Algemene beschouwingen Perspectiefnota 2027 2030 - CDA Heemskerk

Algemene beschouwingen perspectiefnota 2 juli 2026 CDA Heemskerk

Voorzitter,

We bespreken deze perspectiefnota wetend dat er later deze week een coalitieakkoord wordt gepresenteerd. In dat akkoord spreken we natuurlijk ambitie uit, want we hebben ideeën om Heemskerk nog beter te maken voor Heemskerkers. Tegelijk kunnen we onze ogen niet sluiten voor de realiteit die de voorliggende perspectiefnota laat zien: er liggen financiële uitdagingen voor ons. Die uitdagingen gaan wij graag aan. Het past niet om nu al uitgewerkte plannen te presenteren; wel is het vandaag goed om met de raad een gezamenlijk startpunt te verankeren, waarmee we de komende vier jaar aan de slag kunnen. Behalve ambities moet daarin ook ruimte zijn om keuzes te maken.

Vorig jaar constateerden wij dat de cijfers groener waren dan verwacht. De positieve meicirculaire bracht de gemeente toen in een ietwat verrassende luxe positie. Onze lijn was helder: geef financiële ruimte terug aan de inwoner. En dan dachten wij in eerste instantie aan de OZB. Want de inwoner heeft in de afgelopen raadsperiode een grote financiële bijdrage geleverd. U weet dat het CDA er sinds jaar en dag naar streeft om de OZB niet harder te laten stijgen dan met de inflatie. Het verheugt ons dat daar in deze raadsperiode brede consensus over bestaat.

Deze Perspectiefnota is beleidsarm, maar financieel zeker niet betekenisloos. Er ligt opnieuw een stevig financieel vraagstuk. Het eerste jaar van de meerjarenraming start al niet positief. Dat

dwingt tot keuzes. Niet tot somberheid, maar wel tot prioriteiten.

Daarbij past de volgende kanttekening. We hebben de afgelopen jaren vaker gezien dat de jaarrekening uiteindelijk groener eindigt dan de begroting of perspectiefnota vooraf deed vermoeden. Dat is natuurlijk prettig, maar het is geen reden om achterover te leunen. Die meevallers kwamen namelijk vaak voort uit incidentele voordelen, zoals rijksvergoedingen rond Oekraïne of late circulaires uit het gemeentefonds. Dat betekent niet dat de structurele begroting vanzelf op orde komt. Het is daarom verstandig om daar niet alvast op te anticiperen, maar om juist een perspectiefnota aan te nemen die helder de stand van zaken weergeeft. Op basis daarvan kunnen wij richting de begroting voor de komende jaren politieke keuzes maken.

En daar zit voor het CDA de kern. In de vorige raadsperiode werd vaak gezegd: Geld volgt beleid. Dat kan op zichzelf waar zijn. Maar het is in ieder geval onvolledig. Geld volgt beleid, maar beleid vraagt om visie en prioriteiten. Zoals de heer Bakker al zei: niet alles kan tegelijk, niet alles kan meteen, maar ook: nagenoeg niets kan zonder dekking.

Daarom is het goed om te kiezen voor een evenwichtige afweging. Niet alles stilzetten uit angst voor tekorten, maar ook niet doen alsof geld geen rol speelt.

In deze bijdrage willen we een aantal punten benoemen die bij de komende begroting belangrijk zullen zijn: wonen, woonlasten, het sociaal domein, voorzieningen en het maatschappelijk

middenveld, en afvalverwerking.

Wonen

Evenals voor alle andere partijen in deze raad is wonen een speerpunt. Niet toevallig. De verschillen zitten in hoe we dat willen aanpakken. Te veel jongeren kunnen geen woning vinden in ons eigen dorp. Te veel senioren willen misschien best doorstromen, maar vinden geen passend appartement. Bouwen is nodig, maar Heemskerk moet groen, leefbaar en herkenbaar blijven. Dus ja, bouwen. Maar ook aandacht voor verkeer, parkeren, voorzieningen en ruimtelijke kwaliteit.

En dan de woonlasten.

Ik noemde het al: Het CDA heeft jarenlang als uitgangspunt gehad dat de OZB niet meer stijgt dan de inflatie. Daar willen we graag samen in de coalitie en hopelijk ook met de oppositie aan werken. De eerste reflex bij financiële krapte mag niet zijn: dan verhogen we de lasten maar weer. Onze inwoners zijn geen pinautomaat. Onze ondernemers zijn geen sluitpost.

Natuurlijk moet de begroting op orde zijn. Natuurlijk moeten we financieel degelijk besturen. Maar dan kijken we eerst naar keuzes in beleid, naar slimmer organiseren, naar externe middelen, naar samenwerking.

Het sociaal domein.

De Perspectiefnota laat zien dat de druk in het sociaal domein blijft toenemen. Dat is geen verrassing, maar wel een grote zorg. Meer inwoners hebben ondersteuning nodig, hulpvragen worden complexer en de kosten stijgen. Daarachter zitten mensen: jongeren, gezinnen, ouderen, mantelzorgers en inwoners die niet vanzelfsprekend mee kunnen doen.

Het CDA gelooft in preventie, in ontmoeting en in het tegengaan van eenzaamheid. Een kind dat op tijd geholpen wordt, hoeft later geen zwaardere zorg. Een oudere die mensen ontmoet, komt minder snel in isolement. Een gezin dat vroeg steun krijgt, komt minder snel in crisis.

Tegelijk moeten we ook inzetten op meer grip op jeugdzorg, betere informatie over instroom en wachttijden, en versterking van de sociale weerbaarheid. Het CDA ziet kansen om dat te realiseren met de GR die per 1 januari aanstaande van kracht wordt. Bij de begroting willen wij scherper zien hoe de raad kan sturen. Welke informatie krijgen wij? Hoe zien we of preventie werkt? Hoe zorgen we dat de regionale jeugdzorg ook bij kostenstijgingen beter beheersbaar wordt?

Het CDA wil geen koude bezuiniging op zorg. Maar wij willen ook geen sociaal domein waarin de kosten elk jaar stijgen zonder dat de raad goed kan zien wat werkt en wat niet.

Voorzieningen en het maatschappelijk middenveld.

Sportverenigingen, cultuur, scholen,

vrijwilligers, kerken, ondernemers, EcoHeemskerk, onze buurtcentra: dat is het weefsel van ons dorp.

Juist in financieel moeilijke tijden moet je niet alleen naar stenen en bedragen kijken, maar ook naar wat voorzieningen betekenen voor ontmoeting, gezondheid, vrijwilligerswerk en samenhang.

Vaart maken met het IntegraalHuisvestingsplan en het bouwen van een zwembad blijven onverminderd belangrijk. We kijken niet alleen naar exploitatie, maar ook naar maatschappelijke waarde. Een voorziening kost geld, maar het verdwijnen van een voorziening kost soms nog veel meer.

Afvalverwerking

Ook afvalverwerking en riolering blijven stijgende kostenposten. Betalen per zak huisvuil is wat ons betreft niet de oplossing. Het zogenaamde diftar leidt in de praktijk te vaak tot ontwijkgedrag, zwerfafval en extra opruimkosten. In het bijzonder hebben kwetsbare groepen die medische hulpmiddelen nodig hebben en bijvoorbeeld jonge gezinnen met kinderen te lijden onder diftar. Het CDA is voor afvalvoorzieningen die aansluiten bij de mogelijkheden van onze inwoners; én voor nascheiding om afvalverzameling duurzaam en toekomstbestendig te maken.

Tot slot.

Deze Perspectiefnota is beleidsarm, maar de komende begroting wordt dat niet. Daar zullen keuzes gemaakt moeten worden om

de financiële werkelijkheid en onze politieke prioriteiten samen te laten komen. De voorliggende perspectiefnota legt daarvoor de basis en kwantificeert de uitdagingen die we in de komende maanden aan moeten gaan om financieel gezond te blijven én stappen vooruit te zetten in onze ambities.

Voor het CDA betekent dat: geen paniek, wel prioriteiten stellen en keuzes maken.

Dank u wel voorzitter.

Verzonden vanuit Outlook voor iOS