Concept procesvoorstel verzwaard adviesrecht Heemskerk

Proces adviesrecht gemeenteraad Omgevingswet 05-2025 Inleiding Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet verandert de manier waarop regels voor de fysieke leefomgeving worden vastgelegd. De gemeenteraad krijgt daarbij een belangrijke rol in het opstellen van één samenhangend plan voor hun grondgebied. Het omgevingsplan. Op dit moment zijn de oude bestemmingsplannen en andere ruimtelijke regelingen automatisch omgezet naar een tijdelijk omgevingsplan. Dit tijdelijke plan blijft gelden totdat de gemeenteraad een definitief omgevingsplan vaststelt voor het gehele gemeentelijke grondgebied, waarin alle lokale regels voor de fysieke leefomgeving worden opgenomen. Het college van B&W toetst aanvragen voor initiatieven en ruimtelijke ontwikkelingen aan het omgevingsplan en is het bevoegd gezag voor het verlenen van omgevingsvergunningen. Dat geldt ook voor aanvragen die betrekking hebben op plannen die niet passen in het omgevingsplan, de zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (Bopa’s). De wetgever heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gegeven om voor bepaalde gevallen verzwaard adviesrecht aan te wijzen. In 2023 heeft de gemeenteraad van Heemskerk een lijst vastgesteld met gevallen waarvoor zij een verzwaard adviesrecht wil uitoefenen (zie bijlage 1).

Dit betekent dat de raad in deze gevallen niet alleen adviseert of een vergunning moet worden verleend (‘ja’) of geweigerd (‘nee’), maar ook voorwaarden kan stellen waaronder afwijken van het omgevingsplan acceptabel is. Dit advies is bindend voor het college. Met inachtneming van dat advies, dient het college die voorwaarden vervolgens uit te werken in een uiteindelijk besluit op de aanvraag om omgevingsvergunning. Procesvoorstel Een belangrijk doel van de Omgevingswet is om de procedures voor initiatiefnemers sneller en efficiënter te maken. Onder de Omgevingswet geldt als hoofdregel dat voor vrijwel alle omgevingsvergunningen (dus ook de Bopa’s) de reguliere procedure van toepassing is, met een beslistermijn van acht weken plus een eventuele verlenging van zes weken. Indien van toepassing is het verzwaard adviesrecht wettelijk gezien een onderdeel van de beoordeling van de formele aanvraag voor een Bopa. De inbreng van de gemeenteraad en de verwerking hiervan moeten dus binnen de genoemde 14 weken plaatsvinden. Gezien de aanlevertermijnen, de vergadercyclus (inclusief zomerreces) en de volle agenda’s van de raad kan dit uitdagend zijn. Oplossingsrichting: informatiemoment tijdens conceptverzoek voor Bopa’s die zijn aangewezen door de raad In Heemskerk hechten we veel waarde aan de conceptfase.

Bij een conceptverzoek wordt beoordeeld of een initiatief wenselijk, kansrijk en haalbaar is en of het verder kan worden uitgewerkt richting een formele aanvraag voor een omgevingsvergunning. Dit conceptverzoek is in het leven geroepen om initiatiefnemers goed te begeleiden en om de formele aanvragen binnen de korte termijnen van de Omgevingswet te kunnen afhandelen. Om de procedure soepel te laten verlopen, is het belangrijk dat er tijdens het conceptverzoek veel afstemming plaatsvindt tussen betrokken disciplines en partijen. Daarom stellen wij voor de gemeenteraad in deze fase al te informeren als verzwaard advies van toepassing is. De raad wordt

1

dan vroegtijdig op de hoogte gebracht van het initiatief en geïnformeerd dat op een later moment — bij de formele aanvraag — verzwaard advies wordt gevraagd. Dit doen wij via een raadsmemo. Tijdens de formele aanvraagprocedure wordt de aanvraag voor een verzwaard adviesrecht via de commissie aan de raad voorgelegd ter besluitvorming. Wanneer een initiatiefnemer direct een aanvraag voor een omgevingsvergunning indient — zonder voorafgaand conceptverzoek en zonder integraal inhoudelijk advies — gaan we met de initiatiefnemer in gesprek. Tijdens dit gesprek leggen we uit wat de keuze voor een directe formele aanvraag betekent en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn. We bieden de initiatiefnemer de mogelijkheid om de aanvraag alsnog om te zetten in een conceptverzoek. Als de initiatiefnemer dat niet wil, zetten we de procedure voort als formele aanvraag (fase 2). Fase 1. Processtappen tijdens de conceptfase: 1. Ophalen beeld portefeuillehouder over ontwikkeling. 2. Integraal advies opstellen met de uitkomsten van het conceptverzoek. 3. Integraal advies bespreken met portefeuillehouder. 4. Integraal advies terugkoppelen aan initiatiefnemer. 5. Raadsmemo opstellen om de raad te informeren over het initiatief en dat bij de formele aanvraag verzwaard advies volgt. Fase 2. Processtappen tijdens de formele aanvraagprocedure als verzwaard adviesrecht van toepassing is: 1.

Toetsen of de aanvraag overeenkomstig de uitkomsten van het integraal advies is opgesteld. 2. Raadsvoorstel opstellen voor verzwaard advies. 3. Raadsvoorstel bespreken met portefeuillehouder. 4. Besluitvorming door het college over het raadsvoorstel. 5. Agenderen raadsvoorstel commissie RWK. 6. Agenderen raadsvoorstel voor de gemeenteraad. 7. Verzwaard advies van de gemeenteraad. 8. College besluit (mogelijk in mandaat), met inachtneming van het advies, uiteindelijk over aanvraag omgevingsvergunning. Kwaliteitseisen advies van de raad bij besluitvorming • De spelregels uit de Awb (algemene wet bestuursrecht) voor het opstellen en de inhoud van het verzwaard advies zijn van toepassing. De ambtelijke organisatie stelt een raadsvoorstel op in overeenstemming met de eisen uit de Awb. Het voorstel is onderbouwd met een goede motivering waarom er afgeweken kan worden van het omgevingsplan. • Een advies onder bepaalde voorwaarden is mogelijk. • Als de raad wil afwijken van het raadsvoorstel, kan zij dit doen via een amendement. De raad moet zich daarbij bewust zijn dat een afwijkingsbesluit goed gemotiveerd moet zijn en gebaseerd is op een zorgvuldige en consistente afweging, ondersteund door de benodigde onderzoeken.

Verplichte participatie De gemeenteraad stelt participatie verplicht voor onder andere bij de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarop ook het verzwaard adviesrecht recht van de raad van toepassing is. Het gaat om het schriftelijk kunnen aantonen of laten zien dat derden bij de voorbereiding van de plannen zijn betrokken, zo ja op welke wijze en wat de resultaten van die inbreng zijn geweest en wat daarmee is gedaan. Participatie vormt een verplicht onderdeel van de toetsing van de indieningsvereisten bij een aanvraag voor een Bopa die voorkomt op de vastgestelde lijst. Zie bijlage 1.

2

Als gezegd, de wettelijke termijnen voor het behandelen van een aanvraag voor een Bopa zijn kort. We stimuleren dan ook om het participatietraject tijdens de conceptfase geheel te doorlopen. Evaluatie De uitvoering van het proces, de criteria en de resultaten worden in het derde kwartaal van 2026 geëvalueerd. Processtappen voor een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit met Verzwaard Adviesrecht Fase 2: Formele aanvraagprocedure (8 + 6 weken = 14 weken) 1. Week 1-2: Toetsing aanvraag t.o.v. integraal advies. 2. Week 3: Opstellen raadsvoorstel voor verzwaard advies. 3. Week 4: Bespreken raadsvoorstel met portefeuillehouder. 4. Week 5: Besluitvorming college over raadsvoorstel. 5. Week 6-14: Agenderen en bespreken in commissie RWK en gemeenteraad. 6. Week 14: Gemeenteraad geeft verzwaard advies. 7. Week 14: College neemt besluit over de aanvraag.

3

Bijlage 1

4