Raadsvoorstel Rechtmatigheidsverantwoording__53297__
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Financiële stukken rechtmatigheidsverantwoording
Raadsvergadering
Eenheid en opsteller Bedrijfsvoering M. Allaert & E. Wink
Commissie Portefeuillehouder T. E. Siderius Programma Alle
Onderwerp Financiële stukken rechtmatigheidsverantwoording gemeente Hattem 2023
Voorstel De Controle verordening gemeente Hattem 2023 vast te stellen; De Controle verordening gemeente Hattem 2010 in te trekken. De Financiële verordening gemeente Hattem 2023 vast te stellen; De Financiële verordening gemeente Hattem 2019 in te trekken. De nota Rechtmatigheidsverantwoording 2023 vast te stellen. De nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik 2023 vast te stellen. Het normenkader 2023 vast te stellen.
Inleiding Vanaf boekjaar 2023 neemt het college een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Deze verantwoording is een standaardmodel dat bij wet is vastgelegd en het geeft inzicht in hoeverre de gemeente rechtmatig heeft gehandeld. Waar de accountant voorheen een oordeel vormde over de getrouwheid én rechtmatigheid van de jaarverslaggeving, beperkt de accountant zich met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording uitsluitend over het getrouwe beeld van de jaarrekening, en toetst daarbij ook of de rechtmatigheidsverantwoording dat is. Als gevolg van de verschuiving van de verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheidsverantwoording naar het college moet het financieel beleid van de gemeente geactualiseerd worden.
Beoogd effect Het voldoen aan de wettelijke verplichting door het college verantwoording af te laten leggen over rechtmatigheid in de jaarrekening via de rechtmatigheidsverantwoording.
Bevoegdheid/Juridisch kader Gemeentewet artikel 212 + Gemeentewet artikel 213.
Eerdere besluitvorming en kaders De Controle verordening gemeente Hattem 2023 vervangt de Controle verordening gemeente Hattem 2010. De Financiële verordening gemeente Hattem 2023 vervangt de Financiële verordening gemeente Hattem 2019. De nota Rechtmatigheidsverantwoording en nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O) zijn nieuw opgestelde nota’s en zijn bijlagen van de Financiële verordening. Het normenkader 2023 vervangt het normenkader 2022.
Argumenten 1. Controle verordening Met het verschuiven van de verantwoordelijkheid voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording van de accountant naar het college zijn er een aantal aanpassingen in de Controle verordening aangebracht. Artikel 5 Informatieverstrekking door het college
In lid 1 wordt de verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheidsverantwoording bij het college gelegd. In lid 7+8 wordt de samenwerking qua informatieverstrekking met de accountant beschreven.
Artikel 7 Rapportering door accountant
De accountant controleert de rechtmatigheidsverantwoording op getrouwheid. In lid 1 wordt beschreven hoe de accountant handelt indien de rechtmatigheidsverantwoording niet getrouw blijkt te zijn.
2. Financiële verordening In de Financiële verordening is Hoofdstuk 3 Rechtmatigheidsverantwoording toegevoegd. In dit hoofdstuk wordt een verwijzing gemaakt naar de nota Rechtmatigheidsverantwoording en de nota Misbruik & Oneigenlijk gebruik. Daarnaast zijn er wijzigingen in onderstaande artikelen: Artikel 7 Jaarstukken
Nieuw artikel overgenomen vanuit de modelverordening betreffende het aanbieden van de jaarstukken.
Artikel 10 Rechtmatigheidsverantwoording Artikel 21 Bedrijfsvoering
Nieuw artikel in het kader van rechtmatigheidsverantwoording.
Artikel 26 Financiële organisatie
In lid i is een verwijzing gemaakt naar de nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Lid j is toegevoegd vanuit de modelverordening.
Artikel 27 Interne controle
Lid 1 beschrijft hoe het college zorg draagt voor de getrouwheid van informatieverstrekking en rechtmatigheid van beheershandelingen.
Lid 6-9 zijn toegevoegd en beschrijven wat er gerapporteerd moet worden in de paragraaf bedrijfsvoering als gevolg van de rechtmatigheidsverantwoording.
3. Nota Rechtmatigheidsverantwoording – Verantwoordings- en rapportagegrens In hoofdstuk 3 van de Financiële verordening wordt verwezen naar de nota Rechtmatigheidsverantwoording. Deze nota beschrijft de aspecten die van belang zijn rondom de rechtmatigheidsverantwoording voor de gemeente. In deze nota stelt de raad twee percentages vast rondom het verantwoorden en rapporteren van onrechtmatigheden. Hierbij een toelichting op de percentages inclusief een rekenvoorbeeld. De verantwoordingsgrens is de grens waarboven het college afwijkingen moet melden aan de raad. Naar wetgeving dient de verantwoordingsgrens te liggen tussen 0% - 3%. Binnen deze bandbreedte dient de raad een verantwoordingsgrens vast te stellen. Een lager percentage brengt hogere controlekosten met zich mee, maar geeft meer informatie aan de raad. Een hoger percentage brengt langere controlekosten, maar geeft minder informatie aan de raad. In de nota Rechtmatigheidsverantwoording (3.2.2 Verantwoordingsgrens) wordt een groeipad voorgesteld. Een groeipad is nodig om de organisatie voor te bereiden en expertise op te bouwen. De noodzakelijke kennis en ervaring zal moeten worden opgebouwd. Een groeipad past hierbij. Daarom is het volgende voorgesteld: 3% voor het jaar 2023, 2% voor het jaar 2024 en 1% vanaf het jaar 2025.
Hierdoor krijgt de organisatie de ruimte om toe te werken naar een verantwoordingsgrens van 1%. Daarnaast wordt er een rapportagegrens vastgesteld door de raad. Alle afwijkingen boven deze rapportagegrens dienen toegelicht te worden in de paragraaf bedrijfsvoering. Een rapportagegrens van 20% van de verantwoordingsgrens wordt voorgesteld (3.2.3 Rapportagegrens). Hantering van de rapportagegrens voorkomt detailverantwoording, helpt het sturen op hoofdlijnen, beperkt de administratieve belasting en draagt daarmee bij aan een efficiënte verantwoording.
In onderstaand rekenvoorbeeld zijn drie verschillende casussen uitgewerkt. In de toelichting wordt uitgelegd wat het gevolg is van deze bedragen op de rechtmatigheidsverantwoording. Een rechtmatigheidsfout treedt op bij financiële beheershandelingen, waarbij de in het normenkader beschreven wet- en regelgeving niet is nageleefd. Er is sprake van een onduidelijkheid indien het college in het kader van de verslaggeving niet kan aangeven of er sprake is van een rechtmatigheidsfout of niet. Totaal lasten inclusief toevoegingen aan reserves: Door de raad vastgesteld verantwoordingsgrens van 1% Door de raad vastgestelde rapportagegrens: 20% van verantwoordingsgrens
€ 30.000.000 € 300.000 € 60.000
Casus 1: Rechtmatigheidsfouten Onduidelijkheden
€ 400.000 € 350.000
De gemeente neemt in de rechtmatigheidsverantwoording de rechtmatigheidsfouten van € 400.000 en daarnaast de onduidelijkheden van € 350.000 op omdat beiden boven de verantwoordingsgrens liggen. Toelichting op de afzonderlijke rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden, voor zover deze de rapportagegrens overschrijden, wordt verder opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Casus 2: Rechtmatigheidsfouten Onduidelijkheden
€ 400.000 € 200.000
De gemeente neemt in de rechtmatigheidsverantwoording alleen de rechtmatigheidsfouten van € 400.000 op omdat alleen deze afwijkingen boven de verantwoordingsgrens liggen. Toelichting op alleen de rechtmatigheidsfouten, voor zover deze de rapportagegrens overschrijden, wordt verder opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Casus 3: Rechtmatigheidsfouten Onduidelijkheden
€ 250.000 € 100.000
De rechtmatigheidsfouten van € 250.000 en onduidelijkheden van € 100.000 worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording omdat deze afzonderlijk onder de verantwoordingsgrens liggen. Toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is daarmee ook niet van toepassing.
4. Nota Misbruik & Oneigenlijk gebruik Misbruik en oneigenlijk gebruik is een rechtmatigheidscriterium. In deze nota worden interne beheersmaatregelen beschreven die misbruik en oneigenlijk gebruik kunnen voorkomen en detecteren. Daarnaast worden risicovolle financiële processen in kaart gebracht. 5. Normenkader 2023 In het normenkader wordt de relevante regelgeving voor de beoordeling van rechtmatigheid van de financiële beheersmaatregelen benoemd.
Kanttekeningen Als uitgangspunt zijn de modelverordeningen over Gemeentewet artikel 212 en artikel 213 van de Vereniging Nederlandse Gemeenten genomen voor het aanpassen van de Financiële en Controle verordening. Daarnaast is ook de kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie Besluit begroting en verantwoording (BBV) in acht genomen.
Financiën De voorliggende stukken stellen de uitgangspunten vast van het financieel beleid. Het toetsen en vastleggen van informatie over rechtmatigheid is niet kosteloos. Hoeveel dit kost, hangt ook af van de vastgestelde percentages. Hoe meer controle, hoe hoger de kosten. De ambitie is om de extra werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording binnen de bestaande formatie te houden. De consequentie van het besluiten voor het hanteren van een lager verantwoordingspercentage is dat deze ambitie niet realistisch is. In dat geval zal rekening moeten geworden houden met extra personele kosten, naar schatting € 30.000.
Communicatie Het voorstel is openbaar en zal via de reguliere bestuurlijke weg worden doorgeleid aan de auditcommissie en gemeenteraad. De Financiële verordening 2023 en de Controle verordening 2023 worden op de gebruikelijke wijze gepubliceerd. Binnen twee weken na vaststelling door de raad, zendt het college de verordening aan gedeputeerde staten (artikel 214 Gemeentewet).
Uitvoering Alle financiële beleidsstukken in dit voorstel treden in werking na vaststelling door de raad en de publicatie (bekendmaking) daarvan en met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023.
Hattem, Het college van burgemeester en wethouders van Hattem, de secretaris,
de burgemeester,