Bijlage 2. brief standpunten Heemskerk op regioadvies VAWOZ en 380kV NNHN

datum: onderwerp:

19 december 2025 Standpunten Heemskerk regioadvies VAWOZ/380kV NNHN

onze referentie: D/2025/762952 uw referentie: KGG / 97684530 voor informatie: direct nummer:

L. Cremer +31641698754

Geachte mevrouw Hermans,

Op 28 maart 2025 heeft u gevraagd om een regioadvies van de regionale overheden in Noord-Holland waar het project Netuitbreiding 380kV Noord-Holland Noord en/of het programma VAWOZ (20312040) raakt aan het grondgebied. De afgelopen maanden is onder regie van de provincie NoordHolland toegewerkt naar het gevraagde advies. U heeft dit advies op of rond 19 december ontvangen. Standpunt Heemskerk Het college van B&W van de gemeente Heemskerk heeft niet ingestemd met dit regioadvies. Gemeente Heemskerk kan zich niet vinden in de inhoud van het regioadvies en in het bijzonder niet in het deel van het advies dat pleit voor een hoogspanningsstation in de Wijkermeerpolder. De gemeente Heemskerk vindt het advies voor deze stationslocatie, enkel gebaseerd op de (on)vergunbaarheid van de tracés, volstrekt voorbijgaan aan de belangen van (de inwoners van) het Noordzeekanaalgebied en de IJmond. De leefbaarheid, gezondheid en omgevingskwaliteit in de IJmond staan al onder zware druk. Open landschap is hier een schaars goed. De regio heeft te kampen met geur- en geluidsoverlast en ongezonde lucht door zware industrie (Tata), snelwegen, provinciale wegen, spoorlijnen en aanvliegroutes van Schiphol. In het regioadvies komt duidelijk naar voren dat de leefbaarheid en gezondheid hier veruit het slechtst scoort van heel Noord-Holland en zelfs binnen Nederland.

Vervolgens wordt verzuimd hieraan de enige logische conclusie te verbinden: een hoogspanningsstation plaatsen op deze plek kan niet. De gemeente Heemskerk benadrukt dat bij de locatiekeuze een integrale afweging noodzakelijk is. Daarbij moeten de effecten op leefbaarheid en gezondheid, de kwaliteit van de leefomgeving en de cumulatie van belastende voorzieningen even zwaar meewegen als het aantal draadslachtoffers en de kilometers aan doorkruising van UNESCO-Werelderfgoed. Het voorliggende regioadvies schiet tekort. Het kiest voor de ‘makkelijkste weg’ en gaat voorbij aan de mogelijkheden van mitigerende maatregelen, waardoor de tracés aan de oostkant van de provincie ten onrechte buiten beschouwing worden gelaten. Bovendien is het advies gebaseerd op de effecten

**

pagina:

2 van 3

onze referentie:

D/2025/762952 van de tracés, waarbij voorbij wordt gegaan aan de impact van het bijbehorende station. Dat vinden wij niet logisch. Een station legt immers een veel grotere ruimteclaim en heeft aanzienlijk grotere maatschappelijke en ruimtelijke effecten op een gebied dan enkel een tracé. Onrealistische voorstelling van zaken Op bladzijde 37 stelt het regioadvies (we citeren): “”Keuzes zijn niet robuust richting de toekomst en houden geen rekening met de factor tijd. Eventuele ontwikkelingen gekoppeld aan een 380 kV-station, zoals een nieuw 150 kV-station, batterijen, een aanlanding of nieuwe bedrijvigheid zijn enkel mogelijk binnen het bestaande industriecluster, zoals opgenomen in het Ontwikkelperspectief NZKG. Er is geen ruimte voor verdere verstedelijking of energiesysteemfuncties in het landschap. Dit geldt voor alle onderzochte locaties voor het zuidelijke station. In de provinciale energievisie is gesteld dat batterijen gebundeld worden met vraag/aanbod in energieknooppunten. Dat is dus zeer onwenselijk in de directe omgeving van dit station.”.

Ook hier schiet het regioadvies tekort. Op 1 december jl. vond de kick-off plaats voor een haalbaarheidsstudie ‘150/50/10kV-hoogspanningsstation Assendelft’. Het zoekgebied in deze haalbaarheidsstudie overlapt volledig met het zoekgebied voor het 380kV-station. Ook dit station moet komen in de Wijkermeerpolder. Verder ligt het bij een VAWOZ-aanlanding in Egmond/Castricum naar ons idee totaal niet voor de hand dat de kabels ondergronds helemaal onder het Noordzeekanaal door worden getrokken om aan te landen op A9-zuid terwijl het nieuwe zuidelijke station dan ondergronds ‘gepasseerd’ wordt. De voorstelling van zaken in het regioadvies dat er in de Wijkermeerpolder geen enkele ontwikkeling bij kan komen, vinden wij dan ook volstrekt onrealistisch. We weten vanuit de ‘Brugnotitie’ dat het station in de Wijkermeerpolder slecht scoort en de kans op negatieve effecten bij cumulaties groot is. Groter dan bij de andere zuidelijke stationslocaties. Bovendien zijn bij de andere zuidelijke stationslocaties geen extra 150kV stations voorzien en lopen de kabels voor de VAWOZ-aanlandingen niet in de buurt. Het regioadvies geeft dus een onvolledige weergave van de te verwachten situatie in de Wijkermeerpolder en vormt daarmee een onvolledige basis voor een integrale afweging van de zuidelijke stationslocaties. Dit schaadt de belangen van (de inwoners van) de IJmond.

Cumulatie energieprojecten/e-infra in Noordzeekanaalgebied/de IJmond Het Noordzeekanaalgebied/de IJmond huisvest al een aanzienlijke hoeveelheid (landelijke) energieinfrastructuur, zoals aanlandingen van wind op zee, meerdere hoogspanningstracés en -stations en een gasnetwerk. In de toekomst komt hier nog meer bij, zoals 150kV-stations en het waterstofnetwerk NZKG. Voor veel energieprojecten is het noodzakelijk dat ze hier worden aangelegd vanwege de ligging aan de kust, de aanwezigheid van koelwater, de energievraag van de industrie en/of de opbouw van het bestaande elektriciteitsnet. Maar dit geldt niet voor het project 380kV Noord-Holland Noord. Deze energievoorziening kan ook elders, meer aan de oostkant van de provincie NoordHolland, worden gerealiseerd. NOVEX NZKG Twee jaar geleden zijn er in de NOVEX Noordzeekanaalgebied afspraken gemaakt dat het open gebied tussen Zaanstad, Heemskerk en Beverwijk open blijft. Het groen/OER-IJ en de omgevingskwaliteit moet hier juist worden versterkt. Ook moet het gebied een waterbergende functie gaan vervullen voor de regio. Wij vragen u deze afspraken te respecteren.

pagina:

3 van 3

onze referentie:

D/2025/762952 Landschap onder hoogspanning Wij willen u er tot slot graag op wijzen dat wij vinden dat er een aantoonbare systeemproblematiek ten grondslag ligt aan het proces om tot deze locatiekeuze te komen. Hierbij verwijzen wij graag naar het rapport “Landschap onder hoogspanning” van het College van Rijksbouwmeesters en Rijksadviseurs. Zij signaleren dat de inrichting van het MER-proces niet goed aansluit bij de ruimtelijke, ontwerpende aanpak die nodig is bij de aanleg van nieuwe hoogspanningsverbindingen. Het gaat niet om een inpassingsopgave, maar om aanpassing. Dat vraagt om een andere werkwijze met ruimte voor het verkennen van nieuwe gebiedsperspectieven en het tegen het licht houden van de gehanteerde methodes en wet- en regelgeving. Als het landschap in Noord-Holland ergens onder hoogspanning staat, is het wel in het Noordzeekanaalgebied en de IJmond. Wanneer deze en toekomstige energieprojecten uitsluitend volgens de gangbare IEA/MER-procedure worden beoordeeld, en de conclusies enkel worden gebaseerd op de huidige wet- en regelgeving rond natuur en cultuur, dan zullen alle projecten steeds weer op dezelfde locaties terechtkomen. Dit gebeurt nu in het Noordzeekanaalgebied en de IJmond.

Wij vragen u om de projecten 380kV NNHN en VAWOZ te beschouwen als een ideale casus om deze ruimtelijke opgaven in een bredere context te beschouwen dan bestaande wet- en regelgeving. Dit doet meer recht aan een eerlijke verdeling van de lusten en lasten van de energietransitie.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Heemskerk,

secretaris

burgemeester