des te lager de lasten per jaar zijn maar ook des te langer de investeringen moeten meegaan en gebruikt moeten worden voordat vervanging kan plaatsvinden. De afschrijvingstermijnen die IJmare hanteert, zijn termijnen die algemeen gebruikelijk zijn in het primair onderwijs en zijn als volgt: • • • •
Verbouwingen Meubilair ICT Lesmethodes
15 jaar 20 jaar 5-7 jaar 9 jaar
In de begroting zijn de afschrijvingslasten ongeveer 2% van de totale lasten. Met dit bedrag kan IJmare de betreffende investeringen vervangen wanneer de afschrijvingstermijnen zijn verstreken. Wel moet hierbij kritisch beoordeeld worden of vervanging direct plaatsvindt, omdat er soms ook tegenvallers zijn van investeringen die minder lang blijken te mee te gaan dan verwacht. Dit bedrag biedt beperkte ruimte voor investeringen voor nieuwe uitbreidingen, extra wensen, het voldoen aan hogere maatschappelijke eisen en dergelijke. Het streven is om met eventuele additionele inkomsten die in de loop van het jaar worden verkregen sommige wensen alsnog in te kunnen vullen.
2.1.4 Overige instellingslasten In de begroting is de overige instellingslasten ongeveer 6% à 7% van de totale lasten. Met dit bedrag wordt de verschillende organisatiekosten van IJmare gedekt. Dit zijn kosten zoals de tussen- en naschoolse opvang, de ICT infrastructuur en licentiekosten, toetsen en testen, contributies en abonnementen en dergelijke. Met dit bedrag kan IJmare de bedrijfsvoering op een doelmatig en sober niveau bekostigen. Wel is het merkbaar dat deze kosten onder druk staan door de hoge prijsstijgingen in de afgelopen jaren. Het blijft noodzakelijk hier scherpe keuzes in te blijven maken.
2.2 Investeringsbeleid Voor het begrotingsjaar 2026 wordt het investeringsbudget in de lijn van voorgaande jaren voortgezet. Dit houdt in dat een maximum bedrag als budgettair kader wordt gebruikt. In de praktijk betekent dit dat alle investeringen goedkeuring behoeven van het college van bestuur waarmee geborgd wordt dat het plafond niet wordt overschreden en er binnen de beschikbare ruimte, beredeneerde en evenwichtige keuzes kunnen worden gemaakt. Daarbij worden de volgende investeringscategoriëen onderscheiden: Huisvesting, meubilair, ICT, leermiddelen en overige.
Begroting 2026
11
De volgende investeringsbedragen zijn voor 2026 gepland: ICT Verbouwingen Lesmethoden Meubilair Totaal
€ 200.000 € 150.000 € 75.000 € 110.000 € 535.000
De investeringen ICT betreffen de vervangingen van ICT apparatuur en infrastructuur, zoals chromebooks voor gebruik door leerlingen, digiborden voor de klaslokalen, pc’s (laptops of desktops) en dergelijke. Investeringen in verbouwingen hebben betrekking op zaken die niet in het meerjarenonderhoudsplan zijn opgenomen. Dan zijn zaken zoals de inrichting van een klaslokaal of lerarenkamer, zonneschermen op plekken waar in eerste instantie geen noodzaak voor leek te zijn en dergelijke. De lesmethoden betreffen vervangingen van lesmateriaal. Dat is lesmateriaal voor lezen en rekenen dat volgens een bepaalde didactiek is samengesteld en door de leerkrachten van de scholen wordt gebruikt om structuur te bieden voor het overbrengen van de leerstof aan de leerlingen. Het meubilair betreft vervangingen van leerlingensets. Dat zijn combinaties van schooltafels en stoelen die op elkaar zijn aangesloten. Daardoor passen de maten en hoogtes van de tafels en stoelen bij elkaar waardoor een goede ergonomie kan worden bereikt. De keuze voor een bepaalde leerlingenset kan daarnaast ook ingegeven zijn door de gewenste uitstraling waarmee een school de eigen identiteit wil benadrukken.
IJmare wil van het huidige investeringsplafond naar een investeringsbeleid toe waarbij keuzes worden gebaseerd op een meerjarige en evenwichtige planning van noodzakelijke vervangingen van oude en afgeschreven investeringen. Dit wil IJmare bereiken door normen en kaders voor investeringen te ontwikkelen op basis van een zogeheten ideaalcomplex. Dit is momenteel nog niet voor alle investeringscategoriëen uitgewerkt. Bij een ideaalcomplex worden de investeringen zodanig gepland dat een organisatie evenveel investeert in nieuwe bezittingen als de totale afschrijvingen op bestaande bezittingen bedragen. Dit betekent dat de netto-investering (investeringen minus afschrijvingen) nihil is, en dat de organisatie haar bezittingen op peil houdt. Met een ideaalcomplex worden de investeringen dus planmatig en gespreid in de tijd uitgevoerd waarbij afgeschreven activa vervangen kunnen worden wanneer deze aan vervanging toe zijn.
Begroting 2026
12
3. Financiële positie De financiële positie van IJmare kan beoordeeld worden vanuit verschillende criteria. Zo hanteert de Inspectie van het Onderwijs een aantal signaleringswaarden in het kader van het toezicht op de financiële continuïteit van schoolbesturen. De inspectie hanteert hierbij de signaalwaarde solvabiliteit om te beoordelen of een schoolbestuur in staat is om op korte en langere termijn aan haar betalingsen aflossingsverplichtingen te voldoen. Daarnaast heeft de inspectie een rekenmethode ontwikkeld om te bepalen wat een redelijk (publiek) eigen vermogen zou kunnen zijn voor een schoolbestuur. Op basis van deze signaleringswaarde kan berekend worden of IJmare mogelijk bovenmatig eigen vermogen heeft. Verder vraagt de inspectie schoolbesturen om een systeem van risicobeheer in te richten waarbij risico’s in kaart gebracht kunnen worden en maatregelen genomen kunnen worden om deze risico’s te beheersen. Door deze risico’s financieel te kwantificeren kan een inschatting worden gemaakt van het vermogen dat nodig zou zijn als buffer voor de geïnventariseerde risico’s. De inspectie stimuleert schoolbesturen om een reserve aan te houden die groot genoeg is om de continuïteit veilig te stellen, maar tegelijkertijd niet te groot is zodat de publieke middelen zo veel als mogelijk besteed worden aan het onderwijs in plaats van opgepot worden in het eigen vermogen.
Op basis van de signaalwaarden van de inspectie, ziet de financiële positie van IJmare eind 2024 (jaarrekening) er als volgt uit: € 10 mln € 9 mln € 8 mln
Totaal eigen vermogen: € 8.015.000
€ 7 mln
Mogelijk bovenmatig eigen vermogen: € 2.757.000
€ 6 mln € 5 mln
Signaalwaarde bovenmatig eigenvermogen: € 5.257.000
€ 4 mln € 3 mln Signaalwaarde solvabilteit: € 2.763.000 € 2 mln € 1 mln 0
De signaalwaarde solvabiliteit van de onderwijsinspectie ligt in lijn met wat op basis van de eigen risicoanalyse (zie bijlage) als ruim voldoende wordt beschouwd.
Begroting 2026
13
4. Begroting staat van baten en lasten 2026
4.1 Toelichting resultaat De begroting van de baten en lasten voor 2026 kan als volgt worden samengevat: • De reguliere exploitatie sluit met een saldo van -/- € 200.000. Dit betreft voornamelijk het financieel tekort van de exploitatie van de school Amare tot 1 augustus 2026. Hierbij is rekening gehouden met het verwachte effect van de maatregelen die inmiddels getroffen zijn om dit tekort zoveel mogelijk te beperken. • Er is een bedrag van in totaal € 800.000 begroot voor de besteding van een deel van het bovenmatig vermogen voor specifieke jaardoelen. Dit betreft € 200.000 voor de uitvoering van het strategisch beleidsplan, € 100.000 voor een kwaliteitsimpuls van de scholen en € 500.000 voor een inhaalslag onderhoud van de schoolgebouwen. • Aangezien bestedingen van reserves als lasten moeten worden verantwoord en de dekking uit de reserves niet als baten1 worden opgenomen, is het totaal saldo van de begrote baten en lasten over 2026 -/- € 1.000.000.
4.2 Toelichting jaardoelen Voor een nadere toelichting van de jaardoelen voor 2026 wordt hier verwezen naar hoofdstuk 1 Strategisch beleid waarin de speerpunten voor 2026 in paragraaf 1.3 worden behandeld.
1
Bestedingen van reserves die in een voorgaand jaar zijn gevormd, worden conform de verslaggevingsregels als lasten in een begrotingsjaar verantwoord en via het jaarresultaat in mindering gebracht op die reserves. Als gevolg van deze wijze van presenteren, wordt de dekking uit de reserves niet als een bate verantwoord. Begroting 2026
14
4.3 Uitsplitsing staat van baten en lasten De baten en lasten kunnen onderscheiden worden in de gezamenlijke schoolkosten, bestuurskantoor en de scholen:
Het resultaat van -/- € 1.000.000 wordt als volgt gedekt: Resultaat reguliere exploitatie ten laste van algemene reserve Bestedingen jaardoel achterstallig onderhoud ten laste van bestemmingsreserve Bestedingen jaardoelen ten laste van bovenmatig vermogen algemene reserve Totaal
Begroting 2026
€ 200.000 € 388.000 € 412.000 € 1.000.000
15
De belangrijkste bijstellingen van de baten en lasten van de gezamenlijke schoolkosten en bestuurskantoor worden hierna toegelicht.
Gezamenlijke schoolkosten
Begroting 2025
Begroting 2026
Rijksbijdragen
€ 154.000
€ 249.000
Overige overheidsbijdragen en subsidies
Bijstellingen (+ = voordelig) € 95.000
€0
€0
€0
Overige baten
€ 46.000
€0
-€ 46.000
Totaal baten
€ 200.000
€ 249.000
€ 49.000
€ 1.291.000
€ 1.197.000
€ 94.000
Personeelslasten Afschrijvingen
€0
€0
€0
Huisvestingslasten
€ 270.000
€ 280.000
-€ 10.000
Overige instellingslasten
€ 521.000
€ 530.000
-€ 9.000
€ 2.082.000
€ 2.007.000
€ 75.000
€ 200.000
€ 200.000
€0
-€ 1.682.000 -€ 1.558.000
€ 124.000
Totaal lasten Financiele baten en lasten Resultaat
De gezamenlijke schoolkosten betreffen met name de inzet van de brugfunctionarissen en kosten zoals nascholing voor de scholen, de arbodienst en voor eventuele personele knelpunten gedurende het jaar. Verder zijn hier bij de huisvestingslasten het contractonderhoud en klein onderhoud opgenomen en bij de overige instellingslasten de kosten van het systeem van de salarisadministratie, van centraal afgesloten softwarelicenties en van contributies aan de brancheorganisaties. Ten opzichte van de vorige begroting zijn de baten naar boven bijgesteld vanwege de extra inzet van de brugfunctionarissen. Verder zijn geen detacheringsbaten begroot vanwege het aflopen van de projectmatige werkzaamheden van de projectgroep Ten4. De personeelslasten zijn lager dan de begroting van vorige jaar omdat voor het komende jaar geen zijinstroomtrajecten zijn opgenomen. Verder zijn de huisvestingslasten en overige instellingslasten verhoogd voor prijsstijgingen.
Begroting 2026
16
Bestuurskantoor
Begroting 2025
Begroting 2026
Bijstellingen (+ = voordelig)
Rijksbijdragen
€0
€0
€0
Overige overheidsbijdragen en subsidies
€0
€0
€0
Overige baten
€0
€0
€0
Totaal baten
€0
€0
€0
Personeelslasten
€ 1.475.000
€ 1.481.000
-€ 6.000
Afschrijvingen
€ 18.000
€ 15.000
€ 3.000
Huisvestingslasten
€ 67.000
€ 66.000
€ 1.000
Overige instellingslasten Totaal lasten Financiele baten en lasten Resultaat
€ 32.000
€ 13.000
€ 19.000
€ 1.592.000
€ 1.575.000
€ 17.000
€0
€0
€0
-€ 1.592.000 -€ 1.575.000
€ 17.000
De kosten van het bestuurskantoor betreffen de personeelskosten en huisvesting van de staf en bestuur. Dit betreffen de staffuncties HRM, Financiën, Huisvesting, ICT en Onderwijs. De kosten zijn per saldo licht naar beneden bijgesteld met hogere loonkosten vanwege de nieuwe cao en een verlaging van het budget voor personele knelpunten.
Begroting 2026
17
5. Meerjarenbegroting 2026-2030 Voor de meerjarenbegroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • • • • • • • • • • • •
Het saldo van de reserves zoals geprognosticeerd in het bestuursverslag najaar 2025. De rijksbijdragen worden evenredig aangepast aan de ontwikkeling van het leerlingaantal op basis van de prognoses van de schooldirecteuren. De personele lasten (formatie) worden evenredig aangepast aan de genoemde ontwikkeling van het leerlingaantal. De overige overheidsbijdragen en de bijbehorende bestedingen worden na 2027 verondersteld gelijk te blijven. De verhuurbaten onder de post overige baten worden op basis van de huidige verhuurcontracten geraamd. De rest van de overige baten worden evenredig aangepast aan de ontwikkeling van het leerlingenaantal. Het totaal van de dotatie aan de voorziening onderhoud en toevoeging aan de bestemmingsreserve onderhoud wordt gelijk gehouden. De afschrijvingen worden aangepast aan een investeringsniveau op basis van ongeveer het niveau van het investeringsplafond van 2026. De overige instellingslasten worden evenredig aangepast aan de genoemde ontwikkeling van het leerlingaantal. De rentebaten worden verondersteld geleidelijk te dalen als gevolg van een dalend rentepercentage. Er zijn momenteel nog geen plannen ontwikkeld voor de besteding van de bestemmingsreserve Passend Onderwijs en bestemmingsreserve werkdrukmiddelen.
Voor de jaren 2027 en daarna wordt jaarlijks een bedrag ten laste van de algemene reserve opgenomen voor bestedingen zoals toegelicht bij het strategische beleid. Het resultaat vanaf 2028 betreft de bijdrage van IJmare aan het project Ten4. De bedragen zijn gebaseerd op het prijspeil 2026 zoals bij de begrotingscijfers van 2026 zijn gehanteerd.
Begroting 2026
18
Op basis hiervan ziet de meerjarige staat van baten en lasten en reservepositie er als volgt uit: Staat van baten en lasten reguliere exploitatie
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2030 27.507.000 26.618.000 25.869.000 26.118.000 25.638.000
Rijksbijdragen OCW Overige overheidsbijdragen
450.000
300.000
300.000
300.000
Overige baten
762.000
714.000
715.000
719.000
714.000
Totaal baten
28.719.000
27.632.000
26.884.000
27.137.000
26.652.000
Personele lasten
24.940.000
23.629.000
22.516.000
22.708.000
22.174.000
Afschrijvingen
300.000
578.000
515.000
515.000
506.000
532.000
Huisvestingslasten
2.435.000
2.514.000
2.163.000
2.163.000
2.163.000
Overige instellingslasten Totaal lasten
1.966.000 29.919.000
1.904.000 28.562.000
1.875.000 27.069.000
1.890.000 27.267.000
1.868.000 26.737.000
Saldo baten en lasten
-1.200.000
-930.000
-185.000
-130.000
-85.000
Saldo financiële baten en lasten
200.000
150.000
125.000
100.000
75.000
Resultaat regulier
-200.000
0
0
0
0
-800.000
-800.000
-60.000
-30.000
-10.000
-1.000.000
-800.000
-60.000
-30.000
-10.000
Resultaat bestedingen bovenmatig vermogen Resultaat totaal Ontwikkeling reservepositie Algemene reserve
Jaarrekening Bestedingen Bestedingen Bestedingen Bestedingen Bestedingen Bestedingen Saldo 2030 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 6.370.000
47.000
Bestemmingsreserve NPO/ aanpak leerachterstanden
747.000
-480.000
-612.000
-800.000
-60.000
-30.000
-10.000
Bestemmingsreserve Passend Onderwijs
261.000
261.000
Bestemmingsreserve werkdrukmiddelen
344.000
344.000
Bestemmingsreserve aanpak lerarentekort en werkdruk
100.000
-100.000
Bestemmingsreserve (achterstallig) onderhoud
194.000
194.000
-388.000
8.016.000
-339.000
-1.000.000
267.000
0 -800.000
-60.000
-30.000
-10.000
Op basis van de geschetste meerjarige ontwikkeling van de baten en lasten wordt het grootste deel van het vermogen dat op basis van de signaalwaarde van de Inspectie als mogelijk bovenmatig kan worden beschouwd, besteed in deze periode. De bestedingen 2025 die hier opgenomen zijn betreft een prognose. De definitieve cijfers van de jaarrekening 2025 zijn op het moment van het opstellen van deze begroting nog niet beschikbaar. De saldi van de reserves zijn na resultaatbestemming 2024 als volgt samengesteld: Resultaatbestemming 2024
1-1-2024
Algemene reserve
6.658.000
-288.000
6.370.000
Bestemmingsreserve NPO
1.506.000
-759.000
747.000
Bestemmingsreserve Passend Onderwijs
261.000
Bestemmingsreserve werkdrukmiddelen
196.000
Bestemmingsreserve onderhoud Reserve aanpak lerarentekort en werkdruk
Begroting 2026
4.905.000
Bestemming 31-12-2024
261.000 148.000
344.000
194.000
194.000
200.000
-100.000
100.000
8.821.000
-805.000
8.016.000
19
5.777.000
Bijlage rekenkundige uitgangpunten Lasten Personele lasten
Uitgangspunten - Normen modelschool zoals uitgewerkt in Bestuursformatieplan 2025-2026 - Deze normen zijn voor het gehele kalenderjaar van de financiële begroting gehanteerd
Huisvestingslasten
- Meerjarenonderhoudsplan 2026
Afschrijvingen
- Investeringen voorgaande jaren die nog niet geheel afgeschreven zijn - Meerjareninvesteringsplan vervangingen ICT en leerlingensets 2026-2030 - Investeringsplan 2026
Overige instellingslasten
- Normen materiële uitgaven zoals uitgewerkt in schoolbegrotingen 2026 - Deelbegroting gezamenlijke lasten scholen 2026 - Deelbegroting bestuursbureau 2026
Baten Rijksbijdragen
Uitgangspunten - Rekenmodel van de PO-Raad voor het begroten van de rijksbijdragen
Overige overheidsbijdragen Overige baten
- Beschikkingen (van de gemeente) • Huuropbrengsten op basis van overeenkomsten verhuur en medegebruik • Detacheringsopbrengsten op basis van overeenkomsten
Begroting 2026
20
Bijlage kengetallen De Inspectie van het Onderwijs hanteert bij het financieel toezicht op de onderwijsbesturen signaleringswaarden voor financiële kengetallen die als grenswaarden worden gehanteerd. Deze grenswaarden attenderen op mogelijke ontwikkelingen die aandacht vragen. De kengetallen die de inspectie gebruikt zijn: • De liquiditeit geeft aan in hoeverre het schoolbestuur in staat is om op korte termijn aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. • De solvabiliteit geeft de mate aan waarin het schoolbestuur in staat is om op lange termijn aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. • Rentabiliteit is een kengetal dat inzicht geeft in de baten van een organisatie. Het is eigenlijk een kengetal dat refereert naar het rendement dat een (naar winst strevende) onderneming maakt en geeft hier de verhouding weer tussen het resultaat in vergelijking met de totale baten. • Het kengetal weerstandsvermogen wordt door de Inspectie voor het Onderwijs gebruikt als een maatstaf voor de vermogenspositie van het schoolbestuur. De kengetallen van IJmare op basis van de (meerjaren)begroting blijven onder deze grenswaarden, dat wil zeggen dat er geen indicatie dat er sprake is van bijzondere aandachtspunten. In de grafische weergave van deze kengetallen zijn deze grenswaarden gebruikt als norm.
Kengetallen: Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Liquiditeit (norm minimaal 0,75) 2,1 1,9 1,9 1,9 1,9 Rentabiliteit (norm minimaal -10%) -0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% Solvabiliteit 2 (norm minimaal 30%) 62% 60% 59% 59% 59% Weerstandsvermogen (norm 5%)) 23,2% 21,3% 21,6% 21,3% 21,7%
Begroting 2026
21
Bijlage balans in meerjarenperspectief
Balans in meerjarenperspectief (bedragen x € 1.000)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
Vaste activa: Materiele vaste activa
2.795
Financiele vaste activa Totaal vaste activa
2.795
2.795
2.795
2.795
8
8
8
8
8
2.803
2.803
2.803
2.803
2.803
Vlottende activa: Vorderingen
233
233
233
233
233
Liquide middelen
10.350
9.550
9.490
9.460
9.450
Totaal vlottende activa
10.583
9.783
9.723
9.693
9.683
Totaal activa
13.386
12.586
12.526
12.496
12.486
Eigen vermogen
6.677
5.877
5.817
5.787
5.777
Voorzieningen
1.632
1.632
1.632
1.632
1.632
Kortlopende schulden
5.077
5.077
5.077
5.077
5.077
Totaal passiva
13.386
12.586
12.526
12.496
12.486
Begroting 2026
22
Bijlage kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht (bedragen x € 1.000)
2026
2027
2028
2029
2030
Saldo liquide middelen 1-1
11.350
10.350
9.550
9.490
9.460
Saldo baten en lasten totaal
-1.000
-800
-60
-30
-10
535
515
515
506
532
0
0
0
0
0
- Vorderingen
0
0
0
0
0
- Kortlopende schulden
0
0
0
0
0
Kasstroom uit operationele activiteiten
-465
-285
455
476
522
Investeringen
535
515
515
506
532
10.350
9.550
9.490
9.460
9.450
Aanpassingen voor: - Afschrijvingen - Mutaties voorzieningen Veranderingen in werkkapitaal:
Saldo liquide middelen 31-12
Begroting 2026
23
Bijlage risicoanalyse
Separaat bijgevoegd.
Begroting 2026
24