Bijlage 1. Jaarverslag en -rekening 2025 Gemeente Heemskerk
Tekst van het document
Jaarverslag en jaarrekening 2025 Gemeente Heemskerk juni 2026 FOTO: ROBERT MOELIKER
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Jaarrekening
131
Financiën in één oogopslag
4
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening
132
Ombuigingen (stand van zaken)
6
Balans
137
Leeswijzer
9
Toelichting op de balans
139
Gebeurtenissen na balansdatum
158
Programma’s
10
Overzicht incidentele baten en lasten
159
Programma 1 Bestuurlijk domein
10
Wet Normering Topinkomens (WNT)
161
Programma 2 Sociaal domein
20
Rechtmatigheid
164
Programma 3 Fysiek domein
38
Overzicht investeringen
166
Programma 4 Overhead
62
Algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien
66
Bijlagen
168
Algemene dekkingsmiddelen
66
SiSa-regeling 2026
169
A. Lokale heffingen
70
Controleverklaring
190
B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
78
Taakvelden
191
C. Onderhoud kapitaalgoederen
83
Lijst met afkortingen en begrippen
194
D. Financieringen
92
E. Bedrijfsvoering
97
F. Verbonden partijen
106
G. Grondbeleid
116
H. Duurzaamheid
124
I. Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid (WOO)
130
2
Inhoudsopgave
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Voorwoord Beste leden van de raad en beste inwoners van Heemskerk, In deze jaarstukken 2025 treft u het jaarverslag en de jaarrekening aan. U leest hierin wat wij wilden bereiken, wat we hiervoor hebben gedaan, wat het resultaat hiervan was en wat dit heeft gekost. Zo leggen wij verantwoording aan u af voor het afgelopen jaar. Het boekjaar 2025 was voor de gemeente opnieuw een enerverend en uitdagend jaar. De uitname door het rijk van een fors bedrag uit de algemene uitkering in combinatie met de nog steeds oplopende kosten binnen het sociaal domein zorgden op begrotingsbasis voor een tekort van zo’n € 7 miljoen, welke door een amendement bij de Perspectiefnota 2025 (tweejarige verhoging van de OZB) en een ombuigingstraject waarbij zoveel als mogelijk onze voorzieningen worden behouden weer terug werd gebracht naar grotendeels structureel zwarte cijfers. De realisatie van de ombuigingen is in 2025 gestart en vraagt in 2026 en wellicht ook 2027 nog de nodige aandacht. De raming voor het eindejaarsaldo bedroeg toch een positief effect van € 5,15 miljoen. Uiteindelijk is het eindresultaat werkelijk een positief saldo van € 5,06 miljoen geworden. Een minimale afwijking. De inspanning bij de 2e bestuursrapportage, om zo dicht mogelijk op de middelen te zitten, heeft succes gehad.
De zeven wel wat grotere afwijkingen bij de jaarrekening hebben elkaar qua resultaat opgeheven en waren grotendeels niet voorzienbaar. Voor de grootste afwijking heeft het college ervoor gekozen - voorafgaande aan de vaststelling van de jaarrekening - een raadsmemo op te stellen ter nadere duiding van deze afwijking. Dit raadsmemo gaat grotendeels in op de toelichting van bijstorting van de pensioenverplichtingen van (ex) wethouders in verband met de aankomende verplichte waardeoverdracht per 1-1-2028 aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP).
Het positieve eindresultaat is het gevolg van onder andere het achterblijven van grote investeringen, maar vooral ook van een incidentele ‘goedmaker’ bij de septembercirculaire 2025 van het rijk door middel van de algemene uitkering. Hierdoor is het zogenaamde ravijnjaar opgeschoven naar achter. Eigenlijk opnieuw een duidelijk voorbeeld van hoe gemeenten door het rijk lange tijd in onzekerheid worden gelaten en dan achteraf alsnog met een incidenteel bedrag over de brug komt. Hier is geen structureel gemeentelijk beleid op te maken. Bovendien is er, bij deze late beschikbaarstelling, ook geen tijd om de incidentele middelen op een juiste wijze in te zetten aan de juiste onderwerpen. Voor het positieve resultaat van € 5,06 miljoen wordt voorgesteld dit toe te voegen aan de algemene reserve. Het versterken van de algemene reserve is noodzakelijk om naast een gezonde buffer als gemeente ook te kunnen voorzien in een gedeeltelijke dekking vanuit de algemene reserve voor het nieuw te bouwen zwembad. Hiervoor vormen wij te zijner tijd een bestemmingsreserve ter dekking van de kapitaallasten. Onze activapositie in relatie tot onze vermogens- en schuldpositie is gezond te noemen. Zie hiervoor de balans en de toelichting hierop in het financiële deel van onze jaarrekening. Bij de ambtelijke bezetting is een forse inhaalslag gepleegd om het aantal externen fors terug te dringen.
De prestatie-indicator ‘Externe inhuur’ is van 21,9% van de totale loonsom gedaald tot 12,7%. Een nette prestatie wat ons betreft in een nog steeds uitdagende arbeidsmarkt. Voor een stuk inhoudelijke verantwoording over hetgeen in 2025 structureel en projectmatig is uitgevoerd verwijzen wij u naar de programma’s en de paragrafen. Dit is de laatste jaarrekening en het laatste jaarverslag vanuit het coalitieakkoord ‘Kansen pakken’ en hierbij danken wij graag u als raadsleden, maar zeker ook de ambtelijke organisatie. Er is veel bereikt en veel in de steigers gezet. Desondanks is onze structurele financiële positie, met name door externe oorzaken, niet rooskleurig te noemen. Geen tijd dus om genoegzaam achterover te leunen! Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heemskerk
3
Voorwoord
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Financiën in één oogopslag
Resultaat Jaarrekening 2025 Begroting Begroting 2025 2025 primair na wijziging
Ontwikkeling begrotingssaldo 2025 Op donderdag 7 november 2024 stelde de raad de Begroting 2025 vast inclusief een amendement betreffende de toeristenbelasting. Deze Begroting sloot af met een positief saldo van € 0,21 miljoen. Op verschillende momenten in 2025 stelden we de cijfers bij. De raad heeft over de bijstellingen besloten in begrotingswijzigingen, circulaires, de bestuursrapportages en het voorstel tot budgetoverheveling. Het verwachte begrotingssaldo na de 2e Bestuursrapportage 2025 was € 5,15 miljoen positief. In onderstaande tabel ziet u de ontwikkeling van het begrotingssaldo. Ontwikkeling verwacht begrotingssaldo
(bedragen x € 1.000,-)
Saldo Begroting 2025 Saldo primaire begroting
214
Ontwikkelingen:
Uitbreiding griffie (raadsbesluit 24-10-2024)
-195
Septembercirculaire 2024 (raadsbesluit 7-11-2024)
1.025
1e Bestuursrapportage 2025 (raadsbesluit 3-7-2025)
-1.561
Meicirculaire 2025 (raadsbesluit 7-7-2025)
1.317
Septembercirculaire 2025 (raadsbesluit 4-11-2025)
2.477
2e Bestuursrapportage 2025 (raadsbesluit 11-12-2025)
1.873
Begroting 2025 na wijzigingen
5.150
Resultaat 2025 Bij het opstellen van de Jaarrekening 2025 gingen we uit van een verwacht begrotingssaldo van € 5,15 miljoen. Uiteindelijk blijkt het saldo uit te komen op € 5,06 miljoen positief. Dat is een verslechtering van € 0,09 miljoen ten opzichte van de laatst vastgestelde Begroting. In de tabel ziet u wat de verschillende programma’s bijdroegen aan dit saldo.
4
(bedragen x € 1.000,-) Rekening 2025
Verschil begroot -/werkelijk
1. Bestuurlijk domein Lasten
-9.589
-10.168
-11.069
-901 N
Baten
801
980
998
18 V
Saldo
-8.789
-9.188
-10.071
-883 N
Lasten
-70.494
-77.616
-76.066
1.549 V
Baten
17.678
22.711
23.327
615 V
2. Sociaal domein
-52.816
-54.905
-52.740
2.165 V
Saldo Lasten
-30.380
-35.788
-33.342
2.447 V
Baten
15.007
16.777
16.965
188 V
Saldo
-15.373
-19.011
-16.377
2.634 V
Lasten
-19.666
-20.890
-21.605
-715 N
Baten
229
929
952
23 V
Saldo
-19.437
-19.961
-20.653
-692 N
3. Fysiek domein
4. Overhead
Algemene dekkingsmiddelen, Vpb en onvoorzien Lasten
-2.649
-1.047
-445
603 V
Baten
94.822
100.073
100.989
916 V
Saldo
92.173
99.026
100.544
1.518 V
Totaal lasten
-132.779
-145.509
-142.527
2.982 V
Totaal baten
128.536
141.470
143.230
1.760 V
Saldo voor bestemming
-4.243
-4.039
703
4.742 V
Storting in reserves
-4.936
-12.858
-12.907
-50 N
Onttrekking aan reserves
9.392
22.046
17.268
-4.778 N
Saldo na bestemming
214
5.150
5.064
-86 N
Financiën in één oogopslag
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
1.2 Belangrijkste afwijkingen In deze Jaarstukken beschrijven we alle afwijkingen die het verschil met de laatst vastgestelde Begroting verklaren. Hieronder vatten we de belangrijkste afwijkingen samen.
Treasury€ 567.000,- V Minder betaalde rente en meer ontvangen rente/dividend. Vooral door het lagere investeringsvolume is het niet noodzakelijk geweest om in 2025 een nieuwe geldlening aan te trekken.
Storting voorziening pensioenen wethouders € 1.013.000,- N Op basis van de actuariële waardeberekening van de pensioenvoorziening was het noodzakelijk een extra bedrag toe te voegen aan de voorziening Pensioenen wethouders. Dit om te kunnen voldoen aan de toekomstige pensioenverplichtingen. Het betreft hier een open-einde regeling. Daarnaast is in verband met de verplichte waardeoverdracht per 1-1-2028 een extra bedrag gestort van € 944.000,-. Dit is het verschil dat naar voren kwam bij een geactualiseerde berekening waarbij rekening is gehouden met de actuele dekkingsgraad van het ABP.
Algemene uitkering € 270.000,- V In de Decembercirculaire 2025 is de algemene uitkering met € 270.000,- verhoogd. Hier informeerden wij de raad al over in een raadsmemo (D/2026/770479).
Lagere kosten jeugdhulp € 272.000,- V In 2025 zijn minder kosten gemaakt voor landelijk werkende instellingen. Doordat in 2025 minder van dit type dure zorgtrajecten nodig is geweest, zijn de kosten incidenteel lager uitgevallen.
In 2025 waren 74 kredieten beschikbaar met een totaalbedrag van netto € 49,1 miljoen. Hiervan was ongeveer € 38 miljoen doorgeschoven vanuit de jaarrekening 2024. Naar aanleiding van het vastgestelde IHP 2025-2040 (D/2025/716564) zijn 2 investeringen (Rinket en gymzaal Bachstraat) doorgeschoven naar 2029-2030.
Opvang Oekraïners € 367.000,- V In 2025 is er minder uitgegeven aan de opvang van Oekraïners dan is begroot. Handhaving toezicht omgevingsrecht € 220.000,- V Er is significant minder behoefte geweest aan het inwinnen van externe expertise op juridisch gebied. Dit heeft geleid tot lagere lasten. Storting voorziening personele verplichtingen € 631.000,- N Om de verplichtingen op incidentele personele kosten voor zowel de ambtelijke organisatie als de griffie te kunnen dekken is een extra storting in de voorziening personele verplichtingen noodzakelijk.
5
1.3 Voorgestelde resultaatbestemming Het rekeningresultaat 2025 is € 5,06 miljoen. We stellen voor dit resultaat toe te voegen aan de Algemene reserve.
2 Investeringen
We gaven in totaal € 6,3 miljoen uit op de kredieten en hebben € 2,4 miljoen ontvangen. We vragen de raad om 16 investeringskredieten af te sluiten (stop te zetten). In de Jaarrekening 2025 ziet u bij het Overzicht van investeringen om welke kredieten dat gaat. De overige investeringskredieten met een totaal restantsaldo van € 39,3 miljoen stellen we voor door te schuiven naar 2026.
Financiën in één oogopslag
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Ombuigingen (stand van zaken)
Voortgang ombuigingen
(bedragen x € 1.000,-) 2026
2027
2028
2029
Lopend, geen onzekerheid
542
709
1.561
2.049
Lopend, beperkt onzekerheid
118
276
276
276
Lopend, hoog onzekerheid
129
363
413
413
Totaal
789
1.348
2.250
2.738
In deze paragraaf informeren wij u over de voortgang van de ombuigingen zoals vastgesteld door de raad op 27 maart 2025. De oorspronkelijke taakstelling is daarna via amendementen door de raad aangepast. Vervolgens zijn bij de begroting 2026 ook nog enkele aanpassingen op bedragen gedaan. Dit heeft geresulteerd in onderstaande nieuwe taakstellende ombuigingsbedragen voor de jaren 2026 en verder. Overzicht ombuigingstaakstelling
De voortgang laat zien dat een aanzienlijk deel van de taakstelling op dit moment geen onzekerheid kent. Tegelijkertijd blijft een deel van de taakstelling afhankelijk van beleidskeuzes en externe factoren, wat vraagt om blijvende aandacht van zowel college als raad.
(bedragen x € 1.000,-) 2026
2027
2028
2029
Nieuwe taakstelling ombuigingen
1.447
1.963
2.916
3.402
Afgeronde ombuigingen
657
615
666
664
Taakstelling nog te realiseren
789
1.348
2.250
2.738
Afgeronde ombuigingen In de 2e bestuursrapportage 2025 hebben wij beschreven dat negen ombuigingen inmiddels volledig zijn gerealiseerd en afgerond. Bij deze jaarrekening kunnen wij melden dat daar nog een aan toegevoegd is: maatregel nr. 35 Verwijderen plantenbakken in het centrum. Dit betreft een besparing van structureel € 8.000,-. De afgeronde ombuigingen tellen op tot structureel € 664.000,-. Nog te realiseren ombuigingen De nog lopende ombuigingen tellen op tot € 2,7 miljoen structureel. De voortgang van deze ombuigingen is als volgt onderverdeeld:
6
Financiën in één oogopslag
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Lopend, geen onzekerheid
(bedragen x € 1.000,-) 2026
2027
2028
2029
Lopend, beperkte onzekerheid
(bedragen x € 1.000,-) 2026
2027
2028
2029
2.
Verlengen afschrijvingstermijnen
90
230
297
372
26. Maken tijdelijke afspraken IJmond Werkt + WSP
25
25
25
25
8.
Serviceplein ontwikkelen naar integrale toegang
-
25
50
75
54. Begraafrechten kostendekkend maken
78
155
155
155
9.
Sturen op beleidsdoelen Sociaal domein
25
25
25
25
58. Leges H1/H2/H3 kostendekkend maken
16
96
96
96
12.
Verlagen exploitatiesubsidie JansHeeren
-
-
100
100
Totaal
118
276
276
276
18.
Powerful Ageing
20
30
30
30
19.
Deels kantelen scootmobielen
-
-
-50
30
20.
Investeren positioneren Centrum Jeugd en Gezin
50
100
150
150
21.
Praktijkondersteuners Jeugd
-50
-25
25
75
22.
Preventieve inzet op Jeugd
20
40
60
60
23.
Inzetten gezinsadvocaat
10
60
60
60
24.
Ambtshalve vaststellen minimaregelingen
-
49
49
49
30.
Opnieuw prioriteren MJIP
242
40
87
87
31.
Verlagen budgetten voor onderhoud openbare ruimte, bijstellen onderhoudsniveau van B naar C
-
-
285
285
32.
Alleen openbare verlichting aan waar dit echt oodzakelijk is n
65
65
65
65
40.
Stoppen met gemeentelijke kerstbomen in de wijken
25
25
25
25
53.
Straatreiniging toerekenen aan afvalstoffenheffing en rioolheffing
-
-
258
516
56.
Precario op terrassen en gebruik openbare ruimte
10
10
10
10
60.
Oninbaarheid van afvalstoffenheffing en rioolheffing verdisconteren in tarief
35
35
35
35
542
709
1.561
2.049
Totaal
7
Toelichting op de ombuigingen met beperkte onzekerheid Nr: 26. Maken tijdelijke afspraken IJmond Werkt + WSP In de tweede helft 2025 zijn afspraken gemaakt met het Werkgeverservicepunt (WSP) over de invulling van het begrip ‘Werkfit”, waarna direct gestart is met de uitvoering door de klantmanagers. Inmiddels zijn de eerste inwoners succesvol begeleid naar werk onder de nieuwe Werkfit-aanpak. Verdere werkzaamheden zijn gekoppeld aan het herontwerp van IJmond Werkt. Voor het herontwerp is gestart met een transitieplan, waarvan de uitkomsten in het tweede kwartaal van 2026 ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Nr. 54: Begraafrechten kostendekkend maken Deze ombuiging leidt tot een aanzienlijke stijging van de begraafrechten. In de begroting 2026 is daarom besloten de ombuigingsdoelstelling eenmalig te halveren. Voor 2027 zal de kostendekkendheid van 100% aangehouden worden waarmee de financiële taakstelling dan alsnog wordt gerealiseerd. Nr. 58: Leges H1/H2/H3 kostendekkend De gemeente hanteert reeds de maximale tarieven zoals vastgesteld door het Rijk. Hierdoor is verdere verhoging niet mogelijk. Ook de verwachte extra opbrengst uit leges voor markten en evenementen bleek niet haalbaar, gezien het beperkte aantal en de aard van deze activiteiten. In de Begroting 2026 is om deze reden de financiële taakstelling naar beneden bijgesteld.
Voor 2027 wordt opnieuw gekeken naar de meerjarige haalbaarheid van deze ombuiging. Daarbij wordt ook een verlaging van de uitvoeringskosten meegenomen.
Financiën in één oogopslag
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Lopend, hoge onzekerheid
(bedragen x € 1.000,-) 2026
2027
2028
2029
36.
Sluiten aula begraafplaats / verkoop aula / uitbesteden beheer aula
25
50
50
50
48.
Nota kosten verhaal opzetten / verhogen vergoedingen bij kostenverhaal
104
104
104
104
52.
Ten Kate kantoor inzetten voor woningen
-
109
109
109
57.
Stoppen met financieren horeca ondernemers in Heemskerk, combi evenementen
-
100
150
150
129
363
413
413
Totaal
Nr. 52: Ten Kate kantoor inzetten voor woningen Er is een onzekerheid over de haalbaarheid van deze ombuiging. Voor Ten Katestraat 11 is gerekend op huurinkomsten vanaf begin 2027. De planning hangt echter sterk af van marktinteresse, randvoorwaarden en planologische procedures. Door beperkte gemeentelijke ervaring met transformatieprojecten zijn uitvoering en risico’s lastig te voorspellen. In het eerste kwartaal van 2026 volgt, op advies van Stichting Rijk, een marktconsultatie om onzekerheden te verkleinen. Bij de Perspectiefnota 2027-2030 zal worden gekeken naar de meerjarige haalbaarheid van de ombuigingstaakstelling. Vooralsnog worden de eerste huurinkomsten in het eerste of tweede kwartaal van 2028 verwacht.
Toelichting op de ombuigingen met hoge onzekerheid Nr. 36: Sluiten aula begraafplaats/ verkoop aula/ uitbesteden beheer aula In de Begroting 2026 is de besparing voor 2026 eenmalig met € 25.000,- naar beneden bijgesteld. Om de besparing vanaf 2027 te realiseren onderzoeken wij de exploitatie- en verkoopmogelijkheden van de aula alsook de mogelijke samenwerking tussen de begraafplaatsen Duinrust in Beverwijk en Eikenhof in Heemskerk.
Nr. 57: Stoppen met financieren horecaondernemers in Heemskerk De kosten voor de gemeente zijn de afgelopen jaren gestegen, onder andere door hogere uitgaven om de veiligheid van inwoners en bezoekers te waarborgen. De gemeente heeft met ondernemers gesproken over ieders verantwoordelijkheid bij de organisatie van evenementen. Op dit moment wordt realisatie van het volledige ombuigingsbedrag niet haalbaar geacht. Bij de perspectiefnota 2027-2030 zal het college de raad nader inlichten over de financiële gevolgen hiervan.
Nr. 48: Nota kostenverhaal opzetten/ verhogen vergoedingen bij kostenverhaal Er is onzekerheid over de haalbaarheid van deze ombuiging. Wet- en regelgeving schrijft voor dat kosten niet én via leges én via kostenverhaal in een anterieure overeenkomst mogen worden doorberekend. Dit leidt tot lagere inkomsten dan nu als taakstellende ombuiging begroot. Een extern onderzoek naar de mogelijkheden en de financiële impact loopt; de resultaten worden in 2026 verwacht. Bij de Perspectiefnota 2027-2030 zal worden gekeken naar de meerjarige haalbaarheid van de ombuigingstaakstelling.
8
Financiën in één oogopslag
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Leeswijzer Deze jaarstukken 2025 bestaan uit een jaarverslag en een jaarrekening. De indeling van de jaarstukken 2025 volgt de indeling van de Begroting 2025. In het Jaarverslag 2025 gaan we in op ons gevoerde beleid. Het verslag bestaat uit vier programma’s en negen paragrafen. De eerste drie programma’s bestaan uit een aantal programmaonderdelen. Per programmaonderdeel starten we de meerjarige doelstelling zoals die in de begroting 2025 was opgenomen. Dit staat onder het kopje: • Wat willen we meerjarig bereiken? • Vervolgens geven we bij elk programmaonderdeel antwoord op de drie vragen: • Wat hebben we in 2025 bereikt? • Wat hebben we er in 2025 voor gedaan? • Wat heeft het gekost? Programma 4 bevat de overheadkosten, gevolgd door een hoofdstuk over de algemene dekkingsmiddelen, de vennootschapsbelasting en de post onvoorzien. In de paragrafen lichten we onderwerpen toe die meerdere programma’s raken. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft acht paragrafen verplicht voor, waarvan de paragraaf Wet Open Overheid recent verplicht is gesteld. Daarnaast heeft de gemeente zelf de paragraaf Duurzaamheid toegevoegd. Er zijn derhalve negen paragrafen (A tot en met I).
Uitleg bij de financiële overzichten U vindt een aantal financiële overzichten en tabellen in deze jaarstukken. Het is handig om te weten dat: • Bedragen met een + (plusteken) duiden op een voordeel. Dat kan een (hogere) bate zijn, of een lagere last. In de tabellen staat hierbij een groene V. • Bedragen met een - (minteken) duiden op een nadeel. Dat kan een (hogere) last zijn, of een lagere bate. In de tabellen staat hierbij een rode N. • Een bijdrage uit een reserve heeft een + (plusteken). Dat geeft aan dat we de exploitatie verhoogden met financiële middelen. • Een storting in een reserve heeft een - (minteken). Dat geeft aan dat we de exploitatie verlaagden met financiële middelen. Bij “Wat heeft het gekost?” verklaren we alleen verschillen die groter zijn dan € 50.000,-. Het gaat dan om verschillen tussen de Begroting 2025, zoals vastgesteld bij 2e Bestuursrapportage 2025, en de gerealiseerde bedragen per 31 december 2025. In sommige alinea’s staan codes tussen haakjes, zoals (D/2025/xxxxxx) Deze codes verwijzen naar financiële documenten en besluiten. Raadsleden en inwoners kunnen deze documenten via zo’n code terugvinden in het raadsinformatiesysteem van onze gemeenteraad, via de website https://heemskerk.raadsinformatie.nl. U kunt daar ook commissie- en raadsvergaderingen terugkijken.
De jaarrekening 2025 is de financiële verantwoording van de programma’s en bevat daarnaast de balans met toelichting. De verklaring van de accountant heeft betrekking op dit onderdeel van de jaarstukken. Er zijn diverse financiële overzichten opgenomen, grotendeels voorgeschreven in het BBV. Zo vindt u hier ook de overzichten van de incidentele lasten en baten, de SISA verantwoording, het verloop van de reserves en voorzieningen en de investeringen.
9
Leeswijzer
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Programma’s
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Algemeen
1.1 Bestuur en samenwerking
Het Bestuurlijk domein bestaat uit drie programmaonderdelen. • Bestuur en samenwerking. • Dienstverlening. • Veiligheid, toezicht en handhaving. Lasten en baten programma 1
Wat willen we meerjarig bereiken?
(bedragen x € 1.000,-) Begroting Begroting 2025 2025 primair na wijziging
Rekening 2025
Verschil
Wat hebben we in 2025 bereikt?
begroot -/-
De extra georganiseerde Tweede Kamerverkiezingen en het centraal tellen van de stemmen zijn soepel verlopen.
werkelijk
1.1 Bestuur en samenwerking -1.018 N
Lasten
-2.507
-2.945
-3.964
Baten
-3
58
57
Saldo
-2.511
-2.888
-3.906
-1.019 N
Lasten
-1.408
-1.570
-1.419
151 V
Baten
811
922
939
17 V
Saldo
-596
-648
-480
168 V
Lasten
-5.674
-5.652
-5.687
-34 N
Baten
-7
0
2
2 V
Saldo
-5.682
-5.652
-5.685
-32 N
Totaal lasten
-9.589
-10.168
-11.069
-901 N
Totaal baten
801
980
998
18 V
-8.789
-9.188
-10.071
-883 N
Storting in reserves
-23
-23
-23
0
Onttrekking aan reserves
249
521
98
-423 N
Saldo na bestemming
-8.562
-8.690
-9.995
-1.306 N
0
-
1.2 Dienstverlening
1.3 Veiligheid, toezicht en handhaving
Saldo voor bestemming
11
We willen dat: • Het besluitvormingsproces evenwichtig is dankzij samenspel tussen college en raad. • Onze bestuursstijl open, transparant, stabiel en consequent is.
-
Wat hebben we er in 2025 voor gedaan? Raadsinformatiesysteem In nauwe samenwerking met de organisatie heeft de griffie in augustus 2025 het nieuwe raadsinformatiesysteem gelanceerd. Na een aanbesteding is ervoor gekozen NotuBiz het digitale systeem te laten leveren en te zorgen voor de verdere ondersteuning. Dit systeem maakt het vergader- en besluitvormingsproces overzichtelijker en bevordert de samenwerking binnen de organisatie. De vergaderstukken, (beantwoording van) raadsvragen en de langetermijnagenda zijn online te raadplegen voor de raad, het bestuur, collega’s in de organisatie en inwoners. Ook kunnen de opgenomen vergaderingen van de raad en commissies hier worden teruggekeken. Tweede Kamerverkiezingen De Tweede Kamerverkiezingen van 2025 waren extra verkiezingen. Ze werden gehouden op 29 oktober 2025. Eigenlijk zouden de verkiezingen pas in maart 2028 plaatsvinden, maar ze werden vervroegd doordat het kabinet Schoof viel op 3 juni 2025. In Heemskerk kon op 19 bureaus gestemd worden en zijn in totaal 24.189 geldige stemmen uitgebracht. Daarmee lag de opkomst in onze gemeente gelijk aan het landelijk gemiddelde.
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Commissievoorstellen In het coalitieakkoord Kansen pakken is afgesproken dat de raad eerder wordt betrokken bij belangrijke keuzes. Daarom hebben we in 2025 tien commissievoorstellen aan de raad voorgelegd. Met een commissievoorstel kan de raad in een vroeg stadium aangeven welke richting zij belangrijk vindt bij een besluit dat nog moet worden genomen. Dit kan worden ingezet bij onderwerpen die onder de verantwoordelijkheid van het college vallen, maar ook bij onderwerpen waarvoor de raad zelf bevoegd is. Een commissievoorstel wordt gebruikt wanneer de raad aan het begin van een traject of tussentijds advies wil geven voordat een definitief voorstel wordt gemaakt. Soms gebeurt het ook andersom: dan vraagt het college bewust om de mening van de raad om input op te halen voor een verdere uitwerking.
terug voor de besluitvorming. Zo bleef de raad op een transparante manier bij het hele proces betrokken. Stabiele overstap naar nieuw bestuur Op 18 maart 2026 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Nadat de nieuwe coalitie is gevormd en de onderhandelingen zijn afgerond, begint een nieuw college. Het huidige college zorgt daarom voor een goede overdracht van de lopende dossiers en het bestaande beleid, zodat het werk zonder onderbreking kan doorgaan. In de aanloop naar de verkiezingen is extra aandacht besteed aan het duidelijk vastleggen van de belangrijkste opgaven. Zowel het college als de gemeenteraad spelen hierbij een rol.
Prestatie-indicatoren Meer getallen In 2025 stelden raadsleden 51 sets aan schriftelijke vragen die allemaal zijn beantwoord. Met dit raadsinstrument kan elk individueel raadslid vragen stellen aan het college om informatie in te winnen. Deze vragen zijn vaak politiek van aard. Het afgelopen jaar heeft de raad 15 sets met technische vragen ingediend. Deze vragen worden gebruikt om onderwerpen beter te begrijpen en extra informatie te krijgen waar dat nodig is. Ook kunnen de raadsfracties voorafgaand aan de behandeling van de Perspectiefnota, de Begroting en de Jaarrekening technische vragen stellen, zodat zij goed voorbereid het gesprek kunnen voeren.
Hoe weten we of we onze doelen hebben bereikt? Prestatie-indicatoren helpen ons daarbij. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
PI 1. Opkomst verkiezingen (in %)
47%
57%
43%
79%
78% Toelichting: In 2025 zijn verkiezingen voor de Tweede Kamer gehouden. Het landelijke opkomstpercentage bedroeg 79%. Bron: gemeente Heemskerk
Transparante samenwerking tussen college en raad In 2025 heeft het college opnieuw en voortdurend ingezet op openheid richting de raad. Gedurende het jaar zijn 152 raadsmemo’s verstuurd om de raad tijdig te informeren over belangrijke ontwikkelingen. Deze memo’s gaven inzicht in lopende dossiers, actuele vraagstukken en de vervolgstappen die het college wilde zetten. De gesprekken tussen college en raad vonden in openbaarheid plaats. Eerst werden de onderwerpen in de commissies besproken, waar raadsleden vragen konden stellen en aandachtspunten konden meegeven. Daarna kwamen ze in de raadsvergadering
12
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Wat heeft het gekost? Voor programmaonderdeel 1.1 Bestuur en samenwerking is het gerealiseerde saldo na bestemming € 1.337.000,- nadeliger dan begroot. In de tabel ziet u hoe dit bedrag is opgebouwd. Lasten en baten 1.1 Bestuur en samenwerking
(bedragen x € 1.000,-)
Begroting 2025 primair
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Lasten
-2.507
-2.945
-3.964
Baten
-3
58
57
Saldo voor bestemming
Verschil begroot -/werkelijk
-1.018 N 0
-
-2.511
-2.888
-3.906
Storting in reserves
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
133
404
86
-318 N
-2.378
-2.484
-3.820
-1.337 N
Saldo na bestemming
-1.019 N
-
Toelichting op afwijkingen van € 50.000,- of meer De lasten zijn € 1.018.000,- hoger dan begroot. De belangrijkste oorzaak betreft de extra toevoeging aan de voorziening Pensioenen wethouders op basis van de actuariële waardeberekening. De extra toevoeging was noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de toekomstige pensioenverplichtingen. Het betreft hier een open-einde regeling. Daarnaast is in verband met de verplichte waardeoverdracht per 1-1-2028 een extra bedrag gestort van € 944.000,-. Dit is het verschil dat naar voren kwam bij een geactualiseerde berekening waarbij rekening is gehouden met de actuele dekkingsgraad van het ABP.
Aan de reserve nieuw beleid is € 318.000 minder onttrokken dan begoot. De bijbehorende uitgaven zijn ook lager. Deze lagere lasten staan in andere programmaonderdelen. Het gaat om: • de versterking en versnelling aanpak ondermijning (€ 44.000,- lagere lasten in programma 1.3) • de herijking omgevingsvisie (€ 50.000,- lagere lasten in programma 3.1) • de vergroening van de Kinderboerderij (€ 92.000,- lagere lasten in programma 3.2) • de definitieve inrichting knip Alkmaarseweg-Rijkstraatweg (€ 41.000,- lagere lasten in programma 3.2) • de vergroening van het burgemeester Nielenplein (€ 41.000,- lagere lasten in programma 3.3) • de opgave gerichte netwerkorganisatie (€ 50.000,- lagere lasten in programma 4 overhead)
1.2 Dienstverlening Wat willen we meerjarig bereiken? We willen dat: • We een organisatie zijn die voor iedereen toegankelijk en makkelijk benaderbaar, betrokken, betrouwbaar en meedenkend is. • Onze dienstverlening, waar dat mogelijk is, snel, simpel en persoonlijk is en hiervoor verschillende (moderne) kanalen inzet. • Onze medewerkers iedereen gelijk behandelen en naar mogelijkheden kijken in plaats van naar onmogelijkheden. • We in het contact met de klant duidelijk zijn over wat deze mag verwachten: “We doen wat we zeggen en we zeggen wat we doen”.
Wat hebben we in 2025 bereikt? De paspoortenpiek van dit jaar is zonder veel problemen verwerkt. De dienstverlening aan onze inwoners heeft binnen de verschillende kanalen (balie, telefonie, website/digitaal) op correcte wijze plaatsgevonden.
13
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Wat hebben we er in 2025 voor gedaan?
Omschrijving
Ook in 2025 is er gewerkt aan een zo goed mogelijke informatievoorziening over onze producten en diensten voor onze inwoners. Dat gebeurt grotendeels via de website, maar ook de medewerkers van het Klant Contact Centrum (KCC) spelen hier een belangrijke rol in. Naast de digitaal vaardige inwoners bieden wij zo ook een laagdrempelige toegang voor inwoners die hier minder bedreven in zijn. Doordat in 2024 de geldigheid van een reisdocument van vijf naar tien jaar is verhoogd ontstond er vanaf 2024 een paspoortenpiek met extra aanvragen. Deze paspoortenpiek was er ook in 2025 en zal afvlakken in 2028.
PI 6. Aantal huwelijken/geregistreerde partnerschappen kosteloos
PI 7. Aantal naturalisaties
PI 8. Aantal reisdocumenten
2025
71
55
77
64
63
60
68
71
3.921
3.302
7.233
7.370
3.356 3.400
3.330
3.313
Bron: Administratie reisdocumenten
PI 9. Aantal rijbewijzen Bron: Administratie rijbewijzen
2022
2023
2024
2025
32
20
55
33
Wat heeft het gekost?
4
Voor programmaonderdeel 1.2 Dienstverlening is het gerealiseerde saldo na bestemming € 168.000,- voordeliger dan begroot. In de tabel ziet u hoe dit bedrag is opgebouwd.
Bron: gemeente Heemskerk
PI 3. Aantal gegrond verklaarde klachten
2024
Bron: Naturalisatieverzoeken
Hoe weten we of we onze doelen hebben bereikt? Prestatie-indicatoren helpen ons daarbij.
PI 2. Aantal formeel geregistreerde klachten
2023
Bron: Register burgerlijke stand
Prestatie-indicatoren
Omschrijving
2022
2
7
5
Bron: gemeente Heemskerk
Lasten en baten 1.2 Dienstverlening PI 4. Formele klachten die binnen de wettelijke termijn van 6 weken zijn afgehandeld (in %)
82%
90%
93%
Begroting Begroting 2025 2025 primair na wijziging
94%
Bron: gemeente Heemskerk
PI 5. Aantal huwelijken/geregistreerde partnerschappen niet-kosteloos Bron: Register burgerlijke stand
14
161
120
94
121
(bedragen x € 1.000,-) Rekening 2025
Verschil begroot -/werkelijk
Lasten
-1.408
-1.570
-1.419
151 V
Baten
811
922
939
17 V
Saldo voor bestemming
-596
-648
-480
168 V
Storting in reserves
0
0
0
0 -
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0 -
Saldo na bestemming
-596
-648
-480
168 V
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Toelichting op afwijkingen van € 50.000,- of meer De lasten zijn € 151.000,- lager dan begroot. Dit wordt op hoofdlijnen verklaard door: • In de begroting is rekening gehouden met € 286.000,- voor alle ICT-lasten van Dienstverlening. De werkelijke lasten op dit onderdeel zijn € 176.000,-, met als gevolg een incidenteel voordeel van € 110.000,-. De verdeling van alle ICT-budgetten is in de Begroting 2026 volledig herzien, zodat deze beter aansluit op de verwachte realisatie in de verschillende programma-onderdelen. • De lasten voor burgerzaken vallen € 42.000,- lager uit, voornamelijk veroorzaakt door lagere kosten voor gezondheidsverklaringen van het CBR en lagere afdracht van Rijksleges voor Verklaringen Omtrent Gedrag (VOG). De baten zijn € 17.000 hoger dan begroot, een financieel verschil van geringe omvang dat hier niet separaat wordt toegelicht.
1.3 Veiligheid, toezicht en handhaving Wat willen we meerjarig bereiken? We willen dat: • Heemskerk veilig en leefbaar is en dat participatie tussen inwoners en gemeente vanzelfsprekend is. • We een belangrijke, regisserende rol hebben op het gebied van openbare orde en veiligheid. • We een robuuste organisatie zijn tijdens rampen en crisissituaties. • We een robuuste organisatie zijn op het gebied van zowel integrale als handhaving en op het gebied van openbare orde en veiligheid. • Een professioneel ingerichte brandweer Kennemerland in staat is om haar taken adequaat uit te voeren.
15
Wat hebben we in 2025 bereikt? Integrale veiligheid Ondermijning • Door uitvoeren van controles en bewustwordingsacties is meer bewustwording over het fenomeen ondermijning en de gevaren daarvan onder inwoners gecreëerd. Ook in de eigen organisatie hebben we bewustwording gecreëerd. • De samenwerking tussen verschillende partijen is verstevigd. Bijvoorbeeld door middel van het opstellen van gezamenlijk beleid en gezamenlijk optreden. • Onze informatiepositie is verstevigd mede door intensievere samenwerking met de partners. Programma Veilige wijken • We zijn als gemeente en partners meer aanwezig geweest in de wijk. Ook is de samenwerking met de gemeente Beverwijk in bepaalde wijken geïntensiveerd. • We hebben het datagericht werken verder ontwikkeld zodat we beter weten waar onze aanwezigheid in de wijk nodig is. De aanpak overlastgevende jeugd We hebben de samenwerking in de IJmond rondom overlastgevende jeugdgroepen verstevigd onder meer door de groepsaanpak uit te rollen. Huiselijk geweld en kindermishandeling Wij werkten met onze partners aan het versterken van het netwerk. Daarnaast is; • Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming vertaald naar het regionale uitvoeringsplan ‘Koersplan Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2025-2027’, inclusief de bijbehorende actieagenda en basisnotitie casusregie.
• De toegankelijkheid en bekendheid van Veilig Thuis vergroot. • Aandacht gegeven aan femicide en ouderenmishandeling.
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Rampenbestrijding We probeerden de in- en externe crisisorganisatie op sterkte te houden. Handhaving openbare ruimte Verbeterde naleving van regels (parkeer-excessen) • Afname van overtredingen door gerichte handhavingsacties-Blauwe-zone. • Voorlichting en bewustwording bij burgers en bedrijven vergroot-Media berichten. • Fietsen op de markt. Projectmatig werken, effectieve controles • Inspecties en toezichtacties uitgevoerd via projectmatig werken, met focus op specifieke thema’s of locaties. • Korte doorlooptijd van constatering tot handhavingsactie, met consistente toepassing van boetes en waarschuwingen. • Specifieke projecten en controles gericht op parkeerhandhaving uitgevoerd. Controle op vergunningen en evenementen • Toezicht op naleving van vergunningen bij evenementen, horeca en openbare activiteiten. • Borging van veiligheid en naleving van regels tijdens evenementen. Jeugd-BOA’s • Inzet bij projecten gericht op jongeren en openbare ruimte. • Preventie en vroegsignalering van overlast en risicogedrag versterkt. BRP-toezicht • Versterkt toezicht op correcte inschrijvingen en adrescontroles. • Betere kwaliteit van de Basisregistratie Personen en snellere signalering van afwijkingen.
16
Ondersteuning bij ondermijning en Wet Damocles • Actieve inzet bij signaleren en aanpakken van ondermijnende activiteiten. • Gebruik van Wet Damocles voor het sluiten van woningen/panden (ondersteuning). Samenwerking en innovatie • Intensieve samenwerking met politie, jongerenwerk en andere toezichthouders. • Gebruik van digitale tools en data-analyse om trends, hotspots en jeugdgerichte maatregelen te monitoren.
Wat hebben we er in 2025 voor gedaan? Integrale veiligheid Ondermijning • We organiseerden samen met de gemeente Beverwijk 4 integrale controles rondom het Europaplein. Tijdens deze controles besteedden we bijzondere aandacht aan drugs, vuurwerk en explosieven en aan Meld Misdaad Anoniem. Zo proberen we inwoners te bewegen om vermoedens van ondermijnende criminaliteit (verdachte situaties) bij ons te melden. • We zijn gestart met het uitvoeren van de Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid. Zo willen we inwoners, ondernemers, medewerkers, bestuurders en raadsleden weerbaarder maken tegen ondermijning. • Het prostitutie-controleteam voerde verschillende controles uit. Regionaal waren er bijvoorbeeld controles op onvergunde prostitutie. We werkten hierin goed samen aan vervolgstappen met de politie en onder andere de woningbouw. • We zijn dit jaar, in samenwerking met NHVeilig, gestart met verschillende bewustwordingssessies, zoals een algemene training voor ondermijning. Hierbij is aandacht voor signalen van ondermijning, het herkennen ervan en hoe de aanpak op ondermijning werkt. Ook zijn functiegerichte trainingen georganiseerd voor het herkennen van signalen van mensenhandel. • In het tuindersgebied hebben we een bewustwordingsactie uitgevoerd door middel van ‘drugsemmers’.
De emmers bevatten diverse producten met ludieke waarschuwingen om te helpen de gevaren van drugscriminaliteit te herkennen.
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
• Op de weekmarkt hebben we de ‘speedmobiel’ geplaatst; een opvallende mobiele wagen die inwoners bewust maakt van de signalen van drugsproductie. • Babbeltrucactie in Huize van Nouweland om senioren te wijzen op de gevaren van babbeltrucacties. Programma Veilige wijken • Er heeft een pilot plaatsgevonden onder winkeliers om hen handelingsperspectief te bieden in het geval van explosies. • Er werkten extra jongerenwerkers op en rondom het Europaplein. Deze jongerenwerkers zijn ingezet op het terrein van gedragsbeïnvloeding, het bereiken van overlastgevende jongeren en het stimuleren van de betrokkenheid van de jongeren in de wijk. • De afsluiting van de onderdoorgang bij de Nouwelandflat is geëvalueerd. • We zijn een succesvolle pilot gestart waarbij veiligheid een onderdeel is van de ‘straat van de week’. De aanpak overlastgevende jeugd • De persoonsgerichte aanpak (pga) is gestart. Inmiddels zijn er 4 jongeren onderdeel van de aanpak. • De groepsaanpak is verder doorontwikkeld. • Halt heeft 61 voorlichtingslessen in het primair en het voortgezet onderwijs verzorgd. Daarnaast is op het voortgezet onderwijs Brand new skills gestart met individuele en groepsbegeleiding. • De aanpak op oud & nieuw is vernieuwd, zo heeft onder meer Bureau Halt een grotere rol. • Straatcontact heeft het netwerk getraind in de ‘plus min mee-methode’.
Huiselijk geweld en kindermishandeling Wij zijn begonnen met de uitvoering van het Koersplan. Dit hebben we gedaan door in te zetten op: • Het verder versterken van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. • Het gefaseerd samenwerken volgens de TOP3-methodiek.
17
• Het actualiseren van de samenwerkingsafspraken met Veilig Thuis en het investeren in de deskundigheidsbevordering van de lokale teams. • Het implementeren van een uniforme visie op casus- en procesregie bij huiselijk geweld en kindermishandeling. • Het inzetten van campagnes over femicide en ouderenmishandeling. Rampenbestrijding • We hebben onze regionale piketpoule met piketmedewerkers uitgebreid. • In het kader van het programma weerbaarheid hebben we opvanglocaties/ noodsteunpunten in kaart gebracht. Ook drinkwaterdistributiepunten zijn in kaart gebracht. Brandweertaken • Het project bluswatervoorziening natuurbrandbeheersing is gestart. Handhaving en toezicht Verbeterde naleving van regels (parkeer excessen) • Gerichte handhavingsacties uitgevoerd in de blauwe zones. • Publieksvoorlichting verspreid via mediaberichten en social media. • Actief fietsen op de markt gecontroleerd en waar nodig gehandhaafd. Projectmatig werken en effectieve controles • Inspecties en toezicht uitgevoerd via thematische projecten, met speciale aandacht voor: - Schoolcontroles; voor verkeersveiligheid en naleving van regels rondom schoolroutes. - Hondencontroles; handhaving in openbare ruimtes op overlast honden. - HVC-afvalcontroles; om dumpingen tegen te gaan en te handhaven. - Parkeercontroles; op risicolocaties en excessen in de blauwe zones.
• Handhavingsprocessen gestroomlijnd, waardoor overtredingen sneller konden worden opgevolgd met boetes of waarschuwingen.
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
• Projectmatige aanpak zorgde voor duidelijke planning, rapportage en opvolging van resultaten. Vergunning controle en evenementen • Controle van vergunningen voorafgaand aan en tijdens evenementen. • Samenwerking met organisatoren en veiligheidsdiensten om naleving van regels te waarborgen. • Handhavingsacties bij overtredingen en advisering aan betrokken partijen.
Samenwerking en innovatie • Intensieve samenwerking met politie, jongerenwerk en andere toezichthouders voor gezamenlijke aanpak van overlast en veiligheid. • Digitale tools en data-analyse gebruikt om hotspots, trends en effecten van maatregelen te monitoren. • Best practices en resultaten binnen het team en met andere gemeentelijke afdelingen gedeeld.
Prestatie-indicatoren Jeugd-BOA’s • Jeugd-BOA’s ingezet in de openbare ruimte en bij projecten voor jongeren.
Hoe weten we of we onze doelen hebben bereikt? Prestatie-indicatoren helpen ons daarbij.
• Overlastsituaties vroeg gesignaleerd en opgevolgd met preventieve maatregelen of handhaving. • Samenwerking met scholen, politie, buurgemeenten en jongerenwerk om risicogedrag te voorkomen of vroegtijdige signalering.
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
PI 12. Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren)
4,0
13,0
12,0
12,0
2,7
4,6
2,9
1,9
2,8
2,2
2,8
2,7
1,4
1,5
1,4
4,8
3,8
4,6
BRP-toezicht • Regelmatig gecontroleerd op correcte inschrijvingen en adressen in de Basisregistratie Personen. Ondersteunend aan de toezichthouder PRB. • Afwijkingen opgespoord en gecorrigeerd in samenwerking met andere gemeentelijke afdelingen, BRP en servicebalie. • Procedures in de samenwerking verbeterd. Ondersteuning bij ondermijning en Wet Damocles • Signaleren van ondermijnende activiteiten, zoals illegale bewoning of horeca lokaliteit, en melden bij betrokken partners. • Gebruik van Wet Damocles toegepast om woningen of panden tijdelijk te sluiten ter ondersteuning van handhavingsacties. • Samenwerking met politie en Openbaar Ministerie voor complexe cases.
18
Bron: Bureau HALT / Waarstaatjegemeente.nl
PI 13. Winkeldiefstal (per 1.000 inwoners) Bron:Politie / CBS - Diefstal / Waarstaatjegemeente.nl
PI 14. Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners)
Toelichting: Cijfer bestaat uit openlijk geweld, bedreiging en mishandeling Bron: Politie / CBS - Criminaliteit / Waarstaatjegemeente.nl
PI 15. Diefstal uit woningen (per 1.000 inwoners)
1,9
Toelichting: Cijfer bestaat uit diefstal uit woning en garage/box/schuur Bron: Politie / CBS - Diefstal / Waarstaatjegemeente.nl
PI 16. Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag (per 1.000 inwoners)
5,7
Bron: Politie / CBS - Criminaliteit / Waarstaatjegemeente.nl
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Wat heeft het gekost? Voor programmaonderdeel 1.3 Veiligheid, toezicht en handhaving is het gerealiseerde saldo na bestemming € 137.000,- nadeliger dan begroot. In de tabel ziet u hoe dit bedrag is opgebouwd. Lasten en baten 1.3 Veiligheid, toezicht en handhaving
(bedragen x € 1.000,-)
Begroting Begroting 2025 2025 primair na wijziging
Rekening 2025
Verschil begroot -/werkelijk
Lasten
-5.674
-5.652
-5.687
-34 N
Baten
-7
0
2
2 V
-5.682
-5.652
-5.685
-32 N
Storting in reserves
-23
-23
-23
0
Onttrekking aan reserves
116
116
12
-104 N
Saldo na bestemming
-5.588
-5.559
-5.695
-137 N
Saldo voor bestemming
-
Toelichting op afwijkingen van € 50.000,- of meer
• Lagere uitgaven aan de aanpak ondermijning (€ 44.000,-). Dit wordt veroorzaakt doordat de geplande activiteiten (nog) niet allemaal zijn opgepakt, wat een gevolg is van de werkdruk op andere beleidsonderdelen binnen dit deelproject. De kosten hebben een relatie met de reserve Nieuw beleid. Als gevolg van de lagere kosten is de bijdrage vanuit de reserve Nieuw beleid aan de exploitatie in programmaonderdeel 1.1 eveneens lager. Hogere inhuurkosten geven per saldo geen financieel voordeel op het beleidsonderdeel ondermijning. • Overige kleinere afwijkingen, zoals een hogere bijdrage aan de Veiligheidsregio Kennemerland (€ 17.000,-) verklaren het resterend verschil. De onttrekking aan reserves is € 104.000,- lager dan begroot. Dit betreft een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Groot onderhoud brandweerkazerne. De uitgaven voor groot onderhoud zijn gekoppeld aan deze bestemmingsreserve. De werkelijke kosten worden onttrokken aan deze reserve en komen ten gunste van de exploitatie. Vanwege het uitblijven van groot onderhoud is de werkelijke bijdrage vanuit de reserve aan de exploitatie eveneens lager. Per saldo is dit budgettair neutraal.
De lasten zijn € 34.000,- hoger dan begroot. Dit wordt op hoofdlijnen verklaard door: • Hogere (loon)kosten van in totaal € 102.000,- op de beleidsonderdelen Openbare orde en Handhaving openbare ruimte. Dit komt vooral door meer personele inzet tijdens de grote evenementen (Koningsdag en Kermis) en manifestaties om de veiligheid van onze inwoners en bezoekers te waarborgen. • De raad heeft als ombuigingsmaatregel vastgesteld om de Ten Katestraat 11 (de voormalige brandweerkazerne) te verbouwen tot appartementen en deze te verhuren. De concrete plannen hiervoor zijn nog in uitwerking. Daarom is het groot onderhoud op een paar werkzaamheden na uitgesteld. Dit heeft in 2025 geleid tot € 104.000,- lagere lasten.
19
Programma 1 Bestuurlijk domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Programma 2 Sociaal domein
20
Programma 2 Sociaal domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Algemeen In het programma Sociaal domein geven we een toelichting op de resultaten voor alle reguliere en nieuwe taken binnen het Sociaal domein. Dit programma bestaat uit de volgende onderdelen: • Welzijn, zorg en gezondheid • Vrijwillige inzet en mantelzorg • Lokale voorzieningen, sport, cultuur en recreatie • Individuele maatschappelijke ondersteuning (Wmo) • Passend onderwijs en gespecialiseerde jeugdhulp • Werk en inkomen We voerden onze (wettelijke) taken en werkzaamheden zoveel mogelijk in samenhang uit. Dit deden we zowel binnen het Sociaal domein als met de andere domeinen. Dit doen wij onder andere op het vlak van zorg en veiligheid, cultuur en toerisme en wonen voor ouderen en aandachtsgroepen. Als voorbeeld; De woonzorgvisie is gezamenlijk opgesteld met het Fysieke domein en is onder programma 3.1 terug te vinden. Naast de interne samenhang zoeken wij deze ook extern op met onze regiogemeenten en onze maatschappelijke partners. We ervaren steeds meer druk Net als in voorgaande jaren merkten we zowel bij onze (uitvoerende) partners als binnen onze eigen organisatie dat er een hoge werkdruk wordt ervaren. Het is steeds moeilijker om personeel te vinden en om alle (toenemende) taken uit te voeren. Bij een aantal uitvoerende instanties speelt daarnaast financiële krapte ook een rol als gevolg van autonome kostenstijgingen en een toenemend verschil in indexatie.
Beleidsplannen Sociaal domein In 2025 hebben wij gewerkt volgens de drie beleidskaders: het integraal Beleidsplan Sociaal domein 2024 en verder ‘Samen sterk voor Heemskerk’, het beleidsplan Sport en Bewegen ‘Heel Heemskerk Beweegt II 2024 en verder’ en het beleidsplan Cultuur en Erfgoed ‘Levendig en karakteristiek Heemskerk II 2025 en verder’. Op 18 november
21
heeft de eerste raadsinformatieavond over de voortgang van de Beleidsplannen Sociaal domein plaatsgevonden. In het kader van Sturing en Monitoring is tijdens deze avond op de vastgestelde doelstellingen de stand van zaken inzichtelijk gemaakt. De zeven uitvoeringsplannen In navolging van het vaststellen van bovengenoemde drie beleidsplannen zijn in september 2025 de bijbehorende uitvoeringsplannen vastgesteld door het college. De vijf maatschappelijke opgaven uit het beleidsplan Sociaal domein hebben elk een uitvoeringsplan. Daarnaast hebben de beleidsplannen Sport en Cultuur ieder een uitvoeringsplan. Het betreft onderstaande zeven uitvoeringsplannen: • Vitaal en weerbaar • Zorg en wonen • Opgroeien en zelfontplooiing • Financieel fit • Ontmoeten en omzien naar elkaar • Sport en bewegen • Cultuur en erfgoed Monitor Sociaal domein We zijn gestart met het ontwikkelen van een Monitor Sociaal domein. Deze monitor gaat ons helpen om de doelstellingen en de voortgang hierop te kunnen monitoren, waardoor wij de data (tellen) kunnen combineren met de inhoud (vertellen/duiden). Beleidsregels In navolging op ons nieuwe beleidsplannen hebben wij ook de beleidsregels Sociaal domein, sport en cultuur aangepast. Aandachtspunten Binnen het Sociaal domein waren er in 2025 een aantal grote (landelijke) opgaven waar we aan hebben gewerkt. Een aantal hiervan lichten wij hieronder uit.
Programma 2 Sociaal domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
IJmondiale herontwerp re-integratiedienstverlening Samen met de IJmond gemeenten is ervoor gekozen om de re-integratie dienstverlening op een andere manier te gaan organiseren, zodat deze toekomstbestendig wordt. Om hiertoe te komen is een IJmondiaal onderzoek naar de mogelijke scenario’s afgerond. In 2025 is er een start gemaakt met het uitwerken van scenario 2, aangevuld met een aantal aandachtspunten vanuit de raad. Deze uitwerking landt in het IJmondiale transitieplan, waarin een lokale uitwerking wordt opgenomen. In 2026 wordt dit transitieplan ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Hervormingsagenda Jeugd In 2025 hebben we de landelijke Hervormingsagenda Jeugd verder versterkt door deze in onze regio te vertalen naar een uitvoeringsdocument: het programmaplan Jeugdhulp 2025-2027. Dit programmaplan bevat geen nieuw beleid, maar is een praktische vertaling van de landelijke aanbevelingen en doelstellingen, passend bij onze regionale en lokale situatie. Hiermee bouwen we voort op het werk dat al in gang is gezet en zorgen we samen met partners voor betere samenwerking, minder versnippering en tijdige, passende hulp voor kinderen, jongeren en gezinnen. Landelijke zorgakkoorden De afgelopen jaren hebben we zowel regionaal als lokaal uitvoering gegeven aan het realiseren van diverse landelijke zorgakkoorden.
Naast het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is in 2025 het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) erbij gekomen. Vanuit deze akkoorden wordt gewerkt aan de grote opgave waarin de transitie van het medisch domein naar het sociaal domein wordt gemaakt. Dit wordt nader toegelicht in programmaonderdeel 2.1.
22
Programma 2 Sociaal domein
Lasten en baten programma 2
(bedragen x € 1.000,-) Begroting Begroting 2025 2025 primair na wijziging
Rekening 2025
Verschil begroot -/werkelijk
2.1 Welzijn, zorg en gezondheid Lasten
-8.649
-8.889
-8.780
109 V
Baten
473
626
745
120 V
Saldo
-8.176
-8.263
-8.035
228 V
Lasten
-756
-689
-550
140 V
Baten
22
22
22
0
Saldo
-733
-667
-527
140 V
Lasten
-4.161
-4.202
-4.064
139 V
Baten
336
362
362
0
Saldo
-3.825
-3.840
-3.702
139 V
Lasten
-13.094
-14.130
-14.190
-60 N
Baten
291
486
521
35 V
Saldo
-12.803
-13.644
-13.669
-25 V
Lasten
-16.768
-19.532
-18.853
679 V
Baten
1.970
2.251
2.316
65 V
2.2 Vrijwilligers en mantelzorg -
2.3 Lokale voorzieningen, sport en cultuur -
2.4 Individuele maatschappelijke ondersteuning
2.5 Gespecialiseerde jeugdhulp en passend onderwijs
-14.797
-17.281
-16.538
743 V
Saldo Lasten
-27.067
-30.173
-29.630
543 V
Baten
14.585
18.965
19.361
396 V
Saldo
-12.482
-11.209
-10.269
940 V
Totaal lasten
-70.494
-77.616
-76.066
1.549 V
Totaal baten
17.678
22.711
23.327
615 V
-52.816
-54.905
-52.740
2.165 V
Storting in reserves
-110
-110
-110
0
Onttrekking aan reserves
472
472
415
-56 N
-52.455
-54.543
-52.434
2.109 V
2.6 Werk en inkomen
Saldo voor bestemming
Saldo na bestemming
-
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
23
Financiën programma 2 Sociaal domein
Programma 2 Sociaal domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
2.1 Welzijn, zorg en gezondheid Wat willen we meerjarig bereiken? We willen dat: • Inwoners van Heemskerk zelfredzaam zijn en actief meedoen aan de samenleving. • Heemskerk een plek is voor iedereen. Alle inwoners krijgen een kans. We vragen iedereen om mee te doen, ook nieuwkomers. • Inwoners van Heemskerk een gezonde en actieve leefstijl hebben.
Wat hebben we in 2025 bereikt? Zorg en gezondheid We droegen bij aan de zelfredzaamheid en een gezondere en actievere leefstijl van onze inwoners Laaggeletterdheid • Met het Taalhuis IJmond en de regionale aanbieder formeel taalonderwijs is samengewerkt aan een passend aanbod voor onze inwoners met lage basisvaardigheden. Gezondheid • Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn inwoners met verhoogd valrisico opgespoord en velen van hen hebben meegedaan aan passende beweeginterventies. • Wij hebben de aanpak Welzijn op recept verder doorontwikkeld en verbreed. Een van de resultaten is dat het Serviceplein vanaf 2026 gebruik gaat maken van het digitale platform Zorgdomein om verwijzingen van het medisch naar het Sociaal domein te faciliteren. • Het regionale transformatieplan Mentaal Gezondheidsnetwerken als onderdeel van het Integraal Zorgakkoord (IZA) is goedgekeurd. Met als doel om vanuit een domein overstijgende samenwerking (psychische) problematiek meer vroegtijdig en/of preventief aan te pakken.
24
Welzijn Inwoners konden meer meedoen, elkaar meer ontmoeten en nog actiever zijn • Het platform Thuis is Heemskerk is gelanceerd. Een platform dat zowel voor inwoners als professionals beschikbaar is. • Er is meer zichtbaarheid gegeven aan sociale activiteiten in de wijk. De betrokkenheid van inwoners bij deze activiteiten is vergroot. • Voor jongeren is het aanbod van sociale activiteiten vergroot. Daarnaast sluiten de activiteiten beter aan bij de behoeftes van de jongeren. In het aanbod is rekening gehouden met de verschillende leeftijdscategorieën van jongeren. • Het aanbod van de buurthuizen en het Wijkpunt Beneluxlaan is doorontwikkeld. • Ook in de wijken Zuidbroek-Oosterwijk en Broekpolder zijn professionele wijkverbinders gestart.
Wat hebben we er in 2025 voor gedaan? Zorg en gezondheid Toegang Het Serviceplein heeft in 2025 de rol van laagdrempelig aanspreekpunt binnen het Sociaal domein vervuld. Naast de toegang tot gemeentelijke ondersteuning bood het Serviceplein, mede dankzij de inzet van partners uit het maatschappelijk voorveld, een breder palet aan informatie, advies en ondersteuning. Deze samenwerking heeft het afgelopen jaar zowel inhoudelijk als in de onderlinge afstemming zichtbare meerwaarde opgeleverd. Diversiteitsbeleid Wij boden onze inwoners toegang tot een anti-discriminatievoorziening. Daarnaast volgden wij het VN-verdrag Handicap op om de toegankelijkheid voor onze inwoners te vergroten. Dit deden we onder andere door • Bij evenementen, zoals Koningsdag en de feestweek, openbare toiletten voor mindervaliden te plaatsen. • Vanuit (regionale) samenwerking bewustwordingscampagnes en activiteiten uit te voeren. Voorbeelden zijn een lezing tijdens Keti Koti, promotie van uniek sporten met sportclinics op Heliomare en het terugplaatsen van de Vredespaal langs het Tolpad.
Programma 2 Sociaal domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Wet kinderopvang en Wet ontwikkelkansen door kwaliteit • We bleven de wettelijke taak toezicht op de kinderopvang uitvoeren. Zo brachten wij het jaarverslag kinderopvang uit. In dit verslag staat alles over het toezicht en de handhaving op de kinderopvang (buitenschoolse opvang, kinderdagverblijven en gastouderopvang). Daarmee verantwoordden we de uitvoering van onze wettelijke taken. • Vanuit het Onderwijsachterstandenbeleid zijn verschillende initiatieven gestart. Zo is er gewerkt aan het verbeteren van de toeleiding naar Voorschoolse Educatie (VE) en is er ingezet op de samenwerking tussen opvang, onderwijs en (preventieve) jeugdhulp. Laaggeletterdheid We bleven taal op maat aanbieden voor laaggeletterden. Dat deden we vanuit het nieuwe regionaal plan Lage Basisvaardigheden Zuid-Kennemerland en IJmond. Ook het taalaanbod op maat, zowel formeel als non-formeel, voor laaggeletterden is gecontinueerd. De aanbesteding “Formeel aanbod Lage basisvaardigheden” is eind 2025 gegund. Het contract hiervan gaat in op 1 januari 2026 met de nieuwe aanbieder. Gezondheid • We hebben vitaliteitsdagen georganiseerd. • Speciaal voor inwoners met overgewicht hebben we een sportkennismakingsprogramma, genaamd Sportmix, georganiseerd. • We hebben ons ingespannen om het medisch domein actief te laten aanhaken bij de lokale preventie-infrastructuur.
Welzijn We hebben de maatschappelijke dienstverlening en (onafhankelijke) cliëntondersteuning gecontinueerd. Dit hebben we gedaan door het inzetten van: algemeen maatschappelijk werk, vraaggericht en ambulant welzijnswerk, sociaal raadsliedenwerk, sociaaljuridische dienstverlening, ouderenadvies en ondersteuning bij financiële administratie thuis.
25
Vanuit het uitvoeringsplan Buurtwerk hebben we • Het platform ‘Thuis in Heemskerk’ gelanceerd als de digitale vindplek. Het platform stimuleert inwoners om elkaar te ontmoeten en te ondersteunen in de wijken, onder andere door middel van burenhulp. • Een wijkbudget beschikbaar gesteld voor buurtinitiatieven. • Het Pact Eén tegen Eenzaamheid in samen met partners voortgezet en geëvalueerd. Preventieve inzet jeugd We voerden het beleidsplan Jeugd IJmond uit. Voor jongeren hebben we de inzet van (ambulant) jongerenwerk en jeugdmaatschappelijk werk gecontinueerd. Daarnaast zag de inzet er als volgt uit: • Vanuit Kansrijke start bevorderden we de netwerksamenwerking, waaronder de samenwerking tussen geboortezorg (medisch domein) en het Serviceplein (sociaal domein). • De ondersteuning van ouders en hun kinderen bij een (complexe) echtscheiding is verbeterd. De regionale samenwerking rondom echtscheidingen is uitgebreid door de aansluiting van Zuid-Kennemerland. Ook is de pilot aanpak Gezinsadvocaat geëvalueerd. • Er is ingezet op het uitbreiden van de inzet praktijkondersteuners huisarts (POH-jeugd). • We hebben een evaluatie gedaan van het Beleidsplan Jeugd IJmond. • We hebben de preventieve jeugdactiviteiten in de lokale omgeving door verschillende partners voortgezet.
• We zijn gestart met de voorbereidingen van de ontvlechting van de jeugdgezondheidszorg Kennemerland en het Centrum voor Jeugd en Gezin van de ViVa! Zorggroep.
Programma 2 Sociaal domein
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Prestatie-indicatoren
Lasten en baten 2.1 Welzijn, zorg en gezondheid
Hoe weten we of we onze doelen hebben bereikt? Prestatie-indicatoren helpen ons daarbij. Omschrijving
(bedragen x € 1.000,-)
Begroting Begroting 2025 2025 primair na wijziging
Rekening 2025
Verschil begroot -/werkelijk
2022
2023
2024
2025
Lasten
-8.649
-8.889
-8.780
109 V
nb
7,9
nb
nb
Baten
473
626
745
120 V
-8.176
-8.263
-8.035
228 V
PI 17. Waardering algehele persoonlijke gezondheid Toelichting: Er is geen burgerpeiling uitgevoerd.
Saldo voor bestemming
Bron: Burgerpeiling / GMSD
Storting in reserves
-38
-38
-38
0
Onttrekking aan reserves
52
52
6
-46 N
-8.163
-8.250
-8.067
183 V
PI 18. Mensen dat (zeer) tevreden is over welzijnsvoorzieningen (in %)
nb 74,0%
nb
nb
Saldo na bestemming
-
Toelichting op afwijkingen van € 50.000,- of meer
Toelichting: Er is geen burgerpeiling uitgevoerd. Bron: Burgerpeiling
PI 19. Oordeel inwoner over ondersteuning sociale teams
nb
nb
nb
nb
Toelichting: De sociale teams zijn opgegaan in het Serviceplein. Bron: Cliëntervaringsonderzoek sociale teams / CJG
Wat heeft het gekost? Voor programmaonderdeel 2.1 Welzijn, zorg en gezondheid is het gerealiseerde saldo na bestemming € 183.000,- voordeliger dan begroot. In de tabel ziet u hoe dit bedrag is opgebouwd.
De lasten zijn € 109.000,- lager dan begroot. Dit wordt op hoofdlijnen verklaard door: • Voor buurtcentrum Het Spectrum was het mogelijk om het groot onderhoud uit te stellen en ons te beperken tot het uitvoeren van klein onderhoud. Ook bij De Stut zijn de uitgaven voor groot onderhoud minder geweest. Hierdoor is sprake van € 46.000,- lagere lasten. • Lagere loonkosten van € 55.000,- voor één fysiek loket. Er is sprake geweest van een lagere inzet van ambtelijke capaciteit, mede als gevolg van openstaande vacatures. Hierdoor is er een incidenteel voordeel ontstaan op dit programmaonderdeel. De baten zijn € 120.000,- hoger dan begroot. Dit wordt op hoofdlijnen verklaard door: • De kosten van de personele inzet voor het Integraal Zorgakkoord (IZA) komen ten laste van de rijksregeling Specifieke uitkering IZA doelen 2023-2026. Hiervoor is een hogere rijksbijdrage ontvangen. Hiermee was niet volledig rekening gehouden in de begroting, waardoor een incidenteel voordeel is ontstaan van € 130.000,-. De onttrekking aan de reserves is € 46.000,- lager dan begroot. Dit betreft de lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Groot onderhoud Spectrum+Stut is € 46.000,aangezien het groot onderhoud nog niet is uitgevoerd.