Algemene beschouwingen Perspectiefnota 2027 2030 - Heemskerk Lokaal

Algemene Beschouwingen Heemskerk Lokaal 25 juni 2026 Voorzitter, Vandaag bespreken wij een bijzondere perspectiefnota. Niet omdat deze vol nieuw beleid staat, maar juist omdat zij dat niet doet. Het demissionaire college laat de politieke keuzes bewust over aan de nieuwe raad en het nieuwe college. En dat is terecht. Want de inwoners van Heemskerk hebben in maart gesproken. Zij hebben gekozen voor een nieuwe samenstelling van de raad en daarmee ook voor een andere koers voor onze gemeente. Wie deze perspectiefnota leest, ziet twee werkelijkheden. Aan de ene kant zien we een gemeente die volop in ontwikkeling is. Er wordt gebouwd, er wordt gewerkt aan verduurzaming, onze voorzieningen functioneren goed en veel inwoners voelen zich thuis in Heemskerk. Aan de andere kant zien we forse financiële tegenwind. Het tekort loopt op tot ruim vijf miljoen euro in 2030. Wij hebben dit nu vier jaar lang gezien. Elk jaar opnieuw een circulaire uit Den Haag. Elk jaar opnieuw de hoop dat het Rijk de gemeenten eindelijk recht doet. En elk jaar opnieuw blijkt het structurele probleem niet opgelost, maar uitgesteld. Het probleem van tekorten van miljoenen euro's, stikstof, toenemende vraag in de jeugdzorg, oplopende zorgkosten binnen de WMO, nieuwe wettelijke taken en een Rijk dat steeds vaker verantwoordelijkheden overdraagt zonder voldoende middelen mee te sturen.

Ook deze meicirculaire volgt dat patroon. Op papier is het effect voor 2027, 2028 en 2030 positief. Maar terwijl wij dit bespreken, staat het tekort voor 2030 hoger dan drie maanden geleden. Niet lager. Hoger. Vijf miljoen euro in plaats van ruim drie miljoen. En dan de huishoudelijke hulp uit de WMO, waarbij het Rijk vanaf 2029 bijna twee miljoen euro per jaar uit ons gemeentefonds haalt en de gemeente dat zelf via een stelpost moet opvangen, in afwachting van goedkeuring door de provincie.

Dat vraagt om keuzes. En laat daar nu precies politiek over gaan. Heemskerk Lokaal kiest voor een duidelijke lijn. Wij willen een gemeente die financieel gezond is. Niet omdat cijfers belangrijker zijn dan mensen, maar omdat een gezonde begroting de voorwaarde is om te kunnen blijven investeren in mensen. Wij zullen daarom kritisch kijken naar nieuwe uitgaven. Iedere euro die wordt uitgegeven moet bijdragen aan de belangen van onze inwoners. Symbolisch beleid kunnen wij ons niet veroorloven. Maar tegelijkertijd zeggen wij ook: bezuinigen mag nooit een doel op zichzelf worden. Juist nu moeten we blijven investeren in datgene wat Heemskerk sterk maakt. In onze wijken. In onze verenigingen. In onze vrijwilligers. In onze ondernemers. En in onze inwoners die tijdelijk ondersteuning nodig hebben. Voorzitter, De grootste druk zien wij in het sociaal domein. Juist daar zien we dat de meicirculaire extra middelen beschikbaar stelt voor problematische schulden, energiearmoede en re-integratie van jongeren. Dat zijn belangrijke signalen, maar het zijn geen structurele oplossingen voor structurele problemen. Heemskerk Lokaal vindt dat deze middelen gericht ingezet moeten worden: dichtbij inwoners, met oog voor preventie en met focus op zelfredzaamheid waar dat kan, en ondersteuning waar dat nodig is De vraag naar zorg stijgt. De wachtlijsten nemen toe. De problematiek wordt complexer.

Tegelijkertijd zien wij dat juist preventie onder druk staat. Dat zou een verkeerde ontwikkeling zijn. Een euro investeren aan de voorkant voorkomt vaak meerdere euro's aan de achterkant. Daarom vinden wij het belangrijk dat buurtwerk, preventieve voorzieningen en initiatieven die inwoners met elkaar verbinden niet automatisch het eerste slachtoffer worden van financiële tegenwind. Sterker nog: juist daar ligt een deel van de oplossing om toekomstige kosten beheersbaar te houden. Voorzitter, ook op het gebied van wonen ligt er een grote opdracht.

Voor veel jongeren lijkt een woning verder weg dan ooit. Starters wachten jarenlang. Senioren die willen doorstromen kunnen vaak nergens terecht. Gezinnen zoeken ruimte. Daarom blijft woningbouw voor Heemskerk Lokaal een absolute prioriteit. Niet bouwen om de aantallen alleen, maar bouwen voor de mensen die hier wonen, werken en hun toekomst willen opbouwen. De komende jaren zullen belangrijke keuzes worden gemaakt over het centrum, de Kerkweg, het Tolhek en andere ontwikkellocaties. Daarbij moet kwaliteit voorop staan. Groei mag nooit ten koste gaan van leefbaarheid, bereikbaarheid en het karakter van onze gemeente. Wij lezen in deze perspectiefnota ook terecht veel aandacht voor netcongestie, energie-infrastructuur en duurzaamheid. Maar laten we daarbij wel realistisch blijven. Duurzaamheid moet inwoners helpen, niet overvallen. Wij willen verduurzaming die betaalbaar, haalbaar en uitvoerbaar is. Geen plannen die vooral op papier goed klinken, maar maatregelen die daadwerkelijk bijdragen aan lagere energielasten, een beter wooncomfort en een toekomstbestendige leefomgeving. De afgelopen jaren hebben inwoners steeds vaker het gevoel gekregen dat grote maatschappelijke vraagstukken boven hun hoofd worden beslist. Dat vraagt van ons als gemeentebestuur iets extra's. Niet minder participatie, maar meer.

Met de juiste verwachtingen, want participeren is niet per definitie je gelijk krijgen, maar biedt de ruimte om gehoord te worden. Niet communiceren nadat besluiten zijn genomen, maar inwoners betrekken voordat keuzes worden gemaakt. Vertrouwen ontstaat niet door een persbericht. Vertrouwen ontstaat doordat inwoners merken dat hun stem gehoord wordt en in de overwegingen worden meegenomen Voorzitter, Een meicirculaire kan tijdelijk lucht geven, maar lost de fundamentele onzekerheid in gemeentefinanciën niet op. Daarom blijft voor Heemskerk Lokaal het uitgangspunt helder: eerst financieel realisme, dan politieke keuzes, en de belangen van onze inwoners voorop.

Deze perspectiefnota laat zien dat de komende bestuursperiode geen gemakkelijke periode wordt. De financiële ruimte is beperkt. De maatschappelijke opgaven zijn en blijven groot. De verwachtingen van inwoners zijn terecht hoog. Maar juist daarom is dit het moment om duidelijke keuzes te maken. Heemskerk Lokaal kiest voor een gemeente die financieel gezond is zonder haar gezicht te verliezen. Voor een gemeente die blijft bouwen zonder haar karakter te verliezen. Voor een gemeente die investeert in inwoners, ondernemers, verenigingen en buurten. Voor een gemeente die niet wordt geleid door de waan van de dag, maar door een heldere koers voor de lange termijn. Dat is wat wij verstaan onder verantwoord bestuur. Dat is wat wij verstaan onder lokaal leiderschap. En dat is wat Heemskerk Lokaal gaat doen de komende 4 jaar. Dank u wel