BDO Nieuwsbrief overheid december 2025

View the online version

Beste Marjon de Oostveen, Het einde van het jaar nadert. Een periode om te genieten van de feestdagen en wellicht ook een welverdiende vakantie. In deze nieuwsbrief nemen we u mee in de ontwikkelingen en actualiteiten vanuit de BDO Branchegroep overheid, zodat u het jaar goed kunt afsluiten en klaar bent voor 2026!

Benchmark Gemeenten 2026 Dinsdag 27 januari 2026 presenteert BDO voor het achtste jaar op rij de BDOBenchmark Gemeenten. Een rapport dat inzicht geeft in de financiële gezondheid van Nederlandse gemeenten. Wilt u het rapport op de dag van publicatie ontvangen? Mis het niet en schrijf u dan nu alvast in via onderstaande button. Verdiepingssessie 29 januari Op donderdag 29 januari van 10.00 tot 11.00 uur nemen we u tijdens een online verdiepingssessie mee in de cijfers én de verhalen daarachter. We geven duiding en kleur aan de resultaten en uiteraard is er ruimte om uw vragen te beantwoorden. Meld u gratis aan en krijg in een uur tijd meer inzicht in de financiële positie van gemeenten en wat hen te doen staat om tot een langjarig gezonde financiële positie te komen.

Voorinschrijven

Btw over pensioenpremies? Naar aanleiding van recente uitspraken van het gerechtshof ArnhemLeeuwarden is er de afgelopen tijd veel te doen geweest over de btwbehandeling van pensioenpremies. Het gerechtshof heeft namelijk geoordeeld dat een bedrijfstakpensioenfonds 21% btw is verschuldigd over de volledige pensioenpremies. Vaktechnisch was dit een onverwachte uitspraak waarbij wij sterke twijfel hebben of deze in cassatie overeind blijft, maar wel een die potentieel grote gevolgen voor de praktijk kan hebben, zeker voor nietaftrekgerechtigde organisaties. Inmiddels heeft de staatssecretaris van Financiën medegedeeld de uitspraken van het gerechtshof voorlopig niet over te nemen, waardoor pensioenfondsen btw-heffing (vooralsnog) achterwege kunnen laten. Daarbij komen er pensioenhervormingen aan waarbij het ernaar uitziet dat deze discussie alsdan zonder meer tot het verleden behoort. Voorlopig is – gelet op de mededeling van de staatssecretaris - er dus geen actie vereist en doet het risico van btw op pensioenpremies zich dus nog niet voor (ervan uitgaande dat de pensioenfondsen zich aan de visie van de staatssecretaris conformeren).

Volledigheidshalve merken we nog op dat we van mening zijn dat – mocht onverhoopt op enig moment toch btw-heffing aan de orde zijn – gemeenten en provincies deze btw op dit soort kosten in de meeste gevallen kunnen verwerken via het mengpercentage, waardoor een groot deel van de btw op deze premies dus gecompenseerd kan worden via het Btwcompensatiefonds.

Lees verder

Tip: Houd de ontwikkelingen in de gaten. Vooralsnog is naar onze mening geen actie vereist.

Herziening bij investeringsdiensten In de vorige nieuwsbrief hebben we de nieuwe btw-herzieningsregels voor investeringsdiensten per 1 januari 2026 al aangekondigd. Met het nieuwe jaar voor de deur wijzen we u via deze weg nogmaals op deze nieuwe regeling, welke ook geldt voor diensten binnen de ondernemerssfeer van overheidsinstellingen.

Meer weten?

Belangrijk: De nieuwe btw-herzieningsregels voor investeringsdiensten zijn niet opgenomen in de Wet op het Btw-compensatiefonds. Dit kan mogelijk gevolgen hebben bij eventuele (spiegel)correcties, zowel positief als negatief. Beide gevallen zijn (eigenlijk) niet wenselijk.

Verhoging btw-tarief per 1 januari 2026 Vanaf 1 januari 2026 wordt het verlaagde btw-tarief op kortdurende gemeubileerde verhuur, oftewel ‘short stay’, afgeschaft, waardoor 21% btw is verschuldigd over deze verhuuractiviteiten. Dit heeft ook gevolgen voor de (ver)huur van opvang voor vluchtelingen en asielzoekers. Het 21% btw-tarief geldt ook voor vooruitbetalingen in 2025 die betrekking hebben op verblijven die plaatsvinden op of na 1 januari 2026.

Tip: Verwacht wordt dat de verhoging van het btw-tarief negatieve gevolgen heeft op de afname van hotelovernachtingen. Hiermee kunnen gemeentelijke inkomsten afnemen, omdat daardoor dan minder inkomsten uit toeristenbelasting worden verwacht. Het is goed om daar rekening mee te houden.

Afval en btw: een update In de nieuwsbrief van april van dit jaar hebben we u geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom de zogenoemde ‘Nedvang-discussie’. Recent heeft de Advocaat-Generaal, de adviseur van de Hoge Raad, wederom een conclusie gewezen in een procedure over de btw-behandeling van deze ‘Nedvang’bijdrage. In haar vorige conclusie bij een andere gevoegde zaak heeft de AdvocaatGeneraal geconcludeerd dat het gerechtshof niet voldoende heeft onderzocht of de gemeenten met deze werkzaamheden een economische activiteit verrichten die overeenkomt met de manier waarop particuliere marktdeelnemers deze activiteiten zouden verrichten. De Advocaat-Generaal geeft in deze nieuwe procedure aan dat het gerechtshof wel op juiste gronden

heeft geoordeeld dat een belaste economische activiteit wordt verricht. Wel acht de Advocaat-Generaal de btw-verleggingsregeling van toepassing, waardoor niet de gemeenten maar de afnemer de btw is verschuldigd. Het blijft afwachten op het oordeel van de Hoge Raad voor een definitief einde aan deze discussie.

Tip: Blijf onze updates volgen voor het laatste nieuws. Heeft u een lopende bezwaar- of beroepsprocedure over dit onderwerp? Neem de conclusie van de Advocaat-Generaal dan daarin mee.

Waarom gemeenten vóór de verkiezingen moeten beginnen met cybersecurity Gemeenten beheren grote hoeveelheden gevoelige data en kritieke Operationele Technologie. Van gegevens van inwoners tot systemen die vitale infrastructuur aansturen, zoals de drinkwatervoorziening, verkeersregelinstallaties of stadsverlichting. Al die data en systemen moeten continu beschikbaar blijven. Maar hoe zorgt u daarvoor? En waarom is nú het moment om daarmee te beginnen? Gemeenten bulken van de data en systemen. Dat werkt prettig, maar is ook kwetsbaar. Door de snelle digitalisering groeit het aantal netwerk verbondensystemen en databronnen razendsnel. Tegelijkertijd nemen risico’s toe door geopolitieke spanningen en verwachten inwoners meer dan ooit dat technologie betrouwbaar is en persoonsgegevens goed beschermd zijn. Ondertussen stellen normen en wetgeving steeds hogere eisen aan uw cyberbeveiliging. Het moge duidelijk zijn: dit vraagt om een stevige cybersecurityaanpak. En juist nu is daar momentum voor. Met de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in zicht komt er ruimte voor nieuwe plannen, prioriteiten en budgetten. Dat maakt dit hét moment om cybersecurity opnieuw op de agenda te zetten en op te nemen in beleid.

Lees verder

Wijziging aanbestedingsdrempels De Europese Unie heeft de drempelbedragen voor 2026 en 2027 bekend gemaakt. De meeste bedragen zijn omlaag gegaan. De bedragen gelden van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027. Wanneer de geraamde waarde van de opdracht evenveel of meer is dan het drempelbedrag, dan moet je Europees aanbesteden. De Europese Commissie stelt deze drempelbedragen elke 2 jaar vast.

Accountantsprotocol financiële verantwoording Jeugdwet en Wmo In samenspraak met COPRO zijn de volgende (inhoudelijke) aanpassingen ten opzichte van het Accountantsprotocol 2024 doorgevoerd: 



De materialiteit en rapportagetolerantie zijn voor afwijkingen en onzekerheden gecombineerd tot één percentage. Hiermee is dit accountantsprotocol in overeenstemming gebracht met het (recent gewijzigde) Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en het Handboek Auditing Rijksoverheid (HARO). De omzetgrens voor verantwoording en controle volgens dit accountantsprotocol is verhoogd van € 125.000 naar € 200.000. Deze aanpassing vormt een tussenstap in aanloop naar de verhoging van de ondergrenzen van het Uniform Subsidiekader per verantwoordingsjaar 2027 (waarop in dit accountantsprotocol wordt aangesloten). Veel gemeenten refereren in de contracten met de zorgaanbieders naar het bedrag dat in het accountantsprotocol genoemd wordt. Dit betekent dat minder zorgaanbieders een controleverklaring bij de productieverantwoording zullen overleggen. Potentieel betekent dit voor gemeenten dat meer werkzaamheden noodzakelijk zijn om voor de prestatielevering in het sociaal domein voldoende zekerheid te krijgen.

Het protocol is door COPRO vastgesteld onder nummer 25040 en gepubliceerd begin november 2025. Het biedt een uniforme standaard voor financiële productieverantwoording en accountantscontrole voor zorgaanbieders en gemeenten.

Q&A voorzieningen voor pensioenaanspraken politieke ambtsdragers

De Commissie BBV heeft een vraag ontvangen over de voorziening voor pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers (gedeputeerden, wethouders en dagelijks bestuursleden waterschappen) die provincies en gemeenten op grond van het Besluit begroting en verantwoording, en waterschappen op grond van het Waterschapsbesluit moeten treffen. De volgende stellige uitspraak is gepubliceerd: 



 

Decentrale overheden die aan het recente onderzoek naar de omvang van de overdrachtswaarde van Appa naar ABP hebben meegedaan, dienen bij de verantwoording over begrotingsjaar 2025 de hoogte van de voorziening en eventueel aanwezige kapitaalverzekeringen per 31 december gelijk te stellen aan de prognose op basis van het uitgevoerde onderzoek (benodigd vermogen op 1 januari 2025 op basis van inkoop Wtp bij ABP; bedrag genoemd bij C in genoemde brief) en rekening te houden met de gewijzigde verplichtingen over 2025; Gemeenten die niet aan het onderzoek hebben deelgenomen moeten de pensioenverplichting voor ambtsdragers (wethouders) eveneens analoog aan de gehanteerde berekening van het onderzoek onderbouwen. Uitgaande van het uitgevoerde onderzoek zal de pensioenverplichting per 1 januari 2025 naar verwachting tussen de 10% en 20% moeten worden verhoogd om deze per 31 december 2025 op het juiste niveau te krijgen; Bovenstaande bedragen dienen tot het moment van overdracht aan het ABP jaarlijks herzien te worden; In de jaarrekening dient een toelichting te worden opgenomen waarin de mogelijkheid voor eventuele vrijval van de voorziening door bijvoorbeeld rentestijging wordt benoemd alsmede de einddatum waarop de overdracht naar het ABP plaatsvindt.

Ten slotte kan de gemeente besluiten om bij eventuele toekomstige vrijval van de voorziening dit in een bestemmingsreserve op te nemen om hiermee een eventuele toekomstige dotatie aan de voorziening te kunnen dekken.

N.B. wanneer gemeenten bovenstaande stellige uitspraak opvolgen verandert de aard van de voorziening niet en is op dit punt geen besluitvorming door de Raad vereist. Omdat dit een gevolg is van hogere regelgeving is de eventuele begrotingsoverschrijding die hierdoor ontstaat acceptabel. Het is niet noodzakelijk, maar wel mogelijk om in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording een begrotingswijziging aan de raad voor te leggen om zo opname, als (acceptabele) begrotingsoverschrijding, in de rechtmatigheidsverantwoording te voorkomen.

Meer duidelijkheid over het aanbieden van studies

Vakantieopbouw na einde loondoorbetalingsverplichting

De Hoge Raad heeft een bevestigend oordeel gegeven over de vraag of scholing die wordt aangeboden aan werknemers kosteloos moet worden aangeboden als die noodzakelijk is voor het uitoefenen van een functie. Slechts als sprake is van een startkwalificatie of niet-verplichte scholing in het kader van een beroepskwalificatie is dat anders.

Recent heeft de kantonrechter geoordeeld dat werknemers vakantiedagen blijven opbouwen als de loondoorbetalingsverplichting bij ziekte is verstreken.

Lees verder

Lees verder

Tip: Houd uw scholingsbeleid tegen het licht en toets of deze in overeenstemming is met de uitspraak van de Hoge Raad.

Tip: Regel tijdig de beëindiging van het dienstverband bij langdurige ziekte, bij voorkeur op of direct na het moment waarop de loondoorbetalingsverplichting eindigt om uitbetaling van extra vakantiedagen als werkgever te voorkomen.

Bezwaar belastingrente btw De afgelopen tijd is er veel te doen rondom de belastingrente die de Belastingdienst in rekening brengt bij onder andere naheffingsaanslagen btw. Ter discussie staat of deze belastingrente niet onredelijk hoog is. Vanwege de vele bezwaren heeft de staatssecretaris van Financiën dit daarom als een massale bezwaarprocedure aangewezen.

Tip: Krijgt u een naheffingsaanslag btw met daarop belastingrente? Het is dan mogelijk om aan te haken bij deze massale bezwaarprocedure. We kunnen u daarbij uiteraard helpen.

Workshops van BDO WNT: een goede start (8 januari) Bij de start van het nieuwe jaar nemen wij het WNT-verantwoordingsmodel 2025 kosteloos met u door, zodat kleine of onnodige fouten kunnen worden voorkomen. Meld u snel aan via onderstaande button.

Aanmelden

Training het BBV verklaard (8 januari)

Workshop BUA (15 januari)

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ondergaat regelmatig wijzigingen om bij te blijven met de veranderende financiële en bestuurlijke omstandigheden. Het bevat richtlijnen en voorschriften voor het opstellen van de begroting, jaarstukken en tussentijdse rapportages door overheden. Met deze training brengen we u op de hoogte van de nieuwste wijzigingen in het BBV en de nieuwste uitingen van de commissie BBV.

Het BUA bepaalt dat de btw over personeelsuitgaven, giften en relatiegeschenken niet altijd aftrekbaar is. In deze training nemen we u op praktische wijze mee in de regels van het BUA. Ook bij overheidsinstellingen kan het BUA namelijk een rol spelen. Meld u snel aan via onderstaande button.

Aanmelden

Aanmelden

BDO en Binnenlands Bestuur trainingsprogramma 2026 In samenwerking met Binnenlands Bestuur organiseert BDO verschillende trainingsprogramma's. Dit programma is speciaal bedoeld voor medewerkers financiën, planning & control, interne controle en (concern)controllers die werkzaam zijn bij de overheid.

Aanmelden

BDO Nederland is in de ranking van 'De Beste Adviesbureaus van Nederland' opnieuw hoog

gewaardeerd: ✔️Categorie Diamond: Forensic & litigation, Fusies & overnames, Woningcorporaties, Zorg, Familiebedrijven en MKB. ✔️Categorie Platinum: Corporate Governance, Finance, Risk & compliance, Internal Audit, Cybersecurity, Agrarisch, Gemeente, Publieke sector, Overheid, Financiële sector, Non-profit en Management. Een mooie bevestiging dat onze inzet voor kwaliteit wordt gezien. We blijven ons inzetten om onze klanten het meest waardevolle advies te bieden.

Meer informatie of vragen? Heeft u nog vragen of bent u benieuwd hoe BDO u met bovenstaande uitdagingen kan helpen? Neem dan gerust vrijblijvend contact op met een van onze specialisten via overheid@bdo.nl. Hartelijke groet, Marc Steehouwer, Erik Bakx, Marco Pot, Dennis Meeuwissen, Daniëlle Valk, Stephanie Hemelaar & Daphne van der Mast

© 2025 BDO Nederland | Juridische mededeling | www.bdo.nl | Gegevens wijzigen | Afmelden