CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

Raadsvoorstel Groenstructuurvisie Hattem 11_05_2021.pdf

Raadsvergadering 31 mei 2021, gemeente HattemBij agendapunt: Vaststellen Groenstructuurplan en Groenvisie2.554 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsvoorstel Raadsvergadering

Eenheid en opsteller

31 mei 2021

Realisatie en Beheer

Commissie

E. van der Kolk en J. Hoster

Commissie Algemene en Ruimtelijke zaken

Portefeuillehouder K. Broekhuis-Bonte Programma 2c Wonen, werken en recreëren – fysieke leefomgeving

Onderwerp Groenstructuurvisie Hattem Voorstel 1. Het Groenstructuurplan vast te stellen (bijlage 1A) 2. De Groenvisie vast te stellen (bijlage 1B) 3. Kennis te nemen van de door het College vastgestelde Gebiedspaspoorten (bijlage 1C 1-3) en Uitvoeringsplan Groen (bijlage 2)

Algemeen Op 25 januari 2021 is de ontwerp Groenstructuurvisie gepresenteerd in de Commissie Algemene en Ruimtelijke Zaken. Vervolgens is in de Commissie Algemene en Ruimtelijke Zaken van 12 april 2021 opiniërend gesproken over de ter vaststelling voorliggende delen van de Groenstructuurvisie: het Groenstructuurplan en de Groenvisie. Het voorstel is na bespreking in de commissie teruggegeven aan het college met het verzoek om het voorstel zo aan te passen dat het op maandag 17 mei 2021 opnieuw besproken kan worden en zodat: - duidelijker is waar de Raad over beslist; - wat de samenhang van de delen van de Groenstructuurvisie is; en - wat de status is van de in het voorstel opgenomen bedragen onder Financiën.

1

Inleiding Het Groenbeleid van de gemeente Hattem wordt geactualiseerd. De huidige Nota Groenbeleid is in 2013 vastgesteld. Het nu voorgestelde nieuwe groenbeleid draagt de naam Groenstructuurvisie. Dat is wellicht een wat verwarrende benaming voor de besluitvorming in de Raad, want het bestaat dus uit verschillende delen die gebundeld worden onder de naam Groenstructuurvisie. Die delen worden waar ze kaderstellend zijn op hoofdlijnen door de Raad vastgesteld. Waar het gaat om uitwerking en uitvoering, stelt het College vast.

Door deze aanpak en indeling ontstaat er, als de delen in één document integraal geconsolideerd worden, een Groenstructuurvisie die een leidraad is voor beleidsambtenaren, groenspecialisten, uitvoerders en beheerders van de gemeente Hattem. Ook geeft het document handvatten voor bewoners, gebruikers en beheerders van de Hattemse openbare ruimte. Door de delen afzonderlijk vast te stellen en niet als integraal document, hoeft bij wijziging van uitwerkings- en uitvoeringsplannen niet aan de Raad gevraagd te worden om met elke wijziging op (relatief) detailniveau in te stemmen. De Raad heeft het College (en de ambtelijke organisatie) om de door de Raad vastgestelde kaders uit te voeren.

2

De Groenstructuurvisie is dus opgebouwd uit meerdere delen. 1. Het Groenstructuurplan: dit is een update van en vervolg op de Nota Groenbeleid. Het Groenstructuurplan is vooral beschrijvend van aard. Het Groenstructuurplan gaat naar aanleiding van de inventarisatie en analyse in op een ruimtelijke visie op samenhang van het openbaar groen in Hattem. Middels kaarten worden structurerende lijnen, vlakken en punten aangegeven en toegelicht. Het benoemt de waarde van het groen in Hattem. Het beschrijft de landschapstypen, de huidige groenstructuur en de historische lijnen en plekken. De structuurplankaart neemt de huidige ruimtelijke structuur van Hattem als uitgangspunt en maakt onderscheid in vlakken (deelgebieden), lijnen (verbindingen) en punten (plekken). Van deze vlakken, lijnen en punten wordt beschreven welke karakteristieken, kenmerken, waarden, kwaliteiten en rol of functie ze hebben. Van die karakteristieken, kenmerken, waarden, kwaliteiten en rol of functie wordt ook aangegeven of we die willen behouden, beschermen, benutten, of versterken. Het Groenstructuurplan stelt kaders op hoofdlijnen, wat willen we bereiken? Dit document wordt door de Raad vastgesteld. 2. De Groenvisie: is een meer uitgebreide visie op het groen dan het Groenstructuurplan bevat. De Groenvisie bevat de ambitie ten aanzien van groen.

De Groenvisie gaat in op vijf pijlers die van toepassing zijn op het Hattemse openbaar groen, naar aanleiding van de beeldvormingssessies en interviews. Deze pijlers zijn nader beschreven en middels een visievorming uitgewerkt. Daarnaast wordt onder de noemer succesfactoren beschreven wat er nodig is om de visie na te streven. Denk hierbij aan vergunningen, communicatie en financiële middelen. De ambitie is dat de waarde van het groen erkend en herkend wordt in de leefomgeving, dat het een drager is van de identiteit van de stad en het ommeland. Bewoners en bezoekers kunnen de groene structuren van Hattem ervaren en waarderen de groene ruimte. Inwoners krijgen de ruimte om invulling te geven aan hun eigen initiatieven. Het groen is waardevoller geworden door het vergroten van de gebruiksmogelijkheden, de biodiversiteit en praktische invulling te geven aan klimaatbestendigheid en duurzame inzet van middelen. De beleving van het groen wordt vergroot. Voor iedere geïnteresseerde is duidelijk waar, wanneer en waarom onderhoud in het groen plaatsvindt. Goed en professioneel beheer en onderhoud is een basisvoorwaarde om doelen te kunnen bereiken, net zoals het werken in de keten van stedenbouw tot onderhoud en projectrealisatie dat is. De Groenvisie geeft aan waar we over tien jaar willen staan op de vijf pijlers identiteit, diversiteit, gebruikswaarde, klimaat en beleving.

Het stelt ambities vast en is daarmee kader voor wat we willen bereiken. Dit document wordt door de Raad vastgesteld. 3. Visies en ambities moeten vertaald worden naar de uitvoering. Die vertaling vindt plaats in meerdere documenten. Het College heeft vooruitlopend op de besluitvorming over het Groenstructuurplan en de Groenvisie al een aantal van deze documenten vastgesteld: Gebiedspaspoorten en een Uitvoeringsplan. In de Gebiedspaspoorten komen de structuren (vlakken, lijnen en punten) uit de Groenstructuur en de pijlers uit de Groenvisie samen. Aan de hand van (beheers-) maatregelen, inrichtingsaspecten en kansen wordt het perspectief op het openbaar groen per deelgebied aangegeven en in beeld gebracht.

3

De Gebiedspaspoorten vertalen het Groenstructuurplan en de pijlers uit de Groenvisie naar gebiedsgerichte inrichtings- en beheeruitgangspunten. In totaal zijn er 21 gebiedspaspoorten gemaakt. Elk gebiedspaspoort start met de huidige karakteristiek van het gebied, gevolgd door het gewenste beeld, met daarbij de belangrijkste pijlers die voor dat gebied gelden. Het tweede deel van het paspoort beschrijft de inrichtings- en beheeruitgangspunten puntsgewijs. Per gebied worden de belangrijkste pijlers uit de Groenvisie aangegeven. Deze pijlers hebben potentie in het gebied, vormen nu juist een knelpunt, of zijn al ingebed in het gebied. Deze documenten zijn niet strijdig met het nu nog geldende groenbeleid, maar vloeien natuurlijk wel vooral voort uit het nu voorgestelde beleid. Mocht de Raad een hele andere kant op willen met het groen in Hattem dan nu voorgesteld wordt, dan zullen deze uitwerkingsdocumenten herzien moeten worden. Als het voorgestelde beleid vastgesteld wordt, kan de Raad kennisnemen van de uitvoeringsdocumenten. Uitwerking van beleid vindt vaak pas plaats ná vaststelling door de Raad van de kaders op hoofdlijnen. Dat betekent dat de Raad nu het voordeel heeft dat het antwoord op de vraag: “Maar hoe gaat dat er nu dan in de praktijk uit zien?” al kan lezen. Het nadeel kan zijn dat de focus van de Raad daarmee ook wat afgeleid wordt van de kaders op hoofdlijnen.

Uitvoering gaat over hoe we visies en ambities binnen de door de Raad vastgestelde kaders gaan realiseren. Dergelijke documenten worden door het College vastgesteld. Beoogd effect Het vaststellen van kaders voor de wijze waarop de gemeente omgaat met groen in Hattem, zodat de leefomgeving aantrekkelijk is voor mens en dier, bijdraagt aan uitstraling, beleving en leefbaarheid van Hattem en zodat groen kan helpen bij het werken aan klimaatdoelstellingen.

Bevoegdheid/Juridisch kader Artikel 147 juncto 108 van de Gemeentewet. Het vaststellen van kaders (op hoofdlijnen) is een bevoegdheid van de gemeenteraad.

Eerdere besluitvorming en kaders Bij het opstellen van het Groenstructuurplan en de Groenvisie is het volgende vigerende beleid meegenomen: • Nota Groenbeleid 2013 • Ambitiedocument openbare ruimte historische binnenstad Hattem 2014 • Kwaliteitscatalogus beheer en onderhoud openbare ruimte 2009 • Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Hattem 2018 • Besluiten en nadere regels APV Hattem • Landschapsontwikkelingsplan gemeente Hattem 2011 Overigens zijn bovenstaande documenten ook meegenomen bij het opstellen van de uitvoeringsdocumenten die ter kennisname aan de Raad worden aangeboden bij dit voorstel.

4

Argumenten 1.1 Het Groenstructuurplan geeft goed weer welke waarde groen in Hattem heeft en waar dat (nog) beter kan worden en vormt daarmee een herkenbaar en bruikbaar kader op hoofdlijnen Voor het maken van het Groenstructuurplan is een weergave en analyse van bestaand beleid en de openbare ruimte van Hattem gemaakt. Er is aangesloten op bestaande ambities, uitgangspunten en indelingen. Inwoners en een aantal maatschappelijke organisaties hebben input geleverd voor het plan. De onderverdeling in vlakken, lijnen en punten en de daarbij behorende karakteristieken, kenmerken, waarden, kwaliteiten en rol of functie ze hebben, zijn herkenbaar. Dit is mede het gevolg van de hiervoor genoemde werkwijze, maar natuurlijk ook doordat we ons de meeste plekken wel voor ogen kunnen halen. De voorgestelde koers ten aanzien van die karakteristieken, kenmerken, waarden, kwaliteiten en rol of functie: behouden, beschermen, benutten, of versterken; draagt bij aan het beoogd effect van het beleid. Bij de implementatie van de Omgevingswet en de visie en plannen die daarbij tot stand komen, zullen de kaders uit het Groenstructuurplan waar relevant onderdeel worden van de bredere ruimtelijke visies en plannen.

2.1 De Groenvisie bevat aansprekende ambities die passen bij Hattem De Groenvisie bevat concrete ambities die passen bij de ambities uit het Coalitieakkoord 2018 - 2022 en bij eerder vastgestelde richtinggevende beleidsuitgangspunten over onder andere: het belang van de binnenstad; recreatie en toerisme; klimaatadaptatie in het Afvalwaterketenplan, groen als geleider voor het verkeer of gekoppeld aan het wensbeeld wegencategorisering Hattem vanuit het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan; participatie en gezondheid. Meer specifiek wordt in de Groenvisie op vijf pijlers ingezet: Diversiteit: Het versterken van de biodiversiteit, toevoegen van kleur en vergroten van klimaatbestendigheid; Identiteit: Over tien jaar is de ruimtelijke identiteit van Hattem duidelijk herkenbaar door het samenspel van de stedenbouwkundige elementen, cultuurhistorische structuren en de groene structuren van de gemeente. Kenmerkende landschapselementen zijn hierdoor prominenter aanwezig; Beleving: Per wijk zullen planten en kleuren sterk bijdragen aan een positieve uitstraling van de openbare ruimte, en geeft het aanwezige groen accenten aan bijzondere plekken. Ook worden bewoners gestimuleerd meer groen in hun tuin te realiseren.

Klimaat: Hattem zet zich in verder aan te passen aan een toekomst met meer extreme weersomstandigheden, door middel van opvang van regenwater, koesteren van bomen (schaduw) en groene daken. Samenwerking met bewoners en organisaties is hierbij essentieel. Gebruikswaarde: Draag grote groengebieden een functie aan zoals sport en beweging, beleving en recreatie, hondenlosloopgebieden, etc. 3.1 De uitvoeringsdocumenten geven nog meer gevoel bij hoe we als gemeente aan de slag gaan met het groen in Hattem Zoals onder de inleiding al is beschreven, vragen deze uitvoeringsdocumenten geen vaststelling door de Raad, ze worden ter kennisname aangeboden. Nu is beleid dat kaders op hoofdlijnen vaststelt soms best abstract en is het moeilijk(er) om voor te stellen hoe daar dan in de praktijk aan gewerkt gaat worden. Waar vinden de vertaalslagen van Groenstructuurplan en Groenvisie plaats?

5

Het Groenstructuurplan en de Groenvisie zijn van zichzelf al behoorlijk concreet. Ze gaan over de wijken waar we wonen, de wegen waarover we ons verplaatsen, de plekken waar we langskomen en de geschiedenis die we delen. In de Gebiedspaspoorten wordt de vertaling gemaakt per deelgebied. Elk gebiedspaspoort start met huidige kwaliteiten en gewenst beeld. Daarnaast worden inrichtings- en beheers uitgangspunten beschreven. Een eerste oefening met de toepassing van een gebiedspaspoort maken we nu al met de ontwerpvisie binnenstad en singels: dat is een eerste uitwerking en zal in het project binnenstad worden ingepast in het totale ontwerp voor de herinrichting van de openbare ruimte. In beginsel zullen we als gemeente overal waar we aan de slag gaan in de openbare ruimte steeds een vertaling van het Groenstructuurplan en de Groenvisie moeten maken. Met de Gebiedspaspoorten hebben we die vertaling al voor het grootste deel gemaakt, maar het Uitvoeringsplan is ook zo’n nadere uitwerking. Ook in projectplannen voor de openbare ruimte en plannen voor het beheer van de openbare ruimte, zal de vertaalslag van het groenbeleid doorgetrokken worden. En bij de verkoop en adoptie van groen(stroken) zal het groenbeleid, net als nu het geval is, onderdeel zijn van het kader waaraan getoetst wordt.

4.1 Bij de totstandkoming van Groenstructuurplan, Groenvisie en Gebiedspaspoorten en bij het uitvoering geven daarvan speelt participatie een belangrijke rol. Bij de totstandkoming van de documenten is met een aantal maatschappelijke en groene organisaties gesproken over hun visie en doelen en de relatie met het nieuwe groenbeleid. Deze organisaties zijn: Stichting Landschapsbeheer Gelderland; Imkervereniging Wezep Hattem Oldebroek; Natuurboer uit de Hoenwaard; Buitengebied Hattem-Noord; Vereniging Landschap en Milieu Hattem; Knotgroep Hattem; Stichting Stadskern Hattem. Verder zijn inwoners van Hattem online geënquêteerd. De enquête heeft een periode van ongeveer 3 weken online gestaan en is in die periode 140 keer ingevuld. Hiervoor is het burgerpanel benaderd en is de enquête via de website en via de sociale media kanalen gedeeld. In maart zijn de geënquêteerden middels e-mail geïnformeerd over het nieuwe groenbeleid in concept. Het gehele nieuwe concept groenbeleid is te downloaden van de gemeentepagina. Samenwerking en participatie zijn cruciale onderdelen om het maximale uit het groen in Hattem te halen. In de beleidsuitgangspunten van alle behandelde pijlers (diversiteit, identiteit, beleving, klimaat en gebruikswaarde) komen deze elementen sterk terug.

De samenwerking tussen en de participatie van de gemeente, bewoners, organisaties en andere geïnteresseerden en belanghebbenden zorgt ervoor dat men in Hattem een gezamenlijke verantwoordelijkheid heeft voor het groen en voor de openbare ruimte in het algemeen. Er zijn zowel lokaal als regionaal veel potentiële partners met kennis en kunde om bij te kunnen dragen aan het groen van Hattem. Als het nou gaat om Stichting Landshapsbeheer Gelderland, Knotgroep Hattem, een buurtvereniging of een individuele burger, er liggen nog te benutten kansen voor samenwerking. Om voor de lange termijn een goede uitwerking van de Groenstructuurvisie te bewerkstelligen is het van belang om samenwerkingen aan te gaan en de participatie te blijven faciliteren. Financiën Het nieuwe groenbeleid vraagt vanzelfsprekend niet in zijn volledigheid om nieuw budget. We richten de openbare ruimte nu ook in en onderhouden die. Bij projecten in de openbare ruimte wordt nu ook groen meegenomen in de projectkosten. Met de vaststelling van de programmabegroting voor 2021 is € 60.000 beschikbaar gekomen voor biodiversiteit, een onderwerp binnen het nieuwe groenbeleid. Het uitvoeringsplan voor 2021 is afgestemd op dit bedrag.

6

Het nieuwe groenbeleid bevat ook ambities die in hun vertaling wel extra investeringen in de openbare ruimte zullen vragen. In het ter kennisname aangeboden Uitvoeringsplan is aangegeven om welke investeringen dat gaat, maar het is natuurlijk aan de Raad om bij de behandeling van Kadernota en programmabegroting 2022 – 2025 (en de Meerjaren Investerings Planning) te bepalen welke middelen bestemd worden voor het bereiken van de ambities. In het uitvoeringsplan zijn voor 2022 en verder onderstaande bedragen geraamd. Deze bedragen zijn voor nu ter kennisname en worden dus nog aan de Raad voorgesteld in de reguliere begrotingscyclus, zodat deze onderdeel kunnen zijn van de integrale afweging die de Raad maakt bij het vaststellen van de begroting. 2021

2022

2023

2024

2025

€ 60.500

€ 71.625

€ 73.925

€ 74.564

€ 82.250

2026-2030 opgeteld € 181.732

Uitvoering Er is een uitvoeringsplan opgesteld en in het beheerplan openbare ruimte zal op basis van gewenste kwaliteit en kosten een afweging worden gemaakt en kunnen prioriteiten worden gesteld. Voor lopende en nieuwe investeringen in de openbare ruimte zal het groen conform de Gebiedspaspoorten worden ingericht. De verkoop van groen zal vanaf nu getoetst worden aan het nieuwe groenbeleid. Verder zal de visie worden vertaald naar een groenkaart waarop duidelijk wordt aangegeven welk groen in aanmerking komt voor verkoop. Bijlagen 1 2 3 4

1 A Algemene inleiding en Groenstructuurplan 1 B Groenvisie 1 C 1-3 Gebiedspaspoorten 2 Uitvoeringsplan Groen

Hattem, 11 mei 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Hattem, de secretaris,

de burgemeester,

7

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=fc3aba12-f698-4250-a09c-18e6c143d964