Bijlage - CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024
Tekst van het document
Onderdeel van de brancheaanpak ondernemers.
Worden van een CO2-neutrale gemeentelijke organisatie. Kleine Praktijken in de Gezondheidszorg (Actielijn 12):
Dit is opgedeeld in vier actielijnen:
•
Onderdeel van de brancheaanpak ondernemers.
Gemeentelijk Vastgoed (Actielijn 8): •
Streven naar CO2-neutraliteit van de gemeentelijke organisatie in
Communicatie en Bewustwording:
2030.
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
26
• • •
Gebruik van uitgevoerde verduurzamingsprojecten als voorbeeld om de doelgroep te inspireren.
De realisatie van warmtenet is geen eenvoudige ingreep, omdat het een
Actieve rol van scholen als verbindende en communicatieve kracht in
toepassing is die impact heeft in de ondergrondse en bovengrondse
de energietransitie.
(openbare) ruimte. Een andere aardgasvrije optie is inzet van (hybride)
Informatiebijeenkomsten en maatwerkaanpak om bewustzijn te
warmtepompen. Voor warmtepompen is meer stroom nodig ten opzichte van
vergroten bij verenigingen en stichtingen.
aardgas of warmtenetten. Door netcongestie en de beperkte extra mogelijkheden voor stroomaansluitingen, mogelijke plaatsing van extra
De aanpak omvat zowel gemeentelijk vastgoed als particuliere initiatieven,
trafo’s en overig toenemende stroomvraag is de inzet van warmtepompen
met een focus op samenwerking, bewustwording, en het bieden van
lang niet overal mogelijk en ook aanpassingen vragen de ruimte.
ondersteuning op maat. Er wordt gestreefd naar concrete stappen, zoals het verminderen van CO2uitstoot en het uitfaseren van lage energielabels in het maatschappelijk vastgoed.
4.4.2.2 Geothermie Geothermie is een van de bronnen in de IJmond omgeving die in Heemskerk ingezet zou kunnen worden -middels een warmtenet- voor verwarming van
4.4.2.1 Warmtenet IJmond
de gebouwde omgeving. In Heemskerk wordt al een aardwarmteput benut
In de IJmond wordt de mogelijkheid van een warmtenet onderzocht door
sinds 2015 door orchideënkwekerij Floricultura. De operationele
Omgevingsdienst IJmond samen met HVC. Een warmtenet is een van de
geothermiebron heeft warmtecapaciteit over die mogelijk ingezet kan
mogelijke alternatieven in het aardgasvrij maken van woonwijken. In de
worden voor de verwarming van woningen in Heemskerk. Dit gaat om
omgeving van de IJmond zijn voldoende bronnen voor een warmtenet op
capaciteit voor een aanzienlijk aantal woningen. Daarnaast is er nog een
hoge- of middentemperatuur. Omdat deze bronnen duurzaam zijn (onder
opsporingsbevoegdheid vanuit HVC voor een tweede geothermiebron. Een
andere aardwarmte), is het een duurzaam alternatief ten opzichte van
geothermiebron kan tussen de 5.000 en 10.000 woningen van warmte
aardgas. Gemiddeld stoten warmtenetten in Nederland 60 procent minder
voorzien.
broeikasgassen uit. Om tot een warmtenet te komen moet er voldoende collectieve- warmtevraag in de gemeente georganiseerd worden. 4.4.1 Duurzame mobiliteit Vanuit de transitie Visie Warmte zijn een aantal wijken in Heemskerk
Mobiliteit in de gemeente Heemskerk verandert. Inwoners en bedrijven
aangewezen waar een warmtenet een reële mogelijkheid is. Met een
schaffen nieuwe types (elektrische) voertuigen aan, zoals fat bikes en
warmtenet wordt de mogelijkheid geboden om woningen aardgasvrij te
elektrische steppen, maar ook elektrische auto’s en logistieke voertuigen.
maken zonder dat daar noodzakelijkerwijs eerst isolatiemaatregelen aan
Daarnaast fietsen ouderen langer door, groeit het inwoneraantal en is
woningen toegepast moeten worden.
afgesproken in het klimaatakkoord dat de uitstoot van verkeer drastisch
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
27
naar beneden moet. Op gebied van mobiliteit speelt Heemskerk hierop in,
tegenover de kosten. Uit interviews met ondernemers uit de IJmond (als
om de vervoersnetwerken kwalitatief goed te houden en verder te
onderdeel van het Interreg 2 Zeeën-project Upcycle Your Waste, 2019-2023)
verbeteren, met duurzaamheid, veiligheid en inclusiviteit als
kwam naar voren dat het ondernemers ontbreekt aan kennis, capaciteit en
randvoorwaarden.
een voldoende economische prikkel om circulaire verduurzaming grootschalig toe te passen.
Voor onderwerpen die in de hele IJmondregio spelen en voor de werkgeversaanpak biedt IJmond Bereikbaar ondersteuning, het regionale
Om ondernemers te ondersteunen bij het maken van circulaire stappen,
samenwerkingsverband voor mobiliteit van Heemskerk, Heemskerk, Velsen
wordt nauw samengewerkt met GreenBiz IJmond. GreenBiz IJmond heeft
en de Omgevingsdienst IJmond. In het kader van de werkgeversaanpak
een werkgroep Circulair, waarin ondernemers vanuit verschillende
biedt IJmond Bereikbaar bedrijven in Heemskerk vanaf ongeveer 50
bedrijventerreinen in de IJmond gezamenlijk circulaire best practices delen.
medewerkers gratis een mobiliteitsscan aan. Bedrijven krijgen daarmee
Gezamenlijk stimuleren zij andere ondernemers om circulaire stappen te
inzicht in het reisgedrag van hun personeel, en werken vervolgens samen
zetten, zowel individueel als in het collectief. In 2024 wordt onderzocht hoe
met IJmond Bereikbaar aan maatregelen die zij kunnen treffen om duurzaam
de grondstoffenhub op bedrijventerrein de Trompet kunnen
reisgedrag te stimuleren.
professionaliseren en uitbreiden. Daarnaast biedt GreenBiz IJmond – bij toekenning van de JTF-subsidie – maatwerkadviezen aan MKB-ondernemers.
Onderwerpen die in de gemeentelijke samenwerking van IJmond Bereikbaar
Deze maatwerkadviezen laten ondernemers zien hoe zij efficiënter en
naar voren komen zijn de OV-diensten, hoofdnetwerken voor auto en fiets
duurzamer met hun grondstoffen om kunnen gaan, wat leidt tot een
(doorfietsroutes) en gezamenlijke representatie en lobby richting hogere
besparing in CO2 -uitstoot en kosten. Ten slotte wordt met GreenBiz IJmond
overheden. Een meerjarige uitvoeringsagenda die in het eerste kwartaal van
en het Nova College een traject gestart om de arbeidsmarkt in de IJmond
2024 wordt vastgesteld, geeft een nieuw impuls met concrete projecten
klaar te stomen voor de transitie naar een circulaire economie.
waar de samenwerking zich op zal richten. Door samen te werken kunnen gemeenten gezamenlijke infrastructuur, 4.4.2 Circulaire economie
faciliteiten en middelen delen, wat de schaalbaarheid en efficiëntie van
In het Rijksbrede programma Nederland Circulair is voor 2030 een
circulaire initiatieven bevordert. Bovendien kunnen regionale
doelwaarde van 50% minder gebruik van primaire grondstoffen gesteld en
samenwerkingsverbanden leiden tot een meer geïntegreerde aanpak van
een volledige circulaire economie in 2050. De ontwikkeling van de
afvalbeheer, grondstoffenhergebruik en innovatieve circulaire oplossingen,
Nederlandse circulaire economie blijft echter achter. Zeker voor veel mkb
waarbij de ecologische voetafdruk wordt verkleind en economische groei
geldt dat het implementeren van circulaire processen nog een onbekende en
wordt gestimuleerd.
onoverzichtelijke stap is, waarvan de voordelen niet direct zichtbaar zijn
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
28
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
29
NR.
Algemene beschrijving
Gewenst(e) resulta(a)t(en)
Uitvoering door
Fase uitvoering
Benodigde partners
Gemeente
Transitievisie wordt
ODIJ, inwoners
Invloedsfeer
Energietransitie en de gebouwde omgeving 1.
Transitievisie Warmte /
Inzichtelijk maken welke wijken of
Wijk Uitvoerings Plan
buurten van het aardgas worden
in 2021 vastgesteld
gemeentelijke
afgekoppeld 2.
Regionaal Energie
Advisering, stimulering en
Programma (REP)
bewustwording woningbezitter
Binnen invloedsfeer
ODIJ
Maatregel is in
Gemeente, inwoners
uitvoering
Binnen gemeentelijke invloedsfeer
3.
Regeling Reductie
Stimuleren van kleine
Energieverbruik
energiebesparingsmaatregelen
ODIJ
Maatregel is in
Gemeente, inwoners
uitvoering
gemeentelijke
Woningen 4.
Duurzaamheidslening
Binnen invloedsfeer
Energie besparen of energie opwekken
Gemeente
Maatregel is in
ODIJ, inwoners
uitvoering
Binnen gemeentelijke invloedsfeer
5.
Warmtenet IJmond
Mogelijkheden onderzoeken
ODIJ
Maatregel is in
Gemeente, HVC,
Binnen
uitvoering
corporaties
gemeentelijke invloedsfeer
Verduurzamen bedrijventerreinen met GreenBiz 6.
Energiepositieve
Bedrijventerreinen zoveel mogelijk
bedrijventerreinen
energiepositief
Vereniging GreenBiz
Maatregel is in
Gemeente, ODIJ,
Binnen
uitvoering
bedrijven
gemeentelijke invloedsfeer
7.
GreenBiz Energy
Opwekken van duurzame stroom
Vereniging GreenBiz
Maatregel in
Gemeente, ODIJ,
Binnen
uitvoering
bedrijven
gemeentelijke invloedsfeer
Verduurzamen maatschappelijk vastgoed 8.
Verduurzamen
Voldoen aan informatieplicht en
maatschappelijk
verduurzamen maatschappelijk
vastgoed
vastgoed
Gemeente
Maatregel in
ODIJ
uitvoering
Binnen gemeentelijke invloedsfeer
Energietransitie Industrie 9.
Cluster
Opstellen van een energiestrategie
Programma
Maatregel in
Noordzeekanaalgebied
voor industrie
Noordzeekanaalgebied
uitvoering
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
Gemeente, ODIJ
Regionaal product
30
Green Deals Zorg 10.
Verduurzamen
Kennis, ervaringen en motivatie op
zorginstellingen
gebied van duurzame bedrijfsvoering
ODIJ
Maatregel in
Zorginstellingen
uitvoering
Binnen gemeentelijke
te delen en te ontsluiten
invloedsfeer
IJmond Bereikbaar 11.
Werkgeversaanpak
Duurzaam woon- werkverkeer
ODIJ
personenmobiliteit
Maatregel in
ODIJ, gemeente,
Binnen
uitvoering
bedrijfsleven
gemeentelijke invloedsfeer
12.
Werkgeversaanpak
Duurzaam goederenvervoer
ODIJ
goederenvervoer
Maatregel in
ODIJ, gemeente,
Binnen
uitvoering
bedrijfsleven
gemeentelijke invloedsfeer
13.
Regionale Mobiliteits-
Ontwikkelen van een integraal en
agenda
afgewogen mobiliteitssysteem
ODIJ
Maatregel (deels) in
Gemeente (IJmond-)
uitvoering
Binnen gemeentelijke invloedsfeer
14.
Eigen organisatie en
Verduurzamen eigen organisatie
duurzame mobiliteit
Gemeente
Maatregel (deels) in
ODIJ (IJmond
Binnen
uitvoering
Bereikbaar)
gemeentelijke invloedsfeer
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
31
5
Thema 3: Klimaat en Groen
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
32
5.1 Inleiding
Met het veranderende klimaat, waarbij er meer regen valt, er sprake is van extremere regenbuien, maar ook van perioden met droogte en hitte, is
Wordt aangevuld
klimaatadaptatie een belangrijk onderwerp. Het veranderende klimaat zorgt ervoor dat inwoners risico lopen op het gebied van veiligheid en gezondheid.
5.2 Doelen en ambities
Dit brengt vragen met zich mee als: hoe houden wij onze voeten droog? Hoe
Verder aanvullen..
wordt omgegaan met hete zomers? Al met al moet er worden aangepast aan de extremere weersomstandigheden.
Pijler Gezond Heemskerk: Een klimaatbestendige leefomgeving waarvoor bij de inrichting van de openbare
Het klimaatadaptatieplan is voortgekomen uit het landelijke Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Hierin is namelijk aangegeven dat alle betrokken partijen een klimaatadaptatieplan moeten maken. Gemeente
ruimte hittestress, verdroging en wateroverlast worden
Heemskerk heeft het klimaatadaptatieplan opgesteld in samenwerking met
tegengegaan. We richten ons daarbij op de inrichting van
gemeente Beverwijk en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
de openbare ruimte en het groen, regenwater,
en heeft een looptijd van 6 jaar.
grondwater, oppervlaktewater en gebruikt water. In het plan heeft gemeente Heemskerk een aantal speerpunten aangewezen, zoals het vasthouden van regenwater, het vergroenen van de wijken en het
5.3 Wet en regelgeving
creëren van ruimte voor water. Om deze speerpunten te realiseren en de gemeente klimaatrobuust te maken zal de gemeente samen moeten gaan
Wordt aangevuld
werken met de inwoners, daarom is dit een ambitie die samen opgepakt moet worden.
5.4 Pijlers in de uitvoering
5.4.2 Water en bodem sturend
5.4.1 Klimaatadaptatie Wordt aangevuld Gemeente Heemskerk heeft in 2021 een Klimaatadaptatieplan opgesteld. In het Klimaatadaptatieplan 2021-2026 is een plan opgesteld om aan een klimaat robuuste omgeving te werken in 2050. In de komende 30 jaar ontstaan er voor de gemeente mogelijkheden om maatregelen te koppelen aan nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente.
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
5.4.3 Natuurinclusief bouwen In de laatste jaren zijn de verschillende soorten van flora en fauna flink achteruit gegaan. Veel (beschermde) dieren zijn afhankelijk van het stedelijk gebied. Oude gebouwen maken plaats voor nieuwe huizen en kantoren die
33
steeds vaker geen mogelijkheid bieden voor verblijfplaatsen van deze dieren. Ook worden er steeds meer woningen verduurzaamd door middel
5.4.4 Circulair bouwen
van bijvoorbeeld spouwmuurisolatie waardoor bestaande verblijfplaatsen verdwijnen. Natuurinclusief bouwen helpt hier mogelijk bij. Er wordt bewust ruimte voor soorten en -diversiteit gemaakt in, aan of op gebouwen of er rondom. Door middel van onder andere groene daken en gevels, inbouw nestkasten en het aanbieden van schuilgelegenheden voor soorten. Ook is toepassing van natuurinclusief bouwen in openbare ruimtes mogelijk. Bijvoorbeeld door het realiseren van natuurvriendelijke oevers, bijenlinten en het plaatsen van
Wordt aangevuld 5.4.5 Natuur- en Milieu Educatie Natuur en milieueducatie Natuur- en Milieu Educatie (NME) heeft als doel om mensen kennis bij te brengen over natuur, milieu en duurzaamheid. Uitgangspunt is om mensen bewust te maken van hun eigen fysieke leefomgeving en ook mensen intrinsiek te motiveren om een duurzame
meer inheemse planten.
samenleving te realiseren. Een belangrijke doelgroep voor deze
Door natuurinclusief bouwen mee te nemen in de plannen en ontwerpen is
gelegd voor een positieve houding ten opzichte van natuur, milieu en
het mogelijk om het stedelijk gebied niet alleen aantrekkelijker te maken voor soorten en de biodiversiteit te verhogen, maar wordt er ook een prettige leefomgeving voor burgers gecreëerd. Op deze manier verbetert de luchtkwaliteit, hittebestendigheid, waterbergingscapaciteit, betere gezondheid van inwoners. Pesten/plagen door de eikenprocessierups
bewustwording zijn basisschoolleerlingen. Op jonge leeftijd wordt de basis duurzaamheid. De natuurbeleving staat hierbij voorop. In opdracht van de gemeente Heemskerk voert NME Heemskerk jaarlijks verschillende projecten uit en biedt een vast lesaanbod aan basisscholen aan. Dit lesaanbod bestaat uit natuurexcursies, gastlessen, lesprogramma’s op kinderboerderijen De Baak en Dierendorp en de uitleen van leskisten. Maandelijks organiseert
verminderd.
NME Heemskerk activiteiten waarbij natuurbeleving centraal staat. De
In 2019 heeft de gemeente Heemskerk het Groenbeleidsplan gepubliceerd.
4 t/m 12 jaar. De thema’s zijn zeer uiteenlopend, maar altijd gerelateerd
Hierin is de visie ’’ Bij nieuwbouw, renovatie, projectontwikkeling of planvorming wordt aandacht gegeven aan het uitgangspunt natuurinclusief bouwen.’’ aangegeven. Er loopt ook een pilot, waarbij Omgevingsdienst IJmond de gemeente helpt deze visie waar te maken door te adviseren op verschillende plannen omtrent natuurinclusief bouwen. Ook heeft gemeente Heemskerk de ambitie om een beleidsplan Natuurinclusief bouwen te
doelgroep voor deze maandelijkse activiteiten zijn kinderen in de leeftijd van aan natuur of milieu. De locaties waar deze activiteiten onder andere worden georganiseerd worden zijn kinderboerderij Dierendorp en bezoekerscentrum het Koetshuijs bij Kasteel Assumburg. Toegang en deelname aan de activiteiten zijn gratis. Andere bekende activiteiten zijn de boomfeestdag en de activiteiten rondom de nacht van de nacht en excursies en lezingen voor volwassenen.
realiseren.
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
34
NR.
Algemene beschrijving
Gewenst(e) resulta(a)t(en)
Uitvoering door
Fase uitvoering
1.
Klimaatadaptatie
Klimaatadaptatieplan
Gemeente
Maatregel in voorbereiding
Natuur- en Milieueducatie 2.
NME
Kennis op het gebied van natuur, milieu en duurzaamheid overdragen
ODIJ
Maatregel in uitvoering
Benodigde partners ter consultatie, medewerking en/of samenwerking
Invloedsfeer
Klimaatadaptatie
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
Binnen gemeentelijke invloedsfeer
Gemeente, scholen
Binnen gemeentelijke invloedsfeer
35
6
Bijlagen
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
36
6.1 Evaluatie Project
Klimaattafel
1
Verduurzamen
Gebouwde
gemeentelijke
omgeving
Beoogde resultaten -
organisatie
Actoren
Behaalde resultaten
Doel 2024-2028
Duurzame meerjarige
Gemeente
DMOP’s van het kernvastgoed (gemeente
DMOP’s in uitvoering. Aanzienlijke
onderhoudsprogramma’s (DMOP’s)
Heemskerk/
is eigenaar en betaalt de energierekening)
uitbreiding van de productiecapaciteit
opstellen voor het strategisch vastgoed
ODIJ
loopt, eveneens routekaart 2030. Op
aan zonnepanelen op het dak van het
-
Uitvoeren DMOP’s
gebouwen zijn zonnepanelen geplaatst.
gemeentehuis.
-
Plaatsen PV op andere gemeentelijke
Het WKO-onderzoek is afgerond en
Vernieuwde regelsoftware van de WKO is
gebouwen (in vervolg op gemeentehuis
fysieke aanpassingen zijn uitgevoerd.
in werking.
en werf)
Software wordt opnieuw geschreven.
In 2026 wordt de CV installatie van het
-
Gebouwen aansluiten op warmtenet
Een groot zonnepanelensysteem wordt in
gemeentehuis vervangen door
-
Routekaart naar 2030 opstellen
2023 op het dak van het gemeentehuis
warmtepompen.
-
Onderzoek WKO-installatie gemeentehuis
geplaatst en Led verlichting wordt
Led verlichting in het gemeentehuis
toegepast in het gebouw.
afgerond in 2024.
Voor het personeel is een mobiliteitsscan
Kansrijke maatregelen uit de
uitgevoerd.
mobiliteitsscan uitvoeren. Samen met inwoners aandelen nemen in de te reviseren/nieuwe windmolen Trompet in 2025.
2
Afronding
Gebouwde
implementatie
Omgeving
duurzame openbare
-
verlichting
Vervangingsprogramma LED en dim
Gemeente
De versnelling van de toepassing van LED
Voortzetten versnelling LED en
programma opstellen en uitvoeren
Heemskerk/
is in gaan gezet met extra middelen. Rond
mogelijkheden uitbreiden dimmen/uit
OV-lichtpunten uitdoen (waar mogelijk
ODIJ
2030 zijn alle lichtpunten voorzien van
doen verlichting onderzoeken.
mede in relatie tot het te formuleren
LED.
donkertebeleid) 3
Verduurzamen
Mobiliteit
-
Monitoring implementeren
-
Deelname gemeente aan IJmond
Gemeente
Gemeente Heemskerk heeft de deelname
Gemeente Heemskerk heeft ervoor
gemeentelijk
bereikbaar continueren waaronder
Heemskerk
aan IJmond Bereikbaar gecontinueerd.
gekozen om de inleg in het
organisatie
stimuleren (elektrische) fiets woon-werk
ODIJmond beheert namens de drie
mobiliteitsfonds (tijdelijk) stop te zetten.
en werk-werkverkeer
IJmond gemeenten het mobiliteitsfonds,
Om de gemeentelijke samenwerking, het
Auto’s op benzine vervangen door
faciliteert een IJmondiale samenwerking
platform en de werkgeversaanpak voor
elektrische auto’s en diesel
tussen de gemeenten en organiseert het
de komende periode te borgen is het van
motorvoertuigen overstappen op GTL
platform IJmond Bereikbaar
belang om een ‘doorstart’ van het
(samenwerking gemeente en
mobiliteitsfonds te onderzoeken. Daarom
-
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
37
bedrijfsleven). Daarnaast voert ODIJmond
wordt in 2023 een nieuwe werkagenda
een werkgeversaanpak uit waarbij
mobiliteit voor de drie IJmond
werkgevers in de regio geholpen worden
gemeenten opgesteld. Hierin worden
om hun mobiliteit te verduurzamen.
(onderzoeken naar) regionale infrastructurele projecten en duurzame mobiliteit beschreven.
4
Verduurzaming
Industrie
-
bedrijven -
Informatieplicht Verruimde Reikwijdte
ODIJ
Er zijn bij ODIJ geen procentuele gegevens
Inzet toezicht op de bedrijven die nog
(1,5% besparing p/jr)
beschikbaar over de behaalde
geen rapportage hebben ingediend.
Uitvoering Energy Efficiency Directive
besparingen per jaar, gezien dit niet altijd
De rapportage wordt meegenomen bij
de situatie duidelijk representeert. Aan
energiecontroles. Het niet correct
het eind van 2023 moeten alle
invullen van de rapportage is geen
energierelevante bedrijven opnieuw een
onderdeel van de controle – in de
rapportage informatieplicht indienen.
regeling staat dat de rapportage
Hier zet ODIJ vol op in voor 2023 – om
ingediend moet worden maar niet dat
zoveel mogelijk rapportages binnen te
deze naar eer en geweten moet zijn
krijgen – de rapportages moeten uiterlijk
ingevuld.
1 december 2023 ingediend zijn.
Energiecontroles worden op basis van de
Voor de uitvoering van EED is RVO het
planning van het
bevoegde gezag.
Energiebesparingsakkoord (2022-2025) en de SpUk THE (2022-2026) uitgevoerd.
-
-
-
Opschalen GreenBiz bedrijventerrein
ODIJ
Het opschalen van GreenBiz op de
Meerjarenprogramma GreenBiz loopt tot
Trompet en Houtwegen middels een
bedrijventerreinen middels een Green
2024. Daarna gaan we samen met de
Green Deal met de bedrijven
Deal is gerealiseerd.
ondernemers een nieuw
CO2 reductie 10% per jaar met als doel
Er zijn vele energiescans uitgevoerd en
meerjarenprogramma opstellen. Het
energiepositieve bedrijventerreinen
ODIJ heeft hierbij een overzicht van de
accent ligt in Heemskerk op het
Door o.a. stimuleren zonnepanelen
resultaten.
realiseren van de Routekaart naar C02
bedrijven-stimuleren LED
Voor de verduurzaming van de
neutraal met bijzondere aandacht op het
bedrijven(terreinen)/ isolatiemaatregelen
bedrijventerrein is onderzocht in een
oplossen van de netwerkcongestie.
/ zonnepanelen
Routekaart Energietransitie welk
Hiervoor worden JTF subsidies
Onderzoek naar inzet van waterstof als
energievraag / aanbod nodig is in
aangevraagd.
medium voor transport en opslag
2030/2050 voor een energieneutraal bedrijventerrein op de Houtwegen en de Trompet. Om de mismatch voor een deel
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
38
op dagelijkse basis te kunnen opvangen kan een opslag van waterstof een oplossing zijn, net als een batterij. Daarnaast heeft de gemeente Heemskerk het Convenant Waterstof voor zwaar transport ondertekend ter stimulering van het gebruik van waterstof. De transportsector overweegt een subsidieaanvraag hiervoor te doen vanuit het Just Transition Fund IJmond. 5
Verduurzaming
Landbouw
Landbouw
-
Onderzoek aansluiten Warmtenet IJmond
-
Zonnepanelen op agrarische
ODIJ
SDE is aangevraagd voor zonnepanelen in
Actieprogramma is gereed.
het tuindersgebied.
gebouwen/bouwvlak, 6
-
Stimuleren saneren asbest daken
-
Het ontwerpen en vaststellen van de
Gemeente
TVW gerealiseerd. WUP’s zijn niet verder
Doel is om in 2024 een WUP op te gaan
transitievisie warmte, incl.
Heemskerk/
uitgewerkt i.v.m. een motie van de
stellen in Heemskerk. Er is inmiddels geld
Wijkuitvoerings-
wijkuitvoeringsplannen en
ODIJ
gemeenteraad.
én de wethouder heeft aangewezen met
plannen
participatietrajecten
Transitievisie
Gebouwde
Warmte
Omgeving
welk gebied hij aan de slag wil, we starten in het tuindersgebied. Dat wijkt af van eerdere plannen. Naast de bestaande ambities voor het centrum.
7
Regionale Energie
Elektriciteit
-
Strategie
Het vaststellen van de Regionale Energie
Gemeente
RES 1.0 is vastgesteld. 2023 is het jaar van
Het doel is om in juli 2024 de RES 2.0 vast
Strategie o.b.v. de beschikbare ruimte en
Heemskerk
de uitvoering, waarbij de focus ligt op:
te stellen. Heemskerk gaat in de periode
1. Continue monitoring
2024-2026 inzetten om uitvoering te
2. Op- en vaststellen beleidskader
geven aan de ambities uit de RES 2.0.
financiële participatie
Verwachting is dat de RES-regio Noord-
3. Herijking RES 2.0 in 2024
Holland Zuid in 2026 een RES 3.0 op- en
bronnen
vaststelt. 8
Maatregelen-fonds
Gebouwde
/Revolverend fonds
Omgeving
-
Motie Duurzame opwekking en opslag 9 11 2017
-
ODIJ
Motie is ingevuld. DL loopt
Voortzetting DL, daarvoor nieuwe verordening
Ondersteunen collectieve initiatieven in de wijk
-
Voorstel naar college ter uitvoering
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
39
9
Verduurzaming
Gebouwde
maatschappelijk
Omgeving
vastgoed
-
Instellen revolverend fonds
-
CO2 reductie scholen en
Gemeente
Voor de Green Deal Zorg hebben alle
Dit jaar (2023) gaat ODIJ van alle
sportverenigingen
Heemskerk/
instellingen in ons werkgebied de
instellingen ten minste 1 locatie
zonnepanelen op ‘maatschappelijke’
ODIJ
-
landelijke Green Deal ondertekend. Bijna
bezoeken om te controleren op de
daken
alle instellingen in ons werkgebied
uitvoering energiebesparende
-
Green deal Zorg
hebben de regionale Green Deal ook
maatregelen. Dit om een goed beeld te
-
Schooldakrevolutie
ondertekend. Dit betekend dat
krijgen hoe de branche ervoor staat, wat
verduurzaming vanuit het bestuur de
de meerwaarde is van een green deal en
aandacht krijgt en dat er middelen etc.
wat de meerwaarde is van het aan de
worden gereserveerd voor het uitvoeren
green deal gekoppelde certificaat is.
van maatregelen. 10
Regionale
Gebouwde
Energiebesparing
Omgeving
Programma
-
Stimuleren actieve groepen inwoners,
Vanuit het Regionaal Energiebesparing
Doel is 772 eigenaar-inwoners helpen bij
creëer ambassadeurs voor
ODIJ
Programma (REP) hebben we t/m 2022
het nemen van
energiebesparing, training warmtecamera
het gemeentelijk energieloket verzorgd. In
duurzaamheidsmaatregelen in hun
voor uitvoeren metingen in de buurt,
het laatste jaar t/m Q3 zijn in ieder geval
woningen.
wijkaanpak
de volgende resultaten behaald: 151 persoonlijke en 1.766 digitale adviezen, waarbij de meeste adviezen gegeven zijn over zonnepanelen. Ook isolatievraagstukken en vragen over warmtepompen waren in trek. Het energieloket is door 57 inwoners beoordeeld d.m.v. een enquête. De tevredenheidsscore was 7,6. Er zijn meerdere collectieve inkoopacties gehouden. Begin 2022 is de laatste gezamenlijke inkoopactie zonnepanelen gehouden incl. een inwonersbijeenkomst. Dit heeft geresulteerd in 95 adviezen en ongeveer 68 plaatsingen van zonnepaneelinstallaties. Bij 500 woningen is een warmtescan uitgevoerd. 6 inwoners zijn via het pilotproject Groen Thuis zijn
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
40
begeleid bij het advies, de planning, offertebeoordeling t/m oplevering naar aardgasvrij(-klaar). Dit jaar zijn we onder leiding van TNO een onderzoek gestart hoe we het conversiepercentage tijdens de klantreis naar verduurzamen kunnen vergroten, VeRenO genaamd (Versnelling Renovatie Opgave). We gebruiken de wijkaanpak voor deze studie. Het onderzoek is in 2022 gestart, maar loopt door in 2023. De ODIJ heeft ook meegedacht aan een opvolgend provinciaal programma. Tussen februari en eind juni 2023 kan Heemskerk weer een subsidie aanvragen voor 2023 - 2026. 11
Duurzaam Bouwloket
Gebouwde
-
Omgeving
Informatieloket voor inwoners over
ODIJ
energie en verduurzaming
Toegelicht onder Regionale
In de periode vanaf 2023 neemt
Energiebesparing Programma
Heemskerk de overeenkomst met het Duurzaam Bouwloket voor haar rekening. Dit betekent dat de gemeente zelf contact heeft met het Duurzaam Bouwloket. Voor 2028 is dit nog niet geregeld.
12
Energie coöperatie
Gebouwde Omgeving
-
Ondersteunen en faciliteren in het
ODIJ
EcoHeemskerk , de energie coöperatie
oprichten van een lokale energie
voor Heemskerk is opgericht in 2019.
coöperatie
ODIJmond heeft dit burgerinitiatief vanaf het begin ondersteund. De energie coöperatie Eco Heemskerk is ondertussen opgericht en uitgegroeid tot een volwaardige coöperatie. De oprichting is aangezwengeld door de ODIJ. Ook hebben we geholpen bij de oprichting. Verschillende projecten zijn al uitgevoerd i.s.m. de coöperatie, zoals de
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
41
RRE, RREW, Energie Armoede en bemensing van de mobiele showroom. Verslag Algemene LedenVergadering EcoHeemskerk 13
Warmtenet IJmond
Energie
-
2.000 woningen aangesloten op regionaal
ODIJ
warmtenet -
Het gesprek over de ontwikkeling
Het gesprek over de ontwikkeling van een
warmtenetten is na de TVW stilgevallen.
warmtenet is in Q2 2023 weer opgestart.
koppeling industrie op stoomnet Tata
We gaan voor het opstellen van een businesscase en het uitwerken van een plan. Ook de ontwikkeling van geothermie in dit gebied wordt daar aan gekoppeld.
14
Warmte Koude MRA
Gebouwde
-
Omgeving
Deelname aan warmte – koude vanuit de
ODIJ
MRA
MRA warmte koude is Servicepunt
Deel blijven nemen i.v.m.
Duurzame Energie geworden. We nemen
kennisontwikkeling.
nog steeds deel. 15
Klimaat-
Klimaat-
adaptatieplan
adaptatie
-
verkennen kansen en mogelijkheden
Gemeente
In het kader van de herinrichting van de
Bij de laatste ontwikkelingen van de
(verdere) vergroening bedrijventerreinen
Heemskerk
Houtwegen is rekening gehouden met de
Trompet is nadrukkelijk de kans in beeld
en rol van agrariërs bij beheer van water
wensen vanuit groen en klimaatadaptatie.
om het groen en blauw in het gebied te
en groen.
Het gebied is klimaatrobuuster gemaakt
versterken. Dit geldt met name voor het
door de aanleg van waterbergende
gebied ter hoogte van de leidingenstrook.
wegen.
Met de agrariërs wordt verder nagedacht
De afgelopen jaren is het gesprek met de
om de waterberging in het gebied te
tuinders over water geïntensiveerd. Door
vergroten. Daarbij kan gedacht worden
de aanleg van de Watertuinen is er meer
aan het groen/blauw inrichten van de
waterberging nabij het gebied gecreëerd.
oevers.
Daarnaast wordt door samenwerkende partijen gezocht naar een tweede locatie voor een waterberging. 16
Natuur- en Milieu
Gebouwde
educatie
Omgeving
-
Uitvoeren jaarlijks programma
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
ODIJ
Vergroten kennis op gebied van natuur,
Vergroten kennis op gebied van natuur,
milieu en duurzaamheid d.m.v. het
milieu en duurzaamheid d.m.v. het
aanbieden van lessen, lesmaterialen,
aanbieden van lessen, lesmaterialen,
excursies en woensdagmiddagactiviteiten
excursies, lezingen en
volgens het vastgestelde
woensdagmiddagactiviteiten volgens het
werkprogramma. De activiteiten worden
vastgestelde werkprogramma. De
42
17
Circulaire Economie
Industrie
-
ondersteuning GreenBiz bij verdere
ODIJ
uitwerking afvalmanagementinitiatieven
aangeboden aan alle scholen en inwoners
activiteiten worden aangeboden aan alle
van de gemeente. De naamsbekendheid is
scholen en inwoners van de gemeente.
de afgelopen jaren vergroot evenals het
Per jaar wordt er een werkprogramma
aantal bezoekers. Jaarlijks wordt er een
opgesteld met daarin een nieuw
NME-jaarverslag geschreven en
geactualiseerd programma voor het
voorgelegd aan de betreffende
komende jaar. Wethouders krijgen dit
wethouders.
bijtijds toegestuurd.
GreenBiz heeft deelgenomen aan een
Vanuit circulaire visie concrete projecten
Europees project van maart 2020 tot en
uitwerken. De impact en grootte hangt af
met maart 2023. Op de Trompet is een
van wat GreenBiz aan capaciteit
reststoffenhub gerealiseerd. Ook zijn er
beschikbaar heeft. Verder ontwikkelen
maatwerkadviezen uitgevoerd bij
reststoffenhub.
Heemskerkse bedrijven. Op upcycleYourWaste.com staan alle resultaten. 18
Circulair Inkopen
Industrie
-
Opstellen plan van aanpak duurzaam
Gemeente
Er wordt al veel circulair ingekocht. Vooral
Opstellen van een plan van aanpak
inkopen inclusief circulaire economie
Heemskerk
in het fysiek domein, waar ook de meeste
waarin we onder andere de
De gemeente heeft in 2018 de
winst te behalen valt op het gebied van
meetmethode bepalen.
intentieverklaring Circulair inkopen van de
circulaire inkoop. Dit wordt echter nog
Starten met nulmeting
Metropool regio Amsterdam
niet gemeten en vastgelegd.
Per jaar monitoren of we nog op schema
ondertekend. In 2025 dient 50% van de
zitten m.b.t. te gestelde doelen.
inkopen aan de criteria voor circulair inkopen te worden voldaan. 19
Aanscherping
Gemeente Heemskerk heeft in januari
Doel SLA: in 2030 (landelijk) minimaal
Luchtkwaliteits-
Lucht
-
Aangescherpte regionale Visie Luchtkwaliteit 2050 WHO norm besluit
2020 het Schone Lucht Akkoord (SLA)
50% gezondheidswinst door verbetering
beleid
motie
ondertekend.
van de luchtkwaliteit waarbij wordt
De raden van de drie IJmondgemeenten
toegewerkt naar de WHO advieswaarden
(waaronder Heemskerk) hebben in
(2005) voor fijn stof en stikstofdioxide.
december 2021 het Programma
Doel programma IJmond: het uitvoeren
Gezondheid & Luchtkwaliteit IJmond
van concrete maatregelen om een
vastgesteld. Evaluatie van de visie
gezonde(re) leefomgeving te bereiken en
Luchtkwaliteit (2017-2021) is hierin
toe te werken naar het behalen van de
opgenomen.
nieuwe (2021) WHO-advieswaarden voor
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
ODIJ
43
fijn stof en stikstofdioxide in 2030. In het programma zijn maatregelen opgenomen waar de IJmondgemeenten zelf (of via ODIJ) direct invloed op hebben (maatregelen op het gebied van Industrie, Leefomgeving, Mobiliteit en Scheepvaart). 20
Continuering
Lucht
-
Meetnet IJmond
conform huidige regionaal Meetnet
ODIJ
luchtkwaliteit
Het luchtmeetnet IJmond bestaat al
Doel regionaal Meetnet (IJmond, als
tientallen jaren. Door de jaren heen zijn er
aanvulling op het landelijke meetnet):
enkele wijzigingen in de locaties, het
provincie Noord-Holland en de IJmond
eigendom en in de gemeten
gemeenten dragen bij aan de nationale
componenten geweest. Jaarlijks worden
monitorings-verplichting met het jaarlijks
de metingen gerapporteerd door de GGD
verplicht aanleveren van informatie over
Amsterdam en (via ODIJ) bestuurlijk
uitstoot in de regio. Bovendien worden
geagendeerd. Begin 2023 wordt, onder
een aantal stoffen gemeten waarvoor
regie van provincie Noord-Holland, het
geen landelijke meetplicht meer bestaat,
meetnet geëvalueerd. OD IJmond heeft,
maar die regionaal wel van belang zijn
in samenspraak met de 3
vanwege de aard van het gebied.
IJmondgemeenten, vooruitlopend hierop een overzicht van het huidige meetnet en advies opgesteld. 21
Regionaal Platform LNG
Lucht
-
stimulering van LNG voor het vrachtverkeer en scheepvaart
ODIJ
Het Nationaal Platform LNG is gestopt. LNG als overgangsbrandstof naar CO2 neutrale brandstof , wordt niet meer zinnig geacht. Ook is vanwege de flink gestegen gasprijzen LNG veel duurder geworden. Wel wordt als schone brandstof Waterstof nu gestimuleerd door deel te nemen aan het Convenant Waterstof Zwaar wegverkeer van de provincie Noord-Holland. En wordt het bunkeren van schepen op waterstof gefaciliteerd in Velsen en Heemskerk.
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
44
22
IJmond Bereikbaar
Mobiliteit
-
extra fietsmaatregelen
-
ODIJ
Via de werkgeversaanpak heeft IJmond
Doelstelling voor de periode 2024-2028 is
duurzaam mobiliteitsmanagement bij
Bereikbaar de laatste jaren
om een impuls te geven aan de
bedrijven en eigen gemeentelijke
mobiliteitsscans uitgevoerd, fietsen,
werkgeversaanpak. Dit is ook nodig in het
organisatie
samenrijden, spitsmijden en flexibel
kader van het klimaatakkoord, waarin
werken gestimuleerd.
scherpe doelstellingen voor CO2 reductie
Acties zijn uitgevoerd bij de grotere
zijn opgenomen. Om deze impuls te
werkgevers in Heemskerk, zo ook bij de
kunnen geven is het van belang om
eigen gemeentelijke organisatie waar eind
voldoende uitvoeringscapaciteit te
2022 een mobiliteitsscan is gedaan.
borgen.
Verder is de IJmondiale fietscommunity gegroeid naar ruim 2500 fietsers met meer dan 80.000 jaarlijkse spitsmijdingen en 205 ton CO2 reductie per jaar. De samenrij-community is gegroeid naar 1100 dagelijkse deelnemers. Hiermee realiseren we 3000 spitsmijdingen per jaar en jaarlijks een CO2 reductie van 66 ton per jaar 23
Monitoring
Klimaat-
-
Monitoring per onderdeel implementeren
ODIJ
akkoord
Klimaatmonitor heeft gegevens tot en met 3 jaar geleden en geeft nog geen inzicht in behaalde resultaten voor dit milieubeleidsplan
24
Proef robuust en intelligent electriciteits-netwerk
Energie
-
Proefproject in buurt of wijk
Gemeente
Vanwege de dreigende netcongestie is
-
Evaluatie proef verder verwerken in
Heemskerk
elektrificatie van de warmtevraag in een
verdere elektrificatie
woonwijk niet meer goede oplossing. Wel wordt nu als voor Houtwegen onderzocht of een intelligent netwerk een oplossing kan zijn voor de netcongestie.
RREW
De RREW is ook als succes afgerond, mede door een goede samenwerking met Eco Heemskerk, Klimaatroute, Duurzaam Bouwloket en meerdere webshops. We zijn in dit project o.a. fysiek langs de
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
45
deuren gegaan om advies te geven en duurzame maatregelen, zoals radiatorfolie en LED-verlichting achter te laten. Dit heeft geresulteerd in 2882 adviezen en/of duurzame maatregelen bij woningeigenaren of huurders. 58% hiervan is richting huurders gegaan. Er is meer aandacht en geld richting huurders gegaan, mede omdat deze doelgroep vaker te maken heeft met energiearmoede.
6.3 Tabel voor projecten, planning en financiering 6.2 Participatie Wordt aangevuld
Project
Beoogde resultaten
Uitvoering door:
Benodigde partners ter consulatie/medewerking/uitvoering
Begroting:
NME
Uitgevoerd jaarlijks NMEprogramma Heemskerk
ODIJ
leerkrachten van scholen, inwoners (ook kinderen) van Heemskerk
Volgens reguliere begroting
CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
46
Omgevingsdienst IJmond Postbus 325 1940 AH Beverwijk 0251–263 863 info@odijmond.nl www.odijmond.nl 31 januari 2024 | versie 1.0 Beeld: [naam fotograaf, Stockbureau (indien van toepassing] CONCEPT Programma Milieu en Leefomgeving 2024-2027Gemeente Heemskerk
47