Bijlage 1. Communicatie- en Participatieplan AZC Uitgeest Heemskerk

Communicatie- en participatieplan AZC Gemeenten Heemskerk en Uitgeest 1. Introductie Uitgeest en Heemskerk hebben de handen ineengeslagen en realiseren samen een nieuwe opvanglocatie voor vluchtelingen. Een opvanglocatie voor maximaal 254 vluchtelingen op een perceel op de grens van beide gemeenten. De komst van een AZC in een gemeente ligt gevoelig. Ook bij onze inwoners leven vragen en zorgen. We hechten waarde aan een zorgvuldig en open vervolg van dit proces,. We blijven inwoners , ondernemers, maatschappelijke partners, COA en andere betrokkenen proactief informeren via de nieuwsbrief, persberichten en via berichten op onze website en onze socials. Daarnaast vinden we het belangrijk om in gesprek te blijven met onze inwoners en ondernemers en hen waar mogelijk te betrekken bij het proces. Hiervoor starten we een participatietraject. Daarin gaan we met iedereen die interesse heeft in gesprek over de inrichting van het terrein, de directe omgeving van de opvanglocatie en hoe we samen kunnen zorgen voor een goede integratie van de locatie en haar bewoners in onze twee dorpen. Iedereen kan zich aanmelden voor de klankbordgroepen Dit communicatie- en participatieplan beschrijft hoe we onze communicatie en participatie blijven organiseren: iedereen proactief blijven informeren via de nieuwsbrief, persberichten en berichten op onze website en onze socials.

En een participatietraject waarbij we in eerste instantie met klankbordgroepen in gesprek gaan over de concrete inrichting van het terrein. Nadat deze afgerond zijn, start de 2e fase van de klankbordgroepen. Hierin we in een meer langdurig proces samen tot een leefbaarheidsplan. Dit communicatie- en participatieplan is een levend document. We starten met dit kader, maar we leren onderweg.

Voorgeschiedenis Dit communicatie- en participatieplan is tot stand gekomen halverwege 2025. Het plan voor de mogelijke komst van een AZC dateert uit begin 2023. De Spreidingswet is sinds 1 februari 2024 van kracht en door het nieuwe kabinet opnieuw bekrachtigd. De wet heeft als doel om te zorgen voor een eerlijke spreiding van asielopvangplekken over Nederland en legt gemeenten een wettelijke taak op met het aantal op te vangen asielzoekers. De solidariteit tussen gemeenten in het land met betrekking tot opvang van vluchtelingen en de komst van de Spreidingswet waren de aanleiding voor Heemskerk en Uitgeest om de handen ineen te slaan. De gemeenteraden hebben op 20 april 2023 (Heemskerk) en 25 mei 2023 (Uitgeest) het regioplan opvang asielzoekers Kennemerland 20252026 vastgesteld. Het Regioplan is een gezamenlijk plan van de negen gemeenten in de regio Kennemerland over hoe zij met elkaar asielopvang organiseren onder de landelijke Spreidingswet

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 1

Doel van het communicatieplan Een goed participatie- en communicatieproces draagt bij aan de volgende doelen:  Open, transparante en feitelijke informatie over de komst van het AZC, in het proces, het participatietraject, de besluitvorming tot en met de realisatie.  Omwonenden en betrokkenen weten waarom gemeenten Heemskerk en Uitgeest het belangrijk vinden om asielzoekers op te vangen en waarom het perceel langs de Tolweg is gekozen als locatie.  Omwonenden en betrokkenen kunnen hun zorgen uiten en vragen stellen.  Omwonenden en betrokkenen kunnen meedenken over de wijze waarop wij het opvangcentrum en haar bewoners het beste kunnen integreren in onze beide dorpen. Het participatietraject mondt uit in een leefbaarheidsplan dat de integratie van de locatie en haar bewoners versterkt.  Beperken van Onrust en misinformatie. We bestrijden misinformatie in communicatie vanuit de gemeenten op relevante momenten in het proces en via de pers.  De uitkomst van participatie maakt dat het bestuur beter gewogen besluiten kan nemen. De inbreng van de klankbordgroepen nemen we mee bij de ambtelijke advisering.

Doelgroepen        

Direct omwonenden van de beoogde locatie Overige inwoners van Heemskerk en Uitgeest Mensen die openstaan voor vrijwilligerswerk bij het AZC Ondernemers en maatschappelijke organisaties Gemeenteraden en ambtenaren Media en pers COA en andere samenwerkingspartners De inwoners van het AZC vlak voor en na realisatie

We houden rekening met laaggeletterdheid. We zetten ook visuele middelen zoals video en duidelijke infographics in.

Kernboodschappen      

De komst van het AZC is onderdeel van de opgave vanuit de landelijke Spreidingswet; Heemskerk en Uitgeest nemen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid, zowel naar mensen die vluchten voor oorlog en geweld als naar andere gemeenten; Solidariteit speelt een grote rol. Vanwege de Spreidingswet, moet elke gemeente bijdragen aan het oplossen van het opvangvraagstuk; De gemeenten kiezen voor samenwerking, openheid en zorgvuldigheid; Inwoners worden geïnformeerd over de stappen in het proces; Inwoners worden gevraagd mee te denken over keuzes wanneer daar ruimte toe is.

Randvoorwaarden van communicatie en participatie

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 2





   

Er is in het proces van communicatie en participatie geen discussie over de vraag óf er een AZC komt. De gemeenteraden hebben hierover op 20 april 2023 (Heemskerk) en 25 mei 2023 (Uitgeest) een positief besluit genomen. De locatie waar het AZC komt, staat vast. Het gaat om een locatie aangrenzend aan het perceel dat eerder in beeld was. Hier is inwonersparticipatie (inwonersavond mei 2023) en een gedegen onderzoek (BMC) aan vooraf gegaan. Verdere participatie hierover past niet. We participeren alleen over zaken waar ruimte is voor ingbreng en keuzes. Voor sommige voorzieningen zijn de gemeenten afhankelijk van het COA, andere organisaties of van een besluit van de gemeenteraden. Aangedragen ideeën worden ook afgewogen tegen een financieel kader en algemeen maatschappelijk belang. We hebben respect voor elkaars standpunten. Communicatie en participatie gebeurt in nauw overleg tussen de twee gemeenten én het COA.

Fasering communicatie en participatie Fase 1: Voorbereiding, aankondiging, besluitvorming door colleges, raden en provincie (deze fase is al grotendeels afgerond)  Persberichten en bewonersbrieven over het voornemen en de besluiten;  Informatieavonden / bewonersbijeenkomsten (samen met COA);  Publicaties op gemeentelijke websites en sociale media;  Webpagina met meer informatie en antwoorden op veelgestelde vragen (zoals op heemskerk.nl/azc en uitgeest.nl/azc). Fase 2: Dialoog en participatie over inrichting (deze fase is al grotendeels ingezet)  Persberichten, bewonersbrieven en nieuwsbriefupdates over mogelijkheden tot meedenken of meedoen  Publicaties op gemeentelijke websites en sociale media in woord en beeld  Informatieavonden / bewonersbijeenkomsten (samen met COA)  Klankbordgroepen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties Fase 3: Besluitvorming en inrichting  Persberichten, bewonersbrieven en nieuwsbriefupdates;  Publicaties op gemeentelijke websites en sociale media in woord en beeld;  Visualisaties en plattegronden van de locatie;  Interviews met betrokkenen (bijv. COA, politie, buurtbewoners).

Fase 4: Opening en integratie  Persberichten, bewonersbrieven en nieuwsbriefupdates over mogelijkheden tot meedenken en meedoen (buddy / vrijwilligers worden);  Publicaties op gemeentelijke websites en sociale media in woord en beeld;  Opening met bewoners, buurt en ander betrokkenen;  Klankbordgroep voor monitoring en feedback.

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 3

2. Participatieplan Uitgangspunten van de klankbordgroep bijeenkomsten   

De bijeenkomsten vinden plaats in een veilige en respectvolle setting. Deelnemers krijgen de ruimte om open ervaringen, vragen, zorgen en ideeën te delen. De bijeenkomsten hebben een besloten karakter en zijn bedoeld voor genodigde deelnemers. We luisteren naar verschillende perspectieven en hebben respect voor elkaars standpunten. We leggen de opbrengsten uit de gesprekken zorgvuldig en anoniem vast. We gebruiken de opgehaalde aandachtspunten bij de verdere uitwerking van het traject en het leefbaarheidsplan. We wegen aangedragen ideeën ook af tegen een financieel kader en algemeen maatschappelijk belang.

    

Fasering van het participatietraject Het traject kent twee opeenvolgende fasen, die inhoudelijk op elkaar voortbouwen. 1.

Klankbordgroep inrichting terrein en omgeving opvanglocatie.

Looptijd: juni tot september 2026. Data: 3 juni; 30 juni en 19 augustus. In de bijeenkomsten van deze klankbordgroep gaan het COA en ambtenaren van beide gemeenten met inwoners binnen de kaders in gesprek over de concrete inrichting van het terrein van de opvanglocatie en de aansluiting op de omgeving. De opgehaalde input wordt meegenomen in het voorlopig ontwerp dat nodig is voor een aanvraag BOPA-Omgevingsvergunning. Doel is om in vertrouwen samen te werken en te bouwen aan een goede inpassing van de locatie in de omgeving. Onderwerpen waarover inwoners kunnen meepraten 





Uitstraling gebouwen o Kleurgebruik o Materiaalkeuze o Architectonische uitstraling; Terreinindeling o Sport- en speelvoorzieningen o Picknickplekken o Aansluiting op de omgeving o Fietsenstallingen o Afvalinzameling; Beplanting o Keuze van groen o Positionering voor uitstraling en privacy;

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 4





Ontmoetingsplekken o Hoe kunnen bewoners en omwonenden elkaar op een natuurlijke manier tegenkomen; Omgevingsmaatregelen o Geluidshinder o Verlichting o Sociale en fysieke veiligheid.

Samenstelling De klankbordgroepen zijn laagdrempelig en kleinschalig van karakter. Alle belangstellende inwoners en andere betrokkenen, kunnen zich aanmelden. Deelname is vrijwillig en we rekenen op een actieve bijdrage van de deelnemers. We hebben 47 aanmeldingen ontvangen voor deze klankbordgroep. Wij hechten er waarde aan dat iedereen die zich aangemeld heeft, deel kan nemen aan de gesprekken in de klankbordgroep. Wij organiseren daarom op 3 juni, 30 juni en 19 augustus gelijktijdig verschillende gesprekken. Werkwijze Het COA begeleidt de bijeenkomsten. Elke bijeenkomst start met een presentatie. Vervolgens gaan we met elkaar in gesprek op basis van de verschillende thema's. De gemeente faciliteert de sessies en zorgt voor verslaglegging en terugkoppeling. We nemen input van deelnemers mee en koppelen duidelijk terug wat we met de inbreng hebben gedaan. 2.

Klankbordgroep Leefbaarheid. Looptijd najaar 2026 – najaar 2027 Met alle deelnemers aan de klankbordgroep Leefbaarheid (inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners, verenigingen gemeente, politie, COA en andere betrokkenen) werken we aan het leefbaarheidsplan. De onderwerpen die we hierin opnemen, komen deels ook voort uit de klankbordgroep. Onderwerpen In het leefbaarheidsplan komen bijvoorbeeld de volgende thema's aan bod:  Integratie o Hoe kunnen bewoners van de opvanglocatie deelnemen aan het dorpsleven; o Vrijwilligerswerk en maatschappelijke participatie; o Begeleiding naar werk; o Samenwerking met ondernemers en vrijwilligersorganisaties; o Dagbesteding.  Taal en communicatie o Taaleducatie o Meertalige informatievoorziening Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 5







 

o Begrip over en weer o Omgevingscommunicatie o Aanspreekpunten. Onderwijs en zorg o Samenwerking met scholen o Toegang tot scholing o Toegang tot zorg o Welzijnsactiviteiten; Veiligheid en openbare orde o Samenwerking met politie, handhaving en COA o Preventie en veiligheidsmaatregelen o Sociale veiligheid in de directe omgeving o Inrichten meldpunt en opvolging van signalen; Wonen en leefomgeving o Beheer van de omgeving o Afspraken gedurende de bouw o Bereikbaarheid o Schoon, heel en veilig; Maatschappelijke ondersteuning o Samenwerking met zorg, welzijn en jongerenwerk; Samenwerking COA / gemeenten o Invulling geven aan de werkafspraken tussen COA, gemeenten en eventuele andere organisaties, gericht op een goede samenwerking.

Samenstelling Ook in deze fase zijn de klankbordgroepen laagdrempelig en kleinschalig van karakter en rekenen we op een actieve betrokkenheid van deelnemers. Alle belangstellende inwoners en andere betrokkenen kunnen zich aanmelden. Naast inwoners nodigen we, afhankelijk van het thema, relevante partners uit om aan te sluiten bij de klankbordgroep. In elk geval:  COA – zit als beheerder en verantwoordelijke partij voor de opvanglocatie altijd aan tafel;  Politie – voor vraagstukken rondom veiligheid;  Jongerenwerk – verbindende rol richting jongeren in het dorp;  Onderwijs – voor vraagstukken op het gebied van educatie en toegang tot onderwijs;  Ondernemers – voor lokale betrokkenheid en kansen op het gebied van deelname aan de arbeidsmarkt;  Zorg en welzijn – voor ondersteuning bij integratie en zorg van bewoners en omwonenden;  Maatschappelijke partners en (sport)verenigingen, voor integratievraagstukken. Werkwijze

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 6

De werkwijze om met alle betrokkenen te komen tot een leefbaarheidsplan ontwikkelen we samen met de deelnemers aan de klankbordgroep, mede op basis van de ervaringen van de eerste fase. Het is een gezamenlijk document. De gemeente initieert en faciliteert de bijeenkomsten en zorgt voor verslaglegging en terugkoppeling. We nemen input van deelnemers mee en koppelen duidelijk terug wat we met de inbreng hebben gedaan.

Uitnodiging voor de klankbordgroep Tijdens de informatieavond op 20 april 2026, konden belangstellenden zich aanmelden voor één of beide klankbordgroepen. Daarnaast hebben we direct omwonenden een persoonlijke brief gestuurd met een uitnodiging voor deelname aan de klankbordgroepen en hebben we het bericht gedeeld via onze website en social mediakanalen. Ook hebben we een bericht in het lokale nieuwsblad geplaatst. In totaal hebben 65 mensen zich aangemeld voor een of beide klankbordgroepen. Zodra we starten met de 2e fase van de klankbordgroep gesprekken, besteden we hier opnieuw aandacht aan via social media, website en nieuwsberichten. Daarnaast maken we gebruik van onze maatschappelijke netwerken en ondernemersverenigingen om bekendheid te geven aan de 2e fase van de klankbordgroepen.

Van participatie naar leefbaarheidsplan Het uiteindelijke doel van het participatietraject is het gezamenlijk opstellen van een leefbaarheidsplan. Dit plan:    

Ontstaat in co-creatie met inwoners, ondernemers, partners en COA; Beschrijft gezamenlijke afspraken en doelen rondom leefbaarheid, veiligheid en integratie; Fungeert als leidraad voor de gemeente, het COA en alle betrokkenen; Wordt periodiek getoetst en bijgesteld op basis van ervaringen in de praktijk.

Het leefbaarheidsplan is geen eindproduct, maar een levend document dat de integratie van de locatie en haar bewoners in onze dorpen ondersteunt.

3. Communicatie- & participatiemomenten Let op: onderstaande momenten zijn een indicatie, maar geven houvast gedurende de looptijd van het hele traject. Gedurende de tijd blijven we evalueren en beoordelen welke communicatiemiddelen nodig zijn op welk moment.

Fase

Periode Belangrijke acties

Initiatief (1)

2023

- Bekendmaking plannen en locatie

Communicatie- & participatiemomenten - Bewonersbrieven - Persberichten - Sociale media, website - Informatieavond

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 7

Mei 2025

- Aanvraag ontheffing bijzonder landschap bij de provincie

Definitief akkoord Juli provincie ontheffing BL 2025 (1)

-Ontheffing bijzonder landschap, vervolg proces

Ontheffingsaanvraag provincie (1)

- COA geeft akkoord op businesscase

inwoners aankondigen via persbericht, sociale media & bewonersbrief - Opzetten mailinglijst - Persbericht - Bewonersbrief + digitale mailing - Sociale media, website - Informatiepagina op websites Heemskerk en Uitgeest - Persbericht bij besluit - Sociale media - Digitale mailing -Informatiebijeenkomst (Q4 2025) aankondigen via mailing, persbericht, sociale media & bewonersbrief

Akkoord COA op businesscase (1)

Q3 2025

Bestuurlijke besluitvorming

Afsluiten bestuursovereenkomst Informatieavond 20 april Uitgeest/ Heemskerk / Coa; 2026; Commissie 12 mei Afsluiten pachtovereenkomst 2026. Q2 2026 Heemskerk / COA Informatiebijeenkomst Afsluiten ondernemers 22 juni. samenwerkingsovereenkoms t Uitgeest / Heemskerk

Planvorming en besluitvorming (2/3)

Besluitvorming over vergunningverlening (3)

- Bestemmingsplan procedure bij gemeente Uitgeest - Opstellen & indienen BOPA (maart–september) Q1–Q3 - Start bezwaarprocedure: 2026 mogelijkheid tot het indienen van bezwaar in het ruimtelijk proces over ruimtelijke aspecten. (na publicatie concept vergunning) Q4 2026 – 2027 - VO naar DO (COA)

- Persberichten, digitale mailing - Sociale media, website - Bewonersbrieven - Start participatietraject via klankbordgroepen - informatie delen over planinhoud en BOPA aankondigen via mailing, persbericht, sociale media & bewonersbrief - Communicatiecampagne over wat het AZC wél en níet is (o.a. persberichten, sociale media, website) - Informatiebijeenkomst: hoe wordt het gebouw

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 8

Realisatie (bouw & inrichting) (3)

Q1–Q4 - Bouw, infrastructuur & 2027 inrichting (COA)

Opening & ingebruikname(4)

Q1 2028

Exploitatie

Q2 2028 – Q4 2028

- Opening opvanglocatie (COA)

-

Delen eerste ervaringen

landschappelijk ingepast? Aankondigen via mailing, persbericht, sociale media & bewonersbrief - Gesprekken met directe omwonenden over hinderbeperking via Klankbordgroepen in participatietraject - Informatieverstrekking over bouwplanning en mogelijke hinder (o.a. persberichten, digitale mailing, social media, website) - klankbordgroepen Leefbaarheidsplan -Eventueel organisatie van een bezoek aan een ander AZC voor belangstellenden (kijkje in de keuken) - Opening met inwoners, buurt en andere betrokkenen aankondigen via mailing, persbericht, sociale media & bewonersbrief - Informatie over wie komt wonen, hoe begeleiding plaatsvindt - Mogelijkheid tot aanmelden als vrijwilliger of buddy Rondleidingen voor geïnteresseerden (bv. scholen, maatschappelijke partners) - Eerste ervaringen, wat gaat goed, wat kan beter via nieuwsbrieven, social media, klankbordgroep

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 9

-

Na eerste jaar terugkoppeling via de kanalen na de evaluatiemomenten met COA en Gemeenten.

Evaluatie en bijsturing   

Regelmatige evaluatie van communicatieaanpak Feedback verzamelen via bijeenkomsten en online Aanpassen van middelen en toon op basis van reacties

Communicatie- en participatieplan AZC | Gemeenten Uitgeest en Heemskerk | Mei 2026 10