1.b Archiefdocument Samen sterk voor Heemskerk

“Samen sterk voor Heemskerk” Beleidsplan Sociaal domein 2024 en verder 24 oktober 2024

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Voorwoord Pratend over Heemskerk gaat het vaak over het groen, over de gebouwen, over de duinen en het strand. Maar wat Heemskerk natuurlijk echt Heemskerk maakt zijn de mensen die er wonen. De manier waarop mensen met elkaar omgaan zegt veel over het karakter van de gemeente. Daarbij kan de gemeente een stevige rol spelen, hoe geven we kans om elkaar te ontmoeten, hoe zorgen we dat er ruimte is voor gemeenschappelijke activiteiten? Maar ook, hoe zorgen we voor mensen als het even minder goed gaat. Hoe zorgen we voor ouder wordende mensen die langer thuis blijven wonen, hoe zorgen we voor jongeren waar het even niet goed mee gaat? Als gemeente willen we een duidelijk beeld geven hoe we in Heemskerk omgaan met die vragen. Daarom hebben we dit integraal beleidsplan sociaal domein ‘Samen sterk voor Heemskerk’ gemaakt. In dit beleidsplan geven we aan welke opgaven voor de gemeente de komende jaren centraal staan. In de totstandkoming van dit beleidsplan is ook veel aandacht voor sturing en monitoring. Want het schetsen van een beeld en vage doelstellingen is niet voldoende om echt te kunnen zien of we de goede dingen doen. Door het vastleggen van heldere doelstellingen en afspraken over hoe we meten en/of we die doelen halen maken we dit beleidsplan concreet. Bovenal geeft dit ons inzicht in de ontwikkelingen in onze gemeente.

Het maken van dit beleidsplan is een stevige opgave geweest. Het mooie resultaat dat voor u ligt kon alleen bereikt worden door de inzet van velen. Allereerst veel dank aan de inwoners en stakeholders die op verschillende manieren hebben bijgedragen. Daarnaast een speciale dank aan de raadswerkgroep ‘sturing en monitoring’. Door hun werk is dit een mooi samenwerkingsproduct geworden. En tenslotte natuurlijk de medewerkers van de gemeente, hun onvoorwaardelijke inzet heeft gezorgd voor dit mooie beleidsplan. Ze maken zich ‘Samen sterk voor Heemskerk’. Piet Burgering Coördinerend wethouder beleidsplan sociaal domein

Samenvatting

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Inhoudsopgave Voorwoord

2

Samenvatting

3

1

Inleiding

5

1.1

Aanpak – we maken het samen

5

1.2

Korte terugblik 2020-2023

5

1.3

Leeswijzer

5

2

Afbakening

6

2.1

Samenhang lokaal beleid

6

2.2

Samenhang regionaal beleid

6

3

Om rekening mee te houden

7

3.1

Demografische kerngetallen

7

3.2

Ontwikkelingen om rekening mee te houden

9

3.3

Financiën

10

4

De strategische koers

10

4.1

Uitgangspunten

10

4.2

Missie en visie

11

4.3

Maatschappelijke opgaven

11

Vitaal en weerbaar

12

Zorg en wonen

14

Opgroeien en zelfontplooiing

15

Financieel fit

18

Ontmoeten en omzien naar elkaar

20

5

Sturing en monitoring

22

5.1

Sturing

22

5.2

Monitoring

22

5.3

Tot slot

22

Bijlage 1: Samenhang missie, visie, maatschappelijke opgaven en beleidsterreinen

23

Geregistreerd onder nummer: D/2024/659496

1

Inleiding

Voor u ligt het beleidsplan Sociaal domein 2024 en verder van de gemeente Heemskerk. Met dit plan geven we richting aan waar we de komende jaren binnen het Sociaal domein op in gaan zetten. Daarbij is het tussentijds (bij)sturen en monitoren een belangrijk onderdeel. Hoe zorgen we ervoor dat we de goede dingen blijven doen? Het Sociaal domein is complex en kent vele uitdagingen. De afgelopen jaren zijn de kosten voor het Sociaal domein fors gestegen en dreigen er oplopende tekorten. Tegelijkertijd zijn er grote maatschappelijke veranderingen en uitdagingen, zoals eenzaamheid, vergrijzing, individualisering, prestatiedruk, digitalisering, financiële zorgen, krapte op de arbeids- en de woningmarkt. Het belang van het Sociaal domein is echter groot, in het bijzonder voor inwoners in een kwetsbare positie. Inwoners die zonder deze ondersteuning niet (zelfstandig) mee kunnen doen aan de maatschappij. Dit mogen we niet uit het oog verliezen. Met het aflopen van het voorgaande beleidsplan Sociaal domein, grijpen we het moment aan om (opnieuw) richting te bepalen voor het Sociaal domein en keuzes te maken. 1.1 Aanpak – we maken het samen Om te komen tot dit beleidsplan is een zorgvuldig participatieproces doorlopen. In lijn met de gemeentelijke Nota Participatie 2022-2026 is de trede ‘adviseren’ toegepast.

Op deze manier hebben alle stakeholders mee kunnen denken, ideeën kunnen opperen en oplossingsmogelijkheden mee kunnen geven. Ook in de uitvoering van dit plan is een gezamenlijke aanpak nodig. Een samenspel tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente om te zorgen dat we met elkaar de goede dingen blijven doen. In de wijze van monitoren, evalueren en bijstellen van dit plan is deze aanpak geborgd. 1.2 Korte terugblik 2020-2023 Over de periode januari 2020 tot juli 2023 is het vorige beleidsplan Sociaal domein, genaamd: ‘Naast elkaar, met elkaar, voor elkaar’, geëvalueerd. Het evalueren was op een aantal punten lastig. Zo waren er in deze periode een groot aantal onvoorziene ontwikkelingen, zoals de corona pandemie, de energiearmoede, de toeslagenaffaire en de oorlog in Oekraïne. Daarnaast waren de beoogde doelen onvoldoende meetbaar en concreet. Ook ontbrak er een nulmeting. Belangrijke lessen die benut zijn bij het opstellen van dit plan. Tegelijkertijd zijn er ook mooie en grote stappen gezet. De belangrijkste resultaten zijn: de opening van het Serviceplein, de aansluiting bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur, de uitvoering van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), de campagne ‘Iedereen doet mee’, het kantelen van een aantal plekken voor dagbesteding en de nieuwe inkoop jeugdhulp.

Voor een uitgebreide toelichting op de resultaten en de onvoorziene ontwikkelingen verwijzen wij u naar de evaluatie van het beleidsplan Sociaal domein ‘Naast elkaar, met elkaar, voor elkaar’. 1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt de afbakening van dit beleidsplan weergegeven, gevolgd door een omschrijving van samenhang met ander lokaal en regionaal beleid. Hoofdstuk 3 biedt inzicht in een aantal zaken om rekening mee te houden bij het opstellen van dit beleidsplan, namelijk: demografische gegevens, ontwikkelingen en financiën. In hoofdstuk 4 staat de strategische koers van dit beleidsplan centraal en wordt toegelicht op basis waarvan deze tot stand is gekomen. De strategische koers bestaat uit: onze

5

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

uitgangspunten, missie, visie en maatschappelijke opgaven. Tot slot worden in hoofdstuk 5 het belang en de wijze van sturing en monitoring omschreven.

Afbakening

2

Dit plan betreft een integraal beleidsplan, waarin meerdere beleidsterreinen inhoudelijk samenkomen. Met als doel om deze samen te laten werken en elkaar te laten versterken. Ook in het Sociaal domein kunnen taken en wetten niet meer los van elkaar gezien worden, zij hebben elkaar nodig. Hieronder is een overzicht opgenomen van de beleidsterreinen en hun wettelijk kader die binnen de afbakening van dit beleidsplan zijn opgenomen. Beleidsterrein

Wettelijk kader

Jeugd

Jeugdwet

Onderwijsachterstandenbeleid

Wet primair onderwijs

Passend onderwijs

Wet passend onderwijs

Leerplicht

Leerplichtwet

Kinderopvang

Wet kinderopvang

Gezondheid

Wet publieke gezondheid

Jeugdgezondheid

Wet publieke gezondheid

Werk en inkomen

Participatiewet

Armoede

Participatiewet

Schuldhulpverlening

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Re-integratie

Participatiewet

Maatschappelijke opvang en beschermd wonen

Wet maatschappelijke ondersteuning

Maatwerkvoorzieningen Wmo

Wet maatschappelijke ondersteuning

Welzijn & maatschappelijke dienstverlening

Wet maatschappelijke ondersteuning

Inclusie

VN-verdrag Handicap

Vrijwillige inzet & mantelzorg

Wet maatschappelijke ondersteuning

Sociale veiligheid

Wet maatschappelijke ondersteuning

Laaggeletterdheid en volwasseneducatie

Wet educatie en beroepsonderwijs

Inburgering

Wet inburgering

2.1 Samenhang lokaal beleid Samenhang en samenwerking in de uitvoering van dit beleidsplan beperkt zich niet tot bovenstaand overzicht. Dit vraagt om domein overstijgende afstemming en aanpak, in het bijzonder tussen het sociale en fysieke domein. De woonzorgvisie is daar een voorbeeld van, maar ook de fysieke herinrichting van gebieden in Heemskerk. Dit beleidsplan is daarom in samenhang met de volgende lokale beleidsplannen opgesteld: -

Nota participatie Cultuurvisie Beleidsplan Sport en bewegen Omgevingsvisie Communicatiebeleid

2.2 Samenhang regionaal beleid Op veel beleidsterreinen werken we samen met omliggende gemeenten. Soms is dit een keuze en soms is dit ingegeven vanuit regio-indeling en/of wetgeving, zoals bij de jeugdhulp. Complicerende factor hierbij is dat de regio-indeling per beleidsterrein kan verschillen.

6

Samenwerken doen we veel met de gemeenten Beverwijk en Velsen, soms aangevuld met de gemeenten uit Zuid-Kennemerland. Dit maakt ook dat in uitzonderlijke gevallen regionale beleidsplannen worden opgesteld, zoals het beleidsplan Jeugd IJmond, in aanvulling op dit integrale beleidsplan. Hierbij borgen wij dat deze plannen bijdragen aan het realiseren van de maatschappelijke opgaven van dit lokale beleidskader. De regionale samenwerking is soms in een regeling bekrachtigd, zoals bij de gemeenschappelijke regelingen Schoolverzuim & voortijdig schoolverlaters en IJmond Werkt! Daarnaast heeft Haarlem als centrumgemeente op onderwerpen een specifieke functie, zoals bij Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. In het geval van specialistische onderwerpen vindt samenwerking ook bovenregionaal plaats, bijvoorbeeld op provinciaal niveau. Denk hierbij aan de jeugdbescherming en jeugdreclassering.

3

Om rekening mee te houden

Voor het bepalen van de richting van het Sociaal domein de komende jaren is het essentieel om rekening te houden met een aantal zaken, namelijk demografische kerngetallen, maatschappelijke ontwikkelingen en de financiële middelden. Door hier rekening mee te houden maken we beleid dat aansluit bij wat onze inwoners nodig hebben en benutten we optimaal hetgeen waar we als gemeente invloed op hebben. Daarnaast helpt dit om, zoveel mogelijk, vooruit te kijken en te anticiperen op toekomstige veranderingen en trends. 3.1 Demografische kerngetallen Onderstaande demografische kerngetallen laten zien hoe de Heemskerkse samenleving is samengesteld en hoe die zich de komende jaren zal ontwikkelen. Inwoneraantal Op 1 januari 2024 had Heemskerk 39.450 inwoners ten opzichte van 39.145 inwoners op 1 januari 2018. De verwachting is dat het inwoneraantal de komende jaren zal toenemen naar 40.000 in 20301. Leeftijdsopbouw inwoners Onderstaande tabel laat de bevolkingsopbouw in leeftijd in absolute aantallen zien in Heemskerk, op 1 januari, in 2018, 2024 en de verwachte bevolkingsopbouw in leeftijd in 20302. Leeftijdscategorie

2018

2024

prognose 2030

0 - 15 jaar

5.940

5.811

5.700

15 - 25 jaar

4.524

4.277

4.100

25 - 45 jaar

8.503

8.947

9.200

45 - 65 jaar

11.730

11.068

10.700

65+ jaar

8.448

9.349

10.300

Deze tabel is hieronder grafisch weergegeven, aangevuld met een vergelijking van de leeftijdsopbouw in Heemskerk met de landelijke leeftijdsopbouw3.

1 bron: regionale bevolkingsprognose; www.pbl.nl 2 bron: Centraal Bureau voor de Statistiek Statline; StatLine (cbs.nl) 3 bron: Centraal Bureau voor de Statistiek Statline; StatLine (cbs.nl)

7

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Uit deze tabel en grafieken blijkt dat de groep 65+ het snelst groeit de komende jaren, zowel absoluut als relatief. Ten opzichte van de landelijke leeftijdsopbouw zijn de groepen 45 - 65 en 65+ relatief groot in Heemskerk. Kenmerken huishoudens Huishoudens zijn er in diverse samenstellingen. Onderstaande tabel en grafieken geven inzicht in de kenmerken van de Heemskerkse huishoudens: éénpersoons of meerpersoons en met of zonder kinderen, respectievelijk in absolute aantallen als relatief, over de jaren 2018, 2024 en de verwachting voor 2030. Daarbij is ook een relatieve landelijke vergelijking leeftijdsopbouw opgenomen4. Kenmerken huishoudens

2018

2024

Verwachting 2030

Eenpersoonshuishoudens

5.780

6.150

6.500

Meerpersoonshuishoudens

11.500

11.450

11.500

- waarvan: paar met kind(eren)

4.850

4.750

4.700

- waarvan: paar zonder kind(eren)

5.245

5.320

5.500

- waarvan: eenoudergezin

1.400

1.380

1.400

Totaal (een- + meerpersoonshuishoudens)

17.200

17.600

18.000

4 bron: Centraal Bureau voor de Statistiek Statline; StatLine (cbs.nl)

8

Op basis van deze gegevens kan gesteld worden dat het aantal eenpersoonshuishoudens groeit in Heemskerk, maar relatief laag is ten opzichte van landelijke gegevens. 3.2 Ontwikkelingen om rekening mee te houden Het Sociaal domein is continu in ontwikkeling en staat niet stil. Dit zagen we ook in de evaluatie van de vorige beleidsperiode waarin er veel onvoorziene autonome ontwikkelingen zijn geweest, die van grote invloed zijn (geweest) op het Sociaal domein. Ook de komende jaren zullen er mogelijk nieuwe ontwikkelingen zijn die we nu nog niet kennen. Deze invloeden van buitenaf kunnen van invloed zijn op onze mogelijkheden en resultaten. Hieronder een aantal voorziene ontwikkelingen om rekening mee te houden in dit beleidsplan: - De gemiddelde levensverwachting stijgt en in Heemskerk is sprake van een dubbele vergrijzing. Inwoners blijven, mede daardoor, langer thuis wonen en behoeven daarbij zorg en ondersteuning in hun eigen (thuis)omgeving. - Een toenemend aantal inwoners ervaart de samenleving complex, bijvoorbeeld door taalachterstanden, individualisering, stress, prestatiedruk, sociale media, digitalisering, eenzaamheid en de (nog) niet herstelde gevolgen van corona. De gevolgen hiervan zijn onder andere merkbaar in de landelijke trend van toenemende gezondheidsverschillen.

- Het aantal inwoners met financiële problemen/zorgen neemt toe, mede als gevolg van de energiecrisis en de inflatie. - Krapte op de woningmarkt en personeelstekorten, waarvan de gevolgen merkbaar zijn. - De toestroom van vluchtelingen naar de gemeente(n), waarvan de grootte van de toestroom de komende jaren onzeker is. - Regionale samenwerking en afhankelijkheid (zie 2.2): Dankzij deze samenwerkingen kunnen we profiteren van schaalvoordelen. Tegelijkertijd zijn we door deze samenwerking ook afhankelijk van de keuzes en omstandigheden in onze buurgemeenten. - Wijzigende wet- en regelgeving en beschikbare budgetten vanuit het Rijk.

9

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Deze ontwikkelingen beperken zich niet alleen tot het Sociaal domein en/of tot Heemskerk, zo ook niet de inspanning die dit vraagt. De aanpak vraagt om een goed en integraal samenspel tussen alle domeinen, overheden, maatschappelijke organisaties en inwoners. En valt daarmee deels ook buiten de reikwijdte van dit beleidsplan. 3.3 Financiën Voor het opstellen van dit beleidsplan is uitgegaan van onze begroting 2024 als financieel kader. Echter, de financiële toekomst is onzeker. Dit hangt mede sterk af van toekomstige Rijkskeuzes. Dat gemeenten vanaf 2026 minder budget vanuit het Rijk zullen krijgen is een feit. Een afname van de beschikbare middelen zal dan ook financiële gevolgen hebben voor de uitvoering van dit plan, mogelijk al vanaf 2025. Wellicht dat de in dit beleidsplan opgenomen doelstellingen daardoor niet meer realistisch zullen zijn en bijgesteld moeten worden. Gezien de grote mate van onzekerheid en de nog door de gemeente te maken keuzes voor de komende jaren, is er in dit beleidsplan geen meerjarenbegroting opgenomen. Tegelijkertijd zullen we blijvend onderzoeken welke beheersmaatregelen er mogelijk zijn en deze toepassen. Gebaseerd op de begroting 2024 zijn in onderstaande tabel de beschikbare middelen per maatschappelijke opgave weergegeven, die in hoofdstuk 4 nader worden toegelicht.

De beschikbare middelen bestaan uit zowel exploitatie- als uitvoeringskosten. Maatschappelijke opgave

Beschikbare middelen (op basis van begroting 2024)

Vitaal en weerbaar

1.874.008

Zorg en wonen

12.476.129

Opgroeien en zelfontplooiing

14.984.774

Financieel fit

11.440.518

Ontmoeten en omzien naar elkaar

4.352.650

Totaal

45.128.079

4

De strategische koers

Met de strategische koers geven we richting aan het Sociaal domein voor de komende jaren, welke bestaat uit onze uitgangspunten, missie, visie en maatschappelijke opgaven. Deze is opgesteld binnen de afbakening van dit beleidsplan en daarmee binnen onze beïnvloedingsfeer. We zijn tot deze strategische koers gekomen op basis van: - Participatie met inwoners en maatschappelijke partners - Coalitieakkoord en de bestuurlijke startnotitie - Evaluatie vorig beleidsplan Sociaal domein - Demografische-, maatschappelijke- en beleidsontwikkelingen 4.1 Uitgangspunten Uit de uitgangspunten blijkt op welke wijze wij uitvoering geven aan ons handelen. Het betreft de volgende 5 uitgangspunten met toelichting: Simpel

10

Vanuit het belang en perspectief van de inwoner organiseren wij onze aanpak zo simpel mogelijk. Dit doen we door in makkelijke en begrijpbare taal te communiceren. En door regelingen en processen makkelijk en begrijpelijk te organiseren.

Toegankelijk

Integraal

Preventief

Ontwikkelen

We brengen hulp en ondersteuning dichtbij en maken deze fysiek en digitaal toegankelijk. We organiseren goed vindbare en herkenbare plekken waar mensen (met vragen) terecht kunnen. We werken samen met maatschappelijke partners en inwoners om het bereik van voorzieningen en regelingen te vergroten. Het belang en perspectief van de inwoner zijn het vertrekpunt. In onze ondersteuning aan inwoners werken we integraal door een brede blik op het gehele huishouden van de inwoners en op alle leefgebieden. Samen met maatschappelijke partners organiseren we een effectieve aanpak voor verschillende uitdagingen. We pakken problemen vroegtijdig aan en organiseren passende ondersteuning als dat nodig is. Dit doen we door voorlichting te geven en bewustwording bij inwoners te vergroten. We willen blijven leren en ontwikkelen in samenwerking met onze partners en inwoners. Evalueren doen we regelmatig, ook om voorbereid te zijn op toekomstige ontwikkelingen.

4.2 Missie en visie Voor dit beleidsplan is onze kernboodschap verwoord in onze missie en visie op het Sociaal domein, die we de komende jaren uitdragen. MISSIE Een zorgzaam Heemskerk, waar iedere inwoner eigenwaarde behoudt en naar vermogen bijdraagt.

VISIE In Heemskerk moedigen we inwoners aan zich bij elkaar betrokken te voelen, elkaar te helpen en mee te doen. Samen met inwoners en maatschappelijke partners maken we het verschil en zorgen we voor goed bereikbare, passende en betaalbare ondersteuning. Zo bieden we voor mensen die dat nodig hebben een (tijdelijk) vangnet. Hierbij werken we vanuit vertrouwen en de eigen regie van inwoners.

4.3 Maatschappelijke opgaven Om onze visie te realiseren zijn de volgende 5 maatschappelijke opgaven met korte toelichting geformuleerd: Vitaal en weerbaar Zorg en wonen Opgroeien en zelfontplooiing

Heemskerkers zijn vitaal en gezond. We streven naar gezonde en weerbare inwoners. We stimuleren beweging en een gezonde leefstijl. Heemskerkers wonen zo thuis mogelijk – in hun eigen omgeving. We willen dat alle inwoners zo veel mogelijk in een thuissituatie wonen. Heemskerkers blijven zichzelf ontwikkelen. We streven ernaar dat alle inwoners zich kunnen (blijven) ontwikkelen, veilig en gezond opgroeien en hun talenten benutten. 11

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Financieel fit

Ontmoeten en omzien naar elkaar

Heemskerkers ervaren geen stress als gevolg van geldzorgen. We streven ernaar dat inwoners geen stress ervaren als gevolg van financiële zorgen. Heemskerkers kennen elkaar, ontmoeten elkaar en helpen elkaar. We willen dat inwoners zich bij elkaar betrokken voelen, elkaar helpen en bijdragen aan de Heemskerkse samenleving. Hiervoor organiseren we ontmoeting tussen inwoners en een sterke (wijkgerichte) sociale basis.

Per maatschappelijke opgave volgt hieronder een nadere toelichting aangevuld met: - Welke ontwikkelingen binnen de opgave spelen; landelijk, regionaal en lokaal - Welke beleidsterreinen onder de opgave vallen - De doelstellingen binnen de opgave. Het betreft SMART5 geformuleerde doelstellingen, die vanuit de afbakening van dit plan en beïnvloedingsfeer van de gemeente te realiseren zijn. - De verplichte (BBV) indicatoren Een schematische weergave van hoe de missie, visie, maatschappelijke opgave en beleidsterreinen zich tot elkaar verhouden is opgenomen in bijlage 1. Hierbij dient opgemerkt te worden: - Dat de beleidsterreinen bijdragen aan één of meerdere opgaven, maar zijn opgenomen onder de maatschappelijke opgave waar zij hun zwaartepunt kennen. - Dat de maatschappelijke opgaven nauw aan elkaar verbonden zijn en wederzijds beïnvloeden. Vitaal en weerbaar Om mee te kunnen doen aan de maatschappij is vitaal en weerbaar zijn van essentieel belang. Tegelijkertijd staan zowel de fysieke als mentale gezondheid steeds meer onder druk en nemen de gezondheidsverschillen toe. Voorbeelden zijn: eenzaamheid (bij ouderen), overgewicht, stress en prestatiedruk. De gevolgen van de coronapandemie zijn hierin tot op heden merkbaar, in het bijzonder het mentale welzijn bij jongeren.

Gezondheidsproblemen belemmeren inwoners van alle leeftijden om mee te doen aan de maatschappij, daaraan bij te dragen en zijn van invloed op hun kansen om zich te ontwikkelen. Gezondheidsproblemen zijn intergenerationeel van aard en zijn al van invloed op nog ongeboren kinderen. Hun kansen om gezond op te groeien en zich te kunnen ontwikkelen worden namelijk mede bepaald door de gezondheid en leefstijl van hun ouders ten tijde van de conceptie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan verslavingen, ongezond eten, maar ook stress als gevolg van leven in armoede. Gezonde voeding, sociale contacten en sport en bewegen zijn van groot belang om vitaal en weerbaar te zijn. Echter, dit is niet voor alle inwoners vanzelfsprekend. Daarom is het van belang om preventieve en toegankelijke ondersteuning te organiseren en in te zetten op een gezonde (fysieke en sociale) leefomgeving, in het bijzonder voor kwetsbare doelgroepen. Met als doel dat alle inwoners dezelfde kansen krijgen om gezond op te groeien, zich te ontwikkelen en gezond ouder te worden. Dit draagt tevens bij aan het verlagen van het zorggebruik en de zorgkosten. Ontwikkelingen vitaal en weerbaar Binnen deze opgave spelen de volgende ontwikkelingen, bestaande uit visies, beleidsplannen en programma’s.

Het betreft de volgende (niet uitputtende) ontwikkelingen: - Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (landelijk) - Integraal Zorg Akkoord (IZA) (landelijk) 5 SMART = Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden

12

-

Gezondheidsbeleid (regionaal Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer)

Beleidsterreinen vitaal en weerbaar In onderstaande tabel zijn de beleidsterreinen opgenomen, die hun zwaartepunt kennen in deze maatschappelijke opgave en een korte toelichting op welke wijze zij bijdragen aan de opgave. Beleidsterrein

Toelichting

Gezondheid

Om inwoners gezond ouder te laten worden, zich te kunnen ontwikkelen en (zelfstandig) te kunnen functioneren in de maatschappij en daaraan bij te dragen, treffen wij beschermende en bevorderende gezondheidsmaatregelen. Dit doen wij voor alle inwoners of specifiek voor kwetsbare groepen. Een integrale benadering en goede netwerksamenwerking zijn hierbij noodzakelijk.

Jeugdgezondheid

Vanuit de jeugdgezondheidszorg organiseren we een preventief en toegankelijk gezondheidspakket. Met als doel dat alle kinderen zich gezond en veilig kunnen ontwikkelen op zowel lichamelijk, psychisch, sociaal en cognitief gebied.

Doelstellingen vitaal en weerbaar Binnen deze maatschappelijke opgave zijn de volgende doelstellingen geformuleerd met bijbehorend resultaatgebied, meetinstrument en meetfrequentie: Doelstelling + uitgangspunt

Resultaatgebied

Meetinstrument

Meetfrequentie

SMART geformuleerd

Waaraan zien we dat we

Hoe gaan we

Wanneer

succesvol zijn?

monitoren?

monitoren we?

In 2027 voldoet minstens 60% van de

Het aantal inwoners dat

GGD

1x per 4 jaar

volwassenen en ouderen aan de

beweegt neemt toe.

gezondheidsmonitor

In 2027 is het aantal kinderen dat gebruik maakt

Het gebruik van het

Gebruikers opvragen

van het Jeugdfonds Sport en Cultuur in totaal

Jeugdfonds Sport en Cultuur

bij Team

toegenomen tot 250 kinderen ten opzichte van

neemt toe.

Sportservice

In 2027 voelt 93% van de jongeren (12-15 jaar)

Aandeel van de jongeren dat

GGD

zich voldoende weerbaar ten opzichte van 91% in

zich weerbaar voelt neemt

Gezondheidsmonitor

2019.

toe.

Jeugd (leeftijd 12-15

beweegrichtlijnen ten opzichte van 56% in 2020. 2x per jaar

108 kinderen in de 2 helft van 2023. e

1x per 4 jaar

jaar) In 2027 is er een absolute afname van 5% naar

Afname overgewicht bij

GGD

46% van volwassenen en oudere inwoners met

volwassenen.

Gezondheidsmonitor

overgewicht ten opzichte van 51% in 2020.

1x per 4 jaar

volwassenen

In 2027 beweegt 50% van de jongeren (12-15

Aandeel jongeren dat

GGD

jaar) minstens 5 dagen per week minstens 1 uur

beweegt neemt toe.

Gezondheidsmonitor

ten opzichte van 42% in 2019.

1x per 4 jaar

jeugd (leeftijd 12-15 jaar)

Verplichte indicatoren vitaal en weerbaar Bij deze opgave horen de volgende verplichte indicatoren conform het besluit begroting van verantwoording (BBV) provincies en gemeenten met bijbehorende eenheid, bron en taakveld: Indicator

Eenheid

Bron

Taakveld

Niet-sporters

%

Gezondheidsenquête

Sport, cultuur &

(CBS, RIVM)

recreatie

13

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Zorg en wonen Zelfstandig wonen in een fijne en veilige woonomgeving is van belang om mee te kunnen doen aan de maatschappij en draagt bij aan het mentale welzijn van inwoners. Dat is echter niet voor alle inwoners vanzelfsprekend en kwetsbare inwoners hebben daarbij (tijdelijk) ondersteuning nodig. Uit de demografische gegevens blijkt dat de groep inwoners van 65 jaar en ouder ook de komende jaren blijft toenemen. Om langer zelfstandig te kunnen wonen behoeven zij veelal aanvullende zorg of ondersteuning, zoals bijvoorbeeld hulp bij het huishouden en woningaanpassingen. Op deze persoonlijk en op maat gemaakte vorm van hulp en ondersteuning kunnen ook inwoners met een beperking, chronische ziekte of andere belemmeringen een beroep doen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan hulpmiddelen en doelgroepenvervoer. Dit maakt het mogelijk dat deze inwoners in een voor hen bekende en vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen, waar zij veelal hun sociale netwerk hebben. Dit draagt bij aan het zelfstandig kunnen functioneren in de maatschappij. In de mate waarop een beroep wordt gedaan op deze vorm van hulp en ondersteuning zien we een blijvende toename met bijbehorende kosten. Dit is in lijn met de landelijke trend.

Voor inwoners die te maken hebben met bijvoorbeeld psychische problemen, verslaving, dakloosheid of huiselijk geweld kan, soms tijdelijk, soms blijvend, extra zorg en ondersteuning nodig zijn om (zelfstandig) te wonen. Maar ook om zich veilig in hun omgeving te voelen en geaccepteerd te worden. Bij deze kwetsbare groep inwoners zien we een toenemende complexiteit met vaak vraagstukken op meerdere levensgebieden. Samenwerking met andere domeinen en sectoren is dan ook van groot belang, om te voorkomen dat zij tussen wal en schip raken. Door zorg en ondersteuning te organiseren voor kwetsbare inwoners dragen wij bij aan hun zelfredzaamheid, mentale gezondheid en het kunnen wonen in een voor hen fijne en veilige omgeving. Dit draagt bij aan het (langer en weer) zelfstandig kunnen wonen, kunnen meedoen in de maatschappij en daaraan bij te dragen. Ontwikkelingen zorg en wonen Binnen deze opgave spelen de volgende ontwikkelingen, bestaande uit visies, beleidsplannen en programma’s.

Het betreft de volgende (niet uitputtende) ontwikkelingen: - Doordecentralisatie Beschermd wonen (landelijk) - Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming (landelijk) - Woonzorgvisie (landelijk) - Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld (regionaal Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer) - Regionaal Koersplan Aanpak Huiselijk geweld en Kindermishandeling (regionaal ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer) - Kader Opvang, Wonen en Herstel (regionaal Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer) Beleidsterreinen zorg en wonen In onderstaande tabel zijn de beleidsterreinen opgenomen, die hun zwaartepunt kennen in deze maatschappelijke opgave en een korte toelichting op welke wijze zij bijdragen aan de opgave. Beleidsterrein

Toelichting

Maatwerkvoorzieningen Wmo

Vanuit de maatwerkvoorzieningen Wmo organiseren we persoonlijke en op maat gemaakte hulp en ondersteuning. Dit betreft: hulp bij het huishouden, woningaanpassingen, begeleiding, hulpmiddelen en doelgroepenvervoer. Dit draag bij aan het (langer) zelfstandig kunnen wonen en functioneren in de maatschappij.

14

Beschermd wonen &

Versterken van het zelfstandig kunnen wonen in een veilige woonomgeving is waar we op in

Maatschappelijke opvang

zetten vanuit Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Dit doen we door trajectbegeleiding in te zetten, al dan niet gekoppeld aan een tijdelijke verblijf/opvangplek. Samenwerking met andere domeinen en sectoren is hierbij essentieel.

Sociale veiligheid

Sociale veiligheid richt zich op het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Hierbij zetten we in op het duurzaam borgen van veiligheid en mogelijke terugval te voorkomen. Gericht op inwoners met complexe zorg- en veiligheidsproblemen organiseren we passende en vroegtijdige ondersteuning, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren in de maatschappij in een veilige omgeving.

Doelstellingen zorg en wonen Binnen deze maatschappelijke opgave zijn de volgende doelstellingen geformuleerd met bijbehorend resultaatgebied, meetinstrument en meetfrequentie: Doelstelling + uitgangspunt

Resultaatgebied

Meetinstrument

Meetfrequentie

SMART geformuleerd

Waaraan zien we dat we

Hoe gaan we

Wanneer

succesvol zijn?

monitoren?

monitoren we?

In 2027 is het gemiddelde aantal nachten in de

Afname verblijfsduur in

Registraties BCT

1x per jaar

daklozenvoorziening, gedurende de gehele

daklozenvoorziening

1x per jaar

opvangperiode, afgenomen met 20% ten opzichte van 244 nachten in 2023. In 2027 is sprake van een regionale uitstroom van

Het aantal (PACT)-woningen

Registraties voor

178 inwoners vanuit een beschermd wonen

wordt optimaal benut

uitstroom uit

voorziening of maatschappelijke opvang naar een

Beschermd wonen

reguliere (PACT) woning ten opzichte van 107 in 2022. In 2027 maakt 50% van de inwoners die gebruik

Gebruik voorliggende

Indicaties

maken van de Wmo-dagbesteding gebruik van de

dagbesteding neemt toe ten

dagbesteding +

voorliggende voorziening dagbesteding ten

koste van geïndiceerde

opgave aantallen

opzichte van 40% in 2023.

dagbesteding

gebruikers bij de

2x per jaar

gekantelde dagbesteding In 2027 zijn de jaarlijkse gemiddelde Wmo-

Gemiddelde kosten van Wmo-

maatwerkkosten per gebruiker maximaal met 9%

maatwerk stabiliseren

Basisregistratie

2x per jaar

Basisregistratie

2x per jaar

toegenomen ten opzichte van € 2.864 in 2023. In 2027 is het aantal gebruikers van Wmo-

Gebruik Wmo-voorzieningen

maatwerkvoorzieningen per 1.000 inwoners gelijk

onder inwoners stabiliseert

op het niveau van 79,91 in 2023.

Verplichte indicatoren zorg en wonen Bij deze opgave horen de volgende verplichte indicatoren conform het besluit begroting van verantwoording (BBV) provincies en gemeenten met bijbehorende eenheid, bron en taakveld: Indicator

Eenheid

Bron

Taakveld

Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

GMSD

Sociaal domein

Opgroeien en zelfontplooiing Dat ieder kind veilig en gezond kan opgroeien en zich kan ontwikkelen is niet vanzelfsprekend. Kinderen en/of hun gezin hebben daar soms ondersteuning bij nodig, variërend van ondersteuning 15

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

vanuit het eigen sociale netwerk tot jeugdhulp en het gedwongen kader. Hierbij zien we een landelijke trend waarbij het aantal jeugdigen met jeugdhulp met bijbehorende kosten toenemen. Een veilig en gezond opvoed- en opgroeiklimaat is voorwaardelijk voor kinderen om zich te kunnen ontwikkelen en ontplooien. Het betreft een fundamentele basis in het leven van kinderen om op latere leeftijd zelfstandig mee te kunnen doen in de maatschappij, daaraan bij te dragen en gezond en gelukkig te zijn. Dit geldt ook voor nieuwkomers en inwoners met lage basisvaardigheden: lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Het hebben van onvoldoende basisvaardigheden heeft een grote invloed op het persoonlijk leven van inwoners. Het betreft veelal kwetsbare inwoners die minder zelfredzaam en minder sociaal actief zijn, die vaker een beroep doen op een uitkering. Door oog te hebben voor onze kwetsbare inwoners, van jong tot oud, en passende (preventieve) ondersteuning te organiseren ondersteunen we inwoners om zich blijvend te ontwikkelen, dan wel om anderen te helpen zich te ontwikkelen. Hierbij weten we dat bijvoorbeeld culturele activiteiten in grote mate bijdragen aan de sociaal- emotionele, cognitieve en persoonlijke ontwikkeling. Zo maken we het mogelijk voor inwoners om zich een leven lang te kunnen blijven ontplooien.

Ontwikkelingen opgroeien en zelfontplooiing Binnen deze opgave spelen een groot aantal ontwikkelingen, bestaande uit visies, beleidsplannen en programma’s. Het betreft de volgende (niet uitputtende) ontwikkelingen: - Regiovisie jeugdhulp (regionaal Zuid-Kennemerland en IJmond) - Beleidsplan Jeugd IJmond (regionaal IJmond) - Beleidsplan onderwijsachterstandenbeleid (lokaal met geharmoniseerde onderdelen in de regio IJmond) - Hervormingsagenda jeugd (landelijk) - Uitvoeringsagenda onderwijs-jeugd (regionaal IJmond, Castricum en Uitgeest) - Meerjarenbeleidsplan van de GR Schoolverzuim & VSV (regionaal Zuid-Kennemerland en IJmond) - Meerjarenplan aanpak versterking basisvaardigheden (regionaal Zuid-Kennemerland en IJmond) Beleidsterreinen opgroeien en zelfontplooiing In onderstaande tabel zijn de beleidsterreinen opgenomen, die hun zwaartepunt kennen in deze maatschappelijke opgave en een korte toelichting op welke wijze zij bijdragen aan de opgave. Beleidsterrein

Toelichting

Jeugd

Door informele en formele opvoed- en opgroeiondersteuning te organiseren, vanuit zowel een vrijwillig als gedwongen kader, zetten we in op het veilig en gezond kunnen opgroeien van kinderen. Hierbij hebben we oog voor het leren omgaan met de bijbehorende ‘normale’ hobbels, het zogenaamde normaliseren. Een integrale benadering en goede netwerksamenwerking zijn hierbij essentieel.

Onderwijsachterstandenbeleid

Het onderwijsachterstandenbeleid richt zich op het voorkomen, dan wel terugdringen van (taal)achterstanden bij jonge kinderen. Belangrijk onderdeel hiervan is de voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Ook het nieuwkomersonderwijs in de basisschoolleeftijd maakt hier onder andere onderdeel van uit.

Leerplicht

Alle kinderen van 5 tot 16 jaar zijn leerplichtig. Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald zijn kwalificatie plichtig. Hier zetten we vanuit leerplicht en de GR schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten op in. Met als doel om thuiszitters te voorkomen en het aantal jongeren met een startkwalificatie te vergroten.

Passend onderwijs 16

Passend onderwijs heeft als doel dat alle leerlingen zich volop kunnen ontwikkelen middels

een onderwijsplek die past bij hun ondersteuningsbehoefte. Voor leerlingen die dit nodig hebben organiseert het onderwijs extra hulp. Dit in nauwe samenwerking en samenhang met het ondersteuningsaanbod vanuit de gemeente. Kinderopvang

Kinderopvang draagt bij aan de ontwikkeling van kinderen en daarmee aan een goede start van kinderen in het basisonderwijs. Hiervoor dragen we, waar mogelijk, bij aan een laagdrempelige toegang tot de kinderopvang en organiseren we het toezicht (en handhaving) op de kinderopvang.

Laaggeletterdheid &

Door het organiseren van onderwijstrajecten voor (niet-inburgeringsplichtige) volwassenen

volwasseneducatie

en onder andere in te zetten op het bereik van de doelgroep wordt bijgedragen aan het versterken van de basisvaardigheden van onze inwoners.

Doelstellingen opgroeien en zelfontplooiing Binnen deze maatschappelijke opgave zijn de volgende doelstellingen geformuleerd met bijbehorend resultaatgebied, meetinstrument en meetfrequentie: Doelstelling

Resultaatgebied

Meetinstrument

Meetfrequentie

SMART geformuleerd

Waaraan zien we dat we

Hoe gaan we

Wanneer

succesvol zijn?

monitoren?

monitoren we?

In 2027 is het aantal bereikte kinderen op

Deelname aan naschoolse

Jaarverslag Brede

1x per jaar

impulsscholen dat meedoet aan naschoolse

activiteiten vanuit de Brede

school

activiteiten toegekomen tot 80% ten opzichte van

school op impulsscholen stijgt

46% in 2022. In 2027 wordt door de POH’ers-jeugd (praktijk

Afname in het aantal

Dashboard CJG en

ondersteuner huisarts) minimaal 70% van de

verwijzingen naar

jaarverslag CJG

jeugdigen zelf geholpen of doorverwezen naar

tweedelijnszorg door POH’ers

voorliggende voorzieningen.

jeugd

In 2027 is het aantal jeugdigen (per 1.000

Aantal jeugdigen met

jeugdigen tot 18) met specialistische jeugdhulp

specialistische jeugdhulp stijgt

gelijk of lager dan het aantal jeugdigen met

niet

2x per jaar

Basisadministratie

1x per jaar

Basisadministratie

1x per jaar

Afname van de wachttijden

Basisadministratie

1x per jaar

In het schooljaar 2026-2027 is het aantal nieuwe

Afname vroegtijdig

Jaarverslag

1x per

vroegtijdig schoolverlaters 10% lager dan x* in

schoolverlaters

Leerplein

schooljaar

specialistische jeugdhulp ten opzichte van 141 in 2023. In 2027 zijn de gemiddelde kosten per jeugdige

Kosten per jeugdzorgtraject

met specialistische jeugdhulp gelijk met de

nemen af

gemiddelde kosten van € 13.601,04 in 2023. In 2027 valt 70% van de wachttijden voor de tweedelijnszorg binnen de treeknormen.

2023-2024.

*De cijfers over het schooljaar 2023-2024 komen in het najaar 2024 beschikbaar. Verplichte (indicatoren opgroeien en zelfontplooiing Bij deze opgave horen de volgende verplichte indicatoren conform het besluit begroting van verantwoording (BBV) provincies en gemeenten met bijbehorende eenheid, bron en taakveld: Indicator

Eenheid

Bron

Taakveld

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO

Onderwijs

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO

Onderwijs

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

% deelnemers aan het VO en

Ingrado

Onderwijs

MBO onderwijs 17

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

Verwey Jonker

Sociaal domein

Instituut – Kinderen in Tel Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

Sociaal domein

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

Sociaal domein

Financieel fit Mede als gevolg van de energiecrisis en de toenemende inflatie neemt het aantal inwoners met financiële problemen en vragen toe. Geldzorgen, schulden en armoede hebben een grote impact op inwoners en hun huishouden. Zij kampen vaker met fysieke en mentale gezondheidsproblemen, zoals stress, depressie en slapeloosheid. Ook kan dit leiden tot het kwijtraken van hun inkomen en/of woning. Stress als gevolg van geldzorgen belemmert inwoners in het zelfstandig kunnen functioneren in de maatschappij, daaraan mee te kunnen doen en daaraan bij te kunnen dragen. Dit geldt ook voor kinderen die opgroeien in armoede. Deelnemen aan clubs of verenigingen, trakteren op school en gezond eten is voor deze groep kinderen niet vanzelfsprekend. Bovendien heeft opgroeien in armoede een negatief effect op de ontwikkeling van kinderen en hun leerprestaties. Betaald werk draagt in grote mate bij aan financieel fit zijn. Naast een (stabiel) inkomen draagt betaald werk ook bij aan de eigenwaarde van inwoners en heeft dit positieve effecten op hun gezondheid en welbevinden. Mede daarom ondersteunen we nieuwkomers met inburgeringscursussen en toeleiding naar werk, zodat zij zo snel mogelijk zelfstandig kunnen functioneren in de maatschappij. In Heemskerk is de werkloosheid structureel lager ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

Echter, is ook de afname van de werkloosheid in Heemskerk lager dan het landelijk gemiddelde6. Uit de evaluatie van het minimabeleid en schuldhulpverlening (KWIZ B.V., 2022) blijkt dat er in Heemskerk gemiddeld meer kinderen in armoede opgroeien. Het gemiddelde inkomen in Heemskerk daarentegen is hoger dan het landelijk gemiddelde7. Door in te zetten op het voorkomen en bestrijden van (stress als gevolg van) geldzorgen, vooral bij kwetsbare inwoners, dragen we bij aan financieel fitte inwoners. Daarnaast draagt dit ook bij aan een positieve gezondheid van inwoners, een afname van inwoners met een uitkering en het meedoen aan de maatschappij. Ontwikkelingen financieel fit Binnen deze opgave spelen de volgende ontwikkelingen, bestaande uit visies, beleidsplannen en programma’s. Het betreft de volgende (niet uitputtende) ontwikkelingen: - Participatiewet in balans (landelijk) - Basisdienstverlening schuldhulpverlening (landelijk) - Strategische arbeidsmarktagenda (regionaal Zuid-Kennemerland en IJmond) - Regionaal Werkcentrum (regionaal Zuid-Kennemerland en IJmond) - Herontwerp re-integratie dienstverlening (regionaal IJmond) Beleidsterreinen financieel fit

6 bron: Centraal Bureau voor de Statistiek Statline; www.opendata.cbs.nl 7 bron: Centraal Bureau voor de Statistiek Statline; www.opendata.cbs.nl

18

In onderstaande tabel zijn de beleidsterreinen opgenomen, die hun zwaartepunt kennen in deze maatschappelijke opgave en een korte toelichting op welke wijze zij bijdragen aan de opgave. Beleidsterrein

Toelichting

Werk & inkomen

Om kwetsbare inwoners financieel fit(ter) te maken zetten we in op inkomensondersteuning en bieden we ondersteuning in de toeleiding naar werk. Zo beogen we het aantal inwoners in de uitkering te verlagen en het aantal inwoners dat (duurzaam) uitstroomt naar betaald werk te vergroten.

Armoede

Vanuit het beleidsterrein armoede bieden we inwoners met een laag inkomen financiële ondersteuning in de vorm van minimaregelingen. Met als doel dat zij, jong en oud, geen financiële drempel hebben om mee te kunnen doen aan de maatschappij en geen stress ervaren als gevolg van geldzorgen. Hierbij zetten we specifiek in op het verlagen van het aantal kinderen dat in armoede opgroeit.

Schuldhulpverlening

Doel vanuit schuldhulpverlening is om het aantal inwoners met problematische schulden te verlagen. Dit doen we door in te zetten om het enerzijds voorkomen daarvan en anderzijds door inwoners te ondersteunen bij het oplossen van hun schuldenproblematiek. Met als doel om stress als gevolg van geldzorgen te voorkomen, een toekomstperspectief te hebben en om mee te kunnen doen aan de maatschappij.

Re-integratie

Door het organiseren van re-integratievoorzieningen voor inwoners met een uitkering van de gemeente of zonder uitkering, die moeite hebben met het vinden van een (betaalde) baan, zetten we in op het verlagen van het aantal inwoners met een uitkering van de gemeente en het verhogen van het aantal inwoners met betaald werk. Hierbij beogen we een duurzame uitstroom en het voorkomen van terugkeer in de uitkering.

Inburgering

Om zo snel mogelijk zelfstandig mee te kunnen doen aan de maatschappij organiseren we voor inburgeringsplichtigen ondersteuning, specifiek gericht op het beheersen van de Nederlandse taal. Daarmee vergroten we hun kansen op het duurzaam uitstromen uit de uitkering van de gemeente naar een betaalde baan.

Doelstellingen financieel fit Binnen deze maatschappelijke opgave zijn de volgende doelstellingen geformuleerd met bijbehorend resultaatgebied, meetinstrument en meetfrequentie: Doelstelling

Resultaatgebied

Meetinstrument

Meetfrequentie

SMART geformuleerd

Waaraan zien we dat we

Hoe gaan we

Wanneer

succesvol zijn?

monitoren?

monitoren we?

In 2027 is het aantal toekenningen van

Het gebruik van

Suite4SD

2x per jaar

minimaregelingen gestegen met 10% ten

minimavoorzieningen neemt

opzichte van 5.377 in 2023.

toe

In 2027 is het aantal toekenningen vanuit het

Gebruik van de

Suite4SD

1x per jaar

kindpakket gestegen met 10% ten opzichte van

minimavoorziening kindpakket

985 in 2023.

neemt toe

In 2027 hebben maximaal 1.100 huishoudens

Aantal huishoudens met

Schuldenproblematiek

1x per jaar

problematische schulden ten opzichte van 1.240

problematische schulden

in beeld (cbs.nl)

in 2023.

neemt af

In 2027 zijn 65 inwoners met een uitkering aan

De verhouding van inwoners

het werk met een loonkostensubsidie ten

met een uitkering afgezet ten

opzichte van 45 inwoners in 2023.

loonkostensubsidie verbetert

In 2027 is het percentage inwoners dat binnen

Suite4SD

2x per jaar

Aantal inwoners dat binnen

Benchmarkanalyse

1x per jaar

één jaar terugkomt in de bijstandsuitkering 11%

één jaar terugkomt in de

Divosa

ten opzichte van 16% in 2023.

bijstand neemt af. 19

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

In 2027 bedraagt het aantal inburgeraars dat 3,5

Aantal inburgeraars dat

Module inburgering

jaar na vestiging in Heemskerk uitstroomt uit de

uitstroomt uit de uitkering

en Suite4SD

Participatiewet 35% (geen nulmeting).

neemt toe

2x per jaar

Verplichte indicatoren financieel fit Bij deze opgave horen de volgende verplichte indicatoren conform het besluit begroting van verantwoording (BBV) provincies en gemeenten met bijbehorende eenheid, bron en taakveld: Indicator

Eenheid

Bron

Taakveld

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in

LISA

Sociaal domein

Verwey Jonker

Sociaal domein

de leeftijd van 15-64 jaar Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

Instituut – Kinderen in Tel Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame

CBS

Sociaal domein

Verwey Jonker

Sociaal domein

beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking Werkloze jongeren

% 16 t/m 22- jarigen

Instituut – Kinderen in Tel Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

CBS

Sociaal domein

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners

CBS

Sociaal domein

van 15-64 jaar

Ontmoeten en omzien naar elkaar In de huidige samenleving wordt de druk op inwoners steeds groter. Naast hun werk, school of andere vorm van dagbesteding, wordt van hen steeds meer verwacht dat ze ook voor hun naasten zorgen. Dit kunnen familieleden en vrienden zijn, maar ook buren. Deze extra zorgtaak en verantwoordelijkheid maakt het voor inwoners moeilijker om een goede balans te vinden tussen inspanning (belasting) en ontspanning (ontlasting). Dit gecombineerd met de toenemende individualisering in onze maatschappij letten inwoners minder op elkaar en wordt er meer eenzaamheid ervaren. Door het bevorderen van sociale participatie dragen we bij aan het welzijn en de gezondheid van onze inwoners en het tegengaan van eenzaamheid. Hoe meer welzijn er wordt ervaren, hoe minder ondersteuningsbehoefte inwoners hebben. De noodzaak om een sterke sociale basis te hebben is dan ook groot. Een sociale basis in iedere wijk waarin mensen elkaar kennen, elkaar ontmoeten en elkaar helpen, waar naast informele hulp ook de formele hulp toegankelijk is georganiseerd. Een fijne en veilige leefomgeving is hierbij voorwaardelijk. Hiermee dragen we bij aan de zelfredzaamheid van inwoners en het mee kunnen doen aan de maatschappij. Zorg geven aan een naaste, zoals een ouder, partner of kind, is meestal geen keuze, maar wel heel logisch om te doen.

In een maatschappij, waarin al veel van inwoners wordt gevraagd, zorgt dit voor een toenemend risico op overbelasting van mantelzorgers. Het voorkomen van overbelasting en het behouden van een goed welzijn van mantelzorgers vraagt de komende tijd blijvende aandacht. Door voldoende en passende zorg en ondersteuning blijven ze in staat om te functioneren in de maatschappij en hieraan bij te dragen. Ontwikkelingen ontmoeten en omzien naar elkaar Binnen deze opgave spelen de volgende ontwikkelingen, bestaande uit visies, beleidsplannen en programma’s. Het betreft de volgende (niet uitputtende) ontwikkelingen: 20

-

-

Toekomstvisie buurtwerk (lokaal) Programma veilige en leefbare wijken (lokaal)

Beleidsterreinen ontmoeten en omzien naar elkaar In onderstaande tabel zijn de beleidsterreinen opgenomen, die hun zwaartepunt kennen in deze maatschappelijke opgave en een korte toelichting op welke wijze zij bijdragen aan de opgave. Beleidsterrein

Toelichting

Welzijn & maatschappelijke

Door algemeen toegankelijke voorzieningen te organiseren, in de vorm van hulp en

dienstverlening

ondersteuning, bevorderen we het welzijn van onze inwoners en de sociale participatie. Met welzijn bedoelen we dat inwoners zich zowel geestelijk als lichamelijk en sociaal goed voelen.

Inclusie

We willen dat alle inwoners mee kunnen doen aan de maatschappij, daar naar vermogen aan bijdragen en dat inwoners oog hebben voor elkaar. Daarbij sluiten we niemand uit.

Vrijwillige inzet & mantelzorg

De vrijwillige inzet van inwoners is van groot belang voor de samenleving, in het bijzonder bij het ontmoeten en omzien naar elkaar. We zetten daarom in op het werven en behouden van onze vrijwilligers. Ook hebben we oog voor mantelzorgers en het voorkomen van overbelasting bij hen. Daarbij zetten we gericht in op specifieke doelgroepen.

Doelstellingen ontmoeten en omzien naar elkaar Binnen deze maatschappelijke opgave zijn de volgende doelstellingen geformuleerd met bijbehorend resultaatgebied, meetinstrument en meetfrequentie: Doelstelling

Resultaatgebied

Meetinstrument

Meetfrequentie

SMART geformuleerd

Waaraan zien we dat we

Hoe gaan we

Wanneer

succesvol zijn?

monitoren?

monitoren we?

Stijging aantal vrijwilligers

Vzinfo.nl

1x per jaar

In 2027 is er in elke wijk minimaal één openbare

Beschikbare openbare

Tellen

1x per jaar

ontmoetingsplek met een activiteitenaanbod en

ontmoetingsplekken met

een inloopfunctie voor inwoners met een

activiteitenaanbod per wijk Wijkplatform

1x per jaar

Wijkplatform

1x per jaar

1x per 4 jaar

In 2027 is het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet gestegen naar 21% ten opzichte van 20% in 2022.

ontmoetingsbehoefte. In 2027 worden in elke wijk minimaal vijf

Aantal bewonersinitiatieven

bewonersinitiatieven via het wijkplatform

stijgt

gepubliceerd (geen 0-meting). Tot 2027 stijgt het percentage inwoners dat

Deelname aan het

deelneemt aan het wijkplatform met minimaal 10%

wijkplatform stijgt

per jaar (geen 0-meting). In 2027 is het percentage inwoners per wijk dat

Ervaren eenzaamheid

GGD

eenzaamheid ervaart maximaal 45% ten opzichte

neemt af

gezondheidsmonitor

In 2027 is het aantal mantelzorgers dat in beeld is

Hoe meer mantelzorgers in

MantelZ

bij MantelZ gestegen met 15% ten opzichte van

beeld zijn, hoe passender de

1754 in 2024.

in te zetten ondersteuning

van 48,1% in 2022. 1x per jaar

Verplichte indicatoren ontmoeten en omzien naar elkaar Bij deze opgave horen de volgende verplichte indicatoren conform het besluit begroting van verantwoording (BBV) provincies en gemeenten met bijbehorende eenheid, bron en taakveld:

21

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

Indicator

Eenheid

Bron

Taakveld

Geen

5

Sturing en monitoring

Een belangrijk ontwikkelpunt in de evaluatie van het vorige beleidsplan Sociaal domein was sturing en monitoring. Hoe borgen we dat we de goede dingen (blijven) doen? En wanneer zijn we tevreden? Dit doen we in dit plan door in onze sturing en monitoring primair de focus te leggen op de beoogde resultaten en het formuleren van meetbare en concrete doelstellingen. Door de beweging te volgen op onze maatschappelijke opgaven en te vertrouwen op onze indicatoren borgen we het doen van de goede dingen, binnen de financiële kaders. 5.1 Sturing Met de strategische koers (zie hoofdstuk 4), inclusief de bestuurlijke doelstellingen, geven wij in belangrijke mate sturing aan het Sociaal domein. De doelstellingen zijn tot stand gekomen door binnen iedere maatschappelijke opgave, denkend vanuit de uitgangspunten, het gewenste resultaat te formuleren. Daarmee is tevens prioriteit gegeven aan de doelstellingen die in dit plan zijn opgenomen. Looptijd De looptijd van dit beleidsplan bedraagt minimaal 6 jaar, met een tussentijdse evaluatie na 3 jaar. Op basis daarvan sturen we eventueel bij door het aanscherpen van onze doelstellingen voor de daarop volgende periode van 3 jaar. Een eerste evaluatie- en bijstuurmoment vindt plaats in 2027. Deze bijsturing wordt door de gemeenteraad vastgesteld en daarmee ook opnieuw het beleidsplan.

5.2 Monitoring De voortgang op onze doelstellingen wordt 2x keer per jaar gemonitord. Dit doen we door te tellen en vertellen; de beschikbare data worden geduid en toegelicht. Zo volgen we de bewegingen, op hoofdlijnen, in het Sociaal domein. Wanneer nodig zal er een nadere analyse gedaan worden. Ten behoeve van het efficiënter genereren van de data wordt het implementeren van een dashboard Sociaal domein onderzocht. De bevindingen van onze monitoring nemen wij schriftelijk op in onze reguliere planning en control cyclus. Hierbij wordt de mogelijkheid onderzocht om de opbouw van de begrotingsinrichting in lijn te brengen met de opbouw van dit plan. Met als doel om de herkenbaarheid te vergroten en de bevindingen in de lijn van de strategische koers te presenteren. Daarnaast lichten we de bevindingen 2x keer per jaar mondeling toe tijdens bijeenkomsten met de gemeenteraad. Deze bijeenkomsten zullen bestaan uit een raadsinformatie moment, direct gevolgd door een interactieve raadsinformatiemarkt. 5.3 Tot slot Met deze vernieuwde wijze van sturing en monitoring gaan we van start. Hierbij realiseren we ons dat we in ontwikkeling zijn en vertrouwen we op ons lerend vermogen. Daarbij is het van belang om niet alleen inhoudelijk te evalueren, maar ook de werkwijze.

Mede met het oog op de komende gemeenteraadsverkiezingen zal de gemeenteraad, aanvullend op het evaluatie- en bijstuurmoment in 2027, de ervaringen en (inhoudelijke) voortgang bespreken. Naar verwachting zal dit eind 2025 – begin 2026 zijn. Op deze manier streven we ernaar om de werkzame elementen van deze vernieuwde werkwijze en voortgang te borgen bij de toekomstige nieuwe gemeenteraad. Zoals de titel van het huidige coalitieakkoord heet: ‘Kansen pakken!’.

22

Bijlage 1: Samenhang missie, visie, maatschappelijke opgaven en beleidsterreinen

23

“SAMEN STERK VOOR HEEMSKERK”

24