bijlage 3.3 Ecologisch onderzoek

OmgevingsScan Flora en Fauna Bureau Endemica B.V.

Beoordeling van effecten op wettelijk beschermde natuurwaarden

Huibert Pootstraat te Heemskerk

20 APRIL 2026 Bureau Endemica B.V Rapportnr.: ER-25066 Auteur: Imre Loman

OmgevingsScan Flora en Fauna Bronnenonderzoek, veldbezoek en beoordeling potentiële effecten in het kader van de Omgevingswet

Huibert Pootstraat te Heemskerk

Comeniusstraat 14 C/D 1817 MS Alkmaar ----------------------------Tel: 072 - 234 00 66 Email: bureau@endemica.nl

© 2026 Bureau Endemica B.V./ HDO Groep B.V.

DISCLAIMER Bureau Endemica B.V., is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Endemica B.V.; opdrachtgever vrijwaart Bureau Endemica voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Niets uit dit rapport mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fo tokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aang egeven en Bureau Endemica, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is verv aardigd.

Colofon In opdracht van:

HDO Groep B.V. Wijkermeerweg 46A 1948 NW Beverwijk

Productie:

Bureau Endemica B.V. Comeniusstraat 14 C/D 1817 MS Alkmaar

Auteur(s):

Imre Loman, MSc.

Kwaliteitscontrole door:

Huub Veldhuijzen van Zanten

Rapportnummer:

ER- 26055

Projectnummer:

EP- 26055

Datum:

20-4-2026

Plaats:

Alkmaar

DIT RAPPORT KAN GECITEERD WORDEN ALS : Loman, I. (2026). OmgevingsScan Flora en Fauna; Huibert pootstraat, Heemskerk. Bronnenonderzoek, veldbezoek en beoordeling potentiële effecten in het kader van de Omgevingswet. Rapport ER-26055, Bureau Endemica B.V., Alkmaar.

Inhoudsopgave 1

2

Inleiding ................................................................................................. 1 1.1

Aanleiding .......................................................................................................................... 1

1.2

Onderzoeksopgave ............................................................................................................ 1

Beoordelingskader .................................................................................. 2 2.1 Nationaal natuurbeleid ........................................................................................................ 2 2.1.1 Omgevingswet............................................................................................................ 2 2.1.2

Gebiedsbescherming .................................................................................................. 2

2.1.3

Soortbescherming ...................................................................................................... 3

2.2 Provinciaal natuurbeleid ...................................................................................................... 5 2.2.1 Provinciale vrijstelling beschermde soorten .................................................................. 6 2.2.2

Beschermd Landschap ............................................................................................... 6

2.2.3

Actief soortenbeleid .................................................................................................... 7

2.2.4

Natuurnetwerk Nederland ........................................................................................... 7

2.2.5

Stiltegebied ................................................................................................................ 8

2.3

Gemeentelijk groenbeleid ................................................................................................... 9

2.4

Soortenmanagementplan .................................................................................................... 9

2.5 Soorten ............................................................................................................................ 11 2.5.1 Literatuur en bronnenonderzoek ................................................................................ 11 2.5.2

Veldbezoek ............................................................................................................... 12

2.5.3

Verwerking ............................................................................................................... 12

2.6

3

4

Gebieden ......................................................................................................................... 12

Beschrijving gebied en ingreep .............................................................. 13 3.1

Ligging plangebied en omgeving ....................................................................................... 13

3.2

Beschrijving plangebied en ecotopen ................................................................................ 14

3.3

Geplande werkzaamheden ............................................................................................... 15

Beoordeling gebiedsbescherming .......................................................... 17 4.1

Natura 2000-gebieden ...................................................................................................... 17

4.2

Beschermd Landschap ..................................................................................................... 18

4.3

Natuurnetwerk Nederland ................................................................................................. 19

4.4

Stiltegebieden .................................................................................................................. 21

4.5

5

Gemeentelijk groenbeleid ................................................................................................. 22

Aanwezigheid beschermde soorten ........................................................ 24 5.1

Vaatplanten ...................................................................................................................... 24

5.2 Vogels .............................................................................................................................. 25 5.2.1 Algemene broedvogels ............................................................................................. 26 5.2.2

Vogels met jaarrond beschermd nest......................................................................... 27

5.3 Grondgebonden zoogdieren ............................................................................................. 29 5.3.1 Juridisch zwaarder beschermde zoogdieren .............................................................. 29 5.3.2

Laag beschermde zoogdieren ................................................................................... 31

5.4 Vleermuizen ..................................................................................................................... 32 5.4.1 Verblijfplaatsen ......................................................................................................... 33 5.4.2

6

7

8

Potentiële vliegroutes en foerageergebieden .............................................................. 33

5.5

Reptielen .......................................................................................................................... 34

5.6

Amfibieën ......................................................................................................................... 35

5.7

Vissen .............................................................................................................................. 36

5.8

Overige soorten................................................................................................................ 37

Conclusie en Aanbeveling ..................................................................... 38 6.1

Gebiedsbescherming ........................................................................................................ 38

6.2

Soortbescherming ............................................................................................................ 38

6.3

Gebruik SMP en natuurinclusief bouwen ........................................................................... 39

6.4

Overige aanbevelingen ..................................................................................................... 40

Bronnenlijst .......................................................................................... 42 7.1

Literatuur ......................................................................................................................... 42

7.2

Websites .......................................................................................................................... 43

Bijlagen ................................................................................................ 44 Bijlage I: Vrijgestelde soorten per provincie ................................................................................... 44

1 INLEIDING 1.1 Aanleiding HDO Groep B.V. is voornemens om aan de Huibert Pootstraat te Heemskerk sloop- en nieuwbouwwerkzaamheden uit te voeren. Het betreft hier het slopen van de garageboxen 2a t/m 2t en het verwijderen van de speeltuin die hierachter langs de Potgieterstraat ligt. Wanneer bij ruimtelijke ontwikkelingen beschermde plant- of diersoorten in het geding kunnen zijn, dienen de plannen te worden getoetst aan de wet- en regelgeving voor natuur. De voorgenomen werkzaamheden zijn dan namelijk mogelijk in strijd met de Omgevingswet. Bij de aanvraag van een Omgevingsvergunning vraagt de gemeente altijd om een Flora- en Faunaonderzoek. Daarom is door Bureau Endemica in opdracht onderzoek uitgevoerd naar aanwezige of te verwachten beschermde natuurwaarden binnen de invloedssfeer van de voorgenomen activiteiten. In §4.3 worden de werkzaamheden nader omschreven. Initiatiefnemers van projecten of activiteiten dienen ervoor zorg te dragen dat bij de uitvoering van deze projecten of activiteiten geen overtredingen van de verbodsbepalingen, die zijn vastgelegd ter bescherming van de soorten, ontstaan. Bij voorgenomen activiteiten moet vooraf worden onderzocht of er sprake is of kan zijn van een overtreding van één van de verboden uit de beschermingsregimes.

De grondslag voor dit onderzoek is gelegen in de zorgplicht (artikel 11.27 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) van de Ow). De zorgplicht vormt de grondslag om negatieve effecten te voorkomen; onderzoek kan daarbij noodzakelijk zijn.

1.2 Onderzoeksopgave Bureau Endemica is gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar de mogelijke gevolgen op beschermde flora en fauna in én om gebouwen bij de sloop- en nieuwbouwwerkzaamheden aan de Huibert Pootstraat nummer 2a t/m 2t. Zodoende kan worden bepaald of er knelpunten zijn in relatie tot de Omgevingswet ten aanzien van beschermde soorten en gebieden, waar bij de geplande werkzaamheden rekening mee gehouden moet worden. Bij mogelijke overtreding van de natuurwetgeving wordt beoordeeld of en hoe dit voorkomen kan worden (bijvoorbeeld door het treffen van mitigerende en/of compenserende maatregelen of het werken volgens een gedragscode) en welke vervolgstappen er nodig zijn. De beoordeling wordt opgenomen in een rapport. Onder de Omgevingswet noemen wij dit rapport ‘OmgevingsScan Flora en Fauna’. Dit rapport dient als onderbouwing voor de beoordeling van mogelijke effecten. De OmgevingsScan Flora en Fauna betreft geen gerichte inventarisatie van soorten; het brengt in de eerste plaats in beeld welke (beschermde) soorten te verwachten zijn op basis van habitatgeschiktheid en bekende waarnemingen. Vervolgens wordt aangegeven welke soorten (negatief) beïnvloed kunnen worden door de voorgenomen plannen.

1

2 BEOORDELINGSKADER 2.1 Nationaal natuurbeleid De bescherming van de natuur is opgenomen als doel in de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. In Nederland is deze bescherming wettelijk vastgelegd in de Omgevingswet. Deze wet regelt zowel de bescherming van soorten als de bescherming van (natuur)gebieden en houtopstanden. De specifieke regels hiervoor staan in de Aanvullingswet natuur en Aanvullingsbesluit natuur, die onderdeel zijn van de Omgevingswet. De Omgevingswet bevat verbodsbepalingen ter bescherming van soorten. Wanneer een activiteit kan leiden tot overtreding van deze verbodsbepalingen, wordt dit juridisch aangemerkt als een flora- en fauna-activiteit waarvoor een omgevingsvergunning nodig kan zijn. Daarnaast is er géén ‘nee-tenzij’, maar een ‘ja-mits’ principe.

2.1.1 Omgevingswet Bij de Omgevingswet is men van 26 wetten naar één wet fysieke leefomgeving gegaan. Onder fysieke leefomgeving vallen bouwwerken, infrastructuur, watersystemen, water, bodem, lucht, landschappen, natuur, cultureel erfgoed en werelderfgoed. In de Omgevingswet wordt het belang van natuur dus als onderdeel van de fysieke leefomgeving geregeld. De wet borgt de bescherming van natuurkwaliteiten, zoals aangewezen Natura 2000-gebieden en van (daar) in het wild voorkomende flora en fauna.

2.1.2 Gebiedsbescherming Voor activiteiten die significante gevolgen kunnen hebben voor een Natura 2000-gebied geldt een vergunningplicht voor een Natura 2000-activiteit. Deze vergunning wordt aangevraagd als onderdeel van de omgevingsvergunning en omvat de beoordeling van de effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van het betreffende Natura 2000-gebied. Via een verzoek van de gemeente aan het bevoegd gezag wordt Ow-toestemming gevraagd. Het kan voorkomen dat de activiteit waarvoor een vergunning nodig is, in strijd is met het omgevingsplan van de gemeente. Men spreekt dan van een ‘buitenplanse omgevingsactiviteit’ (BOPA). Onder de Omgevingswet wijst de gemeente gevallen aan waarin bindend advies nodig is (artikel 4.21, eerste lid, Omgevingsbesluit). Als er sprake is van zo’n geval, kan de gemeenteraad aangeven of hij vindt dat de vergunning moet worden verleend of geweigerd. Dit advies is bindend, het bevoegd gezag dient zich aan dit advies te houden (Artikel 16.15b, Ow). 2.1.2.1 Stikstof De Staat moet ervoor zorgen dat in 2030 het stikstofdoel gehaald wordt, waarbij de meest kwetsbare natuur prioriteit krijgt. In de Omgevingswet is het voormalige Programma Aanpak Stikstof vervangen door “Programma stikstofreductie en natuurverbetering” (4.27 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) van de Ow en artikel 3.9, lid 4, van de Ow).

Een belangrijk onderdeel hiervan is de invoering van resultaatsverplichtende omgevingswaarden voor de stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000gebieden, vastgelegd in artikel 2.15a van de Ow.

2

2.1.3 Soortbescherming De natuurbescherming kent drie beschermingsregimes; beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn en Soorten van Nationaal belang. Elk beschermingsregime heeft zijn eigen verbodsbepalingen. Een aantal soorten is beschermd ongeacht of de soorten binnen of buiten beschermde natuurgebieden aanwezig zijn. Voor handelingen met betrekking tot de soortenbescherming kan op grond van artikel 11.37, lid 1 (Vogelrichtlijn), artikel 11.46, lid 1 (Habitatrichtlijn) en artikel 11.54, lid 1 (overige soorten) van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) een vergunning nodig zijn. Voor overtreding van verbodsbepalingen (zie Tabel 1) kan sprake zijn van een vergunningplichtige flora- en fauna-activiteit. Voor een aantal soorten in de categorie ‘Soorten van Nationaal belang’ (Bijlage IX van het Bal) geldt een provinciale vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ontwikkelingen (Omgevingsverordening NH2022, artikel 4.10). Provincies mogen binnen strikte kaders besluiten om bepaalde soorten vrij te stellen van bescherming voor specifieke handelingen (beheer/ruimtelijke ingrepen) (zie Bijlage I: Vrijgestelde soorten per provincie). Tabel 1. Verbodsbepalingen soorten binnen de Omgevingswet per beschermingsregime: Vogel- en Habitatrichtlijn en overige soorten.

Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn: Richtlijn 2009/147 EG van het Europees parlement en de raad.

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn: Richtlijn 91/43/EEG van de raad.

Beschermingsregime ‘overige soorten’: Bijlage IX Besluit Activiteiten leefomgeving (Bal).

Bal artikel 11.37, lid 1a.

Bal artikel 11.46, lid 1a.

Bal artikel 11.54, lid 1a.

Het is verboden van nature in Nederland in het wild levende vogels opzettelijk te doden of te vangen.

Het is verboden soorten in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen.

Het is verboden soorten opzettelijk te doden of te vangen.

Bal artikel 11.37, lid 1b.

Bal artikel 11.46, lid 1d

Bal artikel 11.54, lid 1b.

Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen.

Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen.

Het is verboden de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen.

Bal artikel 11.37, lid 1c

Bal artikel 11.46, lid 1c Het is verboden eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen.

Niet van toepassing

Het is verboden eieren te rapen en deze onder zich te hebben. Bal artikel 11.37, lid 1d Het is verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

Niet van toepassing

Bal artikel 11.46, lid 1b Het is verboden dieren opzettelijk te verstoren, vooral tijdens perioden van voortplanting, afhankelijkheid van de jongen, overwintering en trek.

Niet van toepassing

Bal artikel 11.46, lid 1e

Bal artikel 11.54, lid 1c.

Het is verboden plantensoorten in hun natuurlijk verspreidingsgebied

Het is verboden plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk

3

opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Een beperkt aantal vogelsoorten bewoont het nest permanent of keert elk jaar terug naar hetzelfde nest. Hun nesten zijn daarom jaarrond beschermd. De lijst van ‘jaarrond beschermde vogelnesten’ is verdeeld in vijf categorieën: 1. Nesten van de Steenuil die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats. 2. Nesten van koloniebroeders (Roek, Gierzwaluw en Huismus) die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en beperkt beschikbaar. 3. Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en beperkt beschikbaar. Van de vijf soorten broeden de Slechtvalk, Grote gele kwikstaart en Ooievaar zeer tot tamelijk zelden in Noord-Holland. 4. Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen. Van de zeven soorten broeden de Boomvalk, Buizerd, Havik, Sperwer en Ransuil in Noord-Holland. 5.

Tot deze categorie behoren vogelsoorten die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Tot categorie 5 behoren momenteel 34 vogelsoorten, waarvan het overgrote deel ook broedt in Noord-Holland. De Draaihals, Tapuit, Brilduiker, Glanskop en Hop broeden echter zeer zeldzaam in Noord-Holland. Daarentegen behoren tot de lijst ook enkele (zeer) algemene soorten, te weten de Ekster, Zwarte kraai, Koolmees en Pimpelmees. Andere (minder algemene) soorten die tot categorie 5 behoren zijn de Spreeuw, Boerenzwaluw, Huiszwaluw, Oeverzwaluw, IJsvogel, Blauwe reiger, Groene specht, Zwarte specht, Grote- en Kleine bonte specht, Bosuil, Torenvalk, Bonte- en Grauwe vliegenvanger, Boomklever, Boomkruiper, Zwarte mees, Gekraagde en Zwarte roodstaart. De soorten uit categorie 5 vragen extra onderzoek, ook al zijn hun nesten niet jaarrond beschermd. Categorie 5-soorten zijn namelijk wel jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen.

Gezien hun (matige of zeer) ongunstige Staat van Instandhouding geldt dit voor de in provincie Noord-Holland broedende soorten onder meer voor: de Blauwe reiger, Boerenzwaluw, Gekraagde roodstaart, Grauwe vliegenvanger, Huiszwaluw, Tapuit, Torenvalk, Spreeuw, Zwarte mees en Zwarte specht. Sinds 2017 is niet langer elke verstoring van een vogel verboden, maar enkel een verstoring die van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort (blz. 147 Memorie van Toelichting). Echter, vogelsoorten genoemd in de conventie van Bern zijn vooralsnog zwaarder beschermd. Hieronder vallen ook algemene vogelsoorten die in het plangebied kunnen voorkomen zoals Koolmees, Pimpelmees en Winterkoning.

4

2.1.3.1

Zorgplicht en Rode lijst-soorten

In de Ow is een specifieke zorgplicht (artikel 11.27 Bal) vastgelegd. Deze plicht geldt bij alle omgevingsvergunningsaanvragen. Speciale aandacht gaat daarbij niet alleen uit naar vogels en soorten genoemd onder de Habitatrichtlijn, maar ook naar soorten van Nationaal belang en Rode-Lijstsoorten. Zo wordt er van de provincies geëist (artikel 3.57, lid 1, onder c, Bkl) dat zij de nodige maatregelen nemen voor het behoud en herstel van soorten op de Rode Lijsten. Voor soorten die op de Rode Lijst zijn geplaatst geldt bijvoorbeeld een hogere prioriteit bij het nemen van actieve beschermingsmaatregelen. Hierbij valt te denken aan het verbeteren van hun leefgebieden. Ook in het kader van het Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur) spelen de RodeLijstsoorten een rol. Het wordt onder meer van belang geacht voor het in een gunstige staat van instandhouding brengen van Europees en internationaal beschermde soorten en habitats én RodeLijstsoorten. Voor flora- en fauna-activiteiten houdt de Zorgplicht in dat voorafgaand aan het verrichten van een activiteit nagegaan moet worden of er beschermde en Rode-Lijstsoorten aanwezig kunnen zijn. Tevens moet gekeken worden of voor die soorten belangrijke leefgebieden of natuurlijke habitats aanwezig zijn op en rond de planlocatie.

Vervolgens wordt vastgesteld of op voorhand op grond van objectieve gegevens nadelige gevolgen kunnen worden uitgesloten voor deze soorten, hun nesten, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten. Als die gevolgen niet kunnen worden uitgesloten wordt nagegaan welke gevolgen de activiteiten hierop hebben. Er dienen vervolgens passende preventieve maatregelen te worden getroffen om die nadelige gevolgen te voorkomen. Tijdens en na het verrichten van de voorgenomen activiteiten dient te worden nagegaan of de getroffen maatregelen het beoogde effect hebben. De activiteit dient te worden gestaakt als de nadelige gevolgen toch niet kunnen worden voorkomen. Indien het staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is dienen passende herstelmaatregelen te worden getroffen.

2.2 Provinciaal natuurbeleid In Noord-Holland zijn honderden waardevolle natuurgebieden, landschappen en wateren, waarvan er 19 door de EU worden beschermd. Ze variëren van bos, heide, duinen, veenweiden en polders tot water, zoals de Waddenzee en het IJsselmeer. Binnen deze provinciale ‘groenstructuur’ verbindt de provincie natuurgebieden, creëert en verwerft ze nieuwe gebieden en beschermt de provincie gebieden, dieren en planten tegen ongewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Het belang van biodiversiteitsherstel is vastgelegd in de Omgevingsvisie NH2050 (Provincie Noord-Holland, 2018) – waarin biodiversiteit één van de zeven kernopgaven is voor de komende decennia – en in het provinciale coalitieakkoord ‘Duurzaam doorpakken!’ (Coalitie, 2019), waarin onder andere een forse ambitie is verwoord voor de afronding van het Natuurnetwerk Nederland en verbetering van de waterkwaliteit. Wat Provincie Noord-Holland hiervoor doet is weergegeven in het Programma Natuurontwikkeling (Provincie Noord-Holland, 2019b). Het provinciaal beleid is vooral gericht op de Omgevingswet (artikel 2.18, lid 1, onder g), de realisatie van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) inclusief de natuurverbindingen, het stimuleren van natuurinclusieve landbouw, faciliteren van Nationale Parken en het realiseren van recreatieve verbindingen.

Zoals in de Omgevingsvisie is aangegeven, kijken ze ook steeds meer buiten deze onderwerpen om naar kansen om biodiversiteit te herstellen en versterken. Voor toepassing van de graadmeter recente natuurkwaliteit in Noord-Holland is een soortselectie uitgevoerd, gericht op het samenstellen van een representatieve set soorten, die een goed beeld geeft van de trends in biodiversiteit voor de afzonderlijke onderdelen binnen een ecosysteem in

5

Noord-Holland. Voor de biodiversiteitsgraadmeter Noord-Holland wordt in totaal gebruik gemaakt van 415 soort-ecosysteemcombinaties.

2.2.1 Provinciale vrijstelling beschermde soorten Naast de strikte beschermingsregimes die op grond van de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn gelden, kent de wetgeving een beschermingsregime voor ‘overige soorten’ (artikel 11.54 Bal Ow). Dit beschermingsregime is echter minder strikt dan de twee andere categorieën. Provincies hebben dan ook het recht om af te wijken van de lijst van “overige soorten”. Daarom geldt binnen de Omgevingswet voor deze soorten een provinciale vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ontwikkelingen (Omgevingsverordening NH2022, artikel 4.10). Het betreft algemeen voorkomende amfibieën en zoogdieren van de voormalige Flora- en faunawet tabel 1. De volledige lijst met vrijgestelde soorten is te vinden in Bijlage I: Vrijgestelde soorten per provincie. Vrijgestelde soorten worden in deze rapportage niet behandeld, maar de in Noord-Holland niet vrijgestelde soorten, zoals de kleine marterachtigen, wel.

2.2.2 Beschermd Landschap In Noord-Holland zijn 32 gebieden aangewezen als ‘Beschermd landschap’, voorheen ‘Bijzonder Provinciaal Landschap’ of BPL (Figuur 1). Dit zijn landschappen die beschermd worden (artikel 2.44, lid 5 Omgevingswet) vanwege hun bijzondere eigenschappen en waarde voor mens en dier. Het Beschermd landschap is een beschermingsregime binnen de Omgevingsverordening NH2022, bedoeld om de meest waardevolle landschappen in Noord-Holland te beschermen (Provincie Noord-Holland, 2020 en 2022). Voorheen golden er veel verschillende regels om het landschap te beschermen. Nu is alles samengebracht onder het Beschermd landschap en gelden binnen de 32 gebieden overal dezelfde regels. Per landschap is aangegeven welke ecologische, landschappelijke, cultuurhistorische of aardkundige waarden aanwezig zijn. Dit noemen we de ‘kernkwaliteiten’ van het landschap. Voorbeelden hiervan zijn weidevogelleefgebieden, waterlopen en verkavelingsvormen in oude polders, de openheid en de vergezichten in het landschap of een bijzondere opbouw van de ondergrond. De kernkwaliteiten mogen niet worden aangetast. De begrenzing van de Beschermde landschappen is vastgelegd in de kaart van de Omgevingsverordening NH2022. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk in Beschermd landschap, zolang ze de kernkwaliteiten niet aantasten.

Denk aan fietspaden, energievoorzieningen, kleinschalige woningbouw (tot elf woningen) of bouwwerken met een oppervlak van minder dan 500 m². Plannen voor ontwikkelingen die hierbuiten vallen, tasten het bijzondere landschap aan. Uitvoering van die plannen kan alleen als het van groot openbaar belang is en als er kan worden aangetoond dat er geen andere mogelijkheden zijn. Tevens moet de schade aan het landschap dan worden gecompenseerd. In Beschermd landschap is er ten opzichte van de voorgaande regimes meer afwegingsruimte voor kleinschalige woningbouwontwikkelingen.

6

Figuur 1. Beschermde landschappen (Voorheen Bijzonder Provinciaal Landschap) in Noord-Holland (Bron: Provincie NoordHolland).

2.2.3 Actief soortenbeleid Provincie Noord-Holland hanteert een actief soortenbeleid. Dit betreft het stimuleren van de kansen van Noord-Hollandse soorten die dat nodig hebben en onvoldoende aan bod komen in het gebiedenbeleid. Aanleiding is dat voor veel soorten gebiedsgerichte maatregelen een prima manier zijn om ze te beschermen. Maar er zijn soorten die maatwerk nodig hebben, en die nu het risico lopen tussen wal en schip te vallen. Er zijn hiertoe 64 soorten geselecteerd waaronder de Hermelijn, Nachtegaal en Oeverschijfhoren.

2.2.4 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het NNN draagt bij aan het bereiken van de hoofddoelstelling van het Nederlandse natuurbeleid, namelijk: 'Natuur en landschap behouden, versterken en ontwikkelen, als bijdrage aan een leefbaar Nederland en een duurzame samenleving'. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied (Figuur 2). Het ‘ontsnipperen’ van verkeerswegen is op veel plekken een vereiste om de verbindingen tussen natuurgebieden te realiseren. Anders dan bij gebieds- en soortbescherming is de status van het NNN niet verankerd in de natuurwetgeving maar planologisch verankerd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (Ministerie van Infrastructuur en Milieu, 2012) en op provinciaal niveau in de Provinciale Structuurvisie en bijbehorende Provinciale Ruimtelijke Verordening (Provincie Noord-Holland, 2019a). De aanwijzing gebeurt volgens artikel 2.44, lid 4, Ow. De vaststelling van de wezenlijke kenmerken en waarden van de gebieden gebeurt volgens artikel 7.7 Bkl en de uitwerking van het beschermingsregime volgens artikel 7.8 Bkl. Voor ruimtelijke ingrepen in het NNN geldt het “nee, tenzij’’ principe.

Dit houdt in dat ingrepen waarbij de oppervlakte of de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN significant worden aangetast, in 7

principe niet zijn toegestaan, tenzij het een groot openbaar belang dient én er geen alternatieven zijn buiten het gebied dat deel uitmaakt van het NNN. Als het toegestaan is, is natuurcompensatie verplicht. Het NNN-beleid is provinciaal geregeld en heeft in Noord-Holland geen externe werking. Daardoor is dit beleid alleen van toepassing op activiteiten die verricht worden in het natuurgebied zelf.

Figuur 2. Faunapassages kunnen zorgen voor het blijvend functioneren van het NNN.

2.2.5 Stiltegebied De provincie heeft de taak om het geluid in stiltegebieden te voorkomen of te beperken. Deze taak is neergelegd in artikel 2.18, lid 1, onder b, Ow. De provincie stelt regels om deze gebieden te beschermen tegen geluidoverlast van bronnen binnen en buiten dat gebied (artikel 2.27, onder c, Ow). In Noord-Holland heeft de Provincie 39 stiltegebieden aangewezen. Alle verboden activiteiten en toestellen in stiltegebieden zijn opgenomen in de Omgevingsverordening Noord-Holland 2022 (Afdeling 4.3). In de ogen van de provincie is het van belang het stiltegebiedenbeleid in samenhang met andere beleidsvelden te bezien en te combineren met het behouden en/of versterken van andere waarden van gebieden. Dit kan ook gezien worden als een zekere vorm van benutting. Bijvoorbeeld de ecologienatuur waarden, de good practices op het gebied van beheer van natuurgebieden. Ook geeft de provincie aan dat bij de echt stille stiltegebieden geen aantasting van de stilte wordt toegestaan (Natuur en Milieufederatie, 2017). Stiltegebieden zijn gedefinieerd als gebieden waarin de geluidbelasting door toedoen van menselijke activiteiten zo laag is, dat de in dat gebied heersende natuurlijke geluiden niet of nauwelijks worden gestoord.

Het woord ‘stilte’ betekent hierbij dus niet dat er geen geluid in het gebied waarneembaar is, maar staat voor de afwezigheid van storende, voor de omgeving vreemde geluiden. Stiltegebieden zijn van belang voor de rustzoekende recreant en de flora en fauna in de natuur. Activiteiten die de geluidsbelasting negatief beïnvloeden, zijn niet meer mogelijk in het gebied dat als stiltegebied is aangewezen. Gebiedseigen geluiden, zoals die van de landbouw, zijn hiervan uitgesloten. Onder 'stil' worden geluiden verstaan die tussen de 35 en 40 decibel liggen. Ook kan worden gesteld dat een gebied 'stil' is als de lange perioden met natuurlijke geluiden overheersen t.o.v. de perioden met nietnatuurlijke geluiden.

8

2.3 Gemeentelijk groenbeleid De nieuwe Omgevingswet stelt een lokale Omgevingsvisie verplicht. Elke gemeente moet volgens de Ow een omgevingsvisie voor haar grondgebied vaststellen. Een omgevingsvisie is een alomvattende visie op alle aspecten van de ruimtelijke leefomgeving, waarin de (gewenste) kwaliteit van de leefomgeving, de geplande ontwikkeling, het gebruik, beheer en de bescherming van het grondgebied, en het samenhangende beleid voor onze leefomgeving op hoofdlijnen worden beschreven. Kortom, het betreft een integrale visie voor de fysieke leefomgeving voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Om aan deze verplichting te voldoen heeft Heemskerk de ‘Omgevingsvisie Heemskerk 2040’ opgesteld (Gemeente Heemskerk, 2020). Uitgangspunten binnen deze visie zij onder andere een streven naar zo veel mogelijk klimaatneutraliteit; een versterking van de ruimtelijke kwaliteit met oog op behoud van een dorps karakter; en behoud en waar mogelijk versterking van de groen-blauwe kwaliteiten. In deze omgevingsvisie is de gemeente opgedeeld in vier gebieden: Buitengebied, Woongebied, Bedrijventerrein en Centrum. Het plangebied voor de werkzaamheden bevindt zich in het Woongebied. Daarnaast zijn er vier scenario’s gecreëerd voor hoe Heemskerk zich kan ontwikkelen in de toekomst. In alle scenario’s wordt er ingezet op een toename van het woningaanbod in de toekomst.

In drie van de vier scenario’s moet dit wel gepaard gaan met verbeteringen in de klimaatadaptieve leefomgeving en biodiversiteit van het Woongebied waarin dan wel ingrijpende maatregelen of alleen noodzakelijke maatregelen genomen worden. Onder ingrijpende maatregelen vallen bijvoorbeeld: natuurlijke inrichting openbaar groen, groene daken, en vergroening en extra waterberging in openbare ruimtes. Daarnaast vallen onder ingrijpende maatregelen ook actieve stimulering (door pilots en subsidies) van ontharding, vergroening en extra waterberging op privékavels. In de minder ingrijpende scenario’s worden alleen noodzakelijke maatregelen genomen om hittestress en waterberging te reguleren en wordt er ingespeeld op alleen het strekken van informatie over klimaatbestendigheid en biodiversiteit op privékavels.

2.4 Soortenmanagementplan De Provincie Noord Holland werkt aan de versnelling van natuurinclusief isoleren. Hiervoor werkt de provincie samen met gemeenten en de Omgevingsdienst aan verschillende sporen. In dit project wordt de provincie ondersteund door Berenschot. Het belangrijkste resultaat waar ze naartoe werken is een gedragen pre-SMP systematiek waarmee gemeenten een tijdelijke, gebiedsdekkende omgevingsvergunning voor een Flora- en Fauna-activiteit kunnen krijgen, vooruitlopend op een volwaardige omgevingsvergunning op grond van een soortenmanagementplan (SMP). Voordat een SMP kan worden opgesteld, moet onderzoek worden gedaan naar verblijf-, rust,- kraam,- en broedplaatsen en foerageergebieden van de gebouwbewonende soorten. De gemeente Heemskerk heeft samen met woningcorporatie Woonopmaat een SMP waaronder er een Gebiedsgerichte Ontheffing (GGO, zaaknummer: OMG-021070/DMS441069) is vrijgegeven voor de periode 1 maart 2024 tot 1 maart 2034. De GGO geldt alleen voor de volgende werkzaamheden: •

Bestendig beheer en onderhoud ter behoud van bestaande situatie

•

Renovatie van bouwdelen met conditionele gebreken

9

•

Verduurzaming

•

Het verwijderen van asbest

•

Inpandige verbouwing

•

Het verwijderen en vervangen van bouwdelen (e.g. gevelbetimmering, boeiboorden en luiken)

•

Het plaatsen van zonnepanelen

•

Het plaatsen van dakkapellen en uitbouwen achtergevel

•

Sloop en nieuwbouw (mits er geen optie tot renovatie is en er natuurinclusief gebouwd wordt)

Het plangebied bevindt zich in het deelgebied 3b van het SMP. De geplande werkzaamheden in het plangebied vallen onder het GGO wat betreft de sloop en nieuwbouw. Om aan de toenemende vraag voor woningen in Heemskerk te voldoen moet bestaande bebouwing plaatsmaken voor nieuwe woningen. Het ombouwen van de garageboxen tot woningen is onrealistisch waardoor sloop en nieuwbouw de enige optie is. De GGO geldt expliciet niet voor het verwijderen van groen zoals struiken en bomen. Enig verwijderen van groen moet dus onder een aparte omgevingsvergunning gebeuren. In dit rapport wordt de ecologische waarde van de groenelementen in het plangebied wel beoordeeld. Deze OmgevingsScan Flora en Fauna (OSFF) kan dus gebruikt worden voor zowel de GGO als de vergunning voor het verwijderen van groenelementen.

10

Methode De OmgevingsScan Flora en Fauna is een effectbeoordeling die de mogelijke gevolgen van de natuurwetgeving op het project inzichtelijk maakt en adviseert hoe te handelen in lijn met de natuurwetgeving. Het betreft een verkennende toetsing van het project aan de Omgevingswet, namelijk een OmgevingsScan Flora en Fauna. Met deze toetsing zal duidelijk worden hoe deze ontwikkeling gerealiseerd kan worden binnen de kaders van de natuurbescherming. Indien uit onderzoek blijkt dat de voorgenomen activiteiten geen schade toebrengen aan natuurwaarden of overtredingen van de wet veroorzaken, kunnen de ontwikkelingen zonder beperking van start gaan en zijn vervolgstappen niet nodig. Wanneer na het uitvoeren van de OmgevingsScan Flora en Fauna risico op schade en/of overtreding niet uitgesloten kan worden, zal een soortgericht vervolgonderzoek naar de desbetreffende soorten geadviseerd worden. De ruimtelijke ontwikkelingen kunnen doorgaans na het verkrijgen van een vergunning en het nemen van mitigerende maatregelen alsnog plaatsvinden. De OmgevingsScan Flora en Fauna bestaat uit de volgende activiteiten: ✓ Een literatuur/bronnenonderzoek met betrekking tot de potentieel aanwezige beschermde soorten in het plangebied. ✓ Een veldbezoek waarbij de locatie wordt beoordeeld op habitatgeschiktheid voor beschermde soorten. Hierbij worden o.a.

aanwezige gebouwen, bomen en andere vegetatie beoordeeld op geschiktheid voor vleermuizen en jaarrond beschermde vogelnesten maar ook voor vaste rusten verblijfplaatsen van zoogdieren, amfibieën, reptielen etc. Er dient nauwgezet gekeken te worden of er invlieg- en uitvliegopeningen zijn, of er (potentiële) hangplekken zijn (locatie en aantal) in spouwmuren, gevelbetimmering, op zolders etc. en wat de ligging is van de objecten ten opzichte van het omliggende vleermuislandschap. ✓ Voor de aangetroffen zwaarder beschermde soorten wordt, door een beschrijving van de ecologische functionaliteit van het gebied (foerageergebied, migratieroute, voortplantingsgebied of winterverblijf, enz.), aangegeven hoe het gebied door iedere soort wordt gebruikt. ✓ Een inschatting van de impact van de werkzaamheden op de (potentieel) aanwezige beschermde soorten. ✓ Een effectbeoordeling gericht op (eventueel) nabijgelegen beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden), Natuurnetwerk Nederland (NNN) en Beschermd landschap (BL). Hiertoe wordt onder meer gebruik gemaakt van QGIS (een open source geografisch informatiesysteem).

2.5 Soorten 2.5.1 Literatuur en bronnenonderzoek Voor een actueel overzicht van de aanwezigheid van beschermde soorten binnen de Omgevingswet zijn diverse verspreidingsatlassen, onderzoeksrapporten, de database van waarneming.nl en diverse websites van de PGO’s (Particulier Gegevensbeherende Organisaties) bezocht voor recente waarnemingen en actuele verspreidingskaarten. Hierbij is gelet op waarnemingen binnen en nabij het plangebied. Dit is van belang voor mobiele soorten, zoals vleermuizen en broedvogels met jaarrond beschermde nesten, of voor soorten waarvan de verspreiding niet volledig bekend is. Hierbij is gekeken naar waarnemingen in de afgelopen tien jaar (2016-2026). Vervolgens is een interpretatie gedaan met betrekking tot de aard en de waarde van de waarnemingen (bijvoorbeeld foeragerend, overwinterend,

11

trekkend, overvliegend of verblijvend). Ook is gekeken naar de onderzoeksinspanning en de (verwachte) volledigheid van de waarnemingen en de kans dat de situatie ter plaatse veranderd is.

2.5.2 Veldbezoek Het plangebied is op 25 maart 2026 uitgebreid onderzocht door twee ter zake kundige medewerkers van Bureau Endemica. Tijdens het veldbezoek1 (14:00-15:00, 8°C, 4 Bft) is aandacht besteed aan de beschermde soorten binnen de actuele natuurwetgeving en vooral aan de juridisch zwaarder beschermde soorten en weidevogels. De objecten en de omgeving zijn o.a. visueel geïnspecteerd op aanwezigheid van broedvogels met jaarrond beschermde nesten, geschikte openingen als vaste verblijfplaats voor vleermuizen en rust- en verblijfplaatsen van grondgebonden, beschermde zoogdieren zoals marterachtigen.

2.5.3 Verwerking Met behulp van analyse en expertkennis is op basis van de verzamelde gegevens en de aangetroffen biotopen een inschatting gemaakt van het mogelijk voorkomen van beschermde soorten in en nabij het plangebied. Op grond van de plannen is een korte effectbeoordeling gemaakt van de plannen op de te verwachten soorten. Als negatieve gevolgen niet zijn uit te sluiten, wordt aangegeven of specifieke maatregelen moeten en kunnen worden genomen en/of een vergunning op grond van de Omgevingswet dient te worden aangevraagd.

2.6 Gebieden Aan de hand van QGIS (een open source geografisch informatiesysteem) is gekeken in hoeverre het plangebied is gelegen binnen of nabij de begrenzing van (Europees) beschermde gebieden (Natura 2000). Aan de hand van provinciale of gemeentelijke informatie, toegankelijk via internet, is in QGIS bekeken of het plangebied is gelegen binnen of nabij andere relevante beschermde gebieden (Bijzonder Provinciale Landschappen en Natuurnetwerk Nederland). Als dit het geval is, wordt bekeken of negatieve effecten te verwachten zijn en of nadere toetsing noodzakelijk is.

1

Veldonderzoek is altijd een momentopname. Bureau Endemica waarborgt dat het onderzoek is uitgevoerd door deskundige onderzoekers en met methoden die voldoen aan de door het bevoegd gezag vereiste voorwaarden. Bureau Endemica is niet aansprakelijk voor validatie van waarnemingen van soorten door derden en voor waarnemingen die na afronding van de studie bekend worden gemaakt.

12

3 BESCHRIJVING GEBIED EN INGREEP 3.1 Ligging plangebied en omgeving Het plangebied is gelegen in Heemskerk wat valt onder de gelijknamige gemeente (Figuur 3. Direct grenzend aan de zuidkant van Heemskerk ligt Beverwijk en op circa 5,3 kilometer hartafstand ten noorden ligt Castricum. Aan de oostkant wordt Heemskerk begrensd door de landbouwvelden van de Westerpolder, terwijl aan de westkant Heemskerk door een dunne strook landbouwgrond en landerijen wordt gescheiden van het Noordhollands Duinreservaat. Het plangebied ligt midden in de bebouwde kom van Heemskerk op ongeveer 680 meter ten noordoosten van de stadskern. Hierdoor heeft de directe omgeving van het plangebied een vrij stedelijk karakter, maar wel met veel stedelijk groen (Figuur 4). Het plangebied ligt in de hoek van twee smalle straten (Huibert Pootstraat en Potgieterstraat) met daarlangs veelal rijtjeshuizen met kleine tuintjes. Direct ten westen en direct ten noorden zijn er appartementencomplexen van respectievelijk vier en 3 verdiepingen met gazons, struweel en bomenrijen eromheen. Ten oosten ligt er een klein parkje met een gazon, een bomenhaag en enkele grotere bomen geflankeerd door twee parkeerplaatsen. De gehele nabije omgeving van het plangebied bevindt zich in de bocht van een langgerekt parklandschap met een vaart (de Neksloot) en veel groen.

Figuur 3. Globale ligging plangebied en wijde omgeving.

13

Figuur 4. Ligging van plangebied en nabije omgeving.

3.2 Beschrijving plangebied en ecotopen Het plangebied betreft een rij garageboxen (2a t/m 2t) en een speelterrein (Figuur 5). Het plangebied is grotendeels verhard door de aanwezige gebouwen en de betegeling van het speelterrein. Alleen aan de zuidwestkant heeft het speelterrein twee kleine onverharde oppervlaktes met gras. De garageboxen hebben aan drie kanten een bakstenen muur en aan de noordoost kant een grote metalen rolluik. Het dak is plat met een witte boeiboorden die een overhang van enkele centimeters creëren. Binnen de in Figuur 4 aangegeven grenzen van het plangebied is er een elektriciteitshuisje aanwezig wat behouden blijft. Dit huisje is ongeveer anderhalf keer zo hoog als de garageboxen en heeft bakstenen muren. Dit elektriciteitshuisje heeft een plat betonnen dak dat verder uitsteekt dan die van de garageboxen waardoor er een grotere overhang ontstaat. Het plangebied wordt wel omgrensd door groenelementen, behalve aan de noordoostkant waar een brede betegelde strook toegang geeft tot de garages. Aan de zuidoostgrens ligt een dunne berm met drie kleine Zilverlindes (Figuur 6). De zuidwestgrens is dichter begroeid met bomenrij van grotere bomen en een onderlaag van lage struiken langs een dun voetpad. De noordwestgrens bestaat uit een voetpad langs een strook struweel met variabele hoogte en enkele middelgrote bomen.

Dicht bij het plangebied staan ook nog enkele hogere bomen in brede bermen langs straten.

14

Figuur 5. Aanzichten van het te verwijderen speelterrein, het elektriciteitshuisje aangegeven met een rode pijl blijft staan (links) en de te slopen garageboxen (rechts).

Figuur 6. Detailfoto’s van de berm met de waardevolle Zilverlindes en daarachter de hogere bomen aan de zuidwestzijde (links) en de muur en het dak van de garageboxen met op de achtergrond het te behouden elektriciteitshuisje (rechts).

3.3 Geplande werkzaamheden HDO Groep B.V. is voornemens om de bestaande garageboxen langs de Huibert Pootstraat te slopen. Daarnaast wordt het speelterrein dat hier direct aan grenst verwijderd. Hiervoor in de plaats worden er nieuwe sociale huurwoningen gebouwd. In de eindsituatie zullen er 65 woningen gerealiseerd worden verdeeld over 3 woonblokken (1 van 4 woonlagen en 2 van 3 woonlagen) (zie Figuur 7). Deze woningen zullen bestaan uit houten prefab modules gemaakt door HDO Groep B.V.

15

Figuur 7. 3D render van de eindsituatie.

16

4 BEOORDELING GEBIEDSBESCHERMING 4.1 Natura 2000-gebieden Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In deze Natura 2000-gebieden worden bepaalde dieren, planten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit (soortenrijkdom) te behouden. De aanwezigheid van een Natura 2000-gebied heeft invloed op ruimtelijke ordening en gebruik door verkeer, landbouw en industrie. Zo mogen bouwprojecten of andere ruimtelijke ontwikkelingen in of nabij een Natura 2000-gebied niet te veel stikstof uitstoten en mag er bijvoorbeeld maar beperkte geluidshinder zijn, afhankelijk van de te beschermen flora- en faunasoorten. Binnen een straal van 10 km van het plangebied liggen vijf Natura 2000-gebieden. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is het Noordhollands Duinreservaat wat op ongeveer 2,3 kilometer ten westen van het plangebied ligt. Dit Natura 2000-gebied is aangewezen als Habitatrichtlijn (Figuur 8). De overige omliggende Natura 2000-gebieden zijn grote delen van Polder Westzaan (Habitatrichtlijn) en het Wormer-en Jisperveld & Kalverpolder (Vogel- en Habitatrichtlijn). Daarnaast zijn er ook kleine delen van Kennemerland-Zuid (Habitatrichtlijn) en Eilandspolder (Vogelrichtlijn) binnen deze straal. Deze gebieden liggen allemaal op meer dan 6,5 kilometer afstand van het plangebied.

Figuur 8. Globale ligging planlocatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden.

Het project wordt buiten de grenzen van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied uitgevoerd. Het plangebied bevindt zich middenin Heemskerk en enige verstoringen door bouwwerkzaamheden en een mogelijke toename van menselijke activiteit door bewoning vallen weg tegen de gebouwen, straten en

17

andere vormen van menselijke verstoring in de directe omgeving van het plangebied. Aangezien de werkzaamheden het slopen van kleine gebouwen en het bouwen met behulp van prefab modules betreft zullen de verstoringen door de bouwwerkzaamheden ook beperkt zijn. Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied en de omvang en aard van de geplande ingreep, is in de zogeheten uitvoeringsfase van het project geen sprake van mogelijke negatieve verstorende effecten (geluid, trillingen, grondwater etc.) op de genoemde Natura 2000-gebieden. Negatieve effecten als gevolg van deze aspecten kunnen derhalve op voorhand uitgesloten worden. De invloedssfeer van de voorgenomen activiteiten is lokaal met uitzondering van de emissie van stikstof. Sinds 2 november 2022 is het verplicht om niet alleen bij de gebruiksfase, maar ook de (kortdurende) sloop- en bouwfase een stikstofberekening uit te laten voeren. Momenteel is een vergunning op grond van de Omgevingswet alleen mogelijk indien een project stikstofneutraal blijkt te zijn. Binnen een straal van 25 km van het plangebied zijn Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige habitats aanwezig, waardoor stikstofdepositie in deze gebieden niet op voorhand kan worden uitgesloten. Een stikstofberekening is geen onderdeel van deze OmgevingsScan Flora en Fauna, maar dient separaat te worden uitgevoerd met de meest recente AERIUS Calculator.

Pas op basis van de resultaten van deze berekening kan worden vastgesteld of een vergunning voor gebiedsbescherming met betrekking tot Natura 2000-gebied op grond van artikel 5.34 Omgevingswet al dan niet noodzakelijk is.

4.2 Beschermd Landschap De landschappen die nu binnen het gemeentelijk Omgevingsplan zijn beschermd, zijn - naast de natuurgebieden - de meest bijzondere landschappen van Noord-Holland oftewel het ‘Beschermd landschap’. De voormalige beschermingsregimes zoals Bufferzones, Aardkundig Monument maar ook het Weidevogelleefgebied zijn geborgd in de kernkwaliteiten van het Beschermd landschap en liggen binnen de begrenzing van het Beschermd landschap. Kernkwaliteiten binnen dit landschap mogen niet worden aangetast, bijv. het leefgebied voor weidevogels of de openheid en de vergezichten in het landschap. Het gaat niet goed met de weidevogels, hun aantal is de afgelopen 50 jaar drastisch achteruitgegaan in Nederland. Sinds 1960 zijn de populaties van de belangrijkste soorten meer dan gehalveerd en hetzelfde geldt voor veel akkervogels en andere boerenlandvogels. Het gaat naar schatting om een totaal verlies van 3 tot 6 miljoen broedparen. In Noord-Holland zijn 32 gebieden aangewezen als Beschermd landschap. De dichtstbijzijnde Beschermde landschappen ten opzichte van het plangebied zijn “#32: Noord-Kennemerland” op circa 690 meter afstand, “#11: Alkmaardermeer en omgeving” op circa 1,6 kilometer en “#10: Assendelft en omgeving” op ongeveer 1,8 kilometer (Figuur 9).

Gekeken moet worden of de voorgenomen activiteiten aantasting van de kernkwaliteiten van het Beschermd landschap zullen bewerkstelligen. Het gaat bij de voorgenomen plannen om het ontwikkelen van nieuwe woonelementen. Omdat het plangebied buiten de begrenzing van het Beschermd landschap ligt, is oppervlaktevermindering van Beschermd landschap niet aan de orde. Ook is er geen sprake van ruimtelijke ontwikkelingen in het open landschap, die leiden tot (verdere) verdichting of verrommeling. Evenmin geldt dat er voor weidevogels sprake is van nieuwe infrastructuur en activiteiten die geluid en onrust veroorzaken en de openheid van het landschap aantasten. De

18

weidevogelgebieden van Alkmaardermeer en omgeving liggen bovendien aan de andere kant van een drukke snelweg (de A9). De mogelijke verstoring van de voorgenomen ingreep valt binnen de verstoringszone van bestaande elementen zoals de bebouwing en straten van de bebouwde kom van Heemskerk en de verstoring door de A9. Daarom is gezien de ligging en de aard van de voorgenomen plannen geen sprake van een mogelijk negatief effect op een Beschermd landschap. Een vergunningaanvraag voor gebiedsbescherming binnen het gemeentelijk Omgevingsplan met betrekking tot Beschermd landschap, is daarom niet van toepassing.

Figuur 9. Ligging planlocatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde Beschermde landschappen.

4.3 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN, gericht op de wezenlijke kenmerken en waarden van natuur en landschap) heeft een eigen regime en valt daarom buiten het Beschermd landschap. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een landelijk netwerk van bestaande en nog te realiseren natuurgebieden. Het is bedoeld om de biodiversiteit in Nederland te behouden en zo mogelijk te verhogen. Het NNN omvat in Noord-Holland ca. 56.000 ha, waarvan ca 6.000 ha nog niet is gerealiseerd en nu veelal nog in agrarisch gebruik is. Het provinciale ruimtelijke beleid voor het NNN stelt dat er geen nieuwe activiteiten in het NNN mogelijk gemaakt mogen worden, die per saldo leiden tot significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden (WKW) van het NNN of tot vermindering van het oppervlak van het NNN. Aantasting van de WKW is alleen niet toegestaan als er sprake is van een significante aantasting. Het NNN in provincie

19

Noord-Holland kent geen externe werking, waarmee negatieve effecten op een beschermd gebied bedoeld worden, veroorzaakt door projecten die buiten de grenzen van het betreffende gebied worden uitgevoerd. De provincie verwacht wel dat gemeenten zorgen voor een goede ruimtelijke ordening. Dit houdt in dat zij voorkomen dat naast elkaar gelegen bestemmingen elkaar te veel hinderen. Het dichtstbijzijnde Natuurnetwerk Nederland (NNN) ligt circa 900 meter van het plangebied vandaan (Figuur 10). Het plangebied bevindt zich dus buiten de grenzen van de NNN, waardoor directe aantasting (zoals oppervlakvermindering) niet aan de orde is. Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling is geen sprake van een toename in verstoring door licht en geluid in het plangebied. Het dichtstbijzijnde NNN-gebied ligt aan de noordwestgrens van Heemskerk terwijl het plangebied haast middenin Heemskerk ligt. Hierdoor liggen er veel straten en bebouwing die het geluid van de werkzaamheden in het plangebied dempen. De toename van uitstraling van verlichting en uitstoot van geluid afkomstig uit het plangebied, valt weg tegen de verstoring van het grote oppervlak aan bebouwde kom dat tussen het plangebied en het NNN-gebied liggen. De voorgenomen plannen leiden dan ook niet tot een (indirecte) aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN.

Vanuit dit oogpunt zijn er voor NNN geen directe en/of indirecte belemmeringen. De aard en omvang van de geplande activiteiten hebben, in combinatie met de afstand, geen aantasting van de functionaliteit van het NNN tot gevolg en negatieve effecten op dergelijke gebieden kunnen daarom met zekerheid op voorhand uitgesloten worden. Een vergunningaanvraag voor gebiedsbescherming binnen de Omgevingswet (artikel 7.8 Bkl) met betrekking tot NNN-gebied, is daarom niet van toepassing.

Figuur 10. Ligging planlocatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde Natuurnetwerk Nederland (NNN)-gebieden.

20

4.4 Stiltegebieden De provincie heeft de taak om het geluid in stiltegebieden te voorkomen of te beperken. Deze taak is neergelegd in artikel 2.18, lid 1, van de Omgevingswet. In Noord-Holland heeft de provincie 39 stiltegebieden aangewezen. De provincie stelt regels om deze gebieden te beschermen tegen geluidoverlast van bronnen binnen en buiten dat gebied (artikel 2.27, onder c, Ow). Alle verboden activiteiten en toestellen in stiltegebieden zijn opgenomen in de Omgevingsverordening Noord-Holland 2022 (Afdeling 4.3). In de ogen van de provincie is het van belang het stiltegebiedenbeleid in samenhang met andere beleidsvelden te bezien en te combineren met het behouden en/of versterken van andere waarden van gebieden. Activiteiten die de geluidsbelasting negatief beïnvloeden, zijn niet meer mogelijk in het gebied dat als stiltegebied is aangewezen. Gebiedseigen geluiden, zoals die van de landbouw, zijn hiervan uitgesloten. Het dichtstbijzijnde stiltegebied is Duingebied Castricum en ligt op circa 2,5 kilometer afstand van het plangebied (Figuur 11). Het plangebied bevindt zich dus buiten de grenzen van het stiltegebied, waardoor directe verstoring door geluid niet aan de orde is. Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling kan er een lichte toename van geluid in het plangebied zijn door de toename aan menselijke activiteit die komt kijken bij woningen.

Daarnaast zullen voor de sloop en nieuwbouw zware machines gebruikt worden die tijdelijk voor extra geluidsbelasting zorgen. Tussen het stiltegebied en het plangebied liggen echter grote delen van Heemskerk en daarbuiten nog de bossen van landgoed Kasteel Marquette en een vrij intensief landbouwgebied die allemaal ervoor zorgen dat het extra geluid door de geplande werkzaamheden tenietgedaan wordt. De voorgenomen plannen leiden dan ook niet tot een (indirecte) aantasting van de stilte en gebiedseigen geluiden. Vanuit dit oogpunt zijn er geen directe en/of indirecte belemmeringen aan de geluidsbelasting. De aard en omvang van de geplande activiteiten hebben, in combinatie met de afstand en de aard van het tussenliggende landschap, geen aantasting aan de functionaliteit van het stiltegebied tot gevolg. Een vergunningaanvraag voor gebiedsbescherming binnen de Omgevingswet (artikel 7.8 Bkl) met betrekking tot het stiltegebied, is daarom niet van toepassing.

21

Figuur 11. Ligging planlocatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde stiltegebieden.

4.5 Gemeentelijk groenbeleid De Omgevingsvisie Heemskerk 2040 schets vier scenario’s voor de toekomst. In de meeste van deze scenario’s wordt er gericht op klimaatbestendigheid, duurzaamheid en biodiversiteit, terwijl er in alle scenario’s wordt gericht op meer woningen. Het bouwen van nieuwe duurzame woningen past dus binnen deze visie. Als er volgens het SMP wordt gewerkt wordt er ook rekening gehouden met aanwezige soorten en hoe deze gewaarborgd en gestimuleerd kunnen worden. Hierdoor wordt er natuurinclusief gebouwd wat bijdraagt aan het behouden, en mogelijk zelfs versterken, van biodiversiteit door inbouw van verblijfplaatsen voor gebouwbewonende soorten. Naast de Omgevingsvisie Heemskerk 2040 heeft Gemeente Heemskerk ook een Groenbeleidsplan (Gemeente Heemskerk, 2019). Hierin staat dat er in hoofdlijn wordt ingezet op: •

behoud van het aanwezige groen

•

compensatie voor het groen dat verdwijnt

•

natuurvriendelijk beheer van het groen

•

verhoging van de biodiversiteit

•

stimulatie van natuurinclusief bouwen

22

Ook hier zorgt het SMP weer voor de aansluiting van de plannen met het gemeentelijk beleid aangezien er dus natuurinclusief gebouwd kan worden wat de biodiversiteit kan verhogen. Aangezien er geen kap zal plaatsvinden wordt het aanwezige groen grotendeels behouden. Alleen de op het speelterrein aanwezige gazons zullen verwijderd worden. Er is echter ruimte binnen de nieuwe situatie voor compensatie van dit groen. Daarnaast past het verwijderen van betegeling bij het nemen van maatregelen voor waterberging en hittebestrijding mits dit door onverhard groen terrein wordt vervangen. Als onderdeel van het Groenbeleidsplan heeft de gemeente Heemskerk een Groene Kaart gemaakt (https://heemskerk.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=5a7fee9feeb74437a4e591bb8 ded8d1b). Hierop staan langs de grenzen van het plangebied vier waardevolle gemeentebomen aangegeven. Het gaat hier om een Els op de noordwesthoek en de drie Lindes in de berm aan de zuidoostgrens langs de Potgietersstraat. Deze bomen worden behouden.

23

5 AANWEZIGHEID BESCHERMDE SOORTEN In onderstaande paragrafen worden de soortgroepen beschreven die in het plangebied en de directe omgeving zijn aangetroffen of te verwachten zijn. Naast de beschermde soorten volgens de Europese wetgeving wordt specifiek ook gekeken naar de Provinciale doelsoorten, de (niet) vrijstellingslijst en naar Rode-Lijstsoorten (i.v.m. de specifieke zorgplicht). Specifieke bronnen worden niet vermeld maar zijn wel opgenomen in de literatuurlijst.

5.1 Vaatplanten BUREAUSTUDIE De meeste onder de Ow beschermde flora is zeldzaam tot zeer zeldzaam en komt voor in zeer specifieke biotopen. Voorbeelden van biotopen waar onder de Ow beschermde flora lokaal kan voorkomen zijn loof- en naaldbossen, hakhout en struwelen op kalkrijke, humeuze, vrij voedselarme, compacte en lemige bodems. Ook in heiden en borstelgraslanden en in onbesmette riet- en hooilanden, leemrijke akkers (vooral onder wintergraan), op rivierduintjes, in kalkgraslanden en lemige blauwgraslanden, in duinvalleien en soms in het winterbed van rivieren komen de soorten voor. Daarnaast zijn er enkele soorten specifiek gebonden aan stenig substraat. Deze soorten zijn te vinden op rotsen, puinhellingen en oude (kalkrijke) muren. In Noord-Holland komen meerdere beschermde plantensoorten voor. Denk hierbij aan soorten zoals Groenknolorchis, Bokkenorchis, Glad biggenkruid (Figuur 12) en Groot spiegelklokje. Deze groeien op heel specifieke plekken, wat dan ook de reden van hun beschermde status is. Het verspreidingsgebied van een groot deel van deze beschermde plantensoorten beperkt zich veelal tot natuurgebieden. Binnen de flora treden veranderingen op, waarbij zowel inheemse soorten die gebonden zijn aan warmere en drogere omstandigheden als invasieve exoten, zoals Japanse duizendknoop en Watercrassula, zich uitbreiden.