brief NVVK gemeenteraadsfracties

Van: NVVK, vereniging voor financiële hulpverlening Aan: de leden van de gemeenteraad Ref.nr: 008.2026/RJAR-je

Utrecht, 3 april 2026

Geacht raadslid, Uw installatie is achter de rug, een nieuwe raadsperiode is begonnen. De vereniging voor financiële hulpverlening NVVK feliciteert u met deze nieuwe periode voor u en uw partij. Financiële zorgen, een belangrijk aandachtspunt Van elke 10 huishoudens in uw gemeente heeft één huishouden problematische schulden. Dat weten we uit CBS-cijfers. Problematische schulden (betalingsachterstanden die mensen niet zelfstandig binnen 3 jaar op kunnen lossen) veroorzaken allerlei neveneffecten. Van stress en vaker ziekmelden tot een groter beroep op allerlei vormen van – gemeentelijk gefinancierde – zorg. Gemiddeld kampen mensen hier al jaren mee voor ze hulp vragen. Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verleent uw gemeente hulp aan deze groep, of zij heeft dat (gedeeltelijk) uitbesteed aan onze leden. Onze leden zijn namelijk afdelingen Schuldhulpverlening van gemeenten, en instellingen die door gemeenten ingehuurd worden om bij hen de schuldhulp te verzorgen. U krijgt deze brief dus van de professionals die dagelijks mensen met schulden in de spreekkamer ontmoeten. Daardoor weten we wat inwoners met geldzorgen nodig hebben. ‘Basisdienstverlening schuldhulpverlening’ in elke gemeente Landelijk zet de NVVK zich ervoor in dat elke gemeente een minimaal niveau aan dienstverlening biedt voor inwoners met schulden.

Dit minimale niveau noemen we ‘Basisdienstverlening schuldhulpverlening’. We werken hieraan samen met de VNG, het ministerie van SZW en Divosa (de vereniging van leidinggevenden in het sociaal domein). Basisdienstverlening draagt bij aan de kwaliteit en het effect van de hulp. Wat kunt u doen? U kunt vanuit uw positie als raadslid veel voor deze belangrijke ontwikkeling betekenen, door in de raad en bij uw college aandacht te vragen voor deze elementen uit de basisdienstverlening: 1. Begeleiding en nazorg: hoe is die in uw gemeente geregeld? Om duurzaam financieel gezond te worden is er meer nodig dan alleen een oplossing voor schulden. Het is van belang om uw inwoner goed te begeleiden naar een financieel stabiele toekomst. Beleidsmatig spreken we van begeleiding ‘zo lang als nodig, zo kort als kan’. Hoe daar lokaal invulling aan wordt gegeven verschilt nog sterk. Terwijl de kwaliteit van de begeleiding en nazorg die hulpvragers krijgen, voor een groot deel bepaalt of de hulp duurzaam effect heeft! Goede begeleiding stelt inwoners in staat autonomie te behouden in zijn eigen hulptraject. Als het goed is, is begeleiding geen 'keurslijf dat voor alle inwoners hetzelfde is' maar een persoonlijk plan voor

008.2026/RJAR-je | Blad 2

maximaal rendement. En als het goed is begeleid uw gemeente inwoners ook wanneer ze voor hun schulden een oplossing buiten de gemeente nodig hebben, in de wettelijke Wsnp. We horen van hulpvragers dat het heel belangrijk is dat iemand van de gemeente meegaat naar de rechtbank als daar besloten wordt over toelating tot de Wsnp. Ook tijdens het Wsnp-traject is begeleiding vanuit de gemeente helpend. Wilt u weten wat begeleiding voor effect heeft op uw inwoners? Lees dan deze verhalenbundel, die inzicht geeft in de impact van begeleiding en nazorg op hulpvragers. ◆ Check uw gemeente Vraag uw college hoeveel ruimte er is om inwoners te begeleiden en nazorg te verlenen, 'zo kort als kan' maar ook 'zo lang als nodig'. Hoe geeft uw gemeente hier invulling aan? Heeft de afdeling of organisatie die inwoners met schulden helpt, hier voldoende middelen voor? Is er voldoende mogelijkheid voor een inwoner om zelf regie te voeren over zijn hulpproces?

2. Basisdienstverlening: hoe ver is uw gemeente? Op onze website vindt u uw gemeente terug op een dynamische kaart van Nederland. De kaart (in zesvoud) maakt duidelijk waar uw gemeente staat wat betreft zes specifieke elementen van de Basisdienstverlening. Wanneer uw gemeente ze ingevoerd heeft, ervaren inwoners minder stress vanwege schuldeisers, en de schuldregeling komt sneller tot stand. Uitleg over de elementen vindt u hier. ◆ Check uw gemeente Is uw gemeente blanco op de kaart, of geeft de betreffende kaart aan dat er nog stappen gezet kunnen worden? Vraag uw college wat er nodig is om verder te komen. Ziet u veel positieve vinkjes? Gefeliciteerd, ook dan is het goed aan uw college een toelichting te vragen op het functioneren van deze 'elementen van basisdienstverlening' in de praktijk.

3. Werkt uw gemeente met een convenant voor bewindvoerders? Voor inwoners met financiële problemen is bewind soms de meest passende oplossing. Bewind brengt rust en overzicht, schulden worden geregeld en de bewindvoerder werkt aan financiële zelfredzaamheid. Vaak betaalt de gemeente het bewind. Daarom is een open relatie tussen de gemeente en de lokaal actieve bewindvoerders van groot belang. Daarvoor biedt de NVVK een modelovereenkomst aan, waarin beide partijen allerlei samenwerkingsafspraken maken. ◆ Check uw gemeente Binnenkort publiceren we een kaart van Nederland waaruit duidelijk wordt welke gemeenten samenwerkingsafspraken met bewindvoerders hebben. Werkt uw gemeente nog niet met een convenant met bewindvoerders? Vraag uw college het te regelen, zodat uw gemeente goed op de kaart staat!

4. Is het doelgroepenbeleid van uw gemeente op orde? ‘Basisdienstverlening’ houdt ook in dat elke gemeente een speciaal hulpaanbod voor de verschillende doelgroepen in de schuldhulp heeft. Om gemeenten hierbij te ondersteunen ontwikkelde de NVVK samen

008.2026/RJAR-je | Blad 3

met haar leden werkwijzers met praktische tips om financiële hulp te kunnen bieden aan vijf doelgroepen: ondernemers, (ex)-gedetineerden, interculturele hulpvragers, jongeren en dak- en thuisloze mensen. ◆ Check uw gemeente Ex-gedetineerden kampen vaak met schulden. U kunt hier zien om hoeveel ex-gedetineerden het bij benadering in uw gemeente gaat (cijfers 2019). Een van onze tips is dat de coördinator Nazorg voor exgedetineerde inwoners (die elke gemeente moet hebben) goed contact heeft met de gemeentelijke afdeling schuldhulpverlening. De praktijk leert dat dit contact er niet altijd is. Goed om bij uw college te checken hoe dit in uw gemeente geregeld is.

5. Tot slot: vroeg erbij = sneller opgelost Door vroegsignalering (via verhuurders, energie- en drinkwaterleveranciers en zorgverzekeraars) komen mensen met betaalachterstanden eerder in beeld bij de gemeente. Uw gemeente is verplicht deze vroegsignalen op te volgen. We zien daarin grote verschillen in inzet en impact. Om gemeenten hierin te stimuleren, stelt het rijk tot 2029 jaarlijks 20 miljoen euro extra ter beschikking. Met dit geld kunnen gemeenten hun vroegsignaleringsaanpak verbeteren. ◆ Check uw gemeente Wat gebeurt er in uw gemeente met deze –ongeoormerkte- extra gelden? Worden ze inderdaad besteed aan verbetering van de opvolging van vroegsignalen? Bijvoorbeeld door aan te bellen bij inwoners met betaalachterstanden om ze op die manier hulp aan te bieden? Vraag uw college ernaar!

Hulp nodig? De NVVK staat voor u klaar Uw gemeente kan altijd een beroep doen op de NVVK voor hulp bij het realiseren van bovenstaande zaken. We hebben daarvoor een Serviceteam dat kosteloos kan adviseren en begeleiden. Meer weten over financiële hulpverlening? • We publiceerden een Gids voor Financiële hulpverlening die u in kort bestek informeert over ons werk. • Onze website en onze nieuwsbrief zijn een goede bron van informatie over financiële hulpverlening • U kunt altijd contact leggen met de NVVK als u vragen heeft over de rol van uw gemeente ten opzichte van mensen met financiële zorgen. Dank voor uw aandacht, en sterkte gewenst bij uw belangrijke werk in de gemeenteraad. Met vriendelijke groeten,

Renate Richters, voorzitter NVVK