CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

PlanMER Buitengebied Hattem 20210403.pdf

Commissie I Ruimte & Duurzaamheid 10 oktober 2022, gemeente HattemBij agendapunt: Presentatie over werking Bestemmingsplan Buitengebied en het afwegingskader33.010 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

planMER 04-03-2021

1/5

identificatie

planstatus

projectnummer:

datum:

status:

024400.20191164

04-03-2021

definitief

projectleider:

opdrachtgever:

ir. T.B.J. Bremer

Gemeente Hattem

auteur(s):

ir. T.B.J. Bremer ing. T.A.C. Giesen H.M. Smit, BSc P. Springvloed

© Rho Adviseurs bv Niets uit dit drukwerk mag door anderen dan de opdrachtgever worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Rho Adviseurs bv, behoudens voorzover dit drukwerk wettelijk een openbaar karakter heeft gekregen. Dit drukwerk 2/5 mag zonder genoemde toestemming niet worden gebruikt voor enig ander doel dan waarvoor het is vervaardigd.

Inhoud 0.

Samenvatting 0.1. 0.2. 0.3.

0.4.

0.5.

Doel van het plan en het MER Planvoornemen Alternatieven 0.3.1. Alternatief maximale planmogelijkheden 0.3.2. Uitvoerbaar alternatief 0.3.3. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid Milieueffecten 0.4.1. Ecologie 0.4.2. Landschap, cultuurhistorie en archeologie 0.4.3. Woon en leefklimaat 0.4.4. Overige milieuaspecten Conclusie

5

5 6 7 7 8 8 8 8 9 12 18 22

1.

Inleiding

25

2.

Kaders voor het Chw bestemmingsplan

29

3.

Opzet planMER

37

1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. 2.7. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5.

3.6.

4.

Aanleiding Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem Waarom een planMER? Doel en procedure planMER Inspraak NRD Leeswijzer Inleiding Provinciale en regionaal beleid Gemeentelijke visie op buitengebied Initiatieven Participatie Trends Randvoorwaarden en wensen voor Chw-bestemmingsplan Inleiding Plangebied en studiegebied 3.2.1. Verschil plan- en studiegebied 3.2.2. Analyse plangebied Referentiesituatie Planvoornemen Alternatieven en varianten 3.5.1. Alternatief maximale planmogelijkheden 3.5.2. Uitvoerbaar alternatief 3.5.3. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid Sectorale onderzoeken

Ecologie 4.1. 4.2.

Beoordelingskader 4.1.1. Wet natuurbescherming 4.1.2. Omgevingsverordening Gelderland 2018 Referentiesituatie 4.2.1. Gebiedsbescherming 4.2.2. Bijzondere en beschermde soorten

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

25 26 27 28 28 29 29 30 32 33 34 36

37 37 37 37 40 42 43 43 44 45 45

47

47 47 48 50 50 52

024400.20191164

2

Inhoud

4.3. 4.4.

4.5.

5.

Landschap, cultuurhistorie en archeologie 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5.

5.6.

6.

Planvoornemen 4.3.1. Beschermde gebieden 4.3.2. Beschermde soorten Alternatieven en varianten 4.4.1. Maximale planmogelijkheden 4.4.2. Uitvoerbaar alternatief 4.4.3. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid Samenvattende effectbeoordeling Beoordelingskader Onderzoeksmethodiek Referentiesituatie Planvoornemen Alternatieven 5.5.1. Maximale planmogelijkheden 5.5.2. Uitvoerbaar alternatief 5.5.3. Variant wonen en gezondheid Samenvattende effectbeoordeling

Woon- en leefklimaat 6.1.

6.2.

6.3.

6.4.

6.5.

Geurhinder 6.1.1. Beoordelingskader 6.1.2. Referentiesituatie 6.1.3. Planvoornemen 6.1.4. Maximale planmogelijkheden 6.1.5. Uitvoerbaar alternatief 6.1.6. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid 6.1.7. Samenvattende beoordeling Luchtkwaliteit 6.2.1. Beoordelingskader 6.2.2. Referentiesituatie 6.2.3. Planvoornemen 6.2.4. Maximale planmogelijkheden 6.2.5. Uitvoerbaar alternatief 6.2.6. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid 6.2.7. Samenvattende beoordeling Externe veiligheid 6.3.1. Beoordelingskader 6.3.2. Referentiesituatie 6.3.3. Planvoornemen 6.3.4. Maximale planmogelijkheden 6.3.5. Uitvoerbaar alternatief 6.3.6. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid 6.3.7. Samenvattende beoordeling Geluid 6.4.1. Beoordelingskader 6.4.2. Referentiesituatie 6.4.3. Planvoornemen 6.4.4. Maximale planmogelijkheden 6.4.5. Uitvoerbaar alternatief 6.4.6. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid 6.4.7. Samenvattende beoordeling Gezondheid

024400.20191164

53 53 54 55 55 55 56 56

59

59 59 60 66 68 68 68 69 69

71

71 71 74 76 76 77 77 77 77 77 79 80 80 81 81 81 82 82 83 84 85 86 86 86 86 86 87 91 92 92 92 93 93

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Inhoud

6.5.1. 6.5.2. 6.5.3. 6.5.4. 6.5.5. 6.5.6. 6.5.7.

7.

Overige milieuaspecten 7.1.

7.2.

7.3.

7.4.

8.

Beoordelingskader Referentiesituatie Planvoornemen Maximale planmogelijkheden Uitvoerbaar alternatief Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid Samenvattende beoordeling

Bodem 7.1.1. Beoordelingskader 7.1.2. Referentiesituatie 7.1.3. Planvoornemen 7.1.4. Maximale planmogelijkheden 7.1.5. Uitvoerbaar alternatief 7.1.6. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid 7.1.7. Samenvattende effectbeoordeling Water 7.2.1. Beoordelingskader 7.2.2. Referentiesituatie 7.2.3. Planvoornemen 7.2.4. Maximaal planmogelijkheden 7.2.5. Uitvoerbaar alternatief 7.2.6. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid 7.2.7. Samenvattende effectbeoordeling Verkeer en vervoer 7.3.1. Beoordelingskader 7.3.2. Referentiesituatie 7.3.3. Planvoornemen 7.3.4. Maximale planontwikkeling 7.3.5. Uitvoerbaar alternatief en Variant wonen en gezondheid 7.3.6. Samenvattende effectbeoordeling Klimaat en energie 7.4.1. Beoordelingskader 7.4.2. Referentiesituatie 7.4.3. Planvoornemen 7.4.4. Alternatieven 7.4.5. Samenvattende effectbeoordeling

Conclusies en doorvertaling Chw bestemmingsplan 8.1. 8.2. 8.3. 8.4.

Conclusies Voorkeursalternatief Doorvertaling in het Chw bestemmingsplan 8.3.1. Stikstofregeling 8.3.2. Schuifjes Mengpaneel Leemten in kennis en monitoring

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

3

93 94 95 96 96 96 96

97

97 97 97 100 100 100 100 100 101 101 101 105 106 107 107 107 107 107 107 110 111 111 111 111 111 114 115 115 115

117

117 118 118 118 119 119

024400.20191164

4

Inhoud

Bijlagen: 1

Reactienota NRD

2

Lijst en kaart met initiatieven gebruikt voor dit MER

3

Lijst en kaart geïnventariseerde agrarische bedrijven

4

Passende beoordeling (incl. onderzoek stikstofdepositie)

5

Akoestisch onderzoek

6

Combinatiekaart: agrarische bedrijven, initiatieven met contouren geluid en geur

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

0. Samenvatting

0.1.

5

Doel van het plan en het MER

Voor het buitengebied van Hattem geldt een bestemmingsplan dat in 2007 door de gemeenteraad is vastgesteld. In 2017 is reeds gestart met het participatieproces om te komen tot een Crisis- en herstelwet bestemmingsplan (een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte zoals bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet, verder Chw bestemmingsplan genoemd). Door de ontwikkelingsmogelijkheden die het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem biedt, is het mogelijk dat in bepaalde gevallen bij toekomstige uitbreidingen van veehouderijen drempelwaarden uit het Besluit m.e.r. zullen worden overschreden. Om deze reden is in het kader van het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem sprake van een planm.e.r.‐plicht. De zuidzijde van het plangebied bestaat uit een deel van het Natura 2000-gebied De Veluwe. Ook is op korte afstand van het plangebied Natura 2000-gebied Rijntakken gelegen. Beide gebieden zijn stikstofgevoelig. Voor wat betreft het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem kan niet op voorhand worden uitgesloten dat sprake is van significante negatieve effecten op Natura 2000-gebieden. Dit betekent dat een passende beoordeling moet worden uitgevoerd. Wanneer voor een plan een passende beoordeling op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is, leidt dit automatisch tot een planm.e.r.‐plicht.

Tijdens de voorbereiding van het Chw bestemmingsplan is een uitgebreid participatietraject doorlopen waarin de wensen van bewoners, ondernemers en belanghebbende organisaties zijn geïnventariseerd. Hierbij zijn verschillende initiatieven genoemd die meeliften met de procedure voor het Chw bestemmingsplan. Enkele initiatieven zijn heel concreet, andere zijn geformuleerd als wens of optie. De initiatieven worden alleen op hoofdlijnen meegenomen in het planMER, om het gecumuleerde effect te onderzoeken en aan te geven hoe deze initiatieven inwerken op de te onderzoeken aspecten. De afweging of een initiatief daadwerkelijk mogelijk gemaakt wordt, vindt in het Chw bestemmingsplan plaats. Plangebied In figuur 0.1 zijn de grenzen aangegeven van het plangebied dat wordt opgenomen in het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem. Binnen het plangebied zijn de rijkswegen A50 en A28 gelegen. De A50 vormt de westelijke grens, maar het Bedrijvenpark H2O valt buiten het plangebied. Ook bedrijventerrein Netelhorst is geen onderdeel van het plangebied, deze beide bedrijfslocaties zijn gearceerd aangegeven in figuur 0.1. Ten oosten van het plangebied zijn de IJssel met de uiterwaarden en de kern Hattem gelegen. Aan de zuidzijde van het plangebied is het Natura 2000-gebied De Veluwe gelegen, dit gebied is voor een klein deel onderdeel van het plangebied.

Het Natura 2000-gebied Rijntakken maakt geen deel uit van het plangebied, maar is op korte afstand gelegen ten oosten van het plangebied. In het plangebied lopen de spoorlijn tussen Zwolle en Amersfoort (Veluwelijn) en de Hanzelijn tussen Zwolle en Lelystad.

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

024400.20191164

6

Samenvatting

Figuur 0.1 Plangebied Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem (gearceerde gebieden maken geen deel uit van het plangebied)

0.2.

Planvoornemen

Het planvoornemen bestaat vooral uit het behouden van de huidige waarden en de ontwikkelmogelijkheden uit het vigerende bestemmingplan Buitengebied, het inspelen op de gesignaleerde trends plus het mogelijk maken van de initiatieven en wensen uit het participatietraject, indien dit mogelijk is binnen de wettelijke beleidskaders. Concreet betekent dit: - Behoud van huidige (groei)mogelijkheden voor bestaande (agrarische) bedrijven. • Hierbij wordt rekening gehouden met een reële ontwikkeling van de bestaande agrarische bedrijven. De trend van schaalvergroting zal de komende jaren naar verwachting verder doorzetten. Enerzijds zal een aantal bedrijven bedrijfsactiviteiten beëindigen, anderzijds zal een aantal bedrijven verder doorgroeien. • De maximummaat voor een bouwvlak van agrarische bedrijven is in principe 1 hectare, behalve wanneer door de huidige omvang dit maximum reeds wordt overschreden. Bestaande grondgebonden bedrijven kunnen onder voorwaarden met een wijzigingsbevoegdheid doorgroeien tot maximaal 1,5 hectare. • Bestaande niet-grondgebonden veehouderijen behouden de vigerende rechten. De maximummaat voor een bouwvlak voor niet-grondgebonden veehouderijen is in principe 1 hectare.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

7

Bij vrijstelling is het mogelijk dat, in directe ruimtelijke relatie met het agrarisch bouwperceel, tot maximaal 1.000 m2 teeltondersteunende voorzieningen met een hoogte van maximaal 2 meter worden opgericht, met uitzondering van de gebieden die zijn bestemd als "agrarische doeleinden met landschappelijke waarde". Net als het vigerend bestemmingsplan, biedt het nieuwe plan geen algemene mogelijkheden voor nieuwvestiging en verplaatsing van agrarische bouwpercelen. Geen nieuwe intensieve veehouderijen toestaan. Geen nieuwe boom- en of sierkwekerij, glastuinbouw, pot- en containerteelt toestaan. Ruimte geven aan nevenactiviteiten op agrarisch bedrijf. Bij recht is het daarom mogelijk om maximaal 50 m2 van de bedrijfsbebouwing te gebruiken ten behoeve van de verkoop van eigen producten (boerderijwinkel). Eveneens mag in de bestaande hoofdgebouw (de bedrijfswoning) een bed and breakfast gelegenheid worden gerealiseerd. Voor een nevenfunctie mag maximaal 25% van de bebouwde oppervlakte tot een maximum van 350 m2 van de bestaande gebouwen worden gebruikt, zo wordt de kleinschaligheid van de nevenfunctie behouden. Ruimte geven aan initiatieven die passen binnen de thema’s en de uitgangspunten die in het participatietraject zijn bepaald.

In dit kader wordt een aantal concrete initiatieven en wensen in het buitengebied mogelijk gemaakt in het plan voor zover deze passen binnen het huidige wettelijk- en beleidskader en de uitgangspunten van het Chw bestemmingsplan. Hierbij gaat de gemeente uit van het ‘ja, mits…’-principe. Ook eigen initiatieven van de gemeente, zoals het mogelijk maken van een zonneveld op de voormalige stortplaats, wordt in het planvoornemen onderzocht. Een kaart met de bij het MER betrokken initiatieven is opgenomen in bijlage 2. Grootschalige energietransitie wordt (nog) niet opgenomen omdat dit regionaal wordt uitgewerkt en de definitieve resultaten van de Regionale Energiestrategie (RES) moeten worden afgewacht. Vooruitlopend hierop worden kleinschalige zonneparken, gelegen op één of enkele kavels, en kleine windmolens wel mogelijk gemaakt voor zover passend in het landschap, onder andere gebruik makend van de gemeentelijke beleidsregel Hernieuwbare energie. Kleinschalige recreatieve voorzieningen worden mogelijk gemaakt indien dit binnen de kaders mogelijk is, waarbij ook nadrukkelijk aandacht is voor het toevoegen van extra wandelpaden en het verbinden van verschillende recreatieve routes. Behouden en waar mogelijk versterken van de landschap en natuur(waarden). •

-

-

-

-

0.3.

Alternatieven

Een belangrijk onderdeel van een MER is alternatieven onderzoek. In het MER zijn 3 alternatieven onderzocht. 0.3.1. Alternatief maximale planmogelijkheden Deze maximale invulling omvat alle mogelijkheden voor ontwikkelingsruimte die in het bestemmingsplan worden geboden, zowel bij recht als via afwijking met een omgevingsvergunning of delegatiebevoegdheden. Per milieuthema kan de maximale invulling verschillen; voor de passende beoordeling is bijvoorbeeld de maximale invulling van veehouderijen bepalend in verband met de stikstofdepositie. Ten aanzien van landschap en cultuurhistorie zijn ook andere bouw- en gebruiksmogelijkheden (zoals kleine windmolens, teeltondersteunende voorzieningen, kassen etc.) van belang. Veehouderijen In onderhavig planMER wordt uitgegaan van volledige maximale invulling van alle ontwikkelingsruimte die het op te stellen Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem biedt. De vigerende bouwvlakken in combinatie met huidige wijzigingsbevoegdheden voor vergroting tot 1,5 hectare vormt in eerste instantie het vertrekpunt voor de effectbeoordelingen. Ook wordt rekening gehouden met de mogelijkheden voor omschakeling naar (grondgebonden) veehouderij binnen de agrarische bouwvlakken.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

8

Samenvatting

Overige agrarische bedrijfsactiviteiten en andere functies Ook voor de andere vormen van agrarische bedrijfsactiviteiten (zoals glastuinbouw en teeltondersteunende voorzieningen), vormt in eerste instantie de maximale invulling het uitgangspunt voor de effectbeschrijving. In het plangebied is geen glastuinbouw aanwezig of toegestaan, ook is het oprichten van een boom-en sierkwekerijbedrijf niet mogelijk. De maximale planmogelijkheden omvatten wel mogelijkheden voor kassen en teeltondersteunende voorzieningen binnen het agrarisch bouwperceel, diverse nevenfuncties en mogelijkheden voor duurzame energieopwekking. 0.3.2. Uitvoerbaar alternatief Naar verwachting zijn significante negatieve effecten op Natura 2000 niet uit te sluiten bij de maximale invulling van de bouwmogelijkheden die het nieuwe plan biedt. Daarom wordt een aantal maatregelen doorgerekend waarmee significante negatieve effecten kunnen worden voorkomen of zo veel mogelijk worden beperkt, om te komen tot een uitvoerbaar alternatief binnen de kaders van de Wet natuurbescherming. Hierbij kan gedacht worden aan het beperken van wijzigingsbevoegdheden, het beperken van mogelijkheden tot omschakeling, maatregelen die zijn gericht op het toepassen van emissiearme stalsystemen, maar ook andere maatregelen.

Vrijwillige innovaties en andere niet afdwingbare maatregelen op grond van het Chw bestemmingsplan kunnen hierin niet worden meegenomen. Dit uitvoerbaar alternatief vormt de basis voor de uitwerking van de variant wonen en gezondheid. 0.3.3. Variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid Uit het participatieonderzoek blijkt dat er onder andere behoefte bestaat aan het realiseren van extra individuele (mantel)zorgwoningen in het buitengebied. Daarnaast is er ook een algemene behoefte aan nieuwe woningen. In het planMER is onderzocht wat de effecten kunnen zijn als er maximaal wordt ingezet op het realiseren van individuele woningen en kleinere woningbouwprojecten binnen de beleidskaders voor het buitengebied. Het maximaliseren van een gezonde woonomgeving is ook onderdeel van deze variant. De basis hiervoor wordt gevormd door het uitvoerbaar alternatief, aangezien er anders geen uitvoerbaar Chw bestemmingsplan mogelijk is.

0.4.

Milieueffecten

0.4.1. Ecologie De zuidzijde van het plangebied is onderdeel van het Natura 2000-gebied De Veluwe. Op korte afstand van het plangebied is Natura 2000-gebied de Rijntakken gelegen. Beide gebieden zijn stikstofgevoelig. In figuur 0.2 zijn de voor stikstofgevoelige gebieden binnen de Natura 2000-gebieden aangegeven met paars. De relevante Natura 2000-gebieden en de mogelijke effecten van het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem op deze gebieden worden beschreven in de passende beoordeling in bijlage 4. Uit het stikstofonderzoek dat bij de passende beoordeling is bijgevoegd, blijkt dat zonder maatregelen de ontwikkelingsmogelijkheden die het bestaande bestemmingsplan Buitengebied Hattem uit 2007 biedt, tot een grote toename van stikstofdepositie binnen Natura 2000 leiden. Het planvoornemen en het alternatief maximale planmogelijkheden zijn beide zonder maatregelen niet uitvoerbaar vanwege de toename in stikstofdepositie. Uit de berekeningen die zijn uitgevoerd voor het uitvoerbaar alternatief blijkt dat ook als wordt uitgegaan van BBT-maatregelen, de maximale planologische mogelijkheden niet kunnen worden benut zonder dat er sprake is van een depositietoename.

Om te komen tot een uitvoerbaar alternatief plan binnen de kaders van de Wet natuurbescherming en de huidige regeling rondom stikstofdepositie moeten randvoorwaarden en beperkingen worden opgenomen in het Chw-bestemmingsplan: - Geen wijzigingsbevoegdheden opnemen voor vergroting van de bouwvlakken, dat kan alleen na maatwerkafweging. - Geen algemene omschakelingsmogelijkheden naar veehouderij opnemen binnen agrarische bestemmingen.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

-

9

Voorwaarden koppelen aan de uitbreiding/wijziging van bestaande veehouderijen binnen de bouwvlakken, zodat toekomstige initiatieven binnen de kaders van het plan niet leiden tot een toename van stikstofdepositie.

Figuur 0.2 Ligging stikstofgevoelige gebieden (paars) binnen Natura 2000-gebieden (bron: AERIUS)

Wanneer op grote schaal kleine windturbines worden gerealiseerd kan niet worden uitgesloten dat de vogels en vleermuizen vanuit de omliggende Natura 2000-gebieden worden verstoord of gedood. De realisering van zonneparken heeft alleen in de aanlegfase mogelijk geringe verstoringseffecten en kleine extra stikstofdeposities tot gevolg. In de gebruiksfase is er een neutraal effect of, in het geval van zonneparken op agrarische gronden, mogelijke een daling van de stikstofdepositie op Natura 2000. Afhankelijk van de inrichting en het beheer van deze zonneparken kan een aanvullende ecologische meerwaarde worden ontwikkeld. De recreatieve uitbreidingsmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt zijn ten opzichte van het bestaande recreatieve gebruik van de Natura 2000-gebieden zeer gering van omvang. Significante verstoringseffecten als gevoel van deze planologische mogelijkheden kunnen daarom op voorhand worden uitgesloten. Over het algemeen heeft het Chw-bestemmingsplan geen negatieve gevolgen voor het Gelders Natuurnetwerk. Op de Veluwe overlappen deze effecten grotendeels met de beschreven effecten op Natura 2000. Eventuele effecten op beschermde soorten kunnen en moeten worden gemitigeerd en/of gecompenseerd op het moment dat er concrete bouwplannen zijn. 0.4.2.

Landschap, cultuurhistorie en archeologie

Landschap Het karakter van de landschappen binnen Hattem wordt gekenmerkt door diversiteit, het schaalniveau, de dynamiek en de transformatie door de bedijking van de IJssel vanaf de 12e eeuw. In het landschap zijn bossen, open polders, uiterwaarden, kleinschalig kampen- en oeverwallenlandschap, randen en linten, plassen, landgoederen en kleine kernen te onderscheiden. De kenmerkende landschapstypen in het buitengebied zijn weergeven in figuur 0.3.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

10

Samenvatting

Figuur 0.3 Landschapstypen binnen de gemeente Hattem, Bron: Structuurvisie Hattem

Het planvoornemen is een conserverend plan, waarbij de huidige regeling voor ontwikkelingen zoveel mogelijk worden behouden en waar mogelijk ruimte wordt geboden aan nieuwe initiatieven. Zoals reeds aangegeven worden er beperkte ontwikkelingen verwacht in de agrarische sector het gaat hierbij met name om uitbreidingen bij bestaande agrarische bedrijven met een maximum van 1,5 hectare. Daarnaast kunnen teeltondersteunende voorzieningen tot 1.000 m2 met een hoogte van maximaal 2 meter mogelijk worden gemaakt en aansluitend op de huidige bebouwing zonnepanelen of kleine windturbines. Tevens zijn er verschillende individuele woningbouw initiatieven. Nieuwe ontwikkelingen binnen het poldergebied, zouden plaatselijk kunnen leiden tot een aantasting van de openheid. Doordat uitbreiding van agrarische bebouwing plaatsvindt binnen het agrarisch bouwvlak of aansluitend daaraan en de bouwvlakken over het algemeen op ruime afstand van elkaar zijn gelegen, blijven de huidige landschappelijke waarden behouden en zijn de maximale effecten van het bestemmingsplan beperkt. De kleine windturbines tot 40 meter kunnen zeer nadrukkelijk aanwezig zijn in het open landschap. Het heeft ongeveer de hoogte van volwassen loofboom, zoals een eik, linde, beuk en een populier; omdat de hoogte overeenkomt met andere landschapselementen is het geen sterk verstorend element.

Binnen de kernrand zijn circa acht agrarische bouwvlakken aanwezig. De meeste voorgestelde initiatieven (met name wonen) zijn binnen deze zone gelegen. De voorgestelde ontwikkelingen houden het huidige onregelmatige verkavelingspatroon aan. Binnen het Bosgebied worden niet veel effecten verwacht. Al met al wordt planvoornemen op grond van bovenstaande licht negatief (-/0) beoordeeld op landschappelijke kwaliteit, vooral door het effect van mogelijke windmolens en de kans op verrommeling in met name de Kernrand. Dit geldt ook voor het uitvoerbaar alternatief. Voor het alternatief maximale planmogelijkheden en maximaal inzetten op wonen en zorg wordt vooral mogelijk invloed op het kleinschalige landschapsbeeld in de kernrand verwacht, omdat hier al snel sprake is van verrommeling. Cultuurhistorie Binnen het plangebied zijn cultuurhistorische waarden aanwezig. De belangrijke gebieden en/of objecten zijn benoemd als zogenaamde GEA-objecten. In figuur 0.4 zijn deze GEA-objecten zoals de Vuursteenberg, de Leemkuilen en de gemeentegroeve Hattem weergeven. Naast deze GEA-objecten zijn 9 gemeentelijke monumenten en 5 Rijksmonumenten aanwezig.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

11

Figuur 0.4 Landschappelijke en cultuurhistorische waarden (bron: Structuurvisie Hattem)

Er worden geen concrete ontwikkelingen voorgesteld die in of in de directe nabijheid van cultuurhistorische waarden zijn gelegen. De meeste (bouw)initiatieven liggen binnen de cultuurhistorische lintbebouwing. Er is ook geen sprake van versterking of aantasting van cultuurhistorische waarden. Het planvoornemen en alle onderzochte alternatieven scoren neutraal. Archeologie De Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) bevat een vlakdekkende en landsdekkende classificatie van de trefkans op archeologische resten. Zoals op de kaart (figuur 0.5) zichtbaar is, is het poldergebied gelegen binnen de zone van lage en middelhoge trefkans. Het kernrandgebied heeft een middelhoge tot hoge trefkans. Voor het bosgebied geldt een lage trefkans. De voorgenomen ontwikkelingen zijn hoofdzakelijk kleinschalig van aard, zoals de realisatie van woningen. In het op te stellen bestemmingsplan krijgen de gebieden met een vondstkans van 50% of meer de dubbelbestemming “Archeologisch waardevol”.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

12

Samenvatting

Figuur 0.5 Uitsnede Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW), Bron: RCE

Conclusie Uit de effectbeschrijving volgt dat in het planvoornemen en de alternatieven sprake is van kans op verrommeling, verlies van openheid en verstoring van archeologische waarden. Met de beschermende regelingen, zoals reeds opgenomen in het vigerende bestemmingsplan, kunnen belangrijke negatieve landschappelijke effecten worden voorkomen. Aanvullende maatregelen zijn dan ook niet noodzakelijk. 0.4.3.

Woon en leefklimaat

Geur Bij het grootste deel van de veehouderijen in het plangebied zijn uitsluitend diercategorieën aanwezig waarvoor geen geuremissiefactoren zijn vastgesteld. Figuur 0.6 geeft een overzicht van de vaste afstanden (groene contouren) rondom deze grondgebonden veehouderijbedrijven in de referentiesituatie. De gele contour in deze figuur is de geurcontour van een varkenshouderij. Hieruit blijkt dat binnen de geurcontour van deze intensieve veehouderij geen woningen zijn gelegen. Gezien de afwezigheid van overige niet-grondgebonden bedrijven treedt geen cumulatie op van geurhinder. Alleen op korte afstand van de varkenshouderij is sprake van een relevante geurbelasting. Naast de geuremissie van veehouderijen is binnen het plangebied ook een geurcontour rondom vergunningplichtige bedrijven aanwezig. Dit betreft de RWZI en Veluwekamp, die zijn weergeven in figuur 0.7. Binnen zowel het planvoornemen als alle alternatieven is uitbreiding van de agrarische bedrijven slechts beperkt mogelijk. Uitbreiding binnen het bouwvlak leidt niet tot een toename van het aantal geurgehinderden. Het toevoegen van nieuwe woonfuncties leidt in potentie tot een toename van het aantal geurgehinderden, maar gezien de beperkte geurhindersituatie binnen het gebied is de kans op onaanvaardbare geurhindersituaties klein.

Het effect is licht negatief, vanuit de gedachte dat er wel meer kans op hinder ontstaat als gevolg van de toename van verspreid liggende woningen.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

13

Figuur 0.6 Geurcontour (geel) niet grondgebonden en grondgebonden veehouderijen (groen) huidige veehouderijen

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

14

Samenvatting

Figuur 0.7 Bestaande geurcontouren industrie

Luchtkwaliteit De achtergrondconcentraties langs de lokale wegen in het buitengebied van de gemeente Hattem zijn dermate laag, zie figuur 0.8, dat er relatief veel milieugebruiksruimte is voor de ontwikkelingen die met de Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem worden mogelijk gemaakt. Gezien de lage concentraties luchtverontreinigende stoffen in de referentiesituatie en de beperkte te verwachten extra verkeersgeneratie, zullen geen knelpunten ontstaan in relatie tot de wettelijke grenswaarden. Het alternatief maximale planmogelijkheden scoort ten opzichte van de referentiesituatie licht negatief. Maar ook hier zal de wettelijke grenswaarden niet worden overschreden.

Figuur 0.8 Concentraties stikstofdioxide en fijn stof (2020) bron: monitoringstool NSL

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

15

Externe veiligheid Binnen het plangebied zijn diverse risicobronnen aanwezig. In figuur 0.9 is een uitsnede opgenomen van de risicokaart waarin de risicobronnen worden weergegeven binnen en in de directe omgeving van het plangebied. De ontwikkelingsmogelijkheden binnen alle alternatieven en varianten liggen niet binnen risicocontouren, alleen plaatselijk binnen zogenaamde invloedgebieden van met name hogedruk aardgasleidingen, de spoorlijnen en de rijkswegen. Binnen de invloedgebieden wordt het groepsrisico beoordeeld. De ontwikkelingsmogelijkheden zullen geen effect hebben op de hoogte van het groepsrisico, omdat het aantal toegevoegde (kwetsbare) personen gering is. Alleen de variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid scoort licht negatief omdat kwetsbare personen worden toegevoegd binnen invloedgebieden.

Figuur 0.9 Uitsnede Risicokaart, bron: www.risicokaart.nl

Geluid Binnen het plangebied zijn verschillende geluidbronnen aanwezig, namelijk bedrijvigheid, wegverkeer, spoorwegen en vliegverkeer. Het plangebied grenst aan twee bedrijventerrein, H2O en Netelhorst. Deze terreinen hebben geen wettelijke geluidzone waarmee rekening wordt gehouden. Wel moet rekening worden gehouden met de richtstand tot de bedrijven die op deze terrein gevestigd zijn of kunnen worden. Voor deze en agrarische bedrijven geldt een standaard richtafstand bij nieuwe ontwikkelingen, zoals nieuwe woningen nabij een bedrijf of een nieuw bedrijf(uitbreiding) nabij een woning. Aangezien in het Chw plan rekening wordt gehouden met die richtafstand, is het ontstaan van geluidhinder niet te verwachten.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

16

Samenvatting

Op dit moment is Luchthaven Lelystad niet in gebruik voor burgerluchtvaart. Uit het MER voor deze luchthaven uit 2018 blijkt dat, afhankelijk van de gekozen variant, het tijdstip van openen (waardoor er nog laag gevlogen wordt totdat het luchtruim opnieuw is ingedeeld) en de uiteindelijke toegelaten capaciteit, het buitengebied van Hattem net wel of net niet binnen de geluidzones van dit vliegveld valt. De kans bestaat dus dat een geluidbelasting van vliegverkeer in de toekomst aanwezig is, maar daar heeft het planvoornemen geen invloed op, dit is een autonome ontwikkeling waarvan het op dit moment niet zeker is hoe deze het buitengebied beïnvloedt. Dit is niet onderscheidend voor de alternatieven en wordt in het planMER niet nader onderzocht. Voor weg- en spoorweglawaai zijn verschillende bronnen aanwezig in en om het plangebied. In het akoestisch onderzoek dat is opgenomen als bijlage 5 bij het MER, zijn de geluidcontouren rondom deze bronnen berekend. Deze contouren betreffen de voorkeursgrenswaarde (zie figuur 0.10), waaronder in principe geen sprake is van geluidhinder, en de maximale ontheffingswaarde waarboven nieuwe woningbouw niet zondermeer mogelijk is.

In het gebied tussen deze 2 contouren is in bepaalde gevallen het vaststelling van een hogere waarde bij nieuwe woningen mogelijk, nadat is onderbouwd dat maatregelen om de geluidbelasting aan de gevel van geluidgevoelige bestemmingen terug te dringen onvoldoende doeltreffend zijn, dan wel overwegende bezwaren ontmoeten van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële aard. Boven de hogere grenswaarde is realisering van een geluidgevoelige bestemming alleen mogelijk na een bestuurlijke afweging en met toepassing van dove gevels of de Stad- en milieubenadering.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

17

Figuur 0.10 Contouren voorkeursgrenswaarden langs wegen (groen) en spoor (blauw) noordelijk plandeel

Uit deze figuur blijkt dat het invloedsgebied langs de rijkswegen en het spoor een groot deel van het plangebied en de initiatieven omvat. Dit betekent dat in de huidige en toekomstige autonome situatie geen sprake is van een rustig, stil buitengebied. In het akoestisch rapport is onderbouwd dat op geen enkele weg sprake zal zijn van een verkeerstoename groter dan 40%. Geconcludeerd kan worden dat zowel het planvoornemen als de alternatieven akoestisch gezien geen significant effect hebben op de ligging van de geluidcontouren in de referentiesituatie. Wel blijkt dat meer dan de helft va de initiatieven is gelegen binnen de geluidzone langs ten minste één weg of spoorweg. Bij ongeveer de helft van de initiatieven is sprake van een geluidbelasting hoger dan de maximale grenswaarde. In het akoestisch onderzoek is aangetoond dat maatregelen aan de geluidbronnen niet doelmatig en realistisch zijn. Dit betekent dat voor alle initiatieven waar de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden maatwerkonderzoek en -afweging nodig is. Mogelijke oplossingen zijn: Het verplaatsen van het bouwvlak door het vergroten van de afstand tussen de wegas en het bouwvlak. Vaststellen van een hogere waarde en gebouwgebonden maatregelen (bijvoorbeeld geluidsisolerend glas en -ventilatie) Toepassen van dove gevels; op een dove gevel zijn de normen van de Wet geluidhinder niet van toepassing.

Aanvullend kunnen maatregelen als het maken van een (afsluitbare) loggia, een vliesgevel nodig zijn om een geluidluwe zijde te creëren. Toepassen van de Stad- en milieubenadering waarbij, na aanvullend onderzoek naar compenserende maatregelen en het te realiseren geluidniveau binnen in de woningen, een hogere grenswaarde dan de maximale grenswaarde kan worden vastgesteld. Aangezien de normen langs rijkswegen strenger zijn dan langs lokale wegen, een groot gedeelte van het buitengebied door deze rijkswegen worden beïnvloed en er voldoende mogelijkheden voor compensatie van de woon- en leefomgevingskwaliteit in het buitengebied voorhanden zijn, is het redelijk een iets hogere geluidbelasting toe te staan nabij rijkswegen.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

18

Samenvatting

Deze beoordeling geldt voor alle alternatieven, maar voor de variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid is onderzocht wat, uitgaande van de gezondheidseffecten van geluid, de gevolgen zijn als wordt hierbij uitgegaan van de stelling dat bij nieuwe (zorg)woningen de maximale ontheffingswaarde niet mag worden overschreden. Hieruit blijkt dat dan slechts een klein deel van de initiatieven kan worden gerealiseerd. Gezondheid In de omgeving van veehouderijen kunnen gezondheidseffecten optreden. Uitbreiding van veehouderijen kan leiden tot een hogere dichtheid van dieren binnen het plangebied en daarmee tot een toename van de kans op verspreiding van dierziekten en/of besmetting van mensen via de lucht. Dat is echter mede afhankelijk van de bedrijfsvoering en de inrichting van de bedrijven. De onderzoeken en beleidsvorming op dit vlak richten zich met name op de intensieve veehouderij. Omdat intensieve veehouderijen geen rol van betekenis spelen binnen het plangebied, wordt volstaan met een analyse op hoofdlijnen. Als gevolg van de ontwikkelingsmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt kan een beperkte toename van de concentraties fijn stof en geurbelasting optreden. Daarmee kan ook sprake zijn van een beperkte verslechtering van de gezondheidssituatie.

Verder is van belang dat als gevolg van het Chw bestemmingsplan niet op grote schaal nieuwe gevoelige functies zullen worden gerealiseerd op belaste locaties, hoewel het grootste deel van de geluidgevoelige initiatieven binnen geluidzones langs (spoor)wegen liggen. Om deze redenen worden de maximale gezondheidseffecten van het Chw bestemmingsplan beoordeeld als licht negatief. In het alternatief maximale planmogelijkheden, waarbij van alle uitbreiding en omzettingsregelingen uit het vigerend plan gebruikt gemaakt kan worden, neemt de veedichtheid in het plangebied aanzienlijk toe. Aangezien het hier uitsluitend om grondgebonden veehouderijbedrijven die relatief weinig fijn stof en geuremissie hebben, heeft dit een beperkt negatief effect op de gezondheid van omwonenden ten opzichte van het planvoornemen. Ook de toename van het aantal initiatieven leidt tot een groter risico op gezondheidseffecten. In het uitvoerbaar alternatief is uitbreiding van agrarische bedrijven alleen onder strenge voorwaarden en BBT-maatregelen mogelijk. Hieruit volgt bijna automatisch dat de negatieve effecten op gezondheid ook zeer beperkt zijn, dit alternatief scoort daarom neutraal ten opzichte van de referentiesituatie. Bij de variant maximaal inzetten op wonen en gezondheid worden ten opzichte van het uitvoerbaar alternatief meer (mantel)zorgwoningen toegevoegd in het gebied.

Dit is op zich al een positief effect op de gezondheid, aangezien de kwaliteit van de mantelzorg toeneemt en hulpbehoevenden langer zelfstandig kunnen wonen. Aangezien er wordt ingezet op optimalisatie van gezondheid, is er aandacht voor de situering ten opzichte van geluid- en geurbronnen. Al met al is dit, ondanks een toename van woningen waarbij enkele toch (hoog)geluidbelast zullen zijn, sprake van een licht positief effect op gezondheid, mits in het bestemmingsplan goede randvoorwaarden aan de locatie van de nieuwe woningen worden gesteld.

0.4.4.

Overige milieuaspecten

Bodem De bodem binnen het plangebied varieert van kleigronden in de lage delen tot hoge zandgronden, in figuur 0.11 zijn de specifieke bodemtypen weergegeven. Ter plaatse van de hoge zandgronden is sprake een lagere grondwaterstand. In de laaggelegen delen van het plangebied zijn de grondwaterstanden hoog ten opzichte van het maaiveld. Het plangebied kent significante hoogteverschillen. Op de hoogtekaart van Nederland is het hoogteverschil weergegeven (figuur 0.12), de hoog gelegen zandgronden in het zuidwestelijk deel van het plangebied kennen een hoogte van circa NAP +32,25 m. De laaggelegen rivierbedding kent een hoogte van circa NAP+ 0,06 m. Hoewel het Chw bestemmingsplan ontwikkelingsmogelijkheden biedt, is het plan als het gaat om het agrarisch grondgebruik consoliderend van aard. Het Chw bestemmingsplan heeft geen relevante gevolgen voor de bodem. Ten aanzien van agrarische activiteiten gelden voorschriften vanuit onder andere het Activiteitenbesluit en het Besluit mestbassins milieubeheer, zoals het toepassen van vloeistofdichte vloeren en dergelijke, om bodemverontreiniging te voorkomen. Dit geldt ook voor alle alternatieven.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

19

Figuur 0.11 Uitsnede bodemkaart Nederland

Figuur 0.12 Uitsnede Actueel hoogtebestand Nederland (AHN2)

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

20

Samenvatting

Water Op de Legger watersysteem van het waterschap Vallei en Veluwe is het oppervlaktewater weergegeven waarop de Keur van toepassing is (figuur 0.13). Op de leggerkaart is duidelijk zichtbaar dat de hoge zandgronden ten zuidwesten van het plangebied geen oppervlaktewater bevatten. De laaggelegen delen en zeker het noordelijke ‘agrarische’ deel, kent een netwerk van verschillende typen watergangen voor de aan- en afvoer van water. Ten westen van de kern Hattem zijn de A-wateren aangemerkt als Wateren met Hoogst ecologisch niveau (HEN) en Specifieke ecologische doelstelling (SED). In het noordelijk deel wordt het plangebied begrenst door de primaire kering Geldersedijk (figuur 0.14). Deze primaire kering beschermt het plangebied tegen hoge waterstanden op de IJssel. De primaire kering heeft een aantal beschermingszones waarbinnen restricties gelden voor ruimtelijke ontwikkelingen. De effecten op waterveiligheid en waterkwantiteit kunnen voor zowel het planvoornemen als voor alle alternatieven worden uitgesloten. Het planvoornemen en het alternatief maximale planmogelijkheden scoren licht negatief ten aanzien van waterkwaliteit, aangezien een mogelijke toename van de veestapel resulteert in een zwaardere belasting van het oppervlaktewater met vermestende stoffen (N en P) via afen uitspoeling.

Figuur 0.13 Legger watergangen, bron: waterschap Vallei en Veluwe

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

21

Figuur 0.14 Legger keringen waterschap Vallei en Veluwe, ligging IJsseldijk

Verkeer en vervoer In het plangebied lopen verschillende belangrijke en drukke verkeersaders, waaronder de rijkswege A28 en A50 en de spoorlijn. Deze wegen hebben invloed op de leefomgevingskwaliteit in het gebied. In geval van congestie, is er ook sprake van sluipverkeer. Er zijn geen andere knelpunten bekend binnen het plangebied. Er zijn verschillende wandel- en fietsroutes aanwezig. Ook ten aanzien van verkeersveiligheid zijn geen knelpunten bekend. De ontwikkelingsmogelijkheden binnen het planvoornemen, waaronder de initiatieven en de agrarische ontwikkelmogelijkheden, kunnen leiden tot een toename van het aantal verkeersbewegingen. Daarbij gaat het niet alleen om de verkeersgeneratie als gevolg van de nieuwe woningen maar ook om de eventuele uitbreiding van (agrarische) bedrijfsactiviteiten. Op grond van de verwachte oriëntatie van het verkeer is deze verkeersgeneratie verdeeld over het wegennet. Hieruit volgt dat op geen enkele weg sprake zal zijn van een verkeerstoename groter of gelijk aan 25% op de wegen door de initiatieven. De wegen hebben nog voldoende capaciteit. De ontwikkelingsmogelijkheden die het Chw bestemmingsplan biedt, leiden daarmee naar verwachting niet tot knelpunten in de verkeersafwikkeling op de ontsluitende wegen en geven geen verslechtering op het gebied van verkeersveiligheid. Het effect is neutraal (0).

De verschillen met de alternatieven zijn zo klein, dat voor alle alternatieven eenzelfde beoordeling geldt. Klimaat en energie Er is geen wettelijk kader voor ruimtelijke plannen op het gebied van energie en klimaat. Er zijn echter wel nationale, regionale en lokale doestellingen waarbij aan de doelbijdrage kan worden getoetst. Klimaatadaptatie heeft betrekking op klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van de openbare ruimte. Klimaatverandering kan leiden tot schade en slachtoffers, bijvoorbeeld als gevolg van overstromingen en wateroverlast door extreme buien, hittestress, droogte en andere weersomstandigheden (bijvoorbeeld harde wind, toename blikseminslag). De toename van verhard oppervlak is binnen het planvoornemen en alternatieven beperkt en kan steeds binnen het eigen kavel worden gecompenseerd. Met het realiseren van het planvoornemen zal geen effect optreden op de grondwaterstand. Vanwege de verandering van het klimaat wordt in de toekomst (grond)wateroverlast voorspeld in grondwaterfluctuatiezone (figuur 0.15). In deze zone worden de meeste initiatieven voorgesteld. Bij de realisatie van bebouwing zal rekening moeten worden gehouden met een hogere grondwaterstand in de toekomst. De Provincie Gelderland heeft in samenwerking met

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

22

Samenvatting

de betreffende waterschappen een notitie opgesteld waarin maatregelen zijn beschreven om nieuwe ruimtelijke ontwikkeling te beschermen tegen de verwachte hoge grondwaterstand. De energietransitie vraagt om ruimte. Het is daarom belangrijk om te onderzoeken wat de (toekomstige) energiebehoefte van het plangebied is, welke mogelijkheden voor energiebesparing er zijn, welke energiebronnen kunnen worden ingezet, wat zijn daarvan de mogelijke ruimtelijke effecten en welk doelbereik daarmee gehaald kan worden. Zoals reeds aangegeven wordt in dit Chw bestemmingsplan nog geen ruimte geboden aan grootschalige ontwikkelingen voor energietransitie, eerst worden de uitkomsten van de RES afgewacht. CO2 wordt uitgestoten bij de verbranding van fossiele brandstoffen of ontstaat uit methaan. Aangezien er geen industrie in het plangebied aanwezig is, zijn verwarming, verkeer en de agrarische sector (met name rundvee en mestopslag) de voornaamste bronnen van CO2 uitstoot. Planten nemen CO2 op. Het Chw bestemmingsplan buitengebied is een behoudend plan, wat betekent dat er geen nieuw beleid en geen grote nieuwe ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt. Nieuwe bronnen van CO2 uitstoot komen niet voor, maar er is ook geen sprake van CO2 reductie. Om die reden is het niet zinvol CO2-aspecten te onderzoeken in het kader van dit plan.

Zodra de RES gereed is of bij nieuw beleid en nieuwe ontwikkelingen, zal dit thema wel op de agenda staan.

Figuur 0.15 Grondwaterfluctuatiezone en grondwaterbeschermingszone, bron: Omgevingsverordening Gelderland

0.5.

Conclusie

In tabel 0.1 is de beoordeling van de relevante milieuaspecten van het planvoornemen en de onderzochten alternatieven en variant weergegeven. Uit dit MER blijkt dat met name uitbreiding of nieuwvestiging van agrarische bedrijven vanuit de huidige stikstofregelgeving niet zonder meer mogelijk is, dit is wellicht alleen mogelijk via maatwerk. Uit de onderzoeken blijkt verder dat het plangebied en de directe omgeving hoge natuurwaarden kent, die door het planvoornemen en de alternatieven niet worden belast, zolang de stikstofemissies niet toenemen.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Samenvatting

23

Het plangebied betreft een hoog geluidbelast gebied, dit betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden over wat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat is voor nieuwe woningen. Het planvoornemen en de alternatieven hebben geen invloed op de geluidbelasting in en om het gebied, maar door het mogelijk maken van nieuwe woningen kunnen wel extra geluidbelaste woningen worden toegevoegd. In de zones langs wegen en spoorwegen kan worden overwogen geen woningen mogelijk te maken, hogere grenswaarden vast te stellen of zelfs woningen toe te staan in het gebied boven de maximaal te verlenen voorkeursgrenswaarde met toepassing van dove gevels of door toepassing van de Stad- en milieubenadering. De belangrijkste effecten van het planvoornemen zijn stikstofdepositie, landschappelijke effecten en gezondheid. Tabel 0.1 Beoordeling milieueffecten Milieuaspect

Beoordelingscriteria/ beschrijving effecten

Natuur

Beschermde gebieden – verzuring Beschermde gebieden – externe effecten op soorten Beschermde gebieden – overig Beschermde soorten Landschappelijke kwaliteit Cultuurhistorische waarden Archeologische waarden Kans op toename geurhinder Wegen en veehouderijen Risico’s PR en GR

-/0

Max. plan mogelijkheden --/0

0 0 -/0 0 0 -/0 0 0

0 0 -/0 0 0 -/0 -/0 0

0 0 -/0 0 0 -/0 0

Geluidbelasting (contouren) Aantal geluidbelaste woningen Effecten Bodemkwaliteit Grondwater Oppervlaktewater – kwaliteit Oppervlaktewater – kwantiteit Watersysteem Bereikbaarheid Veiligheid Klimaat adaptatie Energie

0 -/0 0 0 -/0 0 0 0 0 0 0

0 -/0 0 0 -/0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

LCA

Geur Luchtkwaliteit Externe veiligheid Geluid Gezondheid Bodem Water Verkeer Klimaat

Planvoornemen

UitvoerMax. wobaar alter- nen en genatief * zondheid 0 0 -/0 -/0

0

0 0 -/0 0 0 -/0 0 -/0 0 -/0 0/+ 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Het planvoornemen en de maximale planontwikkeling blijken vanuit de stikstofregelgeving niet mogelijk. Dit leidt automatisch tot de conclusie dat het uitvoerbaar alternatief het voorkeursalternatief is. Ten aanzien van de initiatieven betekent dit dat nieuwvestiging en uitbreiding van agrarische bedrijven niet rechtstreeks mogelijk is. De variant maximaal inzetten op zorg en gezondheid kan hier prima mee worden gecombineerd, zolang per te beoordelen initiatief de effecten op gezondheid worden afgewogen. Hierbij is de afstand tussen (nieuwe) woningen en bestaande bedrijvigheid vanuit geur en geluid van belang, de afstand tot geluidzones van infrastructuur en tot buisleidingen en wegen met vervoer van gevaarlijke stoffen ingeval van (mantel)zorgwoningen. Ook de landschappelijke en groene inpassing zijn een aandachtspunt.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

24

Samenvatting

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

1. Inleiding

1.1.

25

Aanleiding Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem

Voor het buitengebied van Hattem geldt een bestemmingsplan dat in 2007 door de gemeenteraad is vastgesteld. In 2017 is reeds gestart met het participatieproces om te komen tot een Crisis- en herstelwet bestemmingsplan (een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte zoals bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet, verder Chw bestemmingsplan genoemd). Ondertussen is de gemeente Hattem ook gestart met het opstellen van de omgevingsvisie. Na invoering van de Omgevingswet (verwachte inwerkingtreding op 1 januari 2022) kan een compleet omgevingsplan worden opgesteld. Het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem sorteert alvast voor op de Omgevingswet, maar zal nog niet alle nieuwe instrumenten en onderwerpen uit de Omgevingswet omvatten, omdat zowel de omgevingsvisie als de regionale energie-strategie (RES) nog niet beschikbaar zijn. Wel wordt bij dit Chw bestemmingsplan gebruik gemaakt van de reeds uitgevoerde gebiedsanalyse en de input uit het participatietraject. Met het Chw bestemmingsplan wordt alvast ingespeeld op een grote aanpassing van de huidige weten regelgeving op het gebied van de ruimtelijke ordening en milieu.

De inspraak wordt alvast anders opgezet in de geest van de Omgevingswet en de regelingen in het Chw bestemmingsplan zullen globaler/flexibeler zijn dan in een traditioneel bestemmingsplan, waarbij de onderzoekslast waar mogelijk wordt doorgeschoven naar het concrete planniveau. In figuur 1.1 zijn de grenzen aangegeven van het plangebied dat wordt opgenomen in het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem. Binnen het plangebied zijn de rijkswegen A50 en A28 gelegen. De A50 vormt de westelijke grens, maar het Bedrijvenpark H2O valt buiten het plangebied. Ook bedrijventerrein Netelhorst is geen onderdeel van het plangebied, deze beide bedrijfslocaties zijn gearceerd aangegeven in figuur 1.1. Ten oosten van het plangebied zijn de IJssel met de uiterwaarden en de kern Hattem gelegen. Aan de zuidzijde van het plangebied is het Natura 2000-gebied De Veluwe gelegen, dit gebied is voor een klein deel onderdeel van het plangebied. Het Natura 2000-gebied Rijntakken (bestaande uit onder andere de Uiterwaarden IJssel) maakt geen deel uit van het plangebied, maar is op korte afstand gelegen ten oosten van het plangebied. In het plangebied lopen de spoorlijn tussen Zwolle en Amersfoort (Veluwelijn) en de Hanzelijn tussen Zwolle en Lelystad.

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

024400.20191164

26

Inleiding

Figuur 1.1 Plangebied Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem (gearceerde gebieden maken geen deel uit van het plangebied)

1.2.

Waarom een planMER?

In de Wet milieubeheer en het bijbehorende Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) is wettelijk geregeld voor welke plannen, projecten en besluiten een milieueffectrapport moet worden opgesteld. Een planm.e.r.‐plicht is aan de orde als het plan: - direct m.e.r.-plichtig is omdat de activiteiten die mogelijk gemaakt worden staan genoemd in kolom 1 van onderdeel C of D van de bijlage van het Besluit m.e.r.; - kaderstellend is voor een toekomstig besluit over m.e.r.‐(beoordelings)plichtige activiteiten, bijvoorbeeld bedrijfsactiviteiten die in het kader van de omgevingsvergunning milieu m.e.r.‐ (beoordelings)plichtig zijn; - mogelijkheden biedt voor activiteiten die een significant negatief effect kunnen veroorzaken op Natura 2000‐gebieden, waardoor een passende beoordeling op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is. Drempelwaarden C‐ en D‐lijst De nieuwvestiging, uitbreiding of wijziging van veehouderijbedrijven is in het kader van de omgevingsvergunning vanaf een bepaalde omvang m.e.r.‐ of m.e.r.‐beoordelingsplichtig. Dit betekent dat bij een concreet initiatief in het kader van de vergunningaanvraag een m.e.r.‐beoordeling of m.e.r.-procedure dient

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

Inleiding

27

te worden doorlopen. Deze m.e.r.‐(beoordelings)plicht is afhankelijk van het aantal dieren waarop het initiatief betrekking heeft. Zowel voor melkrundveehouderijen als voor intensieve veehouderijen zijn drempelwaarden opgenomen in het Besluit m.e.r.. De drempelwaarden voor een m.e.r.‐beoordelingsplicht liggen bijvoorbeeld bij 2.000 stuks mestvarkens of 200 stuks melkkoeien. Wanneer een plan ontwikkelingsruimte biedt voor initiatieven waarbij mogelijk drempelwaarden worden overschreden, is sprake van een planm.e.r.‐plicht. Conform wet‐ en regelgeving en jurisprudentie moet bij de beoordeling of er sprake is van een planm.e.r.‐ plicht ook rekening worden gehouden met de onbenutte ruimte, afwijkingsmogelijkheden en wijzigingsbevoegdheden die worden overgenomen uit vigerende bestemmingsplannen. Door de ontwikkelingsmogelijkheden die het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem biedt, is het mogelijk dat in bepaalde gevallen bij toekomstige uitbreidingen van veehouderijen drempelwaarden uit het Besluit m.e.r. zullen worden overschreden. Om deze reden is in het kader van het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem sprake van een planm.e.r.‐plicht. Effecten op Natura 2000 De zuidzijde van het plangebied bestaat uit een deel van het Natura 2000-gebied De Veluwe. Op korte afstand van het plangebied is Natura 2000-gebied de Rijntakken gelegen. Beide gebieden zijn stikstofgevoelig.

In de Wet natuurbescherming is vastgelegd dat voor plannen die mogelijk leiden tot significante negatieve effecten op Natura 2000 een zogenaamde ‘passende beoordeling’ noodzakelijk is. Voor wat betreft het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem kan niet op voorhand worden uitgesloten dat sprake is van significante negatieve effecten op Natura 2000-gebieden. Met name als het gaat om het aspect stikstofdepositie kan op vele kilometers afstand sprake zijn van significante negatieve effecten als gevolg van de bouwmogelijkheden voor veehouderijen in het bestemmingsplan. Zeker wanneer rekening wordt gehouden met het cumulatieve effect van de maximale invulling van alle bouw- en gebruiksmogelijkheden die het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem biedt. Dit betekent dat een passende beoordeling moet worden uitgevoerd. Wanneer voor een plan een passende beoordeling op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is, leidt dit automatisch tot een planm.e.r.‐plicht.

1.3.

Doel en procedure planMER

Milieueffectrapportage (m.e.r.) is wettelijk verankerd in hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer. Doel van een planMER is het integreren van milieuoverwegingen in de voorbereiding van het Chw bestemmingsplan. Uitgangspunt is dat het planMER inzicht geeft in de bestaande milieusituatie en de maximaal optredende milieugevolgen van het bestemmingsplan. Op basis daarvan en van alternatievenonderzoek wordt beschreven op welke wijze negatieve effecten kunnen worden voorkomen of beperkt, danwel kansen kunnen worden benut. De m.e.r.-procedure is gekoppeld aan de procedure die moet worden doorlopen voor het betreffende plan of besluit, de zogenoemde ‘moederprocedure'. De planm.e.r.-procedure bestaat uit de volgende stappen: 1. openbare kennisgeving opstellen planMER en bestemmingsplan (in dit geval Notitie reikwijdte en detailniveau, NRD); 2. raadpleging bestuursorganen en inspraak over reikwijdte en detailniveau van het planMER; 3. opstellen planMER; 4. terinzagelegging planMER, uiterlijk gelijktijdig met het ontwerpbestemmingsplan; 5. toetsingsadvies van de Commissie voor de m.e.r..

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Rotterdam

024400.20191164

28

Inleiding

1.4.

Inspraak NRD

De overlegpartners en bestuursorganen zijn geraadpleegd over de reikwijdte en het detailniveau van het planMER. Ook heeft de Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) ter inzage gelegen van 13 februari 2020 tot en met 25 maart 2020. Hiermee heeft eenieder de mogelijkheid gekregen om te reageren op de reikwijdte en het detailniveau van het planMER. Er zijn geen adviezen van de geraadpleegde overlegpartners en bestuursorganen ontvangen, maar er zijn wel twee inspraakreacties ontvangen. Een deel van de hierin ingebrachte punten heeft geen betrekking op de reikwijdte en het detailniveau van het planMER, maar uitsluitend op de uitgangspunten voor het Chw bestemmingsplan. Een ander deel van de reacties heeft wel een directe relatie met het planMER en de onderliggende onderzoeken. In bijlage 1 bij dit MER is de reactienota voor de NRD opgenomen. De reacties hebben niet geleid tot een aanpassing van de aanpak van het planMER, aangezien de gevraagde onderzoeken en aandachtpunten reeds onderdeel van het planMER uitmaken. In de reacties op de NRD wordt onder andere aandacht gevraagd voor het beschermen van het open en groene karakter van het buitengebied, de bescherming van de natuurgebieden, de verkeerssituatie, waterkwaliteit en bodemdaling. Deze aspecten zijn meegenomen in het voorliggende planMER.

1.5.

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 beschrijft de gemeentelijke visie op het buitengebied en de vertaling daarvan in het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem. Ook is een beschrijving opgenomen van de bouwmogelijkheden die het Chw bestemmingsplan biedt. Hoofdstuk 3 beschrijft de aanpak van het planMER, waarbij wordt ingegaan op de onderzochte alternatieven en de onderzoeksmethodiek. In hoofdstuk 4 t/m 7 komen achtereenvolgens de volgende thema's aan de orde: - ecologie; - landschap, cultuurhistorie en archeologie; - woon- en leefklimaat, waaronder bijvoorbeeld luchtkwaliteit, geluid, externe veiligheid en gezondheid vallen; - overige aspecten: bodem, water, verkeer en vervoer, klimaat en energietransitie. Per milieuthema is een beschrijving gegeven van de referentiesituatie en wordt ingegaan op de mogelijke gevolgen van de ontwikkelingsmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt. Hoofdstuk 8 geeft een overzicht van de conclusies en de doorvertaling in het bestemmingsplan.

024400.20191164

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

2. Kaders voor het Chw bestemmingsplan

2.1.

29

Inleiding

Dit hoofdstuk geeft de kaders voor het op te stellen Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem weer. Zowel de beleidskaders worden aangegeven als de kaders die volgen uit de wensen van gebruikers (participatie en initiatieven) en uit gesignaleerde trends. Dit leidt tot een nadere afbakening van de opgave voor het Chw bestemmingsplan. In paragraaf 2.2 en 2.3 geven een beschrijving van de hoofdlijnen van de provinciale en gemeentelijke visie op het buitengebied en de daaruit volgende uitgangspunten voor het Chw bestemmingsplan Buitengebied Hattem. Deze uitgangspunten zijn bepalend voor de opzet van het planMER en de onderliggende onderzoeken. Voor een uitgebreid overzicht van de vigerende beleidskaders wordt verwezen naar hoofdstuk 2 van de toelichting bij het Chw bestemmingsplan. De relevante sectorale beleidskaders komen terug in de betreffende hoofdstukken van het planMER. Vanwege het consoliderende karakter van dit Chw bestemmingsplan, vormt het vigerend bestemmingsplan het vertrekpunt. Tijdens de voorbereiding van het Chw bestemmingsplan is een uitgebreid participatietraject doorlopen waarin de wensen van bewoners, ondernemers en belanghebbende organisaties zijn geïnventariseerd. Een uitgebreid verslag hiervan is als bijlage opgenomen bij het Chw bestemmingsplan . Met de vaststelling van het Chw bestemminsplan liften verschillende initiatieven mee.

Enkele hiervan zijn heel concreet, andere zijn geformuleerd als wens of optie. De initiatieven worden alleen op hoofdlijnen meegenomen in het planMER, om het gecumuleerde effect te onderzoeken en aan te geven hoe deze initiatieven inwerken op de te onderzoeken aspecten. De afweging of een initiatief mogelijk gemaakt wordt, vindt in het Chw bestemmingsplan plaats.

2.2.

Provinciale en regionaal beleid

Omgevingsvisie Gaaf Gelderland In de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (2018) staat een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. De provincie streeft naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Zo wordt de economische kracht en de kwaliteit van het leven, nu en in de toekomst, versterkt. Daarnaast streeft de provincie ernaar om in 2050 compleet klimaatneutraal te zijn. Voor het opwekken, opslaan en transporteren van duurzame energie is veel ruimte nodig. Met oog voor de kwaliteiten die Gelderland uniek maken, kunnen initiatieven zich ontwikkelen en kunnen windturbines, zonneparken, warmtecentrales, (mest)vergisters, waterkrachtcentrales een plek krijgen in het landschap. Het doel van de bijbehorende Omgevingsverordening (2018) is om provinciale belangen op het gebied van de ruimtelijke ordening te laten doorwerken naar het gemeentelijk niveau. In de verordening zijn specifieke regels opgenomen voor onder andere de ontwikkeling van woningen en bedrijvigheid en ter bescherming van verschillende landschappelijke en cultuurhistorische waarden.

Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam

024400.20191164

30

Kaders voor het Chw bestemmingsplan

Omgevingsverordening Gelderland (december 2018) In de Omgevingsverordening Gelderland (laatste versie vastgesteld in december 2018) is geen nieuw beleid opgenomen, het is een uitwerking van de Omgevingsvisie. De inzet is de doorwerking van het provinciaal beleid op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland af te dwingen. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening Gelderland. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. Hoofdstuk 2 van de Omgevingsverordening bevat met name (instructie)regels voor bestemmingsplannen over onderwerpen die vanwege het bovenlokale of (boven)regionale belang als provinciaal belang zijn aangemerkt. Regels over wonen, bedrijvigheid (werklocaties), glastuinbouw, veehouderij, grond- en drinkwater, natuur en landschap en energie. Zo is de Instructieregel doorwerking woonagenda opgenomen (art. 2.2.), waarin is bepaald dat een bestemmingsplan alleen nieuwe woningen mogelijk maakt als die ontwikkeling past binnen een door Gedeputeerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. De instructieregel voor veehouderij beschrijft regels voor de uitbreiding en of nieuwvesting van grondgebonden en niet-grondgebondenveehouderij.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=19392ae5-f17e-4326-a08b-7793203e4ad8