PROGRAMMABEGROTING 2022.pdf
Tekst van het document
Gemeente Hattem
Programmabegroting 2022
PROGRAMMABEGROTING 2022
NOTA VAN AANBIEDING
PROGRAMMA’S EN PARAGRAFEN
MEERJARENRAMING 2023 T/M 2025
PROGRAMMABEGROTING 2022 NOTA VAN AANBIEDING Pag.
1
Nota van aanbieding
PROGRAMMA’S EN PARAGRAFEN o
Programma’s Pag.
3
Pag.
7
1a - opgroeien en ontwikkelen
Pag.
15
1b - werk
Pag.
29
1c - zorg
Pag.
25
1d - welzijn en sport
Pag. 31
Programma 2 – Wonen, werken en recreëren
Pag.
33
2a - ruimtelijke ontwikkeling
Pag.
41
2b - economische ontwikkeling
Pag.
45
2c - fysieke leefomgeving
Pag. 51
Programma 3 – Besturen en organiseren
Pag.
53
3a - netwerken en besturen
Pag.
59
3b - dienstverlening
Pag.
63
3c - financiën
Pag.
75
3d - gemeentelijke organisatie
Pag. 77 Pag. o
Programma 1 – Sociaal sterk
Programma 4 - Bedrijfsvoering 79
4a - bedrijfsvoering en overhead
Paragrafen Pag.
91
Inleiding
Pag.
93
Paragraaf A – Lokale heffingen
Pag.
99
Paragraaf B – Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
Pag.
111
Paragraaf C – Onderhoud kapitaalgoederen
Pag.
119
Paragraaf D – Financiering – inclusief Emu-saldo
Pag.
127
Paragraaf E – Bedrijfsvoering
Pag.
131
Paragraaf F – Verbonden partijen
Pag.
145
Paragraaf G – Grondbeleid
Pag.
149
Paragraaf H – Decentralisaties
MEERJARENRAMING 2023 T/M 2025 Pag.
2
Overzicht van baten en lasten 2020 t/m 2025
Pag.
3
Toelichting overzicht van baten en lasten 2020 t/m 2025
Pag.
5
Overzicht van incidentele baten en lasten
Pag.
6
Overzicht structureel begrotingssaldo 2022-2025
Pag.
7
Meerjareninvesteringsprogramma (MIP)
Pag.
21
Meerjarenraming staat van reserves en voorzieningen
Pag.
23
Toelichting meerjarenraming staat van reserves en voorzieningen
NOTA VAN AANBIEDING
2022 Nota van aanbieding
ALGEMEEN
“Met elkaar werken aan een duurzaam Hattem” is de titel van het huidige coalitieakkoord. Daar hebben wij de afgelopen bijna vier jaar hard aan gewerkt en we leggen nu een begroting neer die verder gaat in die lijn. Een nieuw coalitieakkoord in de volgende raadsperiode zal weer een nieuwe titel hebben, maar die twee uitgangspunten “met elkaar” en “duurzaam” zijn zo vanzelfsprekend, zo verbonden met Hattem, dat we die als leidende principes hanteren. We zijn blij dat we een begroting kunnen voorleggen waarin de nodige ambities een plek hebben kunnen krijgen. Ten tijde van de kadernota werden we geconfronteerd met veel onzekerheden. Elk jaar is het onduidelijk hoe onze financiën eruit komen te zien na de Septembercirculaire van het Rijk, maar ook de compensatie voor Jeugdzorg en de uitkomsten van de herijking van het Gemeentefonds waren onzeker. De nu voorliggende begroting laat een positief resultaat zien, waardoor mogelijk herstel van onze reservepositie kan plaatsvinden. Maar na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 zal een nieuw coalitieakkoord het licht zien en een positief begrotingsresultaat biedt dan ook ruimte voor nieuwe ambities. De ambities die in de voorliggende begroting een plek hebben gekregen, moeten er elk op hun eigen manier aan bijdragen dat het leven in Hattem goed blijft.
We focussen ons in Hattem niet blind op groei, maar kijken hoe we de brede welvaart in onze stad zo hoog mogelijk houden. Dat betekent dat we ontwikkelingen en groei zo willen doormaken, dat het bijdraagt aan een toekomstbestendige stad. Wat we als gemeente doen, moet van betekenis zijn voor de Hattemers van nu en straks. We hebben ons de afgelopen jaren flexibel moeten tonen. Corona veranderde hoe we als gemeente voor de stad konden werken, hoe we met de stad konden samenwerken en het zorgde ook voor nieuwe werkzaamheden in de vorm van maatregelenpakketten, uitvoering van regelingen, extra communicatie en meer toezicht en handhaving. We investeerden al langer in onze flexibiliteit in het kader van de toekomstbestendigheid van de gemeentelijke organisatie. Los van corona was dat al onze koers, maar we hebben nu eens te meer gezien dat snel kunnen schakelen van groot belang is. Dat gaat wat ons betreft over het totale plaatje: hoe we het werk organiseren (dat gaat zowel over werkplek, werkproces als de informatievoorziening), hoe we de begroting opbouwen en hoe we participeren met de stad. We zetten veelvuldig in op participatie, maar dat moet nog vanzelfsprekender worden, voor de gemeente èn voor de inwoners. Het moet duidelijk zijn waarom we voor participatie gaan en hoe we dat samen vorm geven. Samen schrijven we het verhaal van de stad.
Het college wil samen met de raad meer lijn brengen in de inspanningen die wij doen op het gebied van participatie, zodat we de kracht van de stad benutten en echt Samen aan Hattem blijven werken. We hebben ons in deze raadsperiode vooral gericht op zaken die tastbaar zijn voor de Hattemer. Zo is de transformatie van ’t Veen gestart en wordt volgend jaar de eerste woning opgeleverd. Natuurlijk hebben er ook nieuw beleid en visies het licht gezien, zoals bijvoorbeeld de concept-Omgevingsvisie en de Groenstructuurvisie.
1
Toekomstbestendigheid vraagt om continue verbetering, van zowel beleid als uitvoering. In 2022 gaan we ook weer volop met procesverbetering aan de slag, maar we nemen ook budget op voor het actualiseren van het beleid in het Sociaal Domein. Na de Kadernota en in de aanloop naar de totstandkoming van deze begroting waren meerdere sessies voor de Raad gepland. Uiteindelijk bleek de Raad na één sessie voldoende beeld bij en vertrouwen in de richting van de begroting te hebben. In de programma’s worden de ambities voor 2022 en verder meer in detail beschreven.
DE FINANCIËLE VERTALING Perspectief (meerjaren)begroting 2022: Getallen in € (negatieve getallen zijn voordelen). Startpositie saldo meerjarenbegroting 2022 ev. 1. Voorjaarsnota indicatief meerjarig 2. Kadernota indicatief meerjarig Subtotaal: 3. Bijstellingen alg. uitkering meicirculaire 4. Bijstellingen alg. uitkering septembercirculaire 5. Bijstellingen begrotingsvoorbereiding 6. Verrekeningen met reserves Geraamd resultaat (saldo na bestemming): 7. Incidentele baten en lasten Structureel begrotingssaldo 2022 ev.
2022 -152.400 343.400 53.500 244.500 107.000 -1.204.000 607.800 56.000 -188.700
2023 -175.100 158.400 59.500 42.800 210.000 -801.000 627.500 -154.000 -74.700
2024 -347.000 140.300 65.800 -140.900 288.000 -757.000 597.100 -207.000 -219.800
2025 -347.000 140.300 65.800 -140.900 324.000 -753.000 508.800 -5.000 -66.100
-113.100
38.500
209.500
48.500
-301.800
-36.200
-10.300
-17.600
Investeringsprogramma 2022 tot en met 2025 (MIP) Het investeringsvolume is ten opzichte van de voornemens uit 2021 geactualiseerd. De ruimte aan kapitaallasten die voor 2022 op de exploitatie wordt gevraagd bedraagt € 45.000 en wordt rechtstreeks verantwoord op de desbetreffende programma's en beleidsvelden. Voor een aantal beleidsvelden geldt dat de kapitaallasten worden gedekt uit een hiervoor gevormde reserve. De cumulatieve ruimte die voor 2022 en in meerjarenperspectief wordt gevraagd bedraagt: 2022 45.200
Investeringsruimte
2023 175.100
2024 954.900
2025 1.146.500
TOT SLOT Wij stellen u voor: a. de voorliggende begroting met de daarbij behorende toelichtingen en staten vast te stellen conform de betreffende ontwerpen; b. de exploitatiesaldi te verrekenen met de algemene reserve. Hattem, 15 oktober 2021 Het college van Hattem, de secretaris,
2
de burgemeester,
1 Sociaal sterk
INLEIDING Hattem is een sterke stad met een rijk verenigingsleven, waar mensen naar elkaar om kijken en de voorzieningen volop gebruikt worden. De samenleving en de rol van de overheid zijn sterk in verandering. Binnen de transformatie van het sociaal domein geven wij vorm aan nieuwe aanpakken, rollen, taken en verantwoordelijkheden, die aansluiten op deze veranderingen.
AMBITIE In de afgelopen anderhalf jaar hebben we gezien dat de coronacrisis veel heeft gevraagd van de Hattemers. Als gemeente hebben we waar dat mogelijk was samengewerkt met maatschappelijke partners aan het ondersteunen van netwerken, in contact blijven met kwetsbare groepen en het aanpassen van zorgaanbod aan de actuele situatie. Voor 2022 hopen we uit de crisis modus te raken en weer vooruit te kunnen kijken. De opgaves in de transformatieagenda zijn thema's die actueel blijven en waar we op inzetten. Daarnaast hebben we een aantal thema's in 2021 opgepakt die verder wordt uitgewerkt in 2022. Zo is er in 2021 een nieuw ontwerp Beschermd Thuis vastgesteld. In 2022 gaan we aan de slag met het lokaal organiseren van de visie op Beschermd Wonen. In 2021 zijn ook de voorbereidingen begonnen voor de nieuwe Wet Inburgering die per 2022 ingaat (zie programma 1B).
3
Het kabinet heeft besloten in 2022 extra middelen beschikbaar te stellen aan gemeenten voor de tekorten vanwege de jeugdzorg. De compensatie is een antwoord voor de tekorten van gemeenten op dit dossier. Tegelijkertijd biedt het de mogelijkheid om vanuit de inhoud een impuls te geven aan een verbeterde jeugdhulpverlening. Daarnaast is ook de opgave om de komende jaren in gezamenlijkheid met de partners tot een vermindering van de kosten voor de jeugdhulp te komen (zie programma 1A). Loket 0-100 Eén van de opgaves binnen de transformatie is om tot een zo integraal mogelijke dienstverlening in het sociaal domein te komen. Bij de ontwikkeling van het loket 0-100 richten we ons vooral op het integraal samenwerken rondom de cliënt vanuit het principe 1 gezin 1 plan 1 regisseur. Bij de ontwikkeling van het loket 0-100 willen we ons niet beperken tot een centrale baliefunctie, maar ons vooral richten op de integrale toegang. In deze toegang heeft de kanteling plaatsgevonden en het gemeentelijke beleid en uitvoering sluit hierop aan. Scholing en pilot Van september 2021 tot juni 2022 zal de pilot voor het loket 0-100 draaien. Gemeentelijke consulenten zijn met een aantal lokale ketenpartners in één team 0-100 samengevoegd. Tezamen hebben zij een rol in de toeleiding naar zorg en ondersteuning.
In deze pilot willen we kijken hoe het klantproces dat is ontwikkeld functioneert in de praktijk. Ook gebruiken we de pilot om informatie te generen over de consequenties die het loket 0-100 en de veranderde (integrale) manier van werken heeft op de benodigde capaciteit, middelen en organisatievorm. Na afloop van de pilot vertalen we de uitkomsten in een definitieve vorm voor het loket 0-100. Om het loket 0-100 daarna de nodige bekendheid onder de Hattemers te geven, wordt een communicatieplan opgesteld. Verbetering front-office Eén van de onderdelen van het loket 0-100 is de ontwikkeling van een front-office die de bereikbaarheid van het loket 0-100 garandeert voor de Hattemer. Met verschillende ketenpartners is al van gedachten gewisseld over hoe een front-office eruit zou kunnen zien. Begin 2022 werken we een en ander uit en concretiseren dit in samenhang met de eventuele ontwikkeling van een KCC in het stadhuis vanuit het programma dienstverlening. De structurele consequenties voor 2022 op de benodigde capaciteit zal moeten blijken uit de uitwerking frontoffice. Ontwikkelen visie en beleid Sociaal Domein Zowel de Maatschappelijke visie als de beleidsplannen Jeugdhulp, Wmo, Werk&Inkomen en Gezondheid naderen, na een aantal verlengingen, het einde van de looptijd.
Ondanks dat veel van de beleidsuitgangspunten in deze beleidsstukken nog veel houvast bieden, zien we ook noodzaak om de uitgangspunten te actualiseren, zodat ze beter aansluiten bij de huidige ontwikkelingen. Het is van waarde om de verschillende thema's binnen het sociaal domein zoveel mogelijk integraal te benaderen. Daarnaast willen we een slag maken naar het versterken van de basis en sociale veerkracht, kortweg: normaliseren.
FINANCIEEL
Financieel
Meerjarenraming (x € 1.000,--) Totaal lasten Totaal baten Resultaat voor bestemming Onttrekking/storting reserves Resultaat na bestemming
4
rekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
14.337 -4.046 10.291 16 10.307
13.873 -2.699 11.174 -170 11.004
13.592 -2.256 11.336 -18 11.318
meerjarenraming 2023 2024 2025 13.469 -2.254 11.215 -18 11.197
13.827 -2.257 11.570 -18 11.552
13.690 -2.259 11.431 -18 11.413
Beleidsveld
1 - Sociaal Sterk
Baten
Lasten
-2.256
13.592
Programma 1 - Sociaal Sterk 1d - Welzijn en Sport
-124
1c - Zorg
-72
1b - Werk 1a - Opgroeien en Ontwikkelen -5.000
1.782 3.283 3.933
-1.872 -188 -1.000
4.593 3.000
7.000
11.000
15.000
5
6
1a Sociaal sterk - Opgroeien en ontwikkelen
COALITIEAKKOORD 2018-2022
Het Rijk heeft drie decentralisaties in het sociaal domein aan gemeenten toevertrouwd. Die overgang van taken hebben we met veel inspanning goed weten te verwerken. Wanneer Hattemers het zelf niet meer redden, worden ze geholpen door hun naasten, de samenleving en de gemeente. We blijven in Hattem passende zorg bieden aan onze inwoners. We maken nu ook een ontwikkeling door in hoe we als gemeente en gemeenschap met onze partners invulling geven aan zorg en ondersteuning. Daarbij willen we zorgvragen zo snel mogelijk herkennen, zodat we met lichtere ondersteuning zware zorg kunnen voorkomen. We richten met onze partners een loket in waar al onze inwoners, van nul tot honderd jaar oud, terecht kunnen. Zo gaan we het uitgangspunt ‘één gezin, één plan, één regisseur’ versterken. We willen dat Hattem voor onze jeugd een aantrekkelijke gemeente blijft. We willen de bestaande ondersteuning en stimuleringsmaatregelen voor onze jeugd in stand houden. Er is specifieke aandacht voor de uitvoering van de jeugdzorg, waarbij we vooral aan de voorkant willen komen van de problematiek. We zijn blij met het kindpakket, schoolzwemmen, de buurtsportcoach en sportstimuleringsmaatregelen. Dit zijn mooie voorbeelden van de brede manier waarop we investeren in onze jeugd. We willen voortvarend uitvoering geven aan de Onderwijsvisie, waarbij de brede ontwikkeling van het kind centraal staat.
De nieuwe kindcentra geven daar invulling aan geven. De bouw van het eerste scholencluster start in deze periode. We blijven daarin nauw optrekken met de scholen. We gaan voor een goede locatie en duurzame schoolgebouwen voor alle drie clusters en bekijken welke ruimte daarbij is voor extra ambities. We willen onze jeugd het goede voorbeeld meegeven en gaan met de scholen in gesprek over bijvoorbeeld groene schoolpleinen.
RELEVANTE THEMA’S 1.
JEUGD Ontwikkelingen: Preventie Met de inzet van preventieve activiteiten willen we de basis versterken voor een gezonde, veilige en kansrijke omgeving waarin kinderen opgroeien. Een goed pedagogisch leefklimaat voor kinderen kan voorkomen dat alledaagse opgroei- en opvoedproblemen escaleren tot ernstige problemen waarvoor specialistische zorg moet worden ingeschakeld. Ook in 2022 zullen verschillende preventieve activiteiten worden aangeboden door het CJG, zoals weerbaarheidstrainingen, informatieavonden voor ouders etc. Naast het aanbieden van de bekende preventieve activiteiten gaan we in 2022 een analyse maken van de huidige preventieve en voorliggende voorzieningen. Op basis daarvan gaan we voorstellen doen voor het versterken van preventie en het voorliggend veld. De kosten van deze analyse en de kosten die mogelijk komen bij het uitvoeren van de voorgestelde interventies worden bekostigd vanuit de 'extra middelen jeugdhulp' (zie onder het kopje Jeugdhulp). Versterken van preventie leidt uiteindelijk tot een kostenbesparing, hoewel de meeste besparingen op andere beleidsterreinen liggen, zoals school- en
7
arbeidsverzuim en de inzet van justitie en gezondheidszorg. We willen dus investeren in jeugdpreventie als onderdeel van een goed functionerend jeugdstelsel én een goed functionerende samenleving. Stichting Welzijn Hattem is in 2019 gestart met het project Steunouders. Binnen dit project worden vrijwillige steunouders ingezet om kwetsbare gezinnen te ondersteunen. De doelen van dit project sluiten volledig aan bij de doelstellingen van ons jeugdbeleid. Op basis van de evaluatie besluit het college in het laatste kwartaal van 2021 of we Steunouders willen gaan borgen binnen de reguliere taken van SWH.
Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Binnen het CJG wordt intensief samengewerkt door het Toegangsteam jeugd, de jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar (consultatiebureau) en 5-18 jaar, het (school)maatschappelijk werk, jongerenwerk, leerplicht en logopedie. Het CJG is een netwerk waarbij de activiteiten van verschillende partners op elkaar worden afgestemd. Daarnaast fungeert het CJG als een signaleringsnetwerk. We willen kwetsbare gezinnen snel in beeld krijgen, zodat waar nodig tijdig passende hulp kan worden ingezet. De doorontwikkeling van de samenwerking tussen lokale (zorg)partijen in het sociaal domein is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van het loket 0-100. Binnen het brede netwerk - zullen activiteiten van de verschillende partners op elkaar worden afgestemd; - zullen obstakels en schotten zoveel mogelijk worden weggenomen, waardoor verbinding ontstaat tussen de diensten en activiteiten die worden georganiseerd; - wordt flexibiliteit binnen de verschillende taken en functies georganiseerd, zodat beter geanticipeerd kan worden op een veranderende hulpvraag van een gezin.
Jeugdhulp Extra middelen Jeugdhulp Het kabinet heeft besloten in 2022 extra middelen beschikbaar te stellen aan gemeenten voor de tekorten vanwege de jeugdzorg. Het Rijk en de VNG gaan, in samenwerking met andere betrokken partijen (o.a. cliënten, aanbieders en professionals), aan de slag met het opstellen van een Hervormingsagenda. Deze agenda bestaat uit een combinatie van een set van maatregelen en een financieel kader waarmee een structureel houdbaarder jeugdstelsel wordt gerealiseerd. De compensatie is een antwoord voor de tekorten van gemeenten in 2022 op dit dossier. Tegelijkertijd biedt het de mogelijkheid om vanuit de inhoud een impuls te geven aan een verbeterde jeugdhulpverlening. Daarnaast is ook de opgave om de komende jaren in gezamenlijkheid met de partners tot een vermindering van de kosten voor de jeugdhulp te komen. De komende jaren gaan we de extra middelen jeugdhulp inzetten om de volgende uitgaven te dekken: - Oplopende kosten zorg in natura; - Extra uitvoeringskosten door o.a. regionaal expertteam; - Versterken van preventie en voorliggend veld; - Reservering voor (boven)regionale projecten die voort zullen vloeien uit de landelijke Hervormingsagenda. Wijziging woonplaatsbeginsel Per 1 januari 2022 wijzigt het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet met het inwerking treden van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel.
In geval van jeugdhulp met verblijf was vóór 2022 van belang waar het gezag ligt, tenzij er sprake is van een voogdijmaatregel of als de jeugdige 18 jaar of ouder is. Onder het nieuwe woonplaatsbeginsel is gezag, voor het bepalen van het woonplaatsbeginsel, niet langer relevant. Het gaat er bij jeugdhulp met verblijf om waar de jeugdige, conform het BRP, laatstelijk verbleef voor het aaneengesloten verblijf. We gaan er bij het opstellen van de begroting 2022 vanuit dat deze wijziging budgetneutraal verloopt. De inkomsten dalen, maar de uitgaven zullen naar verwachting met circa eenzelfde bedrag dalen.
8
Zorgkosten jeugdhulp Ook in 2022 begroten we op basis van verwachte uitgaven. Dit doen we aan de hand van de uitgaven 2020 en de uitgaven over het eerste half jaar van 2021. We zien een stijging van de zorgkosten. Deze stijging relateren met name aan de coronapandemie, die veel gevolgen voor jongeren heeft (gehad). De tarieven worden per 1 januari 2022 weer geïndexeerd en daarnaast gaan er vanaf 2022 nieuwe tarieven gelden voor de jeugdbescherming en jeugdreclassering als gevolg van de nieuwe raamovereenkomst voor jeugdbescherming en jeugdreclassering (zie Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming). De verwachting is dat de stijging van de zorgkosten in 2022 afvlakt, vanwege de uitzonderlijke coronaperiode die we (hopelijk) achter ons hebben liggen. Door de forse inzet op de preventie en de samenwerking met verschillende ketenpartners gaan we voor de komende jaren weer uit van een jaarlijkse besparing van € 50.000 op het ZIN-budget. Het PGB-budget blijft ongewijzigd. Het blijft goed te beseffen dat een klein aantal cliënten, met een complexe hulpvraag, groot effect kan hebben op het benodigde budget, dit brengt risico’s met zich mee.
(boven)Regionale ontwikkelingen Jeugdhulp Zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe De intensieve samenwerking met de verschillende gemeenten binnen de zorgregio zetten we ook in 2022 voort. De kosten die met de zorgregio gemoeid gaan nemen toe in 2022. Dit komt met name door de oprichting van het Regionaal Expertteam en de extra formatie binnen het regioteam die met deze taak belast is. - Regionaal Expertteam: de partijen in de zorg voor jeugd in de zorgregio willen met elkaar komen tot een werkwijzen om voor jeugdigen met zeer complexe problemen waarbij sprake is van een vastgelopen situatie te zoeken naar passende maatwerkoplossingen. Het Regionaal Expertteam heeft als doel passende hulp voor het gezin en jeugdigen met zeer complexen problemen, waarbij de situatie is vastgelopen. Hiermee willen we uithuisplaatsingen voorkomen. De oprichting van het Regionaal Expertteam is één van de afspraken waar we ons aan gecommitteerd hebben bij het vaststellen van de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming. - Uitvoering Gelderse Verbeteragenda jeugdbescherming: Agenda op Gelders niveau met als doel de keten van jeugdbescherming te verkorten en ervoor te zorgen dat jeugdigen en gezinnen sneller passende hulp krijgen. - Actualiseren Programmaplan: 3-jaarlijks wordt het regionale programmaplan geactualiseerd, komend jaar zal dit opnieuw gebeuren.
- Verbeterinitiatieven integrale raamovereenkomst wmo/jeugd: na een uitgebreid onderzoek naar de optimalisatiemogelijkheden van de raamovereenkomst is besloten aan de slag te gaan met de volgende onderwerpen: o Aanscherpen van de inkoopvoorwaarden o Het toepassen van gedifferentieerde inkoop o Strategisch partnerschap voor respijtzorg en begeleiding
Jeugdgezondheidszorg Ook in 2022 wordt de jeugdgezondheidszorg uitgevoerd door Vérian (0-4 jaar) en de GGD NOG (5-18 jaar). Vanaf 2022 krijgen we de taak een prenataal huisbezoek aan te bieden aan zwangere vrouwen en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie. Om een gezonde ontwikkeling van het ongeboren kind te bevorderen en het ontstaan van gezondheids- en ontwikkelingsrisico’s voor het kind te beperken is het van belang tijdig hulp en ondersteuning tijdens de zwangerschap te bieden. Op grond van de wet dragen we deze taak op aan Vérian die de jeugdgezondheidszorg voor de jongste kinderen uitvoert. Via de meicirculaire 2021 Gemeentefonds zijn middelen beschikbaar gesteld voor deze nieuwe taak.
9
GGD-Noord- en Oost Gelderland (NOG) De gemeente Hattem maakt onderdeel uit van GGD-NOG. De prioriteiten uit de bestuursagenda 20202023 van de GGD-NOG zijn de volgende: NOG gezondere jeugd, NOG gezondere leefomgeving, NOG gezonder oud worden en NOG gezondere leefstijl. Deze prioriteiten sluiten uitstekend aan op de prioriteiten uit het volksgezondheidsbeleid van de gemeente Hattem. Ook sluiten deze prioriteiten goed aan op de inzet die in Hattem wordt gepleegd op preventie (door bijvoorbeeld JOGG), maar ook op de koppeling die in Hattem wordt gelegd tussen volksgezondheid en de nieuwe omgevingswet. Met ingang van de programmabegroting 2021 zijn door de GGD beleidsindicatoren aan de prioriteiten toegekend. Door monitoring van deze beleidsindicatoren is indien gewenst bijstelling van beleid mogelijk. De GGD-NOG voert verschillende soorten taken uit voor de gemeente Hattem, o.a.: - Wettelijke GGD-taken: toezicht kinderopvang, kerntaken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg), taken uit de Wet Veiligheidsregio’s; - Wettelijke gemeentelijke taken: jeugdgezondheidszorg (5-19), kwaliteitstoezicht, lijkschouw (o.b.v. de wet op de lijkbezorging); Door de loon- en prijsindexatie en de jaarlijkse actualisatie van de inwonersaantallen zien we een stijging van de gemeentelijke bijdrage. In 2020 en 2021 hebben de werkzaamheden van de GGD in het teken gestaan van de corona crisis.
De extra taken door corona zijn in een separate projectorganisatie ondergebracht zodat de reguliere dienstverlening zoveel als mogelijk door kon gaan. De extra kosten die de GGD maakt voor bestrijding van de corona crisis worden door het ministerie van VWS vergoed. De impact van corona op de taken van de GGD op de middellange termijn is nog niet duidelijk. In 2020 is gestart met de takendiscussie en de ontwikkeling van een strategische visie voor de GGD NOG. Dit traject liep in 2021 door waarbij ook de raden worden geraadpleegd. De uitkomst van dit traject wordt door het algemeen bestuur in een besluit vastgelegd. De onderwerpen PlusOV en Veilig Thuis komen in programma 1C Zorg aan de orde.
2.
ONDERWIJS Ontwikkelingen: Onderwijshuisvesting Vanuit de onderwijsvisie wordt gewerkt aan de realisatie van drie Integrale Kindcentra (IKC's) waarin de zes Hattemse basisscholen, in drie clusters van twee scholen, samen met kinderopvangpartijen een plek krijgen. Voor het eerste cluster van de Van Heemstraschool en De Zaaier geldt dat deze, na vaststelling van de stedenbouwkundige visie oude ijsbaan e.o. Hattem, haar definitieve locatie heeft gekregen. In het stedenbouwkundige plan is dit verder uitgewerkt waarna dit in het bestemmingsplan wordt geborgd. De twee scholen van het eerste cluster hebben gezamenlijk het bouwheerschap op zich genomen. Om de scholen in staat te stellen met de planvorming aan de slag te gaan is in 2020 een voorbereidingskrediet door de raad beschikbaar gesteld. Na een positief besluit van de raad over de kredietaanvraag voor IKC 1 wordt in 2022 gestart met de bouw van het IKC. Oplevering zal dan plaatsvinden in 2023. De legesopbrengsten boeken we in 2022 en de kapitaalslasten starten 1 jaar na oplevering, te weten 2024. De start van de bouw is onder voorbehoud van de doorlooptijd van het bestemmingsplan voor het plangebied. Vertraging in dit proces kan leiden tot uitstel van bovengenoemde momenten.
De hoogte van de investering die gemoeid is met de realisatie van nieuwe schoolgebouwen wordt voor een belangrijk deel bepaald door de normen die vanuit de wetgeving worden gesteld aan duurzaamheid en binnenklimaat. Definitieve vaststelling van de benodigde investering is onder meer afhankelijk van het
10
programma van eisen ten aanzien van de huisvesting van het onderwijs, duurzaamheid en de huisvesting van voorschoolse voorzieningen. Met een positief besluit op de kredietaanvraag voor de huisvesting van IKC 1 kan het definitieve kader voor deze investering worden vastgesteld. In december 2020 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college de opdracht kreeg om met schoolbesturen in gesprek te gaan over een tweede IKC nabij De Marke. Het college heeft in 2021 gewerkt aan de uitvoering van deze motie. Of deze motie invloed heeft op de uitvoering en fasering van de onderwijsvisie is nog niet bekend. Daarmee blijft het bestaande kader voor IKC 2 uit de onderwijsvisie leidend. Dit bestaande kader is financieel verwerkt in de begroting. Voor de begroting 2022 wordt van de volgende aannames uitgaan. Het voorbereidingskrediet in 2022/2023. De legesopbrengsten boeken we in 2024, de oplevering wordt verwacht in 2025 en de kapitaalslasten starten 1 jaar na oplevering, te weten 2026.
Onderwijsachterstandenbeleid De afgelopen jaren hebben we naar aanleiding van een aantal wetswijzigingen en gefinancierd vanuit de daarvoor beschikbaar gestelde landelijke GOAB middelen, fors ingezet op de verbetering van de kwaliteit van VVE. Dit heeft geleid tot onder andere een optimale benutting van de VVE plekken waarbij alle kinderen gebruik maken van het maximaal aangeboden uren per week (16 uur). Het aanbod dat vanaf 2021 gold dat het 4e dagdeel voor ouders gratis is, willen we daarom in 2022 graag continueren. De laatste kwaliteitsslag die in 2022 gemaakt wordt is het aanstellen van pedagogisch beleidsmedewerker. Deze medewerker moet vanaf 1 januari 2022 zijn aangesteld door de kinderopvangorganisatie (voor 10 uur per doelgroepkind per jaar). We ontvangen hiervoor via het GOABbudget middelen van het Rijk die vervolgens ten goede komen aan de kinderopvangorganisatie om een beleidsmedewerker te kunnen aanstellen.
Nationaal programma onderwijs Gemeenten hebben een rol gekregen binnen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), dat is ontwikkelde om de onderwijsvertragingen in te halen die kinderen opliepen tijdens de coronapandemie. Als gemeente kunnen we maatregelen nemen in samenwerking met scholen, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, (jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken etc. Het middelen die het Rijk beschikbaar stelt voor het NPO kunnen besteed worden in de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023. De komende periode zullen we gezamenlijk met de genoemde partijen onderzoeken welke interventies we in Hattem gaan inzetten.
WAT GAAT HET KOSTEN ?
Financieel
Meerjarenraming (x € 1.000,--) Totaal lasten Totaal baten Resultaat voor bestemming Onttrekking/storting reserves Resultaat na bestemming
rekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
4.349 -255 4.094
4.436 -197 4.239 -28 4.211
4.593 -188 4.405
4.485 -189 4.295
4.808 -191 4.618
4.700 -192 4.508
4.405
4.295
4.618
4.508
4.094
meerjarenraming 2023 2024 2025
11
Beleidsveld
1 - Sociaal Sterk
Baten
Lasten
-188
1a - Opgroeien en Ontwikkelen
4.593
Decentralisatie Jeugdzorg
0 2.993 182
Preventief jeugdbeleid Volksgezondheid
549
Voorschoolse voorzieningen
-84
96
Leerplicht
-19
49 301
Onderwijshuisvesting Leerlingenvervoer
296 -86
Onderwijs -1.000
127 0
1.000
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
ANALYSE Toelichting
De voorliggende begroting kent ten opzichte van 2021 op het deelprogramma ‘opgroeien en ontwikkelen’ een nadelig saldo van € 166.000,-- en is opgebouwd uit:
Verschillenanalyse Begroting
(x € 1.000,--)
- Onderwijs - Leerlingenvervoer - Onderwijshuisvesting - Leerplicht - Voorschoolse voorzieningen - Volksgezondheid - Preventief jeugdbeleid - Decentralisatie Jeugdzorg Opgroeien en ontwikkelen
2021 37 263 273 34 40 530 55 3.007 4.239
2022 41 296 301 31 13 549 182 2.993 4.405
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: Leerlingenvervoer - Gebaseerd op de begroting van PlusOV neemt het aandeel van de gemeente Hattem in de lasten van leerlingenvervoer toe (N). Onderwijshuisvesting - Betreft een bijstelling door hogere zakelijke lasten en kapitaallasten (N) Voorschoolse voorzieningen - In 2021 is er een incidenteel budget beschikbaar gesteld als gevolg van de Coronamaatregelen (V) Volksgezondheid - Gebaseerd op de begroting van GGD-NOG neemt het aandeel van de gemeente Hattem in de lasten van de publieke gezondheidszorg toe.
12
verschil 4 33 28 -3 -27 19 127 -14 166
33.000,-- N
28.000,-- N
27.000,-- V
19.000,-- N
Preventief jeugdbeleid - Een deel van de extra middelen die het Rijk heeft gecompenseerd voor de tekorten in de Jeugdzorg wordt ingezet ter versterking van preventie in het voorliggend veld (N). Decentralisatie jeugdzorg - In de mix van gemeentelijke salarislasten, externe uitvoeringskosten en zorgkosten ontstaat per saldo een voordeel (V). Reserve
-
127.000,-- N
14.000,-- V
Er vinden in 2022 geen verrekeningen met de reserves plaats.
13
14
1b Sociaal sterk - Werk
COALITIEAKKOORD 2018-2022
Een leven lang leren is nodig om mee te kunnen doen in de samenleving. Daar gaan we als gemeente een bijdrage aan leveren. We richten ons daarbij op samenwerking en de verbinding tussen onderwijs, ondernemers en arbeidsmarkt. Samen met onze ondernemers willen we banen creëren voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeente neemt als werkgever een voorbeeldrol op het gebied van bijvoorbeeld participatiebanen en beschut werken. We zetten hier verder actief in op de samenwerking met onze buurgemeenten en in de regio Zwolle. We spannen ons in om nieuwkomers volwaardig te laten participeren in de Hattemse samenleving. Daarbij kijken we niet alleen naar het realiseren van minimaal de taakstelling voor huisvesting van statushouders, maar zetten we ons ook in op het verbeteren van het taalniveau en het begeleiden naar arbeid van deze groep. Aanvullend willen we kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm een extra ondersteuning bieden als zij de stap van het basis naar het voortgezet onderwijs maken door daar een eenmalige bijdrage van 300 euro aan te koppelen.
RELEVANTE THEMA’S 1.
PARTICIPATIE Ontwikkelingen: Participatiewet Het economisch perspectief en de situatie op de arbeidsmarkt zijn over het algemeen genomen positief. Echter het is nog onduidelijk wat het effect van de beëindiging van NOW-regeling gaat zijn. Mogelijk gaat dit toch voor ontslagen zorgen. Dit vertaalt zich misschien door in een hogere instroom in de Participatiewet. Voor kandidaten waarbij er geen forse belemmeringen zijn wordt vanaf de eerste aanmelding intensief ingezet op uitstroom naar betaald werk. Dit zorgt er voor dat ons uitstroompercentage in de eerste drie maanden na aanvang van de uitkering hoog is. Deze aanpak willen we in 2022 blijven hanteren. Momenteel verstrekken we een relatief laag aantal uitkeringen. De kandidaten die instromen en die meer begeleiding nodig hebben zijn de statushouders en de mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Kandidaten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt vormen inmiddels het grootste gedeelte van het kandidaten bestand. Deze groep heeft intensieve begeleiding nodig om stappen te kunnen zetten op de participatieladder. We passen maatwerk toe. Wanneer deze kandidaten uitstromen naar betaald werk is het vaak noodzakelijk om jobcoaching in te zetten en moet er loonkostensubsidie worden verstrekt. De inzet van jobcoaching en het verstrekken van loonkostensubsidies zal in 2022 toenemen.
Voor de bekostiging van de uitkeringen op grond van de Participatiewet en de loonkostensubsidies ontvangt de gemeente het BUIG-budget (inkomensdeel). Het Rijk past bij de verstrekking van dit budget de T-2 systematiek toe. De afgelopen twee jaar is een positief financieel resultaat behaald. Op basis van
15
de T-2 systematiek zal het budget voor Hattem in 2022 naar verwachting lager zijn dan voorgaande jaren. Dit kan dan leiden tot een tekort op het BUIG-budget.
Regionaal Werkbedrijf Het Regionaal Werkbedrijf Zwolle is continu in ontwikkeling. Als gevolg van de Covid-19 uitbraak is er een crisis- en herstel aanpak ontwikkeld, ter ondersteuning van werkgevers, werknemers en werkzoekenden. In de 2e helft van 2021 wordt de verdere aanpak en prioritering voor 2022 bepaald en vertaald naar lokale acties. Tevens geven we in 2022 verdere invulling aan de wijzigingen op grond van de Wet Suwi en zetten we in op verdere harmonisatie van de instrumenten.
Wet Inburgering Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering inwerking. Gemeenten krijgen een brede verantwoordelijkheid voor inburgeraars. Naast het aanbieden en bekostigen van inburgeringstrajecten moet de gemeente de inburgeraar bijvoorbeeld ook financieel ontzorgen. De diverse taken die bij de gemeente komen te liggen en de manier waarop we daar invulling aan gaan geven zijn uitgewerkt in de betreffende beleidsnota. De beschikbare middelen vanuit het Rijk zijn niet toereikend om uitvoering te geven aan de Wet Inburgering. De financiële consequenties voor 2022 zijn opgenomen in de begroting.
De ondertussen groep (voorheen het project Grenzeloos) Sinds eind 2016 zetten we in op de begeleiding van statushouders, dit werd in eerste instantie het project Grenzeloos genoemd. Aanleiding hiervoor was de mondiale vluchtelingen crisis. Deze inzet is succesvol geweest en heeft onder andere forse uitstroom van kandidaten uit de uitkering opgeleverd. Deze inzet werd uit incidentele middelen bekostigd. Vanuit het Rijk is de oproep gekomen om in de geest van de nieuwe Wet Inburgering statushouders te ondersteunen. Hier geven we invulling aan. We zijn onder andere gestart met het voeren van brede intakes op het AZC (asielzoekers centrum). De middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt zijn niet toereikend. De financiële consequenties voor de begeleiding van de ondertussen groep voor 2022 zijn opgenomen in de begroting.
Human Capital Agenda In de Regio Zwolle, waartoe Hattem behoort, is een Human Capital Agenda opgesteld. Dit is een samenwerking van zowel overheid, ondernemers als onderwijs (zogenaamde ‘triple helix samenwerking’). Eén van de doelstellingen van deze agenda is het creëren van inclusiviteit op de arbeidsmarkt. Dat wil zeggen het creëren van kansen voor kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt, die onder andere behoren tot de Participatiewet. Het ontwikkelfonds is een van de onderdelen van de Human Capital Agenda. Ondernemers kunnen een beroep doen op dit fonds voor de om-, her-, en bijscholing van hun medewerkers. Als gevolg van de Covid-19 uitbraak is doelgroep die gebruik kan maken van dit fonds tijdelijk verruimt. Individuele inwoners van de deelnemende gemeenten kunnen nu ook een beroep doen op dit fonds voor de bekostiging van een cursus of studie die hun kansen op de arbeidsmarkt vergroot. In de tweede helft van 2021 wordt duidelijk wat de prioritering voor 2022 wordt. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Sinds januari 2021 geeft de gemeente Hattem grotendeels zelf uitvoering aan de WSW. De medewerkers die behoren tot de groep Beschut Werk zijn geplaatst bij Zoethout. Hier worden verschillende werkzaamheden naar tevredenheid uitgevoerd.
De inpassing van de WSW-medewerkers in de buitendienst verloopt ook goed, maar van wat dit structureel aan begeleiding vraagt en aan productiviteit oplevert, is nog geen eindbeeld.
Laaggeletterdheid Er wordt verder invulling gegeven aan het regioplan dat in de arbeidsmarktregio Zwolle is vastgesteld. Landelijk zijn er nieuwe eisen gesteld, waarbij de gemeenten meer de regie krijgen. Het doel is nog steeds om meer laaggeletterden op te sporen en te verwijzen naar een taaltraject. Het blijft in Hattem, maar ook landelijk, een probleem om deze doelgroep te vinden. Nieuw is dat er meer ingezet gaat worden op
16
preventie zoals leesbevordering binnen laag taalvaardige gezinnen. Ook wordt ingezet op het gebruik van een registratie systeem. Regionaal is ons doel het vergroten van het bereik en focus op de NT1 doelgroep (mensen met de Nederlands als moedertaal), inzet op kwaliteit en monitoring en het versterken van de regierol van de gemeente. Dit doen we aan de hand van een jaarlijks vast te stellen uitvoeringsplan. Het Taalpunt blijft daarbij een belangrijk medium, waarvoor in de regio een gezamenlijk beleidsplan is vastgesteld.
Schulddienstverlening Schulddienstverlening wordt een steeds belangrijker aandachtspunt, met name de vroegsignalering. In 2021 heeft de implementatie van een systeem voor vroegsignalering plaatsgevonden en is aan de slag gegaan met de eerste signalen die zijn verkregen. In 2022 zal de werkwijze en de samenwerking in de keten voor vroegsignalering nog verder worden vormgegeven. Zodat we steeds beter in een vroeg stadium inwoners kunnen bijstaan met (beginnende) schulden. Op KO€RS is hierbij een belangrijke partner en geeft lokaal ondersteuning aan mensen die hulp nodig hebben bij hun administratie en schulden. De schulddienstverlening wordt uitgevoerd door gemeente Zwolle.
Vangnetuitkering In 2020 hebben we wederom geen beroep hoeven doen op de vangnetuitkering. In 2022 wordt duidelijk of het noodzakelijk is om over het jaar 2021 een beroep te op de vangnetuitkering. Het streven is uiteraard om dit voorkomen, door volop in te zetten op re-integratie naar betaald werk. Echter we kunnen niet uitsluiten dat we geen beroep hoeven te doen op de Vangnetuitkering, zeker niet gezien de covid-19 crisis en de effecten daarvan die in 2021 nog onvoldoende zichtbaar waren. Op dit moment zijn er echter geen signalen dat het aanvragen van de Vangnetuitkering noodzakelijk zal zijn.
Sociaal medische indicatie(SMI) Als er sprake is van ernstige psychische, sociale of lichamelijke problemen binnen een gezin kan het zijn dat ouders onvoldoende voor hun kinderen kunnen zorgen en de ontwikkelingskansen van de kinderen onder druk komen te staan. Het kan dan wenselijk zijn dat een kind, op basis van een sociaal medische indicatie enkele dagen per week naar de kinderopvang (kinderdagverblijf/gastouder/bso) gaat, waardoor ouders tijdelijk worden ontlast en kinderen de kans krijgen zich – ondanks de ingewikkelde thuissituatie – zo goed mogelijk te ontwikkelen. Vanaf 2022 gaan we werken met nieuwe beleidsregels ten aanzien van SMI en kunnen een eenduidige wijze omgaan met aanvragen voor een vergoeding van de kosten voor kinderopvang voor gezinnen met een sociaal medische indicatie.
WAT GAAT HET KOSTEN ?
Financieel
Meerjarenraming (x € 1.000,--) Totaal lasten Totaal baten Resultaat voor bestemming Onttrekking/storting reserves Resultaat na bestemming
rekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
meerjarenraming 2023 2024 2025
4.693 -3.028 1.665 -63 1.602
4.312 -2.231 2.081 -64 2.017
3.933 -1.872 2.061
3.916 -1.872 2.044
3.878 -1.872 2.006
3.852 -1.872 1.980
2.061
2.044
2.006
1.980
17
Beleidsveld
1 - Sociaal Sterk Baten 1b - Werk Volwasseneneducatie Uitkeringen Sociale werkvoorziening Participatie Inburgering Inkomensondersteuning
Lasten
-1.872
3.933 -49
54
-1.680
2.093 890 -128
463 117
-15
-2.500
-1.500
-500
318 500
1.500
2.500
3.500
4.500
ANALYSE Toelichting
De voorliggende begroting kent ten opzichte van 2021 op het deelprogramma ‘werk’ een voordelig saldo van € 20.000,-- en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Begroting
(x € 1.000,--)
- Inkomensondersteuning - Inburgering - Participatie - Sociale werkvoorziening - Uitkeringen - Volwasseneneducatie Werk
2021
2022
304 148 230 961 431 7 2.081
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: Inburgering - De subsidie aan Vluchtelingencontact wordt met ingang van de begroting 2022 niet meer geadministreerd onder Inburgering maar onder Participatie (V) Participatie - Deels door de verschuiving vanuit Inburgering, deels doordat in 2021 de lasten van de nieuwe Wet Inburgering zijn afgeraamd vanwege het uitstel van de invoering van de NWI. En deels door de verschuiving van het budget voor Beschut werken vanuit een post die in een andere onderdeel van de begroting zit (N). Sociale werkvoorziening - In 2021 en 2022 gaan een aantal WSW-ers met pensioen waardoor de personele lasten afnemen (V). Uitkeringen - In de mix van gemeentelijke salarislasten en uitkeringen vanuit de Participatiewet ontstaat per saldo een voordeel. -
Reserve
18
Er vinden in 2022 geen verrekeningen met de reserves plaats.
303 117 335 890 413 5 2.061
verschil -1 -31 105 -71 -18 -2 -20
31.000,--
V
105.000,--
N
71.000,--
V
18.000,--
V
1c Sociaal sterk - Zorg
COALITIEAKKOORD 2018-2022
We gaan uit van de eigen kracht van onze inwoners. We geloven dat mensen meer zelf oplossend vermogen hebben, dan ze soms zelf weten. Daarom zetten we in op preventie en goed bereikbare, vrij toegankelijke voorzieningen die inwoners makkelijk kunnen vinden. Als hulpmiddel richten we een gebruiksvriendelijke sociale kaart in voor onze inwoners en maatschappelijke partners. Zorg en ondersteuning wordt met de invoering van het nieuwe abonnementstarief voor inwoners in financiële zin veelal laagdrempeliger bereikbaar. Inwoners weten bij wie en waar ze terecht kunnen met hun (zorg)vraag. Inwoners met een zorgvraag worden snel en adequaat geholpen. We gaan omzien naar elkaar en we willen dat ouderen en kwetsbare groepen zo veel mogelijk kunnen meedoen in Hattem. Daarom zorgen we dat onder andere de mobiliteit (vervoer) voor deze groepen binnen Hattem geregeld is. Zo wordt een sociaal isolement voorkomen. We stimuleren de vrijwilligersorganisaties tot inhoudelijke verbinding door met elkaar in gesprek te gaan. Zo worden ideeën bij elkaar gebracht, kennis en ervaring uitgewisseld en kan men gezamenlijke knelpunten in kaart brengen. Mantelzorgers zijn een sterke, maar ook kwetsbare groep. We zetten daarom in op meer mantelzorgondersteuning. We zoeken naar manieren die passen bij de behoeften die mantelzorgers hebben.
We gaan door met de ontwikkeling van de twee woonzorgzones in Hattem, waar meer ruimte komt voor mensen met een zorgvraag.
RELEVANTE THEMA’S 1.
ZORG Ontwikkelingen: Wmo In 2022 blijven we lokaal inzetten op effectievere (vroeg)signalering en preventie via de Brede Basisvoorziening en het Geheugensteunpunt. We werken sociaal domein breed aan de toegang 0-100, aan regievoering en het verder versterken van de samenwerking met onze ketenpartners. De begroting voor 2022 is op onderdelen van het Wmo-budget verhoogd, gerelateerd aan de invoering van het abonnementstarief. Loon- en prijscompensatie alsmede een compensatie voor het nieuwe abonnementstarief zijn hierin meegenomen. Desondanks blijft het ook uit financieel oogpunt noodzakelijk om in te blijven zetten op een verschuiving van zware naar lichtere ondersteuning, waar dit mogelijk is. Deze beweging zal ook in 2022 verder worden verstevigd binnen de Brede Basisvoorziening.
19
Begeleiding ZIN We begroten op basis van verwachte uitgaven. Dit doen we aan de hand van de uitgaven 2020 en de uitgaven over het eerste half jaar 2021. Het aantal beschikkingen is stabiel. De tarieven worden in 2022 opnieuw geïndexeerd. Huishoudelijke Hulp Sinds de invoering van het abonnementstarief in 2019 is het aantal beschikkingen Huishoudelijke Hulp tot midden 2021 met ruim 40% gestegen. Hierop is geanticipeerd door het budget voor Huishoudelijke Hulp in de voorjaarsnota 2021 bij te ramen, in 2022 wordt deze lijn doorgezet. De tarieven worden in 2022 opnieuw geïndexeerd. Loon- en prijscompensatie zijn door het Rijk verwerkt in het Gemeentefonds, dit is echter onvoldoende. In 2022 blijven we de ontwikkeling van instroom en kosten monitoren. We moeten ons echter realiseren dat binnen de kaders van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning de mogelijkheden voor ons als gemeente om een stijging van het aantal beschikkingen te keren beperkt tot nihil zijn. Regionale samenwerking In het kader van de transformatie en inkoop van jeugdhulp en Wmo verricht het team van zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe voor Jeugd en Wmo overstijgende werkzaamheden voor de gemeenten. Denk onder andere aan het opzetten van een monitoringssysteem, het uitvoeren van contractmanagement, het bewaken van de kwaliteit van de zorg middels een kwaliteitscommissie en het uitvoeren van toezicht.
De uitvoeringskosten zijn dan ook verdeeld over Jeugd en Wmo.
Maatschappelijke Opvang/Beschermd Wonen (MO/BW) Per 2019 is Hattem informeel overgegaan naar de regio Oost-Veluwe voor de taken Maatschappelijke Opvang (MO) en Beschermd Wonen (BW). Sindsdien neemt de gemeente Hattem voor BW deel aan de regionale inkoop in de regio Midden-IJssel/Oost-Veluwe. Per 2022 wordt gestart met de doordecentralisatie van BW, waarna vanaf 2023 het BW-budget wordt gedecentraliseerd, met een ingroeipad van 10 jaar. Kern van de opgave van de decentralisatie is een afname van middelen en beschikbare plekken voor BW. In 2021 is door de zes gemeenten in de regio Oost-Veluwe een kadernota vastgesteld met de visie voor de inrichting van BW voor de komende 10 jaar. Wonen in de lokale woonomgeving (GGZ in de wijk) en hulpverlening is herstelgericht op alle levensgebieden staan hierin centraal. Daartoe wordt in 2022 een nieuwe regionale inkoop van BW per 2023 voorbereid. Verder gaan we in 2022 aan de slag met de concretisering van de regionale visie in een lokaal uitvoeringsplan. De doordecentralisatie van MO is losgekoppeld van de doordecentralisatie van Beschermd Wonen en uitgesteld tot 2026. Dit gaf aanleiding om samen met centrum-gemeenten Zwolle en Apeldoorn aanvullende afspraken te maken over de beschikbaarheid van de voorzieningen voor MO.
Per 2022 zal gemeente Hattem in lijn met het samenwerkingsconvenant van de regio Oost-Veluwe de uitvoering van MO vorm geven. Met centrum-gemeente Zwolle is overeengekomen dat Hattem voor de uitvoering van deze taken jaarlijks een deel van de rijksbijdrage MO ontvangt.
Regionale inkoop Jeugdhulp, Wmo en Beschermd Wonen Binnen de in 2019 gecontracteerde hulpverlening Jeugdhulp, Wmo en Beschermd Wonen zetten we in op kwalitatief goede, en waar mogelijk, integrale zorg- en ondersteuningsproducten. In het kader van de trend van oplopende zorgkosten, meer behoefte aan sturing en grip en het faciliteren van de transformatie heeft de zorgregio de opdracht gekregen om de raamovereenkomst te optimaliseren. In 2020 en eerste helft 2021 is ingezet op een uitgebreide verkenning en onderzoek door de samenwerkende gemeenten. In de tweede helft van 2021 start de uitwerking van enkele keuzes, namelijk het aanscherpen van de inkoopvoorwaarden, het toepassen van gedifferentieerde inkoop en strategisch partnerschap voor Respijtzorg en Begeleiding en het waar mogelijk gezamenlijk afbakenen van de plicht tot jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. In 2022 gaan we aan de slag met de implementatie van deze maatregelen.
20
Welzijn Brede Basisvoorziening inclusief Geheugensteunpunt De nadruk van de Brede Basisvoorziening ligt op (vroeg)signalering, ontmoeting, voorlichting en preventie en een sterke verbinding met het voorliggende veld (zowel partijen binnen het welzijnsveld als het verenigingsleven). Door inwoners met een hulpvraag eerder in beeld te krijgen en preventief te ondersteunen kan escalatie naar zwaardere zorg voorkomen worden en kunnen mensen langer zelfstandig thuis blijven wonen. Het Geheugensteunpunt, voor inwoners met beginnende dementie, heeft in 2021 vervolg gegeven aan de activiteiten om als stad een dementievriendelijke samenleving te vormen. Het steunpunt werkt hierin samen met lokale partijen in Hattem. Daarnaast is het steunpunt als fysieke ontmoetingsplek voor inwoners en hun mantelzorgers verplaatst naar een meer zichtbare locatie in Hattem, waardoor het bereik van het steunpunt voor de inwoner is vergroot. In 2022 worden de activiteiten in het kader van een dementievriendelijke samenleving en de fysieke locatie van het Geheugensteunpunt gecontinueerd. Eind 2020/begin 2021 is, mede door de effecten van corona op inwoners, een vliegende start gemaakt met het starten van een maatjesproject. Het doel van dit project is om bij gesignaleerde eenzaamheid of hulpvragen direct in te kunnen spelen door inzet van een maatje. Het maatjesproject wordt gecontinueerd in 2022.
Woonzorgzones Geldersedijk en de Bongerd Naast de ruimtelijke aspecten van de woonzorgzones Geldersedijk en De Bongerd zet gemeente Hattem in op het verbinden van wonen, zorg en welzijn in deze gebieden. Met als doel dat de verschillende zorgfuncties in Hattem op elkaar zijn afgestemd en ingezet worden in de wijk en er ruimte is voor ontmoeting tussen inwoners in beide zones. De gemeente trekt hiervoor nauw samen op met de betrokken zorgaanbieders en stichting Welzijn Hattem en heeft met name een faciliterende rol. In 2021 zijn we gestart met het verkennen van de mogelijkheden, vanaf 2022 wordt dit gecontinueerd en geconcretiseerd in een lokale aanpak. Pilot Welzijn op Recept (WOR) Vanuit het Coronahulppunt (initiatief van Gemeente, Rode Kruis en Stichting Welzijn Hattem) is in samenwerking met de diverse thuiszorgorganisaties en de huisartspraktijken in Hattem aangegeven om Welzijn op Recept (WOR) te introduceren in Hattem. Het doel van Welzijn op Recept is het welbevinden van mensen met lichte (situationele) psychosociale problematiek te verhogen. Welzijn op Recept stimuleert de samenwerking tussen zorg, welzijn en voorliggend veld om gezamenlijk de juiste zorg te leveren. De pilot start in 2021 en heeft een looptijd van 1,5 jaar.
Pilot Inloop GGZ/LVB In lijn met de uitgangspunten van de kadernota Beschermd Wonen (GGZ in de wijk, hulpverlening is herstelgericht) zijn we voornemens om middels een pilot een lokale , algemene voorziening voor deze doelgroep te starten. Besluitvorming hierover wordt verwacht in het najaar 2021, waarna de pilot in 2022 vorm krijgt.
Hospice Hattem Het hospice ontvangt sinds 2019 een subsidie voor het uitvoeren van huishoudelijke hulp gebaseerd op het aantal bedden en de bezettingsgraad. Om een financieel gezonde organisatie te worden, zet het hospice de komende jaren in op uitbreiding van het aantal bedden en het oprichten van een Stichting Vrienden van het Hospice Hattem. Ter overbrugging naar deze gewenste situatie ondersteunen we het hospice in 2022 en 2023 met een aanvullende subsidie.
Mantelzorg We gaan in 2022 door met de ondersteuning van mantelzorgers, zoals beschreven in de in 2016 vastgestelde Nota Mantelzorgondersteuning, samen met Stichting Welzijn Hattem en andere partners. Mantelzorgers worden op een passende wijze gewaardeerd en ondersteund zodat zij de mantelzorg goed in hun leven in kunnen passen.
21
Het Mantelzorgsteunpunt van Stichting Welzijn Hattem is volledig geïntegreerd in de Brede Basisvoorziening. Deze lijn willen we continueren. Ook zullen we het Mantelzorgcompliment in 2022 voortzetten.
Vrijwilligers Ten tijde van de COVID-19 crisis bleek het lastig om uitvoering te geven aan de Vrijwilligersacademie, die centraal is komen te staan in de gemeentelijke ondersteuning van vrijwilligers. Samen met Heerde en Epe organiseert de Vrijwilligersacademie gratis workshops om vrijwilligers op diverse terreinen te ondersteunen. Hier is veel animo voor en de onderwerpen van de workshops zijn zeer divers. Van het vinden van voldoende bestuurders voor je vereniging tot het omgaan met bijvoorbeeld eenzaamheid of dementie onder vrijwilligers. Naast de Vrijwilligersacademie willen we in 2022 inzetten op een aantal netwerkbijeenkomsten rondom een thema, omdat dit de wens is vanuit de diverse verenigingen en organisaties om elkaar te ontmoeten en van elkaar te leren. Er is de wens om een goede infrastructuur in Hattem op te zetten waarbij vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties elkaar goed weten te vinden. De pilot ‘Welzijn op recept’ zal ook belegd worden binnen deze structuur.
PlusOV In de afgelopen jaren is PlusOV uitgegroeid tot een stabiele organisatie die kwalitatief goed vervoer levert. Er wordt ook gewerkt aan het doorontwikkelen van de interne organisatie. Zo zal in 2022 worden geïnvesteerd in software die het mogelijk maakt om meer grip te hebben op de planning, administratie en managementinformatie. In 2021 is de aanbesteding voor het Vraagafhankelijk vervoer afgerond. Deze aanbesteding heeft een kostenverhogend effect door de NEA-index en de afbouw van de provinciale bijdrage voor het Wmovervoer. Daarnaast zien we in Hattem een stijging van het vervoersvolume. Deze twee aspecten zijn hebben tot gevolg dat Hattem een hogere bijdrage levert. De provincie is bezig beleid te ontwikkelen rondom het OV-vangnet. Dit wordt momenteel nog uitgevoerd door PlusOV. De provincie heeft meer tijd nodig om de aanbesteding voor het OV vangnet te regelen en heeft de deelnemende gemeenten aan PlusOV gevraagd het OV vangnet langer uit te voeren, tot 3 april 2022. De provincie vergoedt de kosten die de gemeenten maken en biedt een eenmalige vergoeding.
Participatieraad In 2021 is er met behulp van de ‘koepelorganisatie adviesraden’ een belangrijke stap gezet in het beter vormgeven van de Participatieraad. De verwachtingen tussen gemeente en participatieraad zijn gedeeld en de werkwijzen van beide partijen zijn hierop aangepast. In 2022 zal de participatieraad meer in de Hattemse samenleving te vinden zijn en waardevolle informatie van inwoners ophalen om deze met de gemeente te delen. Andersom zal de gemeente de participatieraad in een eerder stadium betrekken bij en uitdagen om mee te denken over de dilemma’s waar we als gemeente mee te maken hebben. Zodat er op die manier een waardevolle samenwerking ontstaat.
Wet verplichte ggz en Wet zorg en dwang In 2020 en 2021 zijn voor de uitvoering van het verkennend onderzoek als onderdeel van de Wet verplichte GGz afspraken gemaakt met GGD IJsselland, deze worden najaar 2021 geëvalueerd. De uitkomsten van de evaluatie vormen de uitgangspunten op basis waarvan we het verkennend onderzoek voor 2022 en verder gaan organiseren.
Veilig Thuis (Huiselijk geweld/Kindermishandeling) Sinds 1 januari 2017 is Stichting Veilig Thuis actief. Met de 22 samenwerkende gemeenten wordt verder gewerkt aan het realiseren van de doelen uit de uitvoeringsagenda die is opgesteld in samenwerking met Veilig Thuis. Het project 'Versterken lokale teams' wordt voortgezet. Binnen het project wordt coaching on the job ingezet voor medewerkers van Veilig Thuis en consulenten die gezamenlijk veiligheidsplannen gaan opstellen en monitoren. Het doel is om de expertise op lokaal niveau te vergroten.
22
Tegemoetkoming Chronisch Zieken (TCG) en minimapolis Vanaf 2022 hebben we een nieuwe verzekeraar, Aevitae, voor de uitvoering van de gemeentepolis. Er is een contract aangegaan voor 3 jaar. De verzekering biedt een uitgebreide dekking, kent geen eigen bijdragen en bij pakket 2 en 3 is het Eigen Risico mee verzekerd. Bij pakket 1 wordt het verbruikte eigen risico via de TCG regeling vergoed. De gemeentepolis wordt voortdurend onder de aandacht gebracht met als doel om zoveel mogelijk mensen die in de doelgroep vallen, te laten verzekeren via de gemeentepolis. De TCG kan sinds 2019 over een langere doorloopperiode worden aangevraagd. Hierdoor is er op dit moment minder goed zicht op de aantallen en blijven ze vooralsnog iets achter. In de loop van 2022 willen we de TCG regeling samen met de minimapolis weer goed in kaart brengen qua aantallen en budget, om te bepalen of het noodzakelijk is om het beleid aan te passen. We willen de hoogte van de tegemoetkoming blijven handhaven op de hoogte van het landelijk eigen risico (in 2022 betreft dat € 385,= per jaar).
WAT GAAT HET KOSTEN ?
Financieel
Meerjarenraming (x € 1.000,--) Totaal lasten Totaal baten Resultaat voor bestemming Onttrekking/storting reserves Resultaat na bestemming
Beleidsveld
1 - Sociaal Sterk
1c - Zorg
rekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
meerjarenraming 2023 2024 2025
2.877 -210 2.667 120 2.787
3.331 -88 3.243 -39 3.204
3.283 -72 3.211
3.284 -72 3.212
3.281 -72 3.209
3.281 -72 3.209
3.211
3.212
3.209
3.209
Baten
Lasten
-72
3.283
WMO MO/BW
35
Decentralisatie WMO/AWBZ (2)
551
Collectieve en indiv. begeleiding (2)
-12
Decentralisatie WMO/AWBZ
195 0
Collectieve en individuele begeleiding
180 2.322
-60 -500
0
500
1.000
1.500
2.000
2.500
3.000
3.500
4.000
23
ANALYSE Toelichting
De voorliggende begroting kent ten opzichte van 2021 op het deelprogramma ‘zorg’ een voordelig saldo van € 32.000,-- en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Begroting
(x € 1.000,--)
2021
- Collectieve en individuele begeleiding - Decentralisatie WMO/AWBZ - Collectieve en indiv. begeleiding (2) - Decentralisatie WMO/AWBZ (2) - WMO MO/BW Zorg
2022
2.314 200 182 442 105 3.243
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: Collectieve en individuele begeleiding - De verwachte lasten voor Wmo zorg in natura en huishoudelijke hulp nemen toe en het budget voor woningaanpassingen was in 2021 eenmalig hoger (V). Decentralisatie Wmo/Awbz - De uitgaven voor PGB begeleiding Wmo zijn lager (V). Decentralisatie Wmo/Awbz (2) - In de mix van gemeentelijke salarislasten, externe uitvoeringskosten en zorgkosten ontstaat per saldo een nadeel (N). Wmo MO/BW - In 2021 waren de lasten hoger door eenmalige budgetten voor voorzieningen maatschappelijke opvang en voor daken thuislozen (extra Rijksmiddelen uit de septembercirculaire 2021 (V). -
Reserve
Er vinden in 2022 geen verrekeningen met de reserves plaats.
Verwezen wordt o.a. naar paragraaf H - Decentralisaties
24
2.262 180 183 551 35 3.211
verschil -52 -20 1 109 -70 -32
52.000,--
V
20.000,--
V
109.000,--
N
70.000,--
V
1d Sociaal sterk - Welzijn en sport
COALITIEAKKOORD 2018-2022
Sport is een belangrijke verbinder en draagt bij aan een goede gezondheid en persoonlijk welbevinden. Het is vooral aan verenigingen om accommodaties te beheren en te onderhouden. Om daarin vanuit de gemeente financieel ondersteuning te bieden, stellen we in 2018 beleid vast onder welke voorwaarden Hattemse sportverenigingen leningen kunnen aanvragen voor (ver)bouw van sportaccommodaties. Om dit op een financieel verantwoorde wijze te doen, doen we dit samen met het Waarborgfonds Sport. Daarnaast zal een maximum totaal uit te lenen bedrag worden bepaald en ook bekeken worden of er een maximum per vereniging mede gebaseerd op het aantal leden, gehanteerd gaat worden. We willen in deze collegeperiode in ieder geval met de verenigingen en sportkoepel het gesprek aangaan over de toekomst van accommodaties. Inwoners van Hattem werken aan hun gezondheid. Dit verhoogt de kwaliteit van leven en draagt bij aan een vitaal Hattem, waar iedereen naar vermogen meedoet. Daarbij gaat het om een gezonde leefstijl, mentale gezondheid en een gezonde leefomgeving. Wij willen een gezonde levensstijl bevorderen. Kunst en cultuur geven kleur aan Hattem. We willen creatieve initiatieven faciliteren die de kleur van Hattem verrijken. We zijn trots op onze musea, die net als onze monumenten en ons rijke Hanzeverleden Hattem aantrekkelijk maken voor inwoners en bezoekers.