Agendaverzoek Hart voor Heemskerk Openbare toiletten Aangepast

Agendaverzoek: Naar een gastvrije en toegankelijke gemeente Naam fractie en indiener: Hart voor Heemskerk, Corné Borst Commissie: Mens, Maatschappij en Welzijn (MMW)

Aanleiding De fractie van Hart voor Heemskerk wil het onderwerp openbare toiletvoorzieningen bespreken in de commissie MMW. Goede en toegankelijke toiletten zijn een basisvoorziening die bijdraagt aan leefbaarheid, inclusie en gastvrijheid. Toch scoort Heemskerk hier landelijk opvallend slecht: de gemeente staat op plaats 322 van 342 in de ranglijst van de Stichting Toiletalliantie, met een rapportcijfer van 2,6. 1 Voor ouderen, mensen met een beperking of medische aandoening, maar ook voor ouders met jonge kinderen en bezoekers van winkel- of recreatiegebieden, vormt het ontbreken van toiletten een wezenlijk probleem. Het beperkt hun bewegingsvrijheid en tast de gastvrijheid van onze gemeente aan. Daarnaast heeft het ook een economische kant: bezoekers die hun bezoek vroegtijdig beëindigen, besteden minder.

De huidige situatie   

In Heemskerk is geen actief beleid voor openbare toiletten. Slechts enkele horecagelegenheden stellen hun toiletten open, vaak met beperkte openingstijden en toegankelijkheid. Winkelplekken zoals het Bachplein, Europaplein en de Citadel in de Broekpolder, maar ook recreatiegebieden zoals de strandopgang, hebben helemaal geen voorzieningen.

De Hoge Nood-app2, die landelijk wordt gebruikt door mensen met medische aandoeningen, bevat verouderde en deels onjuiste gegevens over Heemskerk. Het beeld dat Heemskerk in de app oproept, als een plaats zonder voorzieningen, doet geen recht aan onze ambitie om een gastvrije, toegankelijke en sociale gemeente te zijn.

Waarom dit belangrijk is Ruim 3,5 miljoen Nederlanders hebben door medische of lichamelijke redenen regelmatig behoefte aan een goed toegankelijk toilet. Denk aan mensen met darm- of blaasproblemen, een stoma, incontinentie, maar er zijn ook 2,4 miljoen ouderen en 1,8 miljoen kinderen in Nederland. Het ontbreken van toiletten leidt voor hen vaak tot spanning, ongemak of het vermijden van uitjes. Een goede toiletaanpak zorgt daarentegen voor meer bewegingsvrijheid en gelijke deelname aan het openbare leven. Daarnaast helpt het bij het voorkomen van vervuiling in de openbare ruimte en draagt het bij aan een positief imago van Heemskerk als gastvrije gemeente.

Kansen en mogelijkheden 1 2

Ranglijst toiletvriendelijkheid bij gemeenten 2024 | Iedere WC telt HogeNood | App

Er zijn verschillende manieren om de situatie te verbeteren, ook zonder dat daar direct grote investeringen voor nodig zijn:     

Actualiseer de lijst van opengestelde toiletten in samenwerking met horeca, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Maak voorzieningen zichtbaar via de Hoge Nood-app en herkenbare stickers bij deelnemende locaties. Zet tijdelijke toiletten in tijdens drukke weekenden, marktdagen of evenementen (dit doen we ook al gedeeltelijk). Onderzoek bestendige oplossingen, zoals onderhoudsarme, zelfreinigende of natuurtoiletten voor winkel- en recreatiegebieden. Neem structureel beleid op bij herinrichting of nieuwbouw, zodat ook daar een openbare toiletvoorziening wordt meegenomen.

Onze inzet Hart voor Heemskerk vindt dat het toiletbeleid structureel aandacht verdient. We willen dat het college onderzoekt: 1. Waar en hoe openbare toiletten in Heemskerk kunnen worden gerealiseerd, inclusief kosten en beheer. 2. Welke locaties geschikt zijn voor samenwerking met horeca, middenstand en maatschappelijke organisaties “Hoge Nood-plekken”. 3. Hoe de vindbaarheid en herkenbaarheid van bestaande toiletten kan worden verbeterd. 4. En hoe Heemskerk kan toewerken naar de landelijke richtlijn van de Maag Lever Darm Stichting: binnen 500 meter in drukke voetgangersgebieden een voor iedereen toegankelijk toilet.

Vragen aan de commissie:    

Deelt de commissie de zorg over het ontbreken van beleid en voorzieningen rondom openbare toiletten? Hoe kijkt de commissie aan tegen een onderzoek door het college met voorstellen voor structurele en tijdelijke oplossingen? Zijn er ideeën of suggesties voor samenwerking met ondernemers of maatschappelijke organisaties? Wil de commissie richting geven aan het college om dit onderwerp actief op te pakken als onderdeel van de sociale en gastvrije ambities van Heemskerk?

Vervolgstap Afhankelijk van de bespreking in de commissie kan worden overwogen om: 

het college te verzoeken een beleidsnotitie openbare toiletten op te stellen; en/of



het onderwerp te agenderen voor de raad, met een motie of richtinggevend debat over het realiseren van een gastvrije en toegankelijke gemeente.