Bijlage 3. Addendum U&H-strategie 2026-2027
Tekst van het document
Addendum U&H strategie 2024-2027 (Artikel 18.19 van de Omgevingswet in samenhang met artikelen 13.5 en 13.6 van het Omgevingsbesluit, Wet kinderopvang en de Alcoholwet) Februari 2026
Geregistreerd onder nummer D/2025/761004
1
Beleidsevaluatie
1.1 Terugblik afgelopen periode Op 19 december 2023 hebben we de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH gemeente Heemskerk 2024-2027 vastgesteld. (Hierna U&H-strategie). We zijn voortvarend aan de slag gegaan met de uitvoering hiervan. De U&H-strategie hing nauw samen met de invoering van de Omgevingswet. Deze wet was een van de grootste wetgevingsoperaties die Nederland kende. Meer dan twintig bestaande wetten en honderden regelingen werden samengevoegd tot één geïntegreerd stelsel. Dit betekende een ingrijpende verandering voor overheden, bedrijven en inwoners in de manier waarop ruimtelijke plannen en vergunningen werden voorbereid en uitgevoerd. De invoering van de Omgevingswet vormde voor ons als gemeente een grote uitdaging. Ook voor ons was het in de beginfase zoeken naar de juiste werkwijze en interpretatie van de nieuwe regels. Veel processen en systemen moesten worden aangepast, terwijl tegelijkertijd duidelijk moest worden hoe de samenwerking met partners en initiatiefnemers in de praktijk zou verlopen. Deze periode vroeg om flexibiliteit, leervermogen en een nauwe afstemming tussen de betrokken teams. De U&H-strategie vormde in deze periode de basis voor onze uitvoering van VTH-taken en hielp bij het structureren van processen, het afstemmen van interne taken en het borgen van kwaliteit.
Jaarlijks hebben we deze strategie geëvalueerd en een nieuw uitvoeringsprogramma opgesteld. Lange tijd voorzag de U&H-strategie in onze ambities en sloot deze goed aan op de praktijk. Naarmate de tijd vorderde bracht de Omgevingswet nieuwe inzichten en veranderde omstandigheden met zich mee. Een goed voorbeeld hiervan waren de nieuwe kwaliteitscriteria die voortvloeiden uit het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH. Deze criteria golden vanaf 1 januari 2025 en vroegen om een nieuwe nulmeting, waarmee we opnieuw inzicht kregen in de kwaliteit van onze uitvoering en handhaving. Uit deze nulmeting kwamen diverse aanbevelingen voort om de kwaliteit van onze uitvoering en handhaving verder te verbeteren en te laten voldoen aan de Kwaliteitscriteria 3.0. De resultaten vormden de basis voor het adviesrapport van MasterMeester, waarin concrete verbeterpunten werden geformuleerd. Dit addendum voegt een aantal zaken toe aan de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH gemeente Heemskerk 2024–2027. Bij dit addendum ligt de focus uitsluitend op het doorvoeren van de aanbevelingen uit de Adviesrapportage Kwaliteitscriteria 3.0. Er is geen nieuwe omgevingsanalyse uitgevoerd en er zijn geen nieuwe doelstellingen geformuleerd; dit zal plaatsvinden bij de geplande herziening van de U&H-strategie in 2027/2028.
1.2 Advies MasterMeester Op 4 september 2025 heeft MasterMeester de Adviesrapportage kwaliteitscriteria 3.0 opgeleverd. Centrale vraag in dit rapport was in hoeverre de gemeente Heemskerk voldeed aan de minimale eisen van de Kwaliteitscriteria 3.0 (KC 3.0) en welke verbeterpunten nodig waren om de kwaliteit van de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht te waarborgen en te versterken. Uit het rapport bleek dat de gemeente Heemskerk gedeeltelijk voldeed aan de KC 3.0. Er werden verbeterpunten vastgesteld op het gebied van deskundigheid, procesinrichting en competentieontwikkeling.
De belangrijkste aanbevelingen van MasterMeester waren: 3
4
Kritieke massa: het vaststellen van een nieuwe verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht, het opstellen van een motiveringstekst voor niet-gehaalde criteria en het implementeren van een jaarlijkse leveranciersborging. Procescriteria: het vaststellen van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO), de invoering van een benchmarkingsysteem en het organiseren van periodieke evaluaties met externe partners. Competenties: het bespreken van competenties met betrokken medewerkers en het maken van afspraken over verdere ontwikkeling.
2
Addendum U&H strategie.
Naar aanleiding van de bevindingen en aanbevelingen uit het adviesrapport voegen we een addendum toe aan de U&H-strategie 2024–2027. Dit addendum is erop gericht om uitvoering te geven aan de verbeterpunten uit het rapport en om de kwaliteit van uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht verder te versterken. Bij deze wijziging ligt de focus uitsluitend op het doorvoeren van de aanbevelingen uit het adviesrapport. Er is geen nieuwe omgevingsanalyse uitgevoerd en er zijn geen nieuwe doelstellingen geformuleerd; dit zal plaatsvinden bij de geplande herziening van de U&H-strategie in 2027. Met deze aanpassingen wordt de U&H-strategie beter afgestemd op de KC 3.0 en biedt zij een concrete basis om de kwaliteit van uitvoering en handhaving binnen de gemeente structureel te waarborgen en verder te verbeteren. 1. Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Op 29 januari 2026 heeft de gemeenteraad de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht vastgesteld. Daarom wijzigen wij de paragraaf over monitoring (p. 38). Bij het monitoren van de kwaliteit gebruiken wij vanaf 2026 de nieuwe verordening. Deze verordening komt in de plaats van de ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeenten Heemskerk, Beverwijk en Velsen’. Er wordt geen gebruik meer gemaakt van een regionale samenwerking.
Aan dezelfde paragraaf voegen we een extra alinea toe: we vragen onze partners die VTHtaken voor ons uitvoeren een overzicht te geven van de kwaliteit van hun organisatie. Daarnaast wordt in het VTH-jaarverslag beoordeeld in hoeverre wij voldoen aan de Kwaliteitscriteria 3.0. Wanneer een criterium niet wordt gehaald, wordt hiervoor een motiveringstekst opgenomen. 2. LHSO De processen rondom handhaving en de handhavingsstrategie worden verder versterkt door het vaststellen van de LHSO. Hierbij geven wij invulling aan de landelijke uitgangspunten van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). We behouden onze lokale aanpak en prioriteiten, maar passen onze werkwijze aan door gebruik te maken van de landelijke structuur van constateren – reageren – herstellen en de interventiematrix (ernst × gedrag). De LHSO vormt een aanvulling op hoofdstuk 5 van de U&H-strategie 2024–2027. 3. Benchmarking en evaluatie We voeren een benchmarkingsysteem in om processen te vergelijken met buurgemeenten. Dit leggen we vast als een van de onderdelen in het jaarverslag. Daarnaast plannen we periodieke evaluaties met externe partners om samenwerking en afstemming te verbeteren. Deze benchmark en periodieke evaluaties worden toegevoegd aan hoofdstuk 6 onder de paragraaf Rapportage en evaluatie (p. 38). 4.
Competenties Er wordt meer aandacht besteed aan de ontwikkeling van medewerkers door in jaargesprekken competenties te bespreken en afspraken te maken over verdere ontwikkeling waar nodig. Ook onderzoeken we of deze competenties kunnen worden ingezet bij het werven van personeel voor functies binnen het VTH-stelsel. De competenties uit KC 3.0 worden 5
toegevoegd aan de gesprekken van medewerkers met teamleiders zoals genoemd in hoofdstuk 7.5 onder 'medewerkers'. Daarnaast voegen we een zinsnede toe aan dezelfde paragraaf, namelijk: We onderzoeken of de competenties uit de KC 3.0 input kunnen zijn voor het werven van nieuwe medewerkers
.
6
7